Քաղաքացիական իրավունք — 15.11.2023
Ամփոփում
ՊԱՐԶԵՑ Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. լ. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2023 թվականի նոյեմբերի նն ` զ ՝ Սարա մանանան Մ մաման նոթու աաաաանրի| «Թվային, այդ թվում հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում», «Ներքին դիտում» ն տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ «Արտաքին դիտում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու ժամկետը երկարաձգելու մասին միջնորդությունը բավարարվել է: 2. 2024 թվականի մարտի 25-ին ՀՇ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել վերոնշյալ դատական
Ամբողջ Տեքստ
ՕՀՄ-02/15.11.2023
ՀԹ»: 256»
2 ԹԱՆ
Ար ի
21 ՏՆ
ՄԱՀԻՆ
Մոն» ւ "
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Երնան քաղաքի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան,
նախագահող դատավոր՝ Մ.Մարտիրոսյան
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,
նախագահող դատավոր՝ Ա.Մարտիրոսյան
2025 թվականի մարտի 4-ին քաղաք Երնանում
«ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն
հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան),
նախագահությամբ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ՝ ԱԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ
Ռ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ
Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ
գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով մեղադրյալ Խա:
ասար ււ երալ ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 26-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա'Վարդապետյանի հատուկ վերանայման բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ
Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
լ. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2023 թվականի նոյեմբերի նն ` զ ՝
Սարա մանանան Մ մաման նոթու
աաաաանրի| «Թվային, այդ թվում հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում», «Ներքին դիտում» ն տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ «Արտաքին դիտում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու ժամկետը երկարաձգելու մասին միջնորդությունը բավարարվել է:
2. 2024 թվականի մարտի 25-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել վերոնշյալ դատական ակտի դեմ մեղադրյալ րը ջիւիս պաշտպան
ը` աոա վերանայման բողոքը:
2024 թվականի ապրիլի 8-ին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան է ստացվել վերոնշյալ բողոքի պատասխան:
3. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ թիվ ՕՀՄ-02/15.112023 վարույթն առարկայական ընդդատությամբ ուղարկվել է ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան):
4. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ մեղադրյալ ատա...» սաշոսսս արաւ երասայման
բողոքը բավարարվել է, Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը բեկանվել է ն ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության տնտեսական անվտանգության կոռուպցիայի հակազդման գլխավոր վարչության պե լը «2-ի. այդ թվում` հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում», «Ներքին դիտում» ն տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ «Արտաքին դիտում» համալիր օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու ժամկետը երկարաձգելու մասին միջնորդությունը մերժվել է:
5. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ ԱՎարդապետյանի կողմից բերվել է հատուկ վերանայման բողոք, որը Վճռաբեկ
2
դատարանի՝ 2024 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, ն սահմանվել է դատական վարույթի գրավոր ընթացակարգ:
Մեղադրյալ աարի սերկայացվել է
հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.
Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում.
6. Բողոքաբերի պնդմամբ՝ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշումը՝ թիվ ՕՀՄ-02/15.11.2023 վարույթն առարկայական ընդդատությամբ ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան ուղարկելու մասին, իրավաչափ չէ, այն չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 263-րդ հոդվածի, ինչպես նան ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի նախագահի կողմից ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի նախագահին հասցեագրված՝ 2024 թվականի փետրվարի 8ի գրությամբ կատարված համակարգային վերլուծության արդյունքում արտահայտված իրավական դիրքորոշումից:
6.1 Բողոքաբերը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 26-ի որոշումն օրինական ն հիմնավոր չէ, այն կայացնելով՝ Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա: Մասնավորապես, բողոքաբերի պնդմամբ, Վերաքննիչ դատարանը ճիշտ չի կիրառել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 26-րդ հոդվածով, 292-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով, «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, ինչպես նան նույն օրենքի 34-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմերը:
62 Բողոքի հեղինակն իր անհամաձայնությունն է հայտնել Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններին առ այն, որ երկու ամսվա ընթացքում Առաջին ատյանի դատարանին չի ներկայացվել համապատասխան
արձանագրություն ամբողջական տեղեկատվությամբ,։ բացի այդ, նման պայմաններում իրականացվող միջոցառումներն անարդյունավետ չեն գնահատվել ն միջոցառումների իրականացումը չի դադարեցվել, ավելին՝ մեկնաբանվել է, որ այլ միջոց առկա չէ, ն անհրաժեշտ է շարունակել դրանց իրականացումը: Այնինչ
Է
ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքների մասին օպերլիազորի կողմից կազմված տեղեկանքում ներկայացվել են այն արդյունքները, որոնք Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 20-ի որոշմամբ թույլատրված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում են ստացվել:
63 Բողոք բերած անձը փաստել է, որ ը` աան 2 ամիս
ժամկետով տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ «Արտաքին դիտում», «Թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» ն «Ներքին դիտում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու ժամկետը 2 ամսով երկարաձգելու թույլտվության վերաբերյա ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության տնտեսական անվտանգության ն կոռուպցիայի հակազդման գլխավոր վարչության պետի միջնորդությանը կից, ի թիվս այլնի, Առաջին ատյանի դատարան են ներկայացվել նան Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 20-ի որոշումը ն տեղեկանք՝ ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքների մասին:
Ըստ բողոքաբերի՝ վերը նշվածի կապակցությամբ անընդունելի է Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 20-ի որոշումը Վերաքննիչ դատարան ուղարկված նյութերում անհասկանալի հանգամանքներում ընդգրկված չլինելը Վերաքննիչ դատարանի կողմից որպես Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշումը բեկանելու հիմք դիտարկելը:
7. Վերոշարադրյալի հիման վրա բողոքաբերը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշումը բեկանելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 26-ի որոշումը՝ կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:
Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
8. Առաջին ատյանի դատարանն իր՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ արձանագրել է հետնյալը. «(..) Դատարան ներկայացված նյութերում առկա են
4
բավարար տեղեկություններ ենթադրելու համար, որ անարար
Գանա: Աի ումա անմա նոն արարական թեն)
անարար ի աաախաախակարար ատկաաինեւի.....
գործողության համար, այն է` Շիրակի մարզի տարբեր համայնքներում սուբվենցիոն ծրագրերով իրականացված շինարարական աշխատանքներում առկա
թերությունները չարձանագրելուչ ավարտված շինարարական օբյելիների ավարտական ակտերը արորագրելու համար` հիշյալ աշխատանքները կատարած ընկերությունների ներկայացուցիչներից պահանջում ն արանում է խոշոր չափերով՝ շուրջ 1000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ կաշառք:
Դատարանն արձանագրում է, որ ներկայացված տվյալները առերնույթ վկայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 435-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ ն 3րդ կետով նախատեսված հանցանքի հնարավոր առկայության մասին, որը համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հողվածի՝ հանդիսանում է ծանր հանցանք:
Միջնորդությունից ն ներկայացված նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է ատմ արան |
ատար ամարները, բնակվում ւ ան
պաա ԱԱ |
ոո Քարն ԳԱԱ ԱԱ մանանան անն նւ
Արա աաա ն Ա Անանեան աուն մամա աան ԱՆ)
աշխատասենյակում: Նա իր՝ վերոգրյալ հնարավոր հանցավոր գործունեությանը վերաբերելի խոսակցությունները վարում է նշված հեռախոսահամարներով ն նշված հասցեներից:
Ռացի այդ, րար ներկայացված նյութերի` միջնորդություն ներկայացրած օպերատիվ-հերախուզական գործունեություն իրականացնող մարմինը ձեռնարկել է նան այլ միջոցներ՝ ձեռնարկվել են «օպերատիվ հարցում» ն «օպերատիվ տեղեկությունների ձեռքբերում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների, որոնց արդյունքում, հնարավորություն չի ընձեռնվել բավարար չափով հաարապտկ կամ հերքել արացված օպերատիվ փեղելկությունները:
Ներկայացված նյութերի համաձայն՝ 2023թ. սեպտեմբերի 20-ի Երեան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասություն քրեական դատարանի որոշմամը, երկու ամիս ժամկետտվ՝ մինչն 2023թ. նոյեմբերի շագ Անն ւււ
5
իրականացվել է «Թվային, այդ թվում` հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում», «Ներքին դիվում» ն տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ «Արփաքին դիտում» համալիր օպերատիվ-հերախուզական միջոցառումներ:
Համաձայն միջնոյւդությանը կից ներկայացված` ձեռնարկված օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումների արդյունքների մասին տեղեկանքի` ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ ը 22 սեպտեմբերի 25-ին ավարտական ակտերը կնքելու համար կաշառք գումարներ է արացել Արա նար Աո ԱԱոաԱ կո ու որա Մամա արկաավոնո|
Բացի այդ, 2023թ. հոկտեմբերի թին աան «յտերը ննջելու
համար կաշառք գումարներ է արացել Խան
Արմաթի աա
Այսպիավ՝ ներկայացված նյութերը պարունակում են տեղեկություններ՝ ը լն առերնույթ ծանր՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 435-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կերով նախատեսված հանցանքի կատարման ն այդ հանցավոր գործունեություն, վերջինիս կողմից շարունակելու հավանականության մասին: Ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում հնարավոր չի եղել ձեռք բերել ենթադրյալ հանցագործության բացահայտման ն նշված անձի հանցավոր գործունեության շարունակումը կանխելու համար անհրաժեշտ բավարար տեղեկատվություն, իսկ այլ եղանակով ողջամտորեն հնարավոր չէ այդ տելեկապրվության ձեռքբերումը:
Դատարանը գփնում է, որ ենթադրյալ հանցանք կատարած անձին հանցանքի կատարման պահին կամ դրանից անմիջապես հետո բացահայտելու, ինչպես նան նրա կողմից հանցավոր գործունեության շարունակումը հայտնաբերելու ն կանխելու նպատակով աար րաանացվող «Թվային, այդ թվում`
հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում», «Ներքին դիտում» ն տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ «Արտաքին դիտում» համալիր օպերատիվ-հերախուզական միջոցառումների ժամկետ երկարաձգելու անհրաժեշտության մասին ներկայացվել են բավարար հիմնավորումներ, նշված օպերատիվ-հերախուզաւկան միջոցառումները նս երկու ամիս ժամկերով իրականացնելը թույլատրելու անհրաժեշտությունը բխում է ենթադրյալ ծանր հանցագործության կատարումը բացահայտելու, ենթադրյալ հանցավոր գործունեությաւն հավանական շարունակումը կանխելու անհրաժեշտությունից, քանի ոլ տվյալ դեպքում հանրային շահր գերակայում է
6
ոզ... շահի՝ այդ թվում անձնական կյանքի գաղտնիության
նկատմամի (...)»:
9. Վերաքննիչ դատարանը, 2024 թվականի ապրիլի 26-ին կայացված որոշմամբ բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, մասնավորապես նշել է. «/..) Ուսումնասիրելով ներկայացված նյութերը, Վերաքննիչ: »դատարանի համար տեսանելի է դառնում, որ անձի նկատմամը թույլատրելի համարված օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումների իրականացման ժամկետի երկարաձգման համար Առաջին ատյանի դատարանին միջնորդության հել ՀՀ ազգային անվտանգություն ծառայության տնտեսական անվտանգության կոռուպցիայի հակազդման գլխավոր վարչության պե մասսան ոցի ներկայացվել է նույն
բովանդակությունը պարունակող փարբեր վերտաոռություն ունեցող փաստաթղթեր՝ տեղեկանք, արձանագրություն, միջնորդություն պետին ն միջնորդություն հասցեագրված Առաջին ատյանի դատարանին: Այս համատեքարում Վերաքննիչ դատարանի համար հատկանշական է, որ բոլոր փաստաթղթերը նույնաբովանդակ են, Օ պարունակում են նուն ձնեակերպումնենրը նե բացառապես նույն տեղեկավվությունը, ինչն էլ իր հերթին ամբողջությամբ արտացոլվել է նան Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում: Այս համատեքարում Վերաքննիչ դատարանի համար կարնորվում է այն, որ միջնորդության մեջ նշված կից փաստաթղթերում: ներառվել է նան Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 20-ի դատական ակտը, սակայն, ներկայացված վարույթի նյութերում այդ արտը բացակայում է, այսինքն, ցանկում առկա փաստաթուղթը Դատարանին չի փրամադրվել, որպիսի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը զրկված է հնարավորությունից` ուսումնասիրելու այն ն վեր հանելու ի սկզբանն օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումների թույլտվություն փալու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դափարանի պատճառաբանությունները, որոնք կարող էին էական լինել նան հայցվող գործողությունների ժամկետի երկարաձգումը թույլատրելի համարելու ժամանակ:
Անդրադառնալով օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների
հրականացման իրավաչափության հարցին, Վերաքննիչ դատարանը ողջ վերը Տե՛ս նյութեր, հատոր 1-ին, թերթեր 17-19: յ
վկայակոչած իրավական կարգավորումների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո վերահաարատում է, որ անհատի իրավունքների հարգման ն հանրային շահի հակակշոման միջն առկա. լուսաւնցքը. յուրաքանչյուր դեպքում գնահատման առարկա դարձնելիս անհրաժեշտ է մշտապես հաշվի առնել, որ որքան էլ օպերատիվ-հերախուզական միջոցառումների իրականացումն ուղղված է ծանր ն առանձնապես ծանր հանցագործությունների կանխմանը ն ըացահայտմանը, այնուամենայնիվ, այն կոշտ միջոց է, իրականացվում է վարույթից դուրս, այլ կերպ՝ մինչն անձի քրեական վարույթով որնէ կարգավիճակ ունենալը ն միջամտում է անձի՝ Սահմանադրությամբ նեն ՄԻԵԿով պաշտպանվող կարնորագույն իրավունքների իրացմանը: Հետնաբար, միջամտությունն անգամ սկզբնական փուլում պետք է բացառապես իրականացվի ծանր ն առանձնապես ծանր հանցագործությունների կանխման, բացահայտման շրջանակներում, ն այն դեպքում, երբ նախատեսվող միջոցառումը միակ ճանապարհն է: Ավելին, եթե ի ակզբանե Դատարանից թույլտվություն հայցելու համար հնարավոր է ներկայացնել որոշակի տեղեկատվություն, որը Դատարանը դեռնս առաջին անզգամ. թույլտվություն տալու համար կարող է բավարար համարել, այնուամենայնիվ, նույն իրավիճակը չի կարող գնահատելի օ լինել թույլատրված միջոցառումների իրականացման ժամկերի երկարաձգման համար: Մասնավորապես, սույն դեպքում, Վերաքննիչ դատարանի համար ուշագրավ է այն որ, ըստ էության, միջնորդությանը կից Դատարան ներկայացված ամիողջական փեղեկատվությունը՝ զարեղված տարբեր վերտառություններով ակտերում, որեէ նոր փվյալ չի պարունակում: Այսինքն, Վերաքննիչ դատարանի համար առնվազն անհասկանալի է՝ օրենքով նախատեսված երեք միջոցառումների իրականացման արղյունքում նման ենթադրյալ հանցագործության կատարման պայմաններում, երկու ամսվա ընթացքում ինչպես Դատարանին չի ներկայացվել համապատասխան արձանագրություն` ամբողջական տեղեկատվությամբ, այլ միայն երկու անձի անուն է նշվել, որոնք իբրն թե՝ կաշառքի գումարներ են տվել, ավելին՝ որնէ գումարի չափ կամ ամբողջական տեղեկատվություն նշված արձանագրությունում առկա չի եղել: Վերաքննիչ դատարանի համար ուշագրավ է նան այն, որ այս հանգամանքը չի դիտարկվել որպես իրականացվող միջոցառումների անարդյունավետություն ն միջոցառումների իրականացումը չի դադարեցվել, ավելին` մեկնաբանվել է, որ այլ միջոց առկա չէ ն անհրաժեշտ է
8
շարունակվ դրանց իրականացումն, ինչը Վերաքննիչ դատարանի համար իրավաչափ չէ ն չէր կարող դրվել ՕՀՄ-ի իրականացման ժամկետն երկարաձգելու թույլտվություն տալու հիմքում:
Անդրադառնալով րողոքի պատասխանում առկա այն դիվարկմանը, որ բացառապես տեղեկանքը չե որ դրվել է Դատարանից թույլտվություն հայցելու միջնորդության հիմքում, Վերաքննիչ դատարանը փասվում է, որ րար էության, ներկայացվել են տեղեկանք, արձանագրություն, որվւեղ երկու ամսվա շրջանակներում 3 տարբեր օպերատիվ-հերախուզական միջոցառումների արդյունքում ավելացվել է բացառապես երկուանվան հեղ կապվող տվյալ, որն անգամ ամբողջական չէ, ն նշված չէ նույնիսկ զումարի չավ, ինչը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ չի կարող դիտարկվել բավարար, որպիսի դրանց հիման վրա երեք միջոցառումների շարունակական իրականացումը դիտարկվի իրավաչավց: Բացի դա, անդրադառնալով այն պնդմանը, որ առավել տեղեկատվության տրամադրման ժամանակ կարող է բացահայտվել օպերատիվ ծառայություն իրականացնող աշխավակիցների ինքնությունը, Վերաքննիչ դասարանի համար ընդունելի դիտարկում չէ, քանի որ երկու ամիսը բավարար ժամանակ է 3 ՕՀՄԺի իրականացման պայմաններում: առնվազն նախորդող իրավիճակից տարբերվող իրավիճակի մասին վկայող տեղեկություն Դատարանին տրամադրելու համար` անուններ, գումարի չափ, տեղ, ժամանակ ն այ մանրամասնություններ, որոնք կառեչվեին ենթադրյալ հանցանքներին ն որնէ կերպ՝ աշխատակիցների ինքնությանը:
Նման պայմաններում, Առաջին ատյանն դատարան ներկայացված
միջնորդության ն կից փատրաթղթերի հիման վրա անձի իրավունքների շարունակական սահմանափակումն իրավաչափ չի կարող համարվել ուսի, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, Առաջին ատյանի դատարանը,
բավարարելով ներկայացված միջնորդությունը, հանգել է վարույթի նյութերից ն վերաբերելի իրավական կարգավորումներից չբխող հենության: (...)»՛:
7 Տե՛ս նյութեր, հատոր 3-րդ, թերթեր 36-38։
9
Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.
10. Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետնյալն է.
Իրավաչա՞փ է արդյոք ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշումը՝ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու ժամկետը երկարաճգելու վերաբերյալ որոշման դեմ ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքի կապակցությամբ թիվ ՕՀՄ-02/15.1.2023 վարույթն առարկայական ընդդատությամբ ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան ուղարկելու մասին:
Ա. ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ ն անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային ն ողջամիտ ժամկետում քննություն իրավունք:
(:.)»:
«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ նան՝ Կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի համաձայն «Ա. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առեչությամը, ունի օրենքի հիման վրա արեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիւր ժամկերում արդարացի ն հրապարակային դատաքննության իրավունք: (...)»:
«Քաղաքացիական ն քաղաքական իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագրի 14-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն՝ «(..) Յուռաքանչյուր ոք իրեն ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանք քննելու կամ որեէ քաղաքացիական դատավարությունում իր իրավունքներն ու պարտականությունները որոշելու ընթացքում ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված իրավասու, անկախ ու անկողմնակալ դատարանի կողմից գործի արդարացի ու հրապարակավ քննության իրավունք: (...)»:
«Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքի 8-րդ հոդվածի 2.Լին մասի համաձայն` «Դատարանների գործունեությունը պետք է կազմակերպվի այնպես, որ ապահովվի, յուրաքանչյուրի, իրավունքների ն ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանությունը՝ օրենքի հիման վրա
10
ստեղծված անկաս ն անաչառ դատարանի կողմից գործի արդարացի, հրապարակային ն ողջամիտ ժամկետում քննության միջոցով»:
«ՀՀՇ դատական օրենսգիրք» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 21-րդ հոդվածի 2.1-ին մասի համաձայն՝ «Հայաստանի Հանրապեվության փարածքում դատարանների թույլտվությամբ անցկացվող 6օպերատիվ-հերախուզական միջոցառումներ իրականացնկու մասին բոլոր միջնորդությունները քննում են միայն Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի դատավորները»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Ոչ ոքչի կարող զրկվել իր գործն այն դատարանում ն այն դատավորի կողմից քննվելու իրավունքից, որոնց ընդդատությանը կամ իրավասությանն այն վերապահված է օրենքով»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի` 2023 թվականի նոյեմբերի 15-ի խմբագրությամբ գործող 260-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության ն Երեան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարաններին (այսուհետ` առաջին ատյանի ընդհանուր, իրավասության դատարան) ընդդավյա են առաջին ատյանի կարգով իրականացվող բոլոր վարույթները, բացառությամբ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի հավելված Ի Լով նախատեսված կոռուպցիոն հանցանքների վերաբերյալ վարույթների, որոնք ընդդատյա են հակակոռուպցիոն դատարանին»:
2. Վերաքննիչ քրեական դատարանին ընդդափյա են բոլոր այն վարույթներլե որոնցով առաջին ատյանի դատարանների դատական ակտերի դեմ վերանայման բողոք է բերվել, բացառությամբ հակակոռուպցիոն դատարանի դատական ակտերի դեմ բերված վերանայման բողոքներով վարույթների, որոնք ընդդապյա են վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանին:
(..)»:
2022 թվականի դեկտեմբերի 27-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքում փոփոխություներ ն լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մինչն սույն օրենքի 2-րդ հոդվածի ն 6-րդ հոդվածի 2-րդ ն 3-րդ կարերն ուժի մեջ մտնելը, ինչպես նան այն օրենքն ուժի մեջ մրնելուց հերո կոռուպցիոն հանցանքների վերաբերյալ գործերով (վարույթներով) առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դարարանի
կայացրած ակտերի դեմ բողոքները ներկայացվում են վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան»:
12. Վերը մեջբերված իրավանորմերի վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու կամ դրանց ժամկետը երկարաձգելու թույլտվություն ստանալու մասին միջնորդությունների քննության դատական վարույթներն ընդդատյա են միայն Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանին՝ անկախ այն հանգամանքից, թե նշված միջնորդությունը ներկայացվել է կոռուպցիոն բնույթի հանցագործությունների բացահայտման նպատակով, թե՝ ոչ:
3. Միննույն ժամանակ, թեն, ընդհանուր կանոնի համաձայն՝ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանին ընդդատյա են բոլոր այն վարույթները, որոնցով առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանների դատական ակտերի դեմ վերանայման բողոք է բերվել, այնուամենայնիվ «Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքում փոփոխություներ ն լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքը պարունակում է հատուկ նորմ, որը նախատեսում է բացառություն ընդհանուր կանոնից: Մասնավորապես, համաձայն այդ օրենքի՝ կոռուպցիոն հանցանքների վերաբերյալ գործերով (վարույթներով) առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կայացրած ակտերի դեմ բողոքները ներկայացվում են վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան: |
14. Վերոգրյալից հետնում է, որ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու կամ դրանց ժամկետը երկարաձգելու թույլտվություն ստանալու մասին միջնորդությունների քննության արդյունքում Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի կողմից կայացված դատական ակտի դեմ ներկայացվող բողոքների քննությունն ընդդատյա է ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանին:
15. Ելնելով վերոգրյալից՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը, սույն դատական վարույթն ըստ առարկայական ընդդատության փոխանցելով ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան, թույլ չի տվել դատական սխալ, մասնավորապես` քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որը կարող էր ազդել վարույթի ելքի վրա:
12
16. Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավո՞ր է արդյոք Վերաքննիչ դատարանի հետնությունն այն մասին, որ | ը`653` աան «Թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում», «Ներքին դիտում» ն տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ «Արտաքին դիտում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումն իրավաչափ չե:
17, ՀՀ Սահմանադրության 33-րդ հոդվածի համաձայն՝ «4. Յուռաքանչյուր ոք ունի նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների ն հաղորդակցության այլ ձների ազատության ն գաղտնիության իրավունք:
2 Հաղորդակցության ազատություն, Օն գաղտնիությունը կարող են սահմանափակվել միայն օրենքով՝ պերաւկան անվտանգության, երկրի տնտեսական բարեկեցության, հանցագործություների կանխման կամ բացահայտման, հասարակական կարգի, առողջության ն բարոյականության կամ այլոց հիմնական իրավունքների ն ազատությունների պաշտպանության նպափակով:
3 Հաղորդակցության գաղտնիություն, կարող է սահմանափակվել միայն դափարանի որոշմամբ, բացառությամբ երբ դա անհրաժետ է պետական անվտանգության պաշտպանության համար ն պայմանավորված է
հաղորդակցվողների՝ օրենքով սահմանված առանձնահատուկ կարգավիճակով»:
«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ «մ. Յուրաքանչյուր ոք ունի իր անձնական ու ընտանեկան կյանքի, բնակարանի ն նամակագրության նկարմամբ հարգանքի իրավունք
2. Չի թույլատրվում պետական մարմինների միջամտությունն այդ իրավունքի իրականացմանը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ դա նախատեսված է օրենքով ե անհրաժետ է ժողովրդավարական հասարակությունում ի շահ պերական անվտանգության, հասարակական կարգի կամ երկրի վմարնեսական բարեկեցության, ինչպե նան անկարգություննեերի կամ հանցագործությունների կանխման, առողջության կամ բարոյականության պաշտպանության կամ այլ անձանց իրավունքների ն ազատությունների պաշտպանության նպատակով»:
13
ՀԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 26-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Վարույթի ընթացքում միջամտությունն անձի նամակագրությանը, հեռախոսային խոսակցություններին ն հաղորդակցության այլ ձներին կարող է կատարվել միայն դատարանի որոշմամի՝ օրենքով սահմանված դեպքերում ն կարգով»:
«Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի 1ին մասի համաձայն՝ «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեությունը մարդու ն քաղաքացու իրավունքներն ու ազատությունները, պարական ն հասարակական անվտանգությունը հակաիրավական ոտնձգություններից պաշտպանելու նպատակով օրենքով նախատեսված օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն խրականացնող մարմինների կողմից գաղտնի ն բացահայտ մեթոդների ու միջոցների կիրառմամբ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների նախապատրաստումը, իրականացումը ն արդյունքների ամրագրումն ու իրացումն է»:
«Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 21-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Արտաքին դիփումը առանց բնակարանի անձեռնմխելիությաւն սահմանափակման հատուկ կամ այլ տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ կամ առանց դրանց անձանց հետնելը կամ առանձին դեպքերի ն իրաղարձությունների ընթացքը վերահսկելն է բաց տարածությունում կամ հանրային վայրերում կամ բնակարան չհանդիսացող փակ փարածությունում՝ տեսաձայնագրման, փեսագրման կամ լուսանկարման միջոցով էլեկրրրոնային կամ այլ կրիչների վրա դխրման արդյունքների ամրագրմամբ»:
«Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 22-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ներքին դիտումը հատուկ կամ այլ տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ կամ առանց դրանց անձին բնակարանում հետնեեը կամ առանձին դեպքերի ն իրադարձությունների ընթացքը վերահսկելն է վփեսաձայնագրման, տեսագրման, ձայնագրման կամ լուսանկարման միջոցով կամ առանց դրանց էլեկտրոնային կամ այլ կրիչների վրա դիտման արդյունքների ամրագրմամի: (...)»:
Նույն օրենքի 26-րդ հոդվածի համաձայն՝ «/(Թվային, այդ թվում` հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկումը հափուկ կամ այլ տեխնիկական միջոցների օգտագործմամբ սույն հոդվածի 2րդ մասով նախատեսված փվյալների գաղտնի պարզումը, հավաքումը, ամրագրումն ու պահպանումն է: (...)»: '
լ
Նույն օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «/Ներքին դիտում, նամակագրության, ն այլ ոչ թվային հաղորդակցության վերահսկում, թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում, ֆինանսական գործարքների վերահսկում օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումները կարելի է անցկացնել միայն այն դեպքերում, երը առերնույթ առկա են հիմբեր՝ կասկածելու, որ անձի, որի նկատմամբ պետք է դրանք անցկացվեն, կատարել է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործություն ն այլ եղանակով օպերատիվ-հերախուզական միջոցառումն անցկացնող մարմնի կողմից սույն օրենքով իր վրա դրված խնդիրների իրականացման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքբերումը ողջամտորեն անհնարին Լ»:
18. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր նախադեպային որոշումներում բազմիցս նշել է, որ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման իրականացումը թույլատրելու վերաբերյալ որոշումը պետք է լինի պատճառաբանված ն հիմնված լինի ներպետական օրենսդրությամբ նախատեսված կոնկրետ իրավական նորմերի վրա: Բացի այդ, ցանկացած շահագրգիռ անձ պետք է «արդյունավետ» հնարավորություն ունենա այդ որոշում` Օ`:դատական կարգով բողոքարկելու, քանի ռր հեռախոսային գաղտնալսումները հանդիսանում են որպես անձի` Կոնվենցիայով նախատեսված նամակագրությունը հարգելու իրավունքի նկատմամբ /ուրջ սահմանափակում:
19. Վճռաբեկ դատարանը Գոռ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0229/01/16 գործով 2019 թվականի ապրիլի 1ւի որոշմամբ, անդրադառնալով օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումների կոնկրետ տեսակն ընտրելիս անձի իրավունքների նկատմամբ իրականացվող միջամտության բնույթին, արձանագրել է, որ օրենսդիրը, հաշվի առնելով, որ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացմամբ լուրջ միջամտություն է տեղի ունենում անձի անձնական ն ընտանեկան կյանքի գաղտնիության իրավունքին, ամրագրել է, ռր այն կարող է իրականացվել բացառապես երբ՝
: Տեղ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի` ԶՄՄ/Շ չ. ԻԹՎԼԿԽՇԻ գործով 1990 թվականի ապրիլի 24-ի վճիռը, գանգատ թիվ 11105/84, ՏՆՏԵ ւ. ԲԹ4ՂԻՇՔ գործով 1990 թվականի ապրիլի 24-ի վճիռը, գանգատ թիվ 11801/85, ՕԷ/ՎԹԵՔՏ ԽՐՂԽՇԻՈՎԻԱ ». ԻԹՂԱՎՇԲ գործով 2008 թվականի մայիսի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 30392/03: շ
ա) անձը, ում նկատմամբ պետք է դրանք անցկացվեն, կասկածվում է ծանը ն առանձնապես ծանր հանցագործության կատարման մեջ, ն
բ) եթե կան հիմնավոր ապացույցներ, որ այլ եղանակով օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումն անցկացնող մարմնի կողմից օրենքով իր վրա դրված խնդիրների իրականացման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքբերումն անհնարին է:
Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ վերջին չափանիշի ամրագրմամբ օրենսդիրն Մ.Թ ճիգ սահմանել է, որ նշված միջոցառումը կարող է իրականացվել միայն որպես ծայրահեղ (վերջին) միջոց (151 75501), երբ այլընտրանքային եղանակով անհնարին է առաջադրված խնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքբերումը: Այսինքն՝ նշված միջոցառումը ոչ միայն պետք է իրականացվի դրա բնույթին ն նպատակային նշանակությանը համապատասխան, այլ նան այն դեպքում, երբ բացակայում են անձի իրավունքների ն ազատությունների ոլորտ նվազ միջամտության եղանակով նույն տեղեկությունների ձեռքբերման այլ միջոցներ, այդ թվում քրեական գործով վարույթի շրջանակում քրեական դատավարության օրենսգրքով կոնկրետ տեղեկությունների ձեռքբերման համար նախատեսված միջոցները":
191. Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացման փաստական հիմքերի ապացուցողական շեմին, Ռուբեն Խլղաթյանի վերաբերյալ թիվ 48/10.06.2021 վարույթով 2023 թվականի սեպտեմբերի 15-ի որոշմամբ արձանագրել է, որ միայն օպերատիվ աղբյուրից ստացված տեղեկատվության մասին տեղեկանքն ինքնին բավարար չէ հաղթահարված համարելու այն նվազագույն շեմը, որն անհրաժեշտ է անձի սահմանադրական ն կոնվենցիոնալ իրավունքի սահմանափակման ն դրա նկատմամբ միջամտություն իրականացնելու համար»:
19.2. Մեկ այլ՝ թիվ ՕՀՄ-56/12.10.2023 վարույթով 2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ի որոշմամբ, զարգացնելով նախկինում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ «Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Գոռ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0229/01/16 գործով 2019 թվականի ապրիլի 11-ի որոշման 17.2-րդ կետը:
5 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Ռուբեն Խլղաթյանի վերաբերյալ 48/10.06.2021 վարույթով 2023 թվականի սեպտեմբերի 15-ի ռրոշման 11-րդ կետը: ՛
Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման իրականացման թույլտվություն ստանալու միջնորդության հիմնավորվածությունը հաստատող փաստակազմում առկա օպերատիվ տեղեկատվության հավաստիությունը հիմնավորող այլ փաստական տվյալներ ներկայացնելու պահանջը համահունչ չէ օպերատիվ-հետախուզական գործունեության բնույթն ն նպատակային նշանակությանը, սակայն յուրաքանչյուր դեպքում դատարանին է վերապահված քննարկվող միջնորդության հիմնավորվածությունը ստուգելի, օպերատիվ տեղեկատվության բավարարության գնահատման իրավասությունըճ:
193. Վճռաբեկ դատարանը, թիվ 20/0112.2023 վարույթով 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ անդրադառնալով օպերատիվ աղբյուրից ստացված տեղեկատվությունը, որպես անձի սահմանադրական ն կոնվենցիոն իրավունքի սահմանափակման ն դրա նկատմամբ միջամտություն իրականացնելու համար բավարար կամ ոչ բավարար տվյալ լինելուն, արձանագրել է, որ օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումնե իրականացնելու թույլտվություն ստանալու վերաբերյալ դատարանին միջնորդություն ներկայացնելու իրավասություն ունեցող մարմնի կողմից ներկայացված տեղեկատվությունը ոչ բավարար դիտարկելը միայն այն պատճառաբանությամբ, որ այլ տվյալներ չեն ներկայացվել, խիստ ձնական մռտեցում է ն չի բխում ար ատանվաււ| վերաբերյալ գործով առկա փաստական հանգամանքների վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձնավորած դիրքորոշումներից:
Վերահաստատելով վերոհիշյալ դատական նախադեպերով արձանագրած դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ անձի իրավունքների նկատմամբ միջամտության անհրաժեշտությունը պետք է դիտարկել ոչ թե ձնական (ֆորմալ), այլ բռվանդակային տեսանկյունից: Նախորդիվ ասվածից հետնում է, որ իրավասու դատարանի կողմից միջնորդության կապակցությամբ կառուցվող դիրքորոշումները պետք է ձնավորվեն ոչ թե միջնորդությանը կից նյութերի, այլ կերպ՝ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված տվյալների քանակական, այլ դրանց որակական հատկանիշների 6 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ ՕՀՄ-26/12.10.2023 վարույթով 2024 թվականի հոկտեմբերի 12-ի որոշման 14-րդ կետը: տ
հիման վրա: Այսպե. եթե օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն ստանալու վերաբերյալ միջնորդությանը կից ներկայացվել է այնպիսի տվյալ (տվյալներ), որն իր բովանդակությամբ վկայում է այն մասին, որ անձը, ում նկատմամբ պետք է դրանք անցկացվեն, կասկածվում է ծանը ն առանձնապես ծանր հանցագործության կատարման մեջ, ն եթե կան հիմնավոր ապացույցներ, որ այ եղանակով օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումն անցկացնող մարմնի կողմից օրենքով իր վրա դրված խնդիրների իրականացման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքբերումն անհնարին է, ապա դատարանը, քննության առնելով միջնորդությունը, պետք է այն դիտարկի դրա՝ անձի իրավունքների նկատմամբ միջամտությունը հիմնավորելու առումով:
Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ հակառակ մոտեցումը կարող է հանգեցնել այնպիսի իրավիճակների, երբ դատարանը կբավարարի օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու վերաբերյալ միջնորդությունը միայն դրան կից, քանակապես գերակշռող, սակայն անբովանդակ նյութերի հիման վրա, որն ուղղակիորեն կխեղաթյուրի դատարանի անձի իրավունքների նկատմամբ միջամտության իրավաչափությունն ստուգման ենթարկող իրավական գործառույթի էությունը, ինչպես նան կհանգեցնի չպատճառաբանված դատական ակտի կայացման:
20. Սույն վարույթի նյութերի համաձայն՝
- Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ դատարան ներկայացված նյութերում առկա են բավարար տեղեկություններ ենթադրելու համար, որ Աոա մոաաո Շիրակի մարզի տարբեր համայնքներում սուբվենցիոն ծրագրերով իրականացված շինարարական աշխատանքներում առկա թերությունները չարձանագրելու, ավարտված շինարարական օբյեկտների ավարտական ակտերը նտորագրելու համար հիշյալ աշխատանքներ, կատարած ընկերությունների ներկայացուցիչներից պահանջում ն ստանում է խոշոր չափերով՝ շուրջ 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ կաշառքծ:
- Նշված արարքի բացահայտման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքբերման համար իրականացվել են «Օպերատիվ հարցում» ն «Օպերատիվ 7 Տե'ս Վճռաբեկ դատարանի՝ 20/01.12.2023 վարույթով 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշման 13-33.1- իս կետերը:
8 Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը: ր
տեղեկությունների ձեռքբերում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ, որոնց արդյունքում հնարավոր չի եղել բավարար չափով հաստատել կամ հերքել ստացված օպերատիվ տեղեկությունները»,
- Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ ՀՀ ազգային անվտանգութան ծառայութան տնտեսական անվտանգության կոռուպցիայի հակազդման գլխավոր վարչության պետի` «Թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում», «Ներքին դիտում» ն տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ «Արտաքին դիտում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու ժամկետը երկարաձգելու թույլտվության մասին միջնորդությունը բավարարվել է՛":
- Վերաքննիչ դատարանի` 2024 թվականի ապրիլի 26-ի որոշման համաձայն՝ Առաջին ատյանի դատարանին միջնորդության հետ ներկայացվել են նույն բովանդակությունը պարունակող տարբեր վերտառություն ունեցող փաստաթղթեր՝ տեղեկանք, արձանագրություն, միջնորդություն պետին ն միջնորդություն հասցեագրված դատարանին, որոնք պարունակում են նույն ձնակերպումները ն բացառապես նույն տեղեկատվությունը, երկու ամսվա շրջանակներում 3 տարբեր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում ավելացվել է բացառապես երկու անվան հետ կապվող տվյալ, որն անգամ ամբողջական չէ, ն նշված չէ նույնիսկ գումարի չափ, ինչը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ չի կարող դիտարկվել բավարար, որպեսզի դրանց հիման վրա երեք միջոցառումների շարունակական իրականացումը դիտարկվի իրավաչափ":
21. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 17-193-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, բեկանելով Առաջին ատյանի որոշումը, հանգել է անհիմն հետնությունների:
Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանի որոշման իրավաչափությունը գնահատելիս Վերաքննիչ դատարանը պատճառաբանել է, որ Առաջին ատյանի 5 Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:
օ Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:
ս Տե'ս սույն որոշման 9-րդ կետը: մ
դատարան ներկայացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացման ժամկետը երկարաձգելու թույլտվության մասին միջնորդությանը կից ներկայացվել են տեղեկանք, արձանագրություն, միջնորդություն պետին ն միջնորդություն հասցեագրված դատարանին, որոնք նույնաբովանդակ են՝ պարունակում են բացառապես նույն տեղեկատվությունը: Ավելին` օպերատիվ- հետախուզական երեք միջոցառումների իրականացման արդյունքում երկու ամսվա ընթացքում Առաջին ատյանի դատարան չի ներկայացվել համապատասխան արձանագրություն` ամբողջական տեղեկատվությամբ, ինչը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ չի կարող դիտարկվել բավարար` դրանց հիման վրա երեք միջոցառումների շարունակական իրականացումն իրավաչափ դիտարկելու համար: Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանն իրականացված միջոցառումները, ըստ էության, համարել է անարդյունավետ ն դադարեցման ենթակա:
Մինչդեռ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Վերաքննիչ դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ օպերատիվ-հետախուզ
PDF Փաստաթուղթ
Բացել PDF-ը նոր ներդիրում* Դատարանի PDF-ը կարող է պարունակել անձնական տվյալների պաշտոնական ծածկագրություն (սև շերտեր)։ Ամբողջական տեքստը հասանելի է վերևում «Ամբողջ Տեքստ» բաժնում։
Տեղեկանք
- Ամսաթիվ:
- 15 նոյեմբերի, 2023 թ.
- Գործի #:
- —
- Դատարան:
- Վճռաբեկ դատարան
Նմանատիպ գործեր
Գտեք նմանատիպ դատական ակտեր AI վերլուծությամբ
