Հայրանուն — ԵԴ/0957/11/19

ԵԴ/0957/11/19

ՀԱՏ

2/7 լ երեի

ՍԱՐԱՆ

ԻՏՅՈՋ

Ա ՓԴԾ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում

Գործ թիվ ԵԴ/0957/11/19

Նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ նան Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

ԼԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

2021 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ք. Երնանում

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով դիմողներ «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվե» ն «Պրեստժ լենդ» սահմանափակ սպատասխանատվությամբ ընկերությունների ներկայացուցիչ Ա.Անդրիկյանի բողոքի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2020 թվականի հունիսի Լի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Շ.Ասլանյանի վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐՔԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

Լ 2019 թվականի մարտի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Էրեբունի ն Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում (այսուհետ՝ նան Նախաքննության մարմին)

2

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու 310-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12106819 քրեական գործը:

Նախաքննության մարմնի՝ 2019 թվականի ապրիլի 9-ի որոշման հիման վրա, ի թիվս այլնի, առգրավվել են «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվե» ն «Պրեստիժ Լենդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններին առնչվող որոշ փաստաթղթեր:

Վերոնշյալ որոշման դեմ դիմողներ «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվե» ու «Պրեստիժ լենդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների ներկայացուցիչ Ա.Անդրիկյանի բողոքը Երնան քաղաքի Էրեբունի ն Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Հարությունյանի՝ 2019 թվականի հոկտեմբերի 14-ի որոշմամբ մերժվել է:

2. Ներկայացուցչի բողոքը Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ` նան Առաջին ատյանի դատարան) 2020 թվականի փետրվարի 20-ի որոշմամբ մերժվել է:

3. Ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նան Վերաքննիչ դատարան), 2020 թվականի հունիսի Լի որոշմամբ բողոքը բավարարել է, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի փետրվարի 20-ի որոշումը բեկանել ն փոփոխել է՝ սահմանելով վարույթն իրականացնող մարմնի պարտականությունը՝ վերացնելու դիմողներ «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվե» ու «Պրեստիժ լենդ»։ սահմանափակ ապատասխանատվությամբ ընկերությունների իրավունքների ն ազատությունների խախտումը:

4. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2020 թվականի հունիսի 1-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ապանյանը, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 1-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ: Վճռաբեկ դատարանի՝ 2021 թվականի հուլիսի 21-ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

Վճոաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

5. Առգրավում կատարելու մասին 2019 թվականի ապրիլի 9-ի որոշման համաձայն՝ Նախաքննության մարմինը, նկատի ունենալով, որ «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվե» ն

3

«Պրեստիժ լենդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններին առնչվող որոշ փաստաթղթերը քրեական գործով կարող են ապացուցողական նշանակություն ունենալ, որոշել է առգրավել դրանք:

6. Առաջին ատյանի դատարանը, մերժելով վերոնշյալ որոշման դեմ դիմողներ «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվե» ն «Պրեստիժ լենդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների ներկայացուցչի բողոքը, արձանագրել է. «(.) Ինչպես երնում է բողոքաբերի պահանջից, վերջինս վիճարկում է քննիչի կողմից նյութերի ձեռք բերման իրավաչափությունը, որի րատ էության քննարկման արդյունքում դատարանը կկանխորոշի ապացույցի օգվագործման թույլատրելիությունը: Այսինքն դավփարանը գնահատական տալով առգրավման որոշման ն դրա արդյունքում սփացված ապացույցների ձեռքբերման իրավաչավաւթյանը, արդեն իսկ կանխորոշում է ապագայում տվյալ ապացույցի «ճակավագիրը»:

(:-) (Առաջին ատյանի դատարանը փաստում է, որ այն ներառված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 290-րդ հոդվածի Էին ն 2-րդ մասերով նախատեսված այն որոշումների թվում, որոնց համար օրենսդիրը նախատեսել է դատական բողոքարկման հնարավորություն: Բացի այդ, բողոքաբերի բարձրացրած հարցի քննությունը դատավարության ավելի ուշ փուլերում, այդ թվում դատարանում գործն րատ Լության քննելիս, հնարավոր է, ն այն չի հանգեցնի անձի իրավունքների ն օրինական շահերի անհամարժեք սահմանափակման: (Առաջին ատյանի) դատարանը գտնում է, որ նախաքննության մարմնի կողմից իրականացվող ապացուցողական գործունեությանը (ապացույցներ հավաքելը, արուգելը ն գնահազտելը) դատարանի միջամտությունը ոչ միայն չի բխում մինչդարական վարույթի նկատմամբ իրականացվող դատական վերահսկողության խեղիրներից, այլն նման միջամտության անթույլատրելիությունն անհրաժեշտ նախապայման է դատարանի անկողմնակալության ակզբունքի պահպանության համար:

Հիմք ընդունելով վերոգրյալը ԼԱռաջին ատյանի) դատարանը գտնում է, որ քննիչի կողմից նախաքննության փուլում նյութերի ձեռ 6 բերման ընթացակարգի իրավաչափությունը մինչդատական վարույթի նկատմեւմը դավփական վերահսկողության առարկա չի հանդիսանում»2:

ւ Տե՛ս նյութեր, հատոր 1, թերթ 36:

2 Տե՛ս նյութեր, հատոր 1, թերթեր 83:85:

4

7. Վերաքննիչ դատարանը, բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի փետրվարի 20-ի որոշումը, արձանագրել է, որ դիմողի կողմից հայցվող իրավական պաշտպանությունը հանդիսանում է մինչդատական վարույթի սկատմամբ հետագա դատական վերահսկողության առարկա, այնուհետն եզրահանգել, որ նախաքննության մարմնի վիճարկվող որոշմամբ խախտվել են դիմողների իրավունքներն ն օրինական շահերը՝ հետնյալ պատճառաբանությամբ. «/...) Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ բողոքաբերի կողմից դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցերը կարող են դառնալ մինչդատական վարույթի նկատմամբ իրականացվող դատական վերահսկողության օրյեկր ն հայցվող իրավական պաշտպանությունը մինչդատաւկան վարույթի շրջանակներում չի կարող սահմանավակվել միայն մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմեւմը իրականացվող դատախազական հսկողությամբ:

(Լ) Վերաքննիչ Օ 0 դատարանի համոզմամբ փտվյալ որոշման րողոքարկումը դատավարության ավելի ուշ փուլում թեն առերնույթ հնարավոր է, սաւկայն այն կհանգեցնի անձի, տվյալ դեպքում` իրավաբանական անձանց իրավունքների ն օրինական շահերի անհամարժեք սահմանափակման, քանի որ դրանք արդեն իսկ խախտված են: Ավելին՝ իրական է նան այն իրավիճակը, երբ տվյալ իրավաբանական անձինք քրեսւկան գործով չունենան որեէ դատավարական կարգսւվիճակ, ուստի ն չկարողանան իրացնել քննիչի գործողությունները դավաւվարությաւն ավելի ուշ փուլում վիճարկելու իրավունքը, մինչդեռ երանց իրավունքներն անհամաչափորեն սահմանափակվել են քննիչի կողմից կատարված գործողությունների արդյունքում:

Մասնավորապես` Վերաքննիչ դատարանը, զերծ մնալով մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության գործառույթի հեր անհամատեղելի ու մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի համար կաշկանդող կամ ուղղորդող նշանակություն ունեցող մեկնաբանություններ անելուց, արձանագրում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը կատարված ն ոչ իրավաչափ ճանաչված խուզարկության արդյունքում առգրավել է փաստաթղթեր, որոնց մասին որնէ տեղեկատվության մինչն այդ չի փիրապետել (այդ մասին նշվեց նան դատական նիարի ընթացքում) Դրանից հետ վարույթն իրականացնող մարմինը, պարտավորված լինելով վերադարձնել ոչ իրավաչափ ճանաչված խուզարկությամբ վերցված փաստաթղթերը, րար էության կատարել է այդ պարտականությունը: Միննույն ժամանակ այդ գործողության կատարումից անմիջապես

5

հետո վարույթն իրականացնող մարմինն առանձին որոշմեւմը ձեռնսւվուխ է եղել այդ նույն փաստաթղթերն աոգրավելուն:

Այդուհանդերձ Վերաքննիչ դատարանի գնահավպտմամի, փաստաթղթերը վերադարձնելուց անմիջապես հետո դրանց աոգրավումն րար էության ձնական բնույթ է կրել, քանի որ վարույթն իրականացնող մարմինը փորձել է իրավաչափ տեսք հաղորդել ի սկզանե ոչ իրավաչափ միջամվության՝ խուզարկության արդյունքում ձեռք բերված փաարաթղթերին հասանելի դառնալու գործընթացին, այսինքն՝ «թունավոր ծառի պտուղները նս թունավոր են» ակզբունքն այս իրավիճակում ուղղակիորեն կարող է գործել:

Այդ հետնությունը պայմանաւվորված է նրանով, որ այդ փաստաթղթերն ի այզիանե ձեռք են բերվել քննչական գործողության` խուզարկության կատարման կարգի էական խախտմամբ, ինչպես նան այն կարնոր հանգամանքով, որ աոգրավվաւծ փեաւստաթղթերի մասին վարույթն իրականացնող մարմինր որնէ այլ կերպ չէր կարող տեղեկանալ, բացառությամը կատարված խուզարկության, որը ճանաչվել է ոչ իրավաչափ:

Վերոգրյալից զատ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կատարված այդ առգրավման արդյունքում խախտվել են «ԷԼԻՏԱ ԷՍՎԵ», «ԷԼԻՏ ԷՍՎԵ» ն «ՊՐԵՍՏԻԺ ԼԵՆԴ» ՍՊ ընկերությունների իրավունքները ն օրինական շահերը, քանի որ առգրավված փատրաթղթերի ըրացակայությունը հանգեցնում է վերջիններիս բնականոն գործունեության, այդ թվում՝ փաստաթղթաշրջանառության խաթարման, ն վերջիններս կարող են նրանց իրավունքների նկատմամբ կատարված անհիմն ն ոչ իրավաչափ միջամտության շարունակականության դեպքում կրել նյութական ն ոչ նյութական վնասներ»:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

8. Բողոք բերած անձը, մեջբերելով մինչդատական վարույթի նկատմամբ հետագա դատական վերահսկողության սահմանների առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, իր անհամաձայնությունն է հայտնել Վերաքննիչ դատարանի դատողությունների հետ: Մասնավորապես, բողոքի հեղինակը նշել է, որ նախաքննության մարմնի վիճարկվող որոշումը ներառված չէ ՀՀ քրեական ՅՏե՛ս նյութեր, հատոր 2, թերթեր 50-62:

6

դատավարության օրենսգրքի 290-րդ հոդվածի 1-ին ն 2-րդ մասերով նախատեսված այն որոշումների թվում, որոնց համար օրենսդիրը նախատեսել է դատական բողոքարկման հնարավորություն Ավելին, դիմողի կողմի` բարձրացված հարցի քննությունը դատավարության ավելի ուշ փուլում, այդ թվում դատարանում գործն ըստ էության քննելիս, հնարավոր է, ն այն չի հանգեցնելու դիմողների իրավունքների ու օրինական շահերի անհամարժեք սահմանափակման:

Վերոգրյալի հաշվառմամբ բողոքաբերը եզրահանգել է, որ առգրավում կատարելու մասին որոշումը մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության առարկա չի հանդիսանում:

8.. Բացի այդ, բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանն իրավացիորեն արձանագրելով, որ այն հարցադրումները, որոնք անմիջականորեն փոխկապակցված են անձին առաջադրված մեղադրանքի բովանդակության հետ, դուրս են գտնվում մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության սահմաններից, գնահատականի չի արժանացրել, որ տվյալ դեպքում «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվե» ն «Պրեստիժ լենդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունները փաստացի պատկանում են Էդգար Մկրտչյանին, ով մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1Լին մասով ն 310-րդ հոդվածով, հետնաբար կոնկրետ դեպքում հայցվող իրավական պաշտպանությունն Օառնչվոմ է առաջադրված մեղադրանքին:

Ըստ բողոք բերած անձի, քննարկվող դեպքում նախաքննության մարմնի վիճարկվող որոշման իրավաչափությունը ենթակա է գնահատման բացառապես դատախազական հսկողության սահմաններում:

9. Վերոգրյալի հիման վրա բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2020 թվականի հունիսի 1-ի որոշումը ն կայացնել նոր դատական ակտ՝ դիմողներ «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվե» ու «Պրեստիժ լենդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքը մերժելու վերաբերյալ:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

10. Վճռաբեկ դատարանի առջե բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչափ է արդյո՛ք Վերաքննիչ դատարանի հետնությունն առ այն, որ «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվ» ն «Պրեստիժ լենդ»։ սահմանափակ պատասխանատվությամբ

7

ընկերությունների կողմից հայցվող իրավական պաշտպանությունը հանդիսանում է մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության առարկա:

1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 290-րդ հոդվածի համաձայն՝ «ԼՀերաքենության մարմնի աշխատակցի, քննիչի, դատախազի, օպերատիվ- հետախուզական գործողություններ իրականացնող մարմինների սույն օրենսգրքով նախատեսված որոշումների ն գործողությունների օրինական ն հիմնավոր չլինելու դեմ բողոքները դատարան կարող են ներկայացվել կասկածյալի, մեղադրյալի, պաշվապանի, մտւժողի, քրեական դավտաւվարության մասնակիցների, այլ անձանց կողմից, որոնց իրավունքներ ն օրինական շահերը խախտվել են այդ որոշումներով ն գործողություններով, ն եթե նրանց բողոքները չեն բավարարվել դատախազի կողմից:

2. Սույն հոդվածի առաջին մասում նշված անձինք իրավունք ունեն նան դատարան բողոքարկել հանցագործությունների վերաբերյալ հաղորդումներն ընդունելուց, քրեական գործ հարուցելուց հերաքննության մարմնի, քննիչի ն դատախազի հրաժարվելը, ինչպես նեան քրեական գործր կասեցնելու, կարճելու կամ քրեական հարապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումները` սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում: (..)»:

111 Մինչդատական վարույթի նկատմամբ հետագա դատական վերահսկողության առարկայի շրջանակի հստակեցման նպատակով Վճռաբեկ դատարանը մշակել է հետնյալ սկզբունքը. գործի նախնական քննության փուլում, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 290-րդ հոդվածի Լին ն 2-րդ մասերով նախատեսված որոշումներից զատ, դատարան կարող են բողոքարկվել քրնական հետապնդման մարմինների այն բոլոր որոշումներն ու գործողությունները (անգործությունը, որոնց բողոքարկումը դատավարության ավելի ուշ փուլում` դատարանում գործն ըստ էության քննելիս անհնար է, կամ այն կհանգեցնի անձի իրավունքների ն օրինական շահերի անհամարժեք սահմանափակման::

Ավելին, Վճռաբեկ դատարանն իր կողմից ձնավորած վերոգրյալ ընդհանուր կանոնի կենսագործման շրջանակներում արձանագրել է նան, որ նախաքննության մարմնի կողմից իրականացվող ապացուցողական գործունեությանը (ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը ն գնահատելը) դատարանի միջամտությունը ոչ միայն չի բխում մինչդատական վարույթի նկատմամբ իրականացվող դատական վերահսկողության խնդիրներից, այլն նման Հ Տես, Վարուժան Մանուկյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2010 թվականի նոյեմբերի 5»ի թիվ ԵԿԴ/0060/11/10 որոշման 16-րդ կետը:

8

միջամտության անթույլատրելիությունն Օ-անհրաժեշտ նախապայման է դատարանի անկողմնակալության ն անմեղության կանխավարկածի սկզբունքների պահպանության համար»:

12. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- Նախաքննության մարմինը, գտնելով, որ «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվե» ն «Պրեստիժ լենդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններին առնչվող որոշակի փաստաթղթերը քրեական գործով կարող են ապացուցողական նշանակություն ունենալ, որոշում է կայացրել առգրավել դրանք",

- Վերոնշյալ որոշման դեմ ընկերությունների ներկայացուցչի բողոքի քննության արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը մերժել է այն, պատճառաբանելով, որ քրեական հետապնդման մարմնի կողմից նախաքննության փուլում նյութերի ձեռք բերման ընթացակարգի իրավաչափությունը մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության առարկա չի հանդիսանում՛,

- Վերաքննիչ դատարանը, բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը ն սահմանելով վարույթն իրականացնող մարմնի պարտականությունը՝ վերացնելու դիմողներ «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվ» ն «Պրեստիժ լենդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների իրավունքների ու օրինական շահերի խախտումը, գտել է, որ վիճարկվող որոշման բողոքարկումը դատավարության ավելի ուշ փուլում թեն առերնույթ հնարավոր է, սակայն այն կհանգեցնի անձի, տվյալ դեպքում՝ իրավաբանական անձանց իրավունքնեի ն օրինական շահերի անհամարժեք սահմանափակման, քանի որ դրանք արդեն իսկ խախտված են: Վերաքննիչ դատարանը, որպես դիմողների իրավունքների ն օրինական շահերի խախտում դիտարկել է նան այն, որ փաստաթղթերի բացակայության շարունակական լինելը կարող է հանգեցնել «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվե» ն «Պրեստիժ լենդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների բնականոն գործունեության, այդ թվում` փաստաթղթաշրջանառության խաթարմանը, որն էլ կարող է հանգեցնել նյութական ն ոչ նյութական վնասի առաջացման:

» Տես, Հմայակ Արսենյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2013 թվականի փետրվարի 15ի թիվ ԵԿԴ/0125/11/12 որոշման 13-րդ կետը:

6 Տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը:

7 Տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը:

ՑՏե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

9

13. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 1111.11րդ կետերում վկայակոչված իրավակարգավորման ն իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, ըստ էության քննության առնելով դիմողների ներկայացուցչի բողոքը, դուրս է եկել մինչդատական վարույթի նկատմամբ հետագա դատական վերահսկողության լիազորության շրջանակներից:

Նախ ն առաջ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, ընդունելով հանդերձ, որ վիճարկվող որոշման բողոքարկումը դատավարության ավելի ուշ փուլում առերնույթ հնարավոր է, գտել է, որ այն կհանգեցնի իրավաբանական անձանց իրավունքների ն օրինական շահերի անհամարժեք սահմանափակման, քանի որ դրանք արդեն իսկ խախտված են: Մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանի կողմից որպես ելակետ ընդունված՝ իրավունքների՝ արդեն իսկ խախտված լինելու հանգամանքը, ի հակադրումն սույն որոշման 111-րդ կետում նշված սկզբունքի, չի կարող դիտարկվել որպես չափանիշ՝ առգրավում քննչական գործողության իրավաչափությունը մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության կառուցակարգով ստուգելու համար: Տվյալ դեպքում հայցվող իրավական ապաշտպանություն Օ:անմիջապե, կապված է նախաքննության փուլում գտնվող քրեական գործով ապացուցողական գործունեության իրավաչափության գնահատման հետ: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այդ հարցը կարող է քննության առարկա դարձվել բացառապես քրեական գործի ըստ էության քննության շրջանակներում, հակառակ պարագայում կարող է խախտվել մինչդատական վարույթի նկատմամբ հետագա դատական վերահսկողության նե քրեական գործի դատական քննության գործառութային տարանջատման սկզբունքը:

Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, անդրադառնալով Վերաքննի, դատարանի այն պնդմանը, թե փաստաթղթերի բացակայության շարունակական լինելը կարող է հանգեցնել «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվե ն «Պրեստիժ լենդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների բնականոն գործունեության, այդ թվում՝ փաստաթղթաշրջանառությաան խաթարմանը, հարկ է նշլ, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 123-րդ հոդվածի 2-րդ մասն ամրագրում է, որ այն դեպքում, երբ առգրավված ն գործին կցված փաստաթղթերն օրինական տիրապետողին անհրաժեշտ են ընթացիկ հաշվառման, հաշվետվության ն այլ օրինաչափ նպատակների համար, նրան հնարավորություն է ընձեռվում ժամանակավոր օգտագործման համար

10

ստանալ այդ փաստաթղթերը կամ դրանցից պատճեններ հանել: Հետնաբար, այս առումով Վերաքննիչ դատարանի փաստարկը նս ընդունելի չէ Վճռաբեկ դատարանի համար:

14 Վերոգրյալի հիման վրա, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունն այն մասին, որ «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվե» ն «Պրեստիժ լենդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների կողմից հայցվող իրավական պաշտպանությունը հանդիսանում է մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության առարկա, իրավաչափ չէ:

15. Ամփոփելով վերոշարադրյալը Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, դատական ակտ կայացնելիս, թույլ է տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, ինչը, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի, հիմք է Վերաքննիչ դատարանի` 2020 թվականի հունիսի 1-ի դատական ակտը բեկանելու համար:

Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուստի անհրաժեշտ է օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի փետրվարի 20-ի որոշմանը:

16. Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ ն 171-րդ հոդվածներով, «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 11-րդ հոդվածով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ, 39-րդ, 43-րդ, 36ԼԼրդ, 403-406-րդ, 415.1-րդ, 418.1-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել: Դիմողներ «Էլիտա էսվե», «Էլիտ էսվե» ն «Պրեստիժ լենդ» սահմանափակ ապատասխանատվությամբ ընկերությունների ներկայացուցիչ Ա.նդրիկյանի բողոքը բավարարելու վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2020 թվականի հունիսի 1-ի որոշումը բեկանել ն օրինական ուժ տալ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2020 թվականի փետրվարի 20-ի

1

որոշմանը՝ հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է ն ենթակա չէ բողոքարկման:

՞Նախագահող՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ