Թադևոսյան — ՀԿԴ/0042/01/23

ՇԿԴ/0042/01/23

.Թ- 3»

Տակ 173: .2 (2 ւ

Ո 2-5 Վ Ֆ

(ՍԲՃԻՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարան,

Նախագահող դատավոր՝ Տ.Դավթյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,

Նախագահող դատավոր՝ Ա.Հովհաննիսյան

Դատավորներ՝ Ա՞Նահապետյան

Մ.Մակյան

2024 թվականի օգոստոսի 27-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ Վճնոաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Ո.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Կարինե Սերյոժայի (Թադնոսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝

2

Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի մարտի 18-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Վարդապետյանի վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2023 թվականի մարտի 24-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) է ստացվել թիվ 62214123 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Կարինե Սերյոժայի (Թադնոսյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 4 դրվագ 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 23-ի որոշմամբ Կարինե (Թադնոսյանին առաջադրված մեղադրանքներով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է, ն քրեական գործի վարույթը կարճվե՝ քրեական

պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով:

Յ ՇՇԸ գլխավոր դատախազության ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության ավագ դատախազ ԱԳնորգյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 2024 թվականի մարտի 18-ին որոշում է կայացրել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 23ի որոշումն անփոփոխ թողնելու մասին:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Վարդապետյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի մայիսի 23-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

3

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, դրանք հիմնավորող փաստարկները ն

պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.

5. Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ խախտվել են ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ, 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) 9-րդ ն 83-րդ հոդվածներով սահմանված իրավադրույթների պահանջները, այն է՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից սխալ են մեկնաբանվել ն գնահատվել վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելուն առնչվող օրենսդրական կարգավորումները, ինչի արդյունքում առանց իրավաչափ հիմքի ԿԹադնոսյանն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, որով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում:

5.Լ. Բողոք բերած անձը նշել է, որ Կ.Վ(Թադնոսյանի կատարած արարքներին հետադարձ ուժ տալու հանգամանքով պայմանավորված՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9րդ հոդվածի 2րդ մասի ուժով վերջինիս արարքները համապատասխանել են ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասին, որի դեպքում Կ.Թադնոսյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետը հինգ տարի է, որը դեռնս չի անցել: Մինչդեռ Կ.Թադնոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելիս հիմք է ընդունվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված՝ ոչ մեծ ծանրության հանցագործության վաղեմության ժամկետի հաշվարկը սահմանող կարգավորումը, որպիսի պայմաններում հաշվի չի առնվել այն հանգամանքը, որ հանցանքի կատարման պահին Կ.Թադնոսյանի արարքը հանդիսացել է ոչ թե ոչ մեծ ծանրության, այլ՝ միջին ծանրության հանցանք, որի վաղեմության ժամկետը կատարման պահին գործող օրենքով եղել է հինգ տարի:

ծ. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի մարտի 18-ի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ:

4

Վճոաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. Կարինե Թադնոսյանին չորս դրվագով՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 314րդ հոդվածի Լին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքների կատարման համար, որ. «ՐՆյա զբաղեցնելով «Բուրասվզաւնի առողջության առաջնային պահպանմաեւն կենտրոն» պետական ոչ առնտրաւյին կազմակերպությաւն (այսուհետ` ՊՈԱԿ) տեօրենի պաշտոնը ն հանդիսանալով պետական մարմնի կազմակերպությունում, մշտապես կազմակերպական-փնօրինչական, վարչատեվտեսալկաուն գործառույթներ իրականացնող պաշվտնաւտար անձ, Ռերեկա Գրիգորյանի ն Ալեքսան Ջարրելյանի դրդմամը կատարե է պաշտոնեական կեղծիք:

Բացի այդ, Կարինն Թադնոսյանը, զբաղեցնելով ՊՈԱԿ-ի փենօրենի պաշտոնը ն հանդիսանալով պետական մարմնի կազմակերպությունոււմ մշվապես կազմակերպական-վնօրինչական, վարչատնտեսական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնաւտար անձ, Ռերեկա Գրիգորյանի ն Լուսիկ Մանուկյանի դրդմամբ կատարել է պաշտոնեական կեղծիք:

Դրանից րացի, Կարինեն Թաղնոսյանը, զբաղեցնելով ՊՈԱԿ-ի փտեօրենի պաշտոնը ն հանդիսանալով պետական մարմնի կազմակերպությունում մշտաւպես կազմակերպական-վնօրինչական, վարչատնտեսական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնաւտար անձ, Ռերեկա Գրիգորյանի ն Լուսիկ Մանուկյանի դրդմամբ կատարել է պաշտոնեական կեղծիք:

Բացի այդ, Կարինն Թադնոսյանը, զբաղեցնելով ՊՈԱԿ-ի փենօրենի պաշտոնը ն հանդիսանալով պետական մարմնի կազմակերպությունոււմ մշվապես կազմակերպական-վնօրինչական, վարչատնտեսական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, Ռերեկա Գրիգորյանի ն Մարիում Արամյանի դրդմամբ կատարել է պաշտոնեական կեղծիք:

Այսպես, Ալեքսան Ջարրելյանը, չցանկանալով .կորոնավիրուսային հիվանդության (ՇՕՄԱ-19) դեմ փատրացի պատվասրվե, 2021 թվականի ընթացքում` քննությամբ չպարզված օրր, «Արտաշատի իժշկական կենփրոն» ՓԲ

5

ընկերության պոլիկլինիկայի մատենավար Ռերեկա Գրիգորյանի հետ ունեցած փրերիմ հարաբերություններից ելնելով` դիմել է վերջինիս` խնդրելով իր ն իր ներկայացրած անձանց` Սամվել Զիլֆուղլարյանի, Նարինե Պապոյանի, Գնորգ Խաչատիյանի, Գայանեն Խաչատրյան, Արմինն Խաչատրյանի, Արթուր Սաֆարյանի, Անահիվ. Մարգարյանի, Սերինե Զարրելյանի, Հակոր Ջաբրելյանի ն Սեդրակ Ջարրելյանի համար առանց կորոնավիրուսային հիվանդության դեմ փաստացի պատվաստման գումարի դիմաց արանալ պատվաստված լինելը հավաարող կեղծ սերտիֆիկատներ:

Ռեբեկա Գրիգորյանը Հայասրանի Հանրապետությունում բժշկական օգնություն ն սպասարկում իրականացնող ՊՈԱԿ-ում մշտապես կազմակերպաւկան- տնօրինչական, վարչատնտեսական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ Կարինեն Թադնոսյանի հետ ունեցած ազգակցական, մտերմական կապի առկայությամբ պայմանավորված, օգտագործելով վերջինիս կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որոշումներ կայացնելու հարցում իրական ազդեցություն ունենալու հնարավորությունը, Ալեքսան Ջարրելյանի ն վերջինիս ներկայացրած անձանց` Սամվել Զիլֆուղլարյանի, Նարինե Պապոյանի, Գնորգ Խաչատրյանի, Գայանն Խաչատրյան, Արմինեն Խաչատրյանի, Արթուր Սաֆարյանի, Անահիվ. Մարգարյանի, Սերինե Զարրելյանի, Հակոր Ջաբրելյանի ն Սեդրակ Ջարրելյանի օգտին Կարինն Թադղնոսյանի կողմից ապօրինի գործողություններ կատարելու՝ ՀՀ առողջապահության նախարարի` 2021 թվականի մայիսի 27-ի թիվ 20201 հրամանով հատրատված կորոնավիրուսային հիվանդության (ՇՕ710Ծ-19) դեմ առանց փաարացի պատվաստման պատվաստված լինելր հավաստող կեղծ սերտիֆիկատներ (փեղեկանք) ձեռք բերելու համար շահադիտական՝ գումարն իրեն պահելուշահից ելնելով, օգտագործել է այդ իրական ազդեցությունը ն ընդունել Ալեքսան Ջարրելյանի կողմից խոշոր չափերով՝ 330.000 ՀՀ դրամ տալուառաջարկը, որից հետո քննությամբ չպարզված օրը նրանից անձամբ ստացել է նշված գումարը, ինչպես նան Ալեքսան Ջարրելայանի ն վերջինիս ներկայացրած անձանց անձր հաստատող փաստաթղթերի պատճենները:

6

Այնուհետն, Ռերեկա Գրիգորյանը փաստաթղթերը վտխանցել է Կարինե Թադնոսյանին ն համոզելու եղանակով խնդրել Ալեքսան Զաբրելյանի ն նրա ներկայացրած անձանց փրամադրել պատվատրված լինելը հավատրող կեղծ սերփիֆիկատներ (տեղեկանք):

Կարինե Թաղնոսյանը, ՀՀ առողջապահության նախարարի` 2020 թվականի օգոատոսի 1-ի թիվ 2ԼՆ հրամանի 19րդ կետի համաձայն՝ պատասխանատու լինելով կանխարգելիչ պատվաստումների պատշաճ իրականացման համար, Ալեքսան Ջաբրելյանի ն Ռեբեկա Գրիգորյանի դրդմամբ կատարել է պաշտոնեական կեղծիք, մասնավորապես` վերջինիս չմերժելու անձնական այլ դրդումներով իր լիազորությունների շրջանակում առանց Ալեքսան Պաբրելյանի, Սամվել Զիլֆուղարյանի, Նարինե Պապոյանի, Գնորգ Խաչատրյան, Գայանե Խաչատրյանի, Արմինե Խաչատրյան, Արթուր Սաֆարյանի, Անահիտ

Մարգարյանի, Սերինե Զաբրելյանի, Հակոր ՋԶաբրելյանի ն Սեդրակ ՋԶարրելյանի փաստացի պատվաստման, 2021 թվականի հոկտեմիերի 2ին վերջիններիս անձնական տվյալները նույն ՊՈԱԿ-ի աշխատակից Սոնիկ Հարությունյանի միջոցով գրանցել է պաշտոնեական փաստաթղթեր հանդիսացող` մեծահասակի ամբուլատոր ըրժշկական քարտերում ն պատվատրումների գրանցամավյանում՝ դրանցում մտցնելով իրականությանը չհամապատասխանող ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ այն մասին, թե իրրն հիշյալ անձանց նույն օրր ներարկվել են 480014 սերիայի «Աարրա Զենեկա» պատվասվպաւնյութի սւռաջին 0.5 մգ դեղաչափր:

Դրանից հետո Ալեքսան Ջարրելյանի, Սամվել Զիլֆուղարյանի, Նարինե Պապոյանի, Գնորգ Խաչատրյանի, Գայանն Խաչատրյանի, Արմինեն Խաչատրյանի, Արթուր Սաֆարյանի, Անահիտ Մարգարյանի, Սերինե Զարբրելյանի, Հակոր Ջաբրելյանի ն Սեդրակ Զաբրելյանի անվամը պատվաստված լինելու վերաբերյալ կեղծ փվյալները Կարինեն Թադնոսյանի պահանջով ՊՈԱԿ-ի օպերատորի կողմից մուտքագրվել են Հայաստանի Հանրապետությունւմ էլեկտրոնային առողջապահության միասնական փեղլեկատվական «Արմեղ» համակարգ, ինչի արդյունքում նրանց անձնական տվյալներով ինքնաշխավպ եղանակով կազմվել են պատվաստված լինկը հավատրող, ըովանդակությամբ իրականությանը

7

չհամապատասխանով, իրավունք վերապահող պաշտոնեական կեղծ

իատրաթղթեր՝ սերտիֆիկավեր:

(.-.):

Բացի այդ, Լուսիկ Մանուկյանը, չցանկանալով կորոնավիրուսային հիվանդության (ՇՕՄԱ-19) դեմ փատրացի պատվասրվե, 2021 թվականի հոկտեմբերի սկզբին՝ քննությամի չպարզված օրը, իր Արրաշավ քաղաքի Օգոստոսի 23 փողոցի թիվ 105-3ա հասցեում գտնվող հագուարի խանութ այցելած «Արտաշատի ոժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության պոլիկլինիկայի աշխավակից Ռեբեկա Գրիգորյանին զրույցի ընթացքում տեղեկացրել է գումարի դիմաց առանց փաարացի պատվատրման պավվաստված լինելը հավաստող կեղծ սերտիֆիկատ (տեղեկանք) ձեռք բերելու իր մտադրությաւն մաւսին:

Ռեբեկա Գրիգորյանը Հայասրանի Հանրապետությունում բժշկական օգնություն ն սպասարկում իրականացնող ՊՈԱԿ-ում մշտապես կազմակերպաւկան- տնօրինչական, վարչատնտեսական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ Կարինեն Թադնոսյանի հետ ունեցած ազգակցական, մտերմական կապի առկայությամբ պայմանավորված, օգտագործելով վերջինիս կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որոշումներ կայացնելու հարցում իրական ազդեցություն ունենալու հնարավորությունը, Լուսիկ Մանուկյանի օգտին Կարինե Թադնոսպանի կողմից ապօրինի գործողություներ կատարելու` ՀՀ առողջապահության նախարարի՝ 2021թվականի մայիսի 27-ի թիվ 2020-Լ հրամանով հաստատված կորոնավիրուսաւյին հիվանդության (ՇՕՄՍ-19)|8`9դեմ առանց փաարացի պարտվաարման պատվատրված լինելը հավաստող կեղծ սերտիֆիկատ (տեղեկանք) ձեռք բերելու համար շահադիտական` գումարն իրեն պահելու շահից ելնելով, օգտագործել է այդ իրական ազդեցությունը ն ընդունել Լուսիկ Մանուկյանից 20.000 ՀՀ դրամ տալու առաջարկը, որից հետո քննությամբ չպարզված օրը նրանից անձաւմը ատացել է նշված գումարը:

Այնուռերն, Ռերեկա Գրիգորյանը համոզելու եղանակով Կարինե

Թադղնոսյանին խնդրել է Լուսիկ Մանուկյանին տրամադրել պատվասդված լինելը հավաարող կեղծ սերտիֆիկատ (րեղեկանթ):

8

Կարինե Թաղնոսյանը, ՀՀ առողջապահության նախարարի` 2020 թվականի օգոատոսի 1-ի թիվ 2ԼՆ հրամանի 19րդ կետի համաձայն՝ պատասխանատու լինելով կանխարգելիչ պատվաստումների պափշաճ իրականացմեւն համալ, Լուսիկ Մանուկյանի ն Ռեբեկա Գրիգորյանի դրդմամի կատարել է պաշտոննական կեղծիք, մասնավորապես` վերջինիս չմերժելու անձնական այլ դրդումներով իր լիազորությունների շրջանակում առանց Լուսիկ Մանուկյանի փաարացի պատվաստման 2021 թվականի հոկտեմբերի 8-ին նրա անձնական տվյալները նույն ՊՈԱԿ-ի աշխատակից Սոնիկ Հարությունյանի միջոցով գրանցել է պաշտոնեական փաստաթուլթ հանդիսացովզլ պափվասվումների գրանցամափյանում՝ դրանում մտցնելով իրականությանը չհամապատասխանող կեղծ փաեղեկություններ այն մասին, թեիբրըն Լուսիկ Մանուկյանին նույն օրը ներարկվել է 21087 սերիայի «Աստրա Զենեկա» պատվասատանյութի առսւջին 0.5 մզ դեղաչափը:

Դրանից հետո Լուսիկ Մանուկյանի անվամբ պատվասրված լինելու վերաբերյալ կեղծ տվյալները Կարինն Թադնոսյանի պահանջով ՊՈԱԿ-ի օպերատորի կողմից մուտքագրվել են Հայատրանի Հանրապետությունում էլեկտրոնային առողջապահության միասնական փեղեկատվական «Արմել» համակարգ, ինչի արդյունքում Լուսիկ Մանուկյանի անձնական տվյալներով ինքնաշխատ եղանակով կազմվել է պատվատրված լինղլր հավասվող, բովանդակությամը իրականությանը չհամապաղտաւսխաւնող, իրավունք վերապահող պաշտոնեական կեղծ փաստաթուղթ` սերտիֆիկատ: Կարինե Թադնոսյանը նան անձամի կազմել է Լուսիկ Մանուկյանի անվամբ ՀՀ առողջապահության նախարարի` 2021 թվականի ապրիլի 2ի թիվ 1094Ա հրամանով հաստատված «ՇՕՄՎ19»-ի դեմ պատվատրված լինելու վերաբերյալ պաշտոնեական փաստաթուղթ հանդիսացող ձն 2 քարտր ն այն վերջինիս հանձնելու համար մտխանցել է Ռերեկա Գրիգորյանին, ինչից հետո Ռերեկա Գրիգորյանը Լուսիկ Մանուկյանի հագուարի խանութ նրան փոխանցել է հիշյալ քարտը:

(.-.):

Դրանից րացի, Լուսիկ Մանուկյանը 2021 թվականի հոկտեմբերի 8-ից հերո՝ քննությամբ չպարզված օրի, իր անվամբ պատվաստված լինելու վերաբերյալ

9

պաշտոնեական կեղծ փատրաթուղթը՝ սերտիֆիկավվ,. Ռեբեկա Գրիգորյանից ստանալուց հետո` համոզվելով, որ հնարավոր է Ռերեկա Գրիգորյանից գումարի դիմաց առանց փաստացի պատվաստման արանալ պատվաստված լինելու վերաբերյալ կեղծ փաարաթուղթ, կրկին դիմել է Ռեբեկա Գրիգորյանին իր կողմից ներկայացված անձի՝ որդու՝ Արման Գնորգյանի համար, 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց ՀՀ առողջապահության նախարարի՝ 2021թվականի մայիսի 27-ի թիվ 2020-Լ հրամանով հաստատված կորոնավիրուսային հիվանդության (ՇՕՄ19-19) դեմ առանց փաստացի պատվատրման պավվաստված լինելը հավաստող կեղծ սերտիֆիկատ (տեղեկանք) ստանալու խնդրանքով:

Ռեբեկա Գրիգորյանը Հայասրանի Հանրապետությունում բժշկական օգնություն ն սպասարկում իրականացնող ՊՈԱԿ-ում մշտապես կազմակերպաւկան- տնօրինչական, վարչատնտեսական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, Կարինեն Թադնոսյանի հեփ. ունեցած ազգակցական, մտերմական կապի առկայությամբ պայմանավորված, օգտագործելով վերջինիս կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որոշումներ կայացնելու հարցում իրական ազդեցություն ունենալու հնարավորությունը, Լուսիկ Մանուկյանի ներկայացրած անձի՝ Արման Գնորգյանի օգտին Կարինե Թադնոսյանի կողմից ապօրինի գործողություններ կատարելու՝ ՀՀ առողջապահության նախարարի` 2021 թվականի մայիսի 27-ի թիվ 20201 հրամանով հատրատված կորոնավիրուսային հիվանդության (ՇՕ710Ծ-19) դեմ առանց փաարացի պատվաստման պատվաստված լինելը հավաստող կեղծ սերտիֆիկատ (րեղեկանք) ձեոք բերելու համար շահադիտական՝ գումարն իրեն պահելուշահից ելնելով, օգտագործել է այդ իրական ազդեցությունը ն ընդունել Լուսիկ Մանուկյանից 20.000 ՀՀ դրամ տալու առաջարկը ն նույն պահին նրանից անձամի ավել նշված գումարը:

Այնուռերն, Ռերեկա Գրիգորյանը համոզելու եղանակով Կարինե

Թաղդնոսյանին խնդրե է Արման Գնորգյանին տրամադրել պատվաստված լինելը հավաարող կեղծ սերտիֆիկատ (րեղեկանթ):

Կարինե Թադնոսյանը, ՀՀ առողջապահության նախարարի՝ 2020 թվականի օգոատոսի 1-ի թիվ 2ԼՆ հրամանի 19րդ կետի համաձայն՝ պատասխանատու

10

լինելով կանխարգելիչ պատվաստումների պափշաճ իրականացմեւն համալ, Լուսիկ Մանուկյանի ն Ռեբեկա Գրիգորյանի դրդմամի կատարել է պաշտոննական կեղծիք, մասնավորապես` վերջինիս չմերժելու անձնական այլ դրդումներով իր լիազորությունների շրջանակում 2021 թվականի հոկտեմբերի 15-ին առանց Արման Գնորգյանի փաարացի պատվաստման ներա անձնական վվյալները նույն ՊՈԱԿ-ի աշխատակից Սոնիկ Հարությունյանի միջոցով գրանցել է պաշտոնեական փաստաթղթեր հանդիսացող` մեծահասակի ամբուլատոր բժշկական քարտում ն պատվաստումների գրանցամապտյանում՝ դրանցում մտցնելով իրականությանը չհամապատասխաւնող ակնհայփ կեղծ տեղեկություններ այն մասին, թե իբրն Արման Գնորգյանին նշված օրի ներարկվել է 21087 սերիայի «Ասրրա Զենեկա» պատվասվտանյութի առաջին 0.5 մգ դեղաչափը:

Դրանից հետ Արմոեւն Գենորգյաւնի անվամը պատվասպտված լինելուվերաբերյալ կեղծ փվյալները Կարինեն Թադնոսյանի պահանջով ՊՈԱԿ-ի օպերատորի կողմից մուտքագրվել են Հայաստանի Հանրապետությունւմ էլեկտրոնային առողջապահության միասնական փեղլեկատվական «Արմեղ» համակարգ, ինչի արդյունքում Արման Գեորգյանի անձնական տվյալներով ինքնաշխատ եղանակով կազմվել է պատվաստված լինելը հավապրող, բովանդակությամը իրականությանը չհամապատասխանով, իրավունք վերապահող պաշտոնեական կեղծ

փաարաթուղթ՝ սերտիֆիկատ:

(.-.):

Բացի այդ, Մարիամ Արամյանը, չցանկանալով կորոնավիրուսային հիվանդության (ՇՕՄԱ-19) դեմ փատրացի պատվասրվե, 2021 թվականի հոկտեմբերի 5ին «Արտաշատի րժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության պոլիկլինիկայում հանդիպել է իր մտերիմ, նույն ընկերության մատենավար Ռերեկա Գրիգորյանին` խնդրելով իր համար գումարի դիմաց առանց կորոնավիրուսային հիվանդության (ՇՕՄ1Ս-19) դեմ փաստացի պատվաարման արանալ պատվաստված լինելը հավասվտղ կեղծ սերտիֆիկատ:

Ռեբեկա Գրիգորյանը պատրաստակամություն է հայտնել այդ հարցում Մարիամ Արամյանին օգնել՝ պահանջելով անձր հաստատող փաստաթուղթ:

1

Մի քանի օր անց Ռեբեկա Գրիգորյանը, այցելելով Մարիամ. Արամյանին պատկանող Արտաշատ. քաղաքի Իսակովի փողոցի 64 ա հասցեում գտնվող «Արաքս» հագուստի խանութ, Հայաստանի Հանրապետությունում բժշկական օգնություն ն սպասարկում իրականացնող ՊՈԱԿ-ում մշտապես կազմակերպաւկան- տնօրինչական, վարչատնտեսական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ Կարինեն Թադնոսյանի հետ ունեցած ազգակցական, մտերմական կապի առկայությամբ պայմանավորված, օգտագործելով վերջինիս կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որոշումներ կայացնելու հարցում իրական ազդեցություն ունենալու հնարավորությունը, Մարիամ Արամյանի օգտին Կարինե Թադնոսյանի կողմից ակնհայտ ապօրինի գործողություններ կատարելու՝ ՀՀ առողջապահության նախարարի՝ 2021թվականի մայիսի 27-ի թիվ 2020-Լ հրամանով հաստատված կորոնավիրուսաւյին հիվանդության (ՇՕՄՍ-19)|8`9դեմ առանց փաարացի պարտվաարման պատվատրված լինելը հավաստող կեղծ սերտիֆիկատ (տեղեկանք) ձեռք բերելու համար շահադիտական` գումարն իրեն պահելու շահից ելնելով, օգտագործել է այդ իրական ազդեցությունը ն ընդունել Մարիամ Արամյանի 50.000 ՀՀ դրամ տալու առաջարկը` վերցնելով հիշյալ գումարն ու Մ. Արամյանի անձնագրի պատճենը:

Այնուռետե, Ռեբեկա Գրիգորյանը Մարիում Արամյանի անձնագրի պատճենը փոխանցել է Կարինե Թադնոսյանին ն համոզելու եղանակով խեդրել` Մարիամ Արամյանին վրամդրել պատվաարված լինկը հավատրող կեղծ սերտիֆիկատ (տեղեկանք):

Կարինե Թաղնոսյանը, ՀՀ առողջապահության նախարարի` 2020 թվականի օգոատոսի 1-ի թիվ 2ԼՆ հրամանի 19րդ կետի համաձայն՝ պատասխանատու լինելով կանխարգելիչ պատվաստումների պատշաճ իրականացման համար, Մարիամ Արամյանի ն Ռերեկա Գրիգորյանի դրդմամբ կատարել է պաշտոնեական կեղծիք, մասնավորապես` վերջինիս չմերժելու անձնական այլ դրդումներով իր լիազորությունների շրջանակում 2021թվականի հոկտեմբերի 15-ին առանց Մարիամ. Արամյանի փաստացի պատվաստման նրա անձնական տվյալները նույն ՊՈԱԿ-ի աշխատակից Սոնիկ Հարությունյանի միջոցով գրանցել է պաշտոնեական

12

փաստաթղթեր հանդիսացող` մեծահասակի ամբուլատոր բժշկական քարտում ն պատվաստումների գրանցամավպտյանում՝ դրանցում մտցնելով իրականությանը չհամապատասխանող ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ այն մասին, թե իրըն Մարիամ Արամյանին նույն օրր ներարկվել է Է530821 սերիայի «Տքատմ 5-1» պատվասվտանյութի առաջին 0.5 մգ դեղաչափը:

Դրանից հերտտ Մարիամ Արամյանի անվամբ պատվաստված լինելու

վերաբերյալ կեղծ տվյալները Կարինն Թադնոսյանի պահանջով ՊՈԱԿ-ի օպերատորի կողմից մուտքագրվել է Հայատրանի Հանրապետությունում էլեկտրոնային առողջապահության միասնական փեղեկատվական «Արմել» համակարգ, ինչի արդյունքում Մարիամ Արամյանի անձնական փտվյալներով ինքնաշխատ եղանակով կազմվել է պատվատրված լինղլր հավասվող, բովանդակությամը իրականությանը չհամապաղտաւսխաւնող, իրավունք վերապահող պաշտոնեական կեղծ փաստաթուղթ` սերտիֆիկատ: Կարինե Թադնոսյանը նան անձամի կազմե է Մարիամ Արամյանի անվամբ ՀՀ առողջապահության նախարարի` 2021 թվականի ապրիլի 2ի թիվ 1094Ա հրամանով հաստատված «ՇՕՄՎ19»-ի դեմ պատվատրված լինելու վերաբերյալ պաշտոնեական փաստաթուղթ հանդիսացող ձն 2 քարտր ն այն վերջինիս հանձնելու նպատակով մտխանցել է Ռերեկա Գրիգորյանին, իսկ վերջինս հետագայում Մ.Արամյանին է փոխանցել հիշյալ քարտը (.-»::

8. Առաջին ատյանի դատարանը 2023 թվականի հոկտեմբերի 23-ի դատական ակտում արձանագրել է հետնյալը. «(...) Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունները` հանցագործություններն ըստ բնույթի ն վփանգավորության աստիճանի դասակարգելու տեսանկյունից, կիրառելի են մաղլադրյալ Կարինե Թադնոսյանի նկատմամբ, սակայն վաղեմության ժամկետների հաշվարկման մասով` կիրառելի չեն, քանի որ գործող ՀՀ քրեական օրենսգիրքն այդ մասով վաւտփթարացնում է անձի իրավական վիճակը:

ւ Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթեր 41-50:

3

Այսպես՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314- րդ հոդվածի Լին մասր համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի Էին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասին: Նշված օրենադրական վոփոխությունը կիրառելի է Կարինե Թաղդնոսյանի նկատմեւմբ, քանի որ ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքով մեղսագրվող արարքի համար սահմանված պատիժը մեղմացվել Լ, այն է՝ նախկին օրենագիրքը մեղսագրվող արարքների համար որպես պատիժ էր նախատեսում ազատազրում՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով ն հանդիսանում էր միջին ծանրության հանցագործություն, իսկ նոր օրենսգիրքը որպես պատիժ նախատեսում է ազատազրկում՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով ն հանդիսանում է ոչ մեծ ծանրության հանցանք:

Այսինքն` Կարինն Թադնոսյանի կողմից ենթադրյալ կատարված արարքները համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասին ն այդ մասով 2022 թվականի հուլիսի Լից գործող ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ունի հետաղարձուժ, քանի որ բարելավում է անձի վիճակը՝ պատիժը մեղմացնում է ն րար այդմ՝ փոխում է (թեթնացնում է) նան կատարած արարքների ծանրության աստիճանը:

Միաժամանակ, Դատարանը ցանկանում է արձանագրել, որ ինչպես արդեն իսկ նշվել է նախկին ՀՀ քրեական օրենսգրքի պայմաններում արաիքը, ըսվ. հանրային վտանգսւվորությաւն աստիճաւնի, դասվում էր միջին ծանրության հանցազործությունների թվին, իսկ ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքով արարքը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցազործությունների շարքին, ինչից ակնհայտ է, որ նոր օրենսգիրքը հանդիսանում է պատիժը մեղմացնող, ուստի այդ մասով պերք է 2022 թվականի հուլիսի Էից գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքին հետադարձ ուժ տրվի:

Կարինե Թաղնոսյանն իրեն մեղսագրվող արարքներից վերջինը կատարկ է 2021 թվականի հոկտեմբերի 15-ին, իսկ մեղսագրվող արարքը կատարելու պահին գործել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, որով ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների վաղեմության ժաւմկետ սահմանվում էր 2 տարի:

14

Հաշվի առնելով այն, որ արարքի հանցավորությունը ն պատժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող օրենքով, իսկ արարքի կատարման պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի հետադարձության կանոնների համաձայն` նտր օրենսգիրքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքու երբ արարքի հանցավորությունը վերացնում է, պատիժը մեղմացնում կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավվում ն նկատի ունենալով, որ տվյալ պարագայում: նոր օրենադրություն, պատիժը մեղմացնում է, ուստի Կարինե Թադնոսյանի նկատմամի կիրառելի է 2021 թվականի հուլիսի Էին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը:

Այսինքն` Կարինե Թաղնոսյանին մեղսագրվող արարքները

համապատասխանում են ն ենթակա են իրավական գնահատման 2022 թվականի հուլիսի Էից գործող ՀՀ քրնական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասով, որն րավ: ծանրության աստիճանի՝ հանդսիանում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն:

Դատարանը, հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նան այն, որ բացակայում են վաղեմության ժաւմկետի կասեցման, ընդհատման հիմքերը ն նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Կարինե Թադեոսյանին մեղսագրվող ոչ մեծ ծանրության հանցանքներն ավարտված համարելու օրվանից (2021թվականի հոկտեմբերի 2-ից, 8-ից, 15-ից, 15- ից) անցել է 2 տարի, իսկ արարքների կատարման պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների վաղեմության ժամկետը սահմանում էր 2 փարխ, գտնում է, որ Կարինե Թադղնոսյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի Էին մասով /4 դրվագ/ հարուցված քրեական հարապնդումը պերք է դադարեցվի, իակ թիվ ՀԿԴ/0042/01/23 քրեական գործի վարույթը՝ կարճվի՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքի 12-րդ հողվածի Էին մասի 12-րդ կերով նախատեսված` վաղեմության ժամկետներն անցնկլու հիմքով: (...)»7

9. Վերաքննիչ դատարանը վիճարկվող որոշմամբ արձանագրել է. «/...) 2021 թվականին ընդունված քրեական օրենսգրքի 9րդ հոդվածի Շրդ մասով 2 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթեր 68:88:

15

նախատեսված իրավադրույթի առնչությամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ հիշյալ նորմի բովանդակությունից հենում է, ոլր հերադարձ ուժ ունի ոչ միայն պատիժը, այլն պատասխանապվությունը մեղմացնող օրենքը: Այլ կերպ` 2021 թվականին ընդունված քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պատիժը մեղմացնող օրենսդրությանը հետադարձ ուժ տալու վերաբերյալ նորմը պետք է դիտարկել նույն հոդվածի 6-րդ մասում սահմանված կանոնի հետ համակցված՝ հաշվի առնելով որ հետադարձ ուժ ունի նան պատասխանաւտվությունը մեղմացնող օրենքը ն հակառակը՝

պատասխանաւտվությունը միաժամանակ խազտացնող օրենքը չունի հետադարձ ուժ: Վերաքննիչ դատարանի այն դիտարկումը հիմնված է Վճռաբեկ դատարանի ձնավորած հետեյալ նախադեպային իրավական դիրքորոշման վրա. «(..) Թեն ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 2րդ մատում խոսք է գնում պատիժը մեղմացնող օրենքին հետադարձ ուժ տալու մասին, այնուսւմենայնիվ, նույն հոդվածի 6րդ մասում օրենսդիրն օգտագործում է «պատասխանավպվություն» եզրույթը՝ ընդգծելով, որ ապատասխանապտվություւր մասնակիորեն մեղմացնող ն միաժամանակ մասնակիորեն խատացնող օրենքը հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պափասխանատվությունը: Վճռաբեկ դատարանը գտնում, է, որ մեջբերված նորմերը փոխլրացնում են միմյանց ն արտահայտում են օրենսդրի կամքը` դրանք մեկնաբանելու համակցված կերպով, այն է՝ պատժի մեղմացման շիջանակներում դիվարկեով նան պատասխանատվության մեղմացումը ն հակառակը (.)» (տես թիվ ԵԴ/1424/0121 գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ի որոշման 20-րդ կետը): Միննույն ժամանակ, հարկ Լ նշել, որ նույն որոշման շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանը փապրել է նան, ի թիվս այլնի, հետնյալ. «(Լ) ԻՔիրեական պատասխանատվությունն բարդ ն բազմաբովանդակ երնույթ է, որի էության, բովանդակության ն ծավալների առումով դոկտրինալ աղբյուրներում մինչ այժմ միասնական ընդունված որնէ սահմանում առկա չէ Միննոււն ժամանակ կարվի է փատրկ, որ քրեական

պատասխանաւտվությունը ծագում է հանցանք կատարելու փաստով ն ենթադրում է անձի պարտականությունը՝ կրելու պատասխանապվություն իր կատարած

16

հանցանքի համար, արտահայտվում է պետության կողմից անձի արարքին փրվող բացասական գնահատականով ն, որպես կանոն, եզրափակվում դատարանի դատավճռով անձի նկատմամբ քրեական պատժի նշանակմամբ: Վերոնշյալից հետնում է, որ քրեական պատասխաւնատվությունը շավ ավելի լայն երնույթ է ն իր մեջ, ի թիվս այլնի, ներառում է նան հանցանք կատարած անձի նկատմեւմը նշանակվող պատիժը, այլ կերպ՝ քրնական պատասխանատրվությունի ն պատիժը հարաբերակցվում են որպես ամբողջ ն մաս: Ընդ որում, թեն քրեական պատասխանատվության իրագործման հիմնական ձեր հենց քրեական պատիժն է, այնուամենայնիվ, շատ. դեպքերում քրեսւկան պատասխանատվությունը կարող է իրագործվել առանց վերոնշյալ փուլին հասնելու օրինակ քրեական պատասխանաւտվությունից ազատում նախատեսող նորմերի կենսագործմաւն արդյունքում, մինչդեռ պատիժը քրեական պատասխանաւտվության սահմաններից դուրս գոյություն ունենալ չի կարող: (..)»:

(չ-.) Սույն որոշման նախորդ կետում արված արձանագրումների հետ մեկտեղ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ 2003 ն 2021 թվականներին ընդունված քրեական օրենսգրքերի համապատասխանարար 75-րդ ն 83րդ հոդվածների համեմատաիրավական վերլուծությունը վկայում է, որ 2021թվականին ընդունված քրեական օրենսգիրքը քրեական պազմասխանապվությունից ազավեղու վաղեմության ժամկետների մասով տվյալ դեպքում անձի վիճակը վատթարացող օրենք է ն կիրառելի չէ մեղադրյալի նկատմամբ, քանի որ նախ՝ սահմանում է վաղեմության ավելի երկար ժամկետներ, բացի այդ, վաղեմության ժամկետը, ի տարբերություն 2003 թվաւկանին ընդունված քրեական օրենսգրքի, հաշվարկվում է մինչն անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում: կայացնելը:

(:-.) Վերը շարադրված վերլուծությունը համադրելով սույն վարույթի փաստերի հետ ն բողոքի հիմքերի ու դրանք հիմնավորող փաստարկների սահմաններում: դափական սվսագման ենթարկելով վիճարկվող որոշման իրավաչափությունը՝ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Հակակոռուպցիոն դատարանի այն դատողությանը, որ փվյալ դեպքում մեղադրյալ ԿԹադնոսյանին

17

մեղսագրված արարքների համար քրեական պատասխանավպվության ենթարկելու՝ 2003 թվականին ընդունված քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված վաղեմության ժամկետներն անցել են: Այլ կերպ՝ հաշվի առնելով 2021 թվականին ընդունված քրեական օրենսգիքի 8-րդ ն 9-րդ հոդվածների Էին մասերը, ըստ որոնց՝ արարքի ինչպես հանցավորություն ն պապտժելիությումր, այնպես էլ քրեաիրավական այլ հետնանքները որոշվում են դա կատարելու ժամեւնակ գործող քրեական օրենքով, իսկ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախապտեսվաւծ արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենադրությունը հետադարձ ուժ չունի, նկատի ունենալով նան նույն օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված քրեաիրավական նորմի, այղ թվում` դրանում ամիագրված «պատասխանատվություն» եզրույթի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի ձենավորած ն այն որոշման 521-րդ կեվաում մեջբերված իրավական դիրքորոշումները՝ Վերաքննիչ դատարանը ընդունելի չի համարում բողոքաբերի, րար էության, այն դիտարկումները, որ Առաջին ատյանի դատարանը տվյալ դեպքում ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը: Այլ խոսքով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Կարինեն Թադնոսյանին մեղսագրված արարքների համար քրեական պատասխանապտվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետների հաշվարկման մասով առաջնորդվելով ենթադրյալ հանցավոր արարքները կատարելու պահին գործող՝ 2003 թվականին ընդունված քրեական օրենսգրքի դրույթներով, գործել է իրավաչավել..)»':

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

10. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչա՞փ են արդյոք մեղադրյալ Կարինե Թադնոսյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները:

5 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 4-րդ, թերթեր 40-49:

18

1. ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որր կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պապտիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պավպժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ»:

ՀՀ Սահմանադրության 73-րդ հոդվածի համաձայն՝ «ւ Անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքները ն այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն:

2. Անձի իրավական վիճակը բարելավող օրենքները ն այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ ունեն, եթե դա նախատեսված է այդ ակտերով»:

ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաճայն՝ «1. Արարքի հանցավորությունը սաւհմանող, պափփժը խատացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենադրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենադրությունը հետադարձ ուժ չունի:

2 Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենադրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչն դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությաւմը նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերարերյալ դեռես առկա չէ օրինական ուժի մեջ մփաւծ եզրափակիչ դատավարական ակտ:

(--)

4. Հանցանք կամ քինական օրենսդրությամի նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենադրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե դա նախատեսված է օրենքով:

(--)

6. Պափասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող ն միաժամանակ մասնակիորեն խատացնող օրենքը սույն հոդվածով նախավզեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:

19

11.1. ՀՀ Սահմանադրության 72-73-րդ հոդվածներով ամրագրված երաշխիքները, որոնք նորմատիվ իրավական ակտի կիրառման սահմանադրական սկզբունք են, քրեաիրավական համակարգում առանցքային տեղ են գրավում, ինչը հատկապես ընդգծվում է այն հանգամանքով, որ փոփոխվող ն զարգացող հասարակությունում կոնկրետ արարքի դեմ քրեաիրավական ներգործության

նպատակահարմարություն, դրա հանրային 0վտանգավորությունն կամ քրեականացված արարք, կատարած անձի իրավական վիճակը նորովի կարգավորվելու դեպքում, դատարանը, որպես քրեական դատավարությունում արդարադատության գործառույթով օժտված մարմին, պետք է քննարկման առարկա դարձնի օրենսդրական փոփոխության իրավական բնույթը, ըստ այդմ էլ՝ մինչ ընդունումը ծագած իրավահարաբերություններիի վրա այն հետադարձությամբ տարածելու իրավական հնարավորությունը:

Հարկ է արձանագրել, որ ՀՀ Սահմանադրությամբ ժամանակի մեջ իրավական ակտերի գործողության կանոնակարգումը հիմնվում է այն տրամաբանության վրա, որ իրավական ակտերի հետադարձ ուժով գործողության մերժումն ընդհանուր կանոն է, իսկ այդ ակտերի հետադարձ ուժով գործողության հնարավորությունը՝ բացառություն ընդհանուր կանոնից":

Ընդ որում, բացառություններն իրենց հերթին տարբեր են. ա) երբ սահմանադիրը բացառում է որնէ հայեցողություն դըրսնորելու հնարավորությունը՝ սահմանելով հետադարձության ուղիղ պահանջ, օրինակ, արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն օժտված է անմիջական գործողությամբ ն բ) երբ անձի իրավական վիճակը բարելավող իրավական ակտին հետադարձ ուժ հաղորդելու լիազորությունը թողնվում է իրավասու՝ այդ ակտն ընդունող մարմնի հայեցողությանը, օրինակ, անձի իրավական վիճակը բարելավող օրենքները ն այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ ունեն, եթե դա նախատեսված է այդ ակտերով»: Տարբերակման այս գաղափարն իր արտացոլումն է գտել նան ՀՀ գործող քրեական 4 Տե՛ս, ողաքողճ ոամռոմճ, ՀԸ Սահմանադրական դատարանի` 2011 թվականի նոյեմբերի 29-ի թիվ ՍԴՈ-1000 որոշումը:

5 Տես, տահոկչ ուսռոմչ ՀՀ Սահմանադրական դատարանի` 2021 թվականի մարտի 26ի թիվ ՍԴՈ-1586 որոշումը:

20

օրենսգրքում. այսպես՝ օրենսգրքի 8-րդ ն 9-րդ հոդվածների համադրված ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող նորմի համար նախատեսվում է հետադարձ ազդեցության անմիջական պահանջ, մինչդեռ անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող դրոււթի հետադարձությունը պայմանավորվւմ է օրենքով նախատեսված լինելու հանգամանքով::

12. Վճռաբեկ դատարանը, Խաչատուր Պետրոսյանի ն Հասմիկ Շանոյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ անդրադառնալով քրեական օրենսդրության հետադարձությամբ կիրառման դեպքերին, արձանագրել է, որ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետի հաշվարկման տեսանկյունից քրեական նոր օրենքով անձին մեղսագրված հանցանքի տեսակի փոփոխությունն ինքնին չի կարող հետադարձ ներգործություն ունենալ, այսինքն, այս հարցի շրջանակներում օրենսդրական փոփոխությունների բարենպաստ լինելու ինքնուրույն ցուցիչ չէ, նե տեղի ունեցած օրենսդրական փոփոխությունների բարենպաստ լինելու մասին կարեի է խոսե բացառապես քրեական

պատասխանատվությունից ազատելու ինստիտուտը կանոնակարգող՝ ՀՀ նախկին ն գործող քրեական օրենսգրքերի ընդհանուր նորմերի հետ համադրված գնահատելու պարագայում: Միննույն ժամանակ, անդրադառնալով օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում հանցանքի տեսակի ն վաղեմության ժամկետների փոփոխության իրավիճակներին, մասնավորապես` այն դեպքին, երբ արարքի (հանցանքի) ծանրության աստիճանը նվազում է, իսկ այդ արարքի համար սահմանված քրեական ապատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը չի փոփոխվում, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ օրենսդրական փոփոխության արդյունքում պատժի մեղմացման հետնանքով նախկինում ծանը համարվող հանցանքը միջին ծանրության հանցանք հանդիսանալու դեպքում կիրառելի է մեղմացնող օրենքին հետադարձ ուժ տալու կանոնը՝ հանցանքի տեսակի ն պատժի մասով, այսինքն` արարքը պետք է որակվի ՀՀ գործող քրեական 6 Տե՛ս, ոամոնջ ուռում, Վճռաբեկ դատարանի` Վանիկ Առուարամյանի գործով 2024 թվականի փետրվարի 22-ի թիվ ԼԴ/0004/12/22 որոշումը:

21

օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անթույլատրելի է օրենքի փոփոխության արդյունքում հետադարձության կանոնների կիրառմամբ ստացված միջին ծանրության հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետը (տասը տարին) համեմատել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքով նախատեսված միջին ծանրության հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետի (հինգ տարի) հետ: Նման համեմատությունը սկզբունքորեն չի համապատասխանի ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության կանոնի էությանն ու նշանակությանը: Հակառակ մոտեցումը հանգեցնում է այնպիսի իրավիճակի, որ արարքի կատարման պահին ծանը հանցագործություն համարվող արարքի պարագայում անձի նկատմամբ կիրառվում է արարքի կատարման պահին միջին ծանրության հանցանքի համար նախատեսված կարգավորումը, որը որնէ պարագայում կիրառելի չէր՛:

13. Նախորդ կետում մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, հաշվի առնելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքները, անհրաժեշտ է դիտարկել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 314րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքն անձին մեղսագրված լինելու դեպքը: Այսպես՝ պաշտոնեական կեղծիք կատարելը, համաձայն ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 19- րդ հոդվածի, դասվում էր միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը հինգ տարի է