Նալբանդյան — ԼԴ/0057/01/19
Ամփոփում
ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2019 թվականի մարտի 11-ին ՀՇ ոստիկանության Լոռու մարզային վարչության Վանաձոր քաղաքի Տարոնի բաժնում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 19153519 քրեական գործը: Նախաքննության մարմնի 2019 թվականի հունիսի 14ի որոշմամբ Արմեն Նալբանդյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը: Նախաքննության մարմնի՝ 2019 թվականի հունիսի 20-ի
Ամբողջ Տեքստ
ԼԴ/0057/0119
բ...
Հե:
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Լոռու մարզի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության դատարան,
Նախագահող դատավոր՝ Ս.Գզոզյան
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Նախագահող դատավոր՝ Ն.Հովակիմյան
Դատավորներ՝ Կ.Մարդանյան
Ռ.Բարսեղյան
ՀԸ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն
հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),
նախագահությամբ՝ ԵԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ
Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆԻ
Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ
2024 թվականի մարտի 1-ին քաղաք Երնանում
գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Արմեն Նալբանդյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան)` 2022
2
թվականի մարտի 30ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Ա՞Նալբանդյանի պաշտպան Արտակ Ոսկանյանի վճռաբեկ բողոքը՛,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2019 թվականի մարտի 11-ին ՀՀ ոստիկանության Լոռու մարզային վարչության Վանաձոր քաղաքի Տարոնի բաժնում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ կետերով, 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 19153519 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի 2019 թվականի հունիսի 14ի որոշմամբ
Արմեն Նալբանդյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
Նախաքննության մարմնի՝ 2019 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ Արմեն Նալբանդյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ն 314-րդ հոդվածի 1- ին մասով:
2019 թվականի հուլիսի 4ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան):
2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի սեպտեմբերի 30-ի դատավճռով Ա.Նալբանդյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ կետով ն 314րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքների կատարման մեջ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2- րդ կետով Ա.Նալբանդյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314րդ հոդվածի Լին մասով՝ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով՝ զրկելով որոշակի պաշտոններ կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից մեկ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու ' Շամաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարզավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:
3
միջոցով, Ա՝Նալբանդյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 (երեք) լՑ՛տարի ժամկետով՝ զրկելով որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից` մեկ տարի ժամկետով:
2018 թվականի նոյեմբերի 1Լին ընդունված «Էրեբունի-Երնանի հիմնադրման 2800-ամյակի ն Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքի (այսուհետ՝ նան Համաներման մասին օրենք) 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1Լին կետով Ա-՛Նալբանդյանն ազատվել է հիմնական պատժից՝ երեք տարի ժամկետով ազատազրկումից:
3. Ամբաստանյալ Ա.Նալբանդյանի պաշտպան Ա.Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ դատարանը 2022 թվականի մարտի 30-ի որոշմամբ բողոքը մասնակիորեն բավարարել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2021 թվականի սեպտեմբերի 30-ի դատավճիռը մասնակիորեն բեկանվել ն փոփոխվել է՝ ճանաչվել ն հռչակվել է Ա. Նալբանդյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314- րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում: «Էրեբունի-Երնանի հիմնադրման 2800-ամյակի ն Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հոչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի Լին մասի Լին կետի կիրառմամբ՝ Ա.Նալբանդյանն ազատվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով երկու տարի ժամկետով ազատազրկման ձնով նշանակված պատժից: Դատավճիոը մնացած մասով թողնվել է անփոփոխ:
4 Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 30-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ ԱՆալբանդյանի պաշտպան Ա.Ոսկանյանը ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2022 թվականի սեպտեմբերի Լի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:
5 «Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 12ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:
6. Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:
4
Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը բերվել է հետնյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
7. Բողոքաբերի համոզմամբ՝ ստորադաս դատարանները, պատշաճ գնահատման չենթարկելով գործի փաստական տվյալների ամբողջությունը, ամբաստանյալ Ա.Նալբանդյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքում մեղավոր ճանաչելու հարցում հանգելրլեն սխալ եզրահանգման:
Ի հիմնավորումն վերոնշյալի՝ բողոք բերած անձը գտել է, որ դատաքննության ընթացքում գործում առկա ապացույցների ստուգման ն գնահատման արդյունքում, դրանց՝ գործի փաստական հանգամանքների հետ համադրմամբ պետք էր արձանագրել, որ Ա՛'Նալբանդյանին վերագրվող արարքում բացակայել է հանցակազմի օբյեկտը:
Մասնավորապես` բողոքի հեղինակը նշել է, որ սույն գործով առկա չեն թույլատրելի, վերաբերելի ն հավաստի ապացույցների համակցություն, ինչը կարող է վկայել Ա՛Նալբանդյանի կողմից` տեղափոխված տնակները «Բարձրավոլտ էլեկտրացանցեր» ՓԲ ընկերության սեփականությունը հանդիսանալու հանգամանքը:
Բողոք բերած անձը փաստարկել է նան, որ Ա՛.Նալբանդյանի գործով Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտում Համաներման մասին օրենքի վերաբերյալ հետնությունները հակասում են Արտակ Գնորգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2018 թվականի դեկտեմբեր 24ի թիվ ԱՎԴ/0065/0117 որոշմամբ տրված մեկնաբանությանը:
Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Ա.Նալբանդյանին հանցագործությունների համակցության մեջ գտնվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված հանցանքում արդարացնելու հիմքերի առկայության պայմաններում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի Լին կետի կիրառմամբ պատժից ազատելով՝ թույլ է տվել նյութական իրավուքի խախտում, քանի որ հիշյալ մեղսագրվող արարքը կատարելու պահին վերջինս եղել է 61 տարեկան, հետնաբար Ա.Նալբանդյանի նկատմամբ պետք է կիրառվեր նույն օրենքի 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետը ն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ
5
հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի համաճայն՝ քրեական հետապնդումը դադարեցվեր ն քրեական գործի վարույթը կարճվեր:
Ըստ բողոքաբերի՝ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացվելիք դատական ակտը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի ն այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, քանզի Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 2-րդ կետի ն 4-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառման հարցի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր:
7.1 Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է մասնակիորեն բեկանել ն փոփոխել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 30-ի որոշումը, ճանաչել ու հռչակել Արմեն Լնոնի Նալբանդյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177- րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, կամ Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 2-րդ կետի հիման վրա Արմեն Լնոնի Նալբանդյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել ն քրեական գործի վարույթը կարճել:
Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
8. ԱՆալբանդյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետնյալ հանցավոր արարքների համար. «(...) ՐՆ/ա, աշխատկով ՀՀ էներգետիկ ենթակառուցվածքների ն բնական պաշարների նախարարություն «Բարձավոլտ էլեկտրացանցեր» ՓԲ ընկերության «Հյուսիսային» մասնաճյուղում: որպես գլխավոր ճարփարագեվՆ հիշյալ մասնաճյուղի «Վանաձոր-1» ենթակայանի տարածքում Վանաձոր քաղաքի Կարեն Դեմիրճյան «ա» հասցնում գտնվող, մասնաճյուղի փրաւնսպորտի ն մատակարարման ծառայությաւն հիմնական միջոց հանդիսացող 00922088 գույքային համարի, ՄԿ9 Ն 46/75 81 քմ անվանումով տնակի խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 850000 ՀՀ դրամ արժողությամի երկու բլոկները գաղտնի հափշտակկու դիտավորությամբ, ի պաշտոնն հիշյալ տնակների նկատմամբ չունենալով որնէ իրավասություն, 2018 թվականի օգոարոսի 14-ին նույն մասնաճյուղի աշխատակիցներին խաբել ու հայտնել է իբր ընկերության ղեկավարության կողմից
6
թույլվվություն է արացել տնակները դատեր ամուսնուն Աշոտ Բաղդասարյանին հատկացնելու համար, այնուհետն իր կողմից վարձակալած բեռնատարով տնակները տեղավտխելով Աշոտ Բաղդասարյանի բնակության վայր՝ Լոռու մարզի Գուգարք գյուղի էներգերիկների Լին փողոց՝ գաղտնի հափշտակել՝ գողացել է դրանք:
Բացի այդ, Արմեն Նալբանդյանը, հանդիսանալով վարչատնտեսական կազմակերպատնեօրինչական լիազորություններով օժտված պաշտոնատար անձ, իր կատարած հանցագործությունը թաքցնելու շահադիտական դրդումներից ելնելով, 2018 թվականի օգոարոսի 15-ին, աշխատանքի վայրում Վանաձոր քաղաքի Թնոսյան Զ «» հասցեում 208 թվականի օգոստոսի 11ի ամսաթվով կազմել է իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստերը հավաստող, պաշտոնական փաստաթուղթ հանդիսացող ակվՆ որում կեղծ տեղեկություններ է ներառել հիշյալ տնակի երեք րլոկներից երկուսը «Վանաձոր-2» ենթակայան փեղափոխելու, իսկ երրորդ բլոկը ապամոնտաժելու ն դրա հետնանքով առաջացած ապրանքները պահեարավորելու վերաբերյալ, ապա. ակտը արորագրման համար ներկայացրել է մասնաճյուղի տեօրեն Էղգար Բոջուկյանին, աշխատակիցնե Վալերի Հարությունյանին, ՕՁցՁ`Ամրռ՝ամ Բաղդասարյանին, Օ Օ Արմեն Ազարյանին, Օ Օ։»-Ռաշիդ Վարդումյանին ն Տարոն Նալբանդյանին (...)»՛:
9. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի սեպտեմբերի 30-ի դատավճռի համաձայն՝ «(..) Դատարանը, վերլուծելով ամրաստրանյալ Արմեն Լնոնի Նալբանդյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ն դատաքննության ընթացքում հետազոտված վերոգրյալ ապացույցնել, դրանք գնահատելով վերաբերելիության, թույլափրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության վաեսաւնկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ ն օրյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամի, ամբաարաւեյալի, մեղավորության վերաբերյալ չփարապտվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնարբաւնելով, հաարավտվաւծ է համարում, որ նա աշխաւտելով ՀՀ էներգետիկ ենթակառուցվածքների ն բնական պաշարների նախարարության «Բարձրավոլտ էլեկրրացանցեր» ՓԲ ընկերության «Հյուսիսային» մասնաճյուղում որպես գլխավոր ճարտարագետ, հիշյալ մասնաճյուղի «Վանաձոր-1» ենթակայանի տարածքում: Վանաձոր քաղաքի Կարեն Դեմիրճյան ՀՀա»» հասցնում գտնվող, մասնաճյուղի 2 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 4-րդ, թերթեր 13-15:
7
տրանսպորտի ն մատակարարման ծառայության հիմնական միջոց հանդիսացող 00922088 գույքային համարի, ՄԿ9Զ Ն 46/75 81 քմ անվանամով տնակի խոշոր չափերով ընդհանուր 850.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ երկու բլոկները գաղտնի հափշտակկու դիվավորությամ, ի պաշտտնե հիշյալ փեակենրի նկատմամբ չունենալով որնէ իրավասություն, 2018 թվականի օգոարոսի 14-ին նույն մասնաճյուղի աշխատակիցներին խաբել ու հայտնել է իբր ընկերության ղեկավարության կողմից թույլվվություն է արացել տնակները դստեր ամուսնուն Աշոտ Բաղդասարյանին հատկացնելու համեր, այնուհետն իր կողմից վարձակալած բեռնատարով փնակները տեղավսվնելով Աշոտ Բաղդասարյանի բնակության վայր՝ Լոռու մարզի Գուգարք գյուղի էներգեւրիկների Լին փողոց՝ գաղտնի հափշտակել՝ գողացել է դրանք: (...):
Մասնավորապես, վկաների ցուցմունքներով, տեղանքի զննության արձանագրությամը, դազաւապլրանքագիտական մորձաքնեությաւն եզրակացությամի, իրեղեն ապացույցով հատրամվում է, որ Ա.Նալբանդյանը կատարել է խոշոր չափի գողություն (...):
Վկաների ցուցմունքները գնահատելով գործով ձեռք բերված թույլատրելի ն վերաբերելի ապացույցների համակցության մեջ, գնահատելով նրանց անձին վերաբերող հատկանիշները, մասնավորապես՝ շահագրգովածության աստիճանը, ցուցմունքների ձնավորմեաւն հանգամանքները ն ցուցմունքներում նշված փաստական մվյալները, Դավաւրունն գտնում է, որ նրանց ցուցմունքներն արժանահավավ են ն նրանցում առկա չեն այնպիսի էական հակասություններ, որոնք թույլ կտային դրանք գնահատե որպես անարժանաւհավավ:
Ամբաստանյալ Ա.Նալրանդյանին, դատաքննական Օն նախաքննական
ցուցմունքները գնահատելով գործով ձեռք բերված թույլատրելի ն վերաբերելի ապացույցների համեւկցության մեջ Դատարանը գտնում է, որ նրա դատաքննական դրանք անարժանաւհավավ են ն այդ ցուցմունքներով ամբաարանյալը նպատակ է հետապնդում խասսափել քրեական պատասխանապտվությունց ն պավպտժից: Դատաքննության րնթացքում հետազոտված ապացույցների հիման վրա հաստատվում: է Ա.Նալբանդյանի նախաքննական ցուցմունքների
արժանասւվահատությունը:
(.:.):
8
Դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի փեսակ ն չափ ընտրելիս, ինչպես նան այն կրելու նպատաւկահարմալրությաւն հարցր լուծելիս պերք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:
(-.)
Դատարանն ամբաստանյալ Ա.Նալբանդյանի նկատմամը պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրան մեղսագրված հանցագործությունների հանրության համար վտանգսաւվորությաւն աստիճանն ու բնույթի, այդ թվում հանցանքների կատարման հանգամանքները, եղանակը ն շարժառիթը, պատճառված վնասի չափր, ինչպես նան խախտված հասարակական հարարերությունների առցիալական նշանակությունը:
Դատարանն ամբաստանյալի նկատմամի պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նան նրա անձր բնութագրող տվյալները, պատասխանատվություն, ն պատիժը մեղմացնող ն ծանրացնող հանգամանքները:
(-.) Դատարանը գտնում է, որ կատարած արարքի համար ամիաարանյալ Ա.Նալբանդյանը ենթակա է պավժի:
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբասվտաւնյալ Ա.Նալրանդյանի կատարած արարքների` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը ն բնույթը, նրա անձր բնութագրող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների
բացակայությունը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1-րդ, 46-րդ, 6Լրդ հոդվածների պահանջները, գտնում է, որ ամիբատրանյալ Ա.Նալբանդյանն իր կատարած՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կերով ն 314-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված հանցագործությունների համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձնով. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ կետով ազափազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով ն 314րդ հողվածի Լին մատվազատազրիկում` 1 (մեկ) տարի ժամկետով զիկելով ոյտշակի պաշվտններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
(-)
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով Արմեն Նալբանդյանի նկատմամը վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով զրկելով որոշակի
9
պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից` 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Անդրադառնալով ամբատրանյալ Ա.Նալբանդյանի կողմից իր նկատմամը նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին՝ Դատարանը, հաշվի առնելով հանցավորի անձր բնութագրող հանգամանքները, կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, պատժի սոցիալական արդարության վերականգնման ն պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը, գտնում է, որ ամբաարանյալ Ա.Նալբանդյանը պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, այն պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են:
(-)
Հաշվի առնելով այն, ոչ Ա.Նալբանդյանին մեղսագրված հանցավոր արարքները համապատասխանում են ՀՀ քինական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կերի ն 314րդ հոդվածի Լին մասի հատկանիշներին, հանցավոր արարքները կատարվել են մինչն 2018 թվականի հոկտեմբերի 2Լ-ր, ինչպես նան այն, որ բացակայում են «Էրեբունի Երնանի հիմնադրման 2800-ամյակի ն Հայաարանի առաջին հանրապետության անկախություն հոչաւկման 100-ամյակի կապակցությաւմը քրեական գործերով համաներում հայփարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի էի ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 8-րդ ն 10-րդ մասերի սահմանափակումները, որոնք կարող են արգելք հանդիսանալ ԱՆալբանդյանի նկատմամբ Համաներում: հայտարարելու մասին ՀՀ օրենքի կիրառման համար Դատարանը գտնում է, որ պեվք է կիրառել Էրերունի-Երնանի հիմնադրման 2800-ամյակի ն Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախություն հոչաւկման 100-ամյակի կապակցությաւմը քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին 2018 թվականի նոյեմբերի Լի ՀՀ օրենքի 2րդ հոդվածի Լին մասի Լին կերը ն Ա.՛Նալբանդյանին ազատել նշանակված հիմնական պատժից՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով ազատազրկումից (...)»::
10. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 30-ի որոշման համաձայն՝ «(...) Դատարանն ամբաարանյալի դավաքննական ցուցմունքները համակցության մեջ գնահազելով հերազովված մյուս սւպացույցների հեվփ, հիմնավոր եզրահանգման է եկել այն մասին, որ արժանահավավտ են Արմեն Նալբանդյանի նախաքննական 3Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 6-րդ, թերթեր 216-241
10
ցուցմունքները ն դրանք դրել է մեղադրական դատավճոի հիմքում: Դատարանի նմուն մոտեցումը ընդունելի է Վերաքննիչ դատարանի համար, քանի որ ամբաարանյալը որնէ համոզիչ փաստարկ չի ներկայացրել, թն ինչու է նախաքննությաւն ընթացքում: նման բովանդակության ցուցմունքներ փվել, այնուհերն դատաքննության ժամանակ փոխել դրանք: Դատարանը հիմնավոր հերնության է եկել այն մասին, որ այդ կերպ ամիաստաւենյալը փորձ է կատարել խուսափել հափշտակություն կավտարելու համար նախատեսված քրեական պատասխանամվությունից:
Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Արմեն Նալբանդյանի մեղավորությունը ՀՀ քրնական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ կետով նախատեսված արարքում հաարավտվաւծ է:
Պաշտպանական կողմի պնդումները հակառակի մասին հիմնավոր չեն:
Անդրադառնալով պաշտպանի այն փաստարկին, որ Արմեն Նալբանդյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 508-րդ հոդվածի իմաստով պաշտոնավար անձ համարվել չի կարող, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 514րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարքի առւրյեկտը հատուկ է, դա պաշտոնատար անձն է, հետնաբար Արմեն Նալբանդյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35141րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետնյալը.
(-.)
Սույն գործի նյութերից երնում է, որ Արմեն Նալբանդյանը հանդիսացել է «Բարձրավոլվ: էլեկտրացանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերության «Հյուսիսային» մասնաճյուղի գլխավոր ճարտարագետ վերը նշված ընկերության հեվ. կնքված աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա: «Քրեական գործի նյութերին կցված՝ «Բարձրավոլվ, էլեկփրացանցել» փակ բաժնետիրական ընկերության ն Արմեն Նալբանդյանի միջն կնքված աշխատանքային պայմանագրից չի երնում, թե վերջինս կոնկրետ ինչ գործառույթներ է իրականացնում, ին, աշխատանքային պարտականություններ ունի: Հետնաբար Արմեն Նալբանդյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքի նկարագրության մեջ տեղ գտած այն ձնակերպումը, թե վերջինս աշխատելով «Բարձրավոլվ էլեկտրացանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերության, «Հյուսիսային» մասնաճյուղում որպես գլխավոր ճարփարագեվտ, հանդիսացել է վարչատնտեսաւկան ն կազմակերպատնեօրինչական լիազորություններով օժտված պաշտոնատար անձ ն կատարել է պաշվտննական
11
կեղծիք, հիմնավոր չէ, այդ դատողությունը վերացական բնույթ է կրում չի բխում: գործի նյութերից:
(-.)
Արմեն Նալբանդյանին ՀՀ քրեական օրենսգիքի 314-րդ հոդվածի Էին մասով պետք է ճանաչել ն հոչակել անմեղ` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, քանի որ հանցակազմի տարրերից մեկի` տվյալ դեպքում ասբյեկտի բացակայությունը, վկայում է անձի արարքում հանցակազմի բացակայության մասին:
Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Արմեն Նալբանդյանը ՀՀ քրնական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ կերով նախատեսված հանցավոր արարքը կատարկլ Լ մինչն 2018 թվականի հոկտեմիերի 2Էր, նրան պարք է ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նշանակված 2 /նրկու/ տարի ժամկերով ազատազրկման ձնով պատժի կրումից` «Էրերունի-Երնանի հիմնադիման 2800ամյացի ն Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հոչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի Լի ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի Էին մասի Լին կետի հիմքով: Համաներման մասին վերը նշված օրենքը վերջինիս նկատմամի չկիրաոկու հիմքեր չկան (...)»':
Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.
1. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավորվա՛ծ են արդյոք ամբաստանյալ Ա.Նալբանդյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ կետով նախատեսված հանցակազմի առկայության վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները:
Բողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սահմաններում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ն քրեական օրենքի կիրառման հիմնավորվածությունը, գործը քննելիս ն լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, ինչպես նան ուսումնասիրության ն գնահատման ենթարկելով քրեական գործում առկա նյութերը՝ Վճռաբեկ դատարանը հանգում է 4 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթեր 45-83
12
հետնության, որ ատորադաս դատարանները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ կետով նախատեսված արարքում ամբաստանյալ ԱՆալբանդյանի մեղավորության վերաբերյալ եկել են իրավաչափ եզրահագման:
Այսպես` Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Ա՝Նալբանդյանի մեղքը հիմնավորվւմ նե այդ մասով պաշտպանի վճռաբեկ բողոքում ներկայացված փաստարկները հերքվում են գործում առկա ապացույցների բավարար համակցությամբ, մասնավորապես` տեղանքի ն լուսանկարչական հավելվածի զննության արձանագրություններով ն զննության մասնակից Աշոտ Բաղդասարյանի հայտարարությամբ, համաձայն որի՝ Լոռու մարզի Գուգարք գյուղի էներգետիկների 1- ին փողոցի 1Լին տնակի հյուսիս-արնմտյան կողմում քարերի վրա, գտնվել են միանման, կարմիր գույնի 2 տնակները, որոնք տեղափոխվել են 2018 թվականի օգոստոսի 14-ին «Բարձրավոլտ էլեկտրացանցեր» ՓԲ. ընկերության «Հյուսիսային» մասնաճյուղից, առգրավում կատարելու արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ 2019 թվականի ապրիլի 25-ին Աշոտ Բաղդասարյանից առգրավվել են «Բարձրավոլտ էլեկտրացանցեր» ՓԲ ընկերության «Հյուսիսային» մասնաճյուղի «Վանաձոր-1» ենթակայանից Լոռու մարզի Գուգարք գյուղի Էներգետիկների 1ին փողոց տեղափոխված տնակի երկու բլոկները, դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 170-ԱՊ-19 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ տնակի երկու բլոկների շուկայական արժեքը, 20188 թվականի օգոստոսի դրությամբ, կազմել է 850,000 ՀՀ դրամ, «Բարձրավոլտ էլեկտրացանցեր» ՓԲ ընկերության «Հյուսիսային» մասնաճյուղի հիմնական միջոց հանդիսացող` 00022088 գույքային համարի, ՄԿ-9 Ն 46/75 81 քմ անվանումով տնակի երկու բլոկները իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին 2019 թվականի մայիսի 6-ի որոշմամբ, վկաների ն ամբաստանյալի՝ նախաքննության ն դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով»:
12. Վերոգրյալից ելնելով` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ կետով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ ամբաստանյալ Ա՛՞Նալբանդյանի մեղավորության վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները հիմնավորված են:
13. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչա՞փ է արդյոք Ա՛Նալբանդյանի նկատմամբ Համաներման 5 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 6-րդ, թերթեր 216-241
13
մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի Լին մասի Լին կետի կիրառելության վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունը:
14. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Լ. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել ն քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե՝
(-.)
6) անցել են վաղեմության ժաւմկետները
(-.)
8) ընդունվել է համաներման մասին օրենք:
(-.)
5. Դատարանը, հայտնարերելով քրեական հետապնդումը րացառող
հանգամանքներ, լուծում է ամբատրանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ ն 15-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում ն քրեական հերապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով»:
15. Վերոգրյալ հոդվածի վերլուծությունից երնում է, որ դրանում թվարկված են օրենքով սահմանված այն հանգամանքները, որոնք բացառում են ինչպես քրեական հետապնդման հնարավորությունը, այնպես էլ քրեական գործի վարույթը: Նշված հանգամանքներից յուրաքանչյուրի բացահայտման դեպքում քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ՝ քրեական գործի վարույթը կարճման:
16. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերի կիրառմանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արամ Սարգսյանի գործով որոշման մեջ ն արձանագրել, որ «(...) (Թյեն (ՀՀ քրեսւկան դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված) հիմքերն իրենց րովանդակությամբ, կիրառման իրավական հետնանքներով տարբեր են, այնուամենայնիվ, բոլորն էլ կրում են իմպերատիվ բնույթ ն դրանցից գեթ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում: Այլ կերպ, եթե վարուլթ իրականացնող մարմինը հայտնաբերում է ՀՇ քրնական
14
դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդված Լին մասում ամրագրված հանգամանքներից որեւ մեկը, ապա գործի վայույթը ենթակա Լ կարճման»:56
17. Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ «Լ Համաներում հայտարալրելով՝ պատժից ազավպե՝
1) առավելագույնը չորս տարի ժամկետով ազատությունից զրկելու հեզ, կապված պատժի դատապարտված անձանց. (...)»:
Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետի համաճայն՝ «Համաներում հայտարարելով՝ պաւսրժից ազատել առավելագույնը վեց վարի ժամկետով ազատազրկման դատապարվված՝ (...)
(-.)
5) 60 տարին լրացած անձանց
(:-.)»:
Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 2-րդ կետի համաճայն՝ «Քրեական գործի հարուցումը մերժել, հարուցված քրեական գործը կարճել, ինչպես նան դադարեցնել քրեական հետապնդումը կամ չիրականացնել քրեական հետապեդում 208 թվականի հոկտեմբերի 2-՛ր ներառյալ կատարած հանցագործությունների դեպքերով (...) որոնցով: (...)
2) այն հոդվածի 2-րդ մասի 18-րդ կետերով նախատեսված անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություն կատարելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ ոչ ավելի քան վեց տարի ժամկետով ազավազրկում (...)»:
Շամաներման մասին օրենքի 4րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ ՀՀՇանցագործություննեի նեն դատավճիոների համակցության դեպքերում համաներումը կիրառվում է վերջնական պատժի նկատմամի՝ հանցագործությունների կամ: դատավճիոների համակցություն կանոններով այն սահմանելուց հետ: Սույն օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասով նախատեսված կանոնները հանցագործությունների համակցության նկատմամը կիրառվում են, եթե այն օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի Լին կետով նախատեսված դեպքերում մեղսագրվող արարքների համար նախատեսված առավելագույն պատիժների հանրագումարը չի գերազանցում չորս տարի ժամկետով ազավտազրկումը, այն օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 2-րդ կետով 5" Տես Արամ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2011 թվականի դեկտեմբերի 22ի թիվ ԵԿԴ/0503/06/10 որոշման 20-րդ կետը
15
նախատեսված դեպքերում՝ վեց փարի ժամկետով ազափտազրկումի, իսկ աույն օրենքի 2Չրդ հոդվածի 5րդ մասի 3րդ կետով նախատեսված դեպքերում՝ վեց փարի ժամկետով ազատազրկումը»»:
Համաներման մասին օրենքի 4-րդ հոդվածի 9-րդ մասի համաձայն՝ «Սույն օրենքի կատարումը վերապահել՝
1) Հայաստանի Հանրապետության ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի ն վերաքննիչ քրեական դատարաններին՝
ա. այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը Հայաստանի Հանրապետության ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի կամ վերաքննիչ քրեական դավփարանում են, սաւկայն մինչն սույն որոշումն ուժի մեջ մտնելը չեն քննվել, կամ այն անձանց նկատմամի, որոնց վերաբերյալ գործերը քննվել են, բայց դատաւվճիոներն օրինական ուժի մեջ չեն մտել,
(-.»:
18. Համաներման ինստիտուտի էությունից ն իրավաստեղծ գործունեության պրակտիկայից բխում է, որ համաներման մասին ակտը, լինելով նորմատիվ իրավական ակտ, այնուհանդերձ, ունի առանձնահատկություններ: Մասնավորապես, համաներման մասին ակտը՝
- վՎրարածվւմ է այդ ակտով կոնկրեր նշված ժամանակահավզվածում հանցագործություն կատարելու մեջ կասկածվող, մեղադրվող կամ հանցագործության կատարման հաւմար դատաեպարվփտված որոշակի կատեզորիայի անձանց, վերջիններիս վերագրվող քրեորեն պավժելի որոշակի արարքների վրա,
- վերաբերում է քրեական պատասխանավվությունից ազատելու, պամժից լրիվ կամ մասնակիորեն ազատելու կամ պատիժը մեղմացնելու ինչպես նան դատվածությունը վերացնելու հարցերին,
- սահմանում է համաներման կիրառման կոնկրետ ժամկեվ,, Այլ կերպ/ այդ ակտե ունի կոնկրեվտ գործողության ժամկետ:
Վերոնշյալից բխում է, որ համաներման մասին կարող են ընդունվել ակտեր, որոնցից յուրաքանչյուրով համաներում կիրառելու կամ դրա կիրառման սահմանամաւկումների շրջանակները պայմանավորված օրենսդրի հայեցողությամի, կարող են լինե տարբեր":
7 Տե'ս ՀՀ սահմանադրական դատարանի 2019 թվականի փետրվարի 26-ի թիվ ՍԴՈ-1447 որոշումը:
16
Համաներման ինստիտուտի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձնավորել այն մասին, որ համաներումն իրենից ներկայացնում է ինքնուրույն գործող իրավական ինստիտուտ, որի կիրառելիության հիմքում դրված են մի կողմից` ՀՀ քրեակցան ն քրեական դատավարության օրենսգրքերի համապատասխան հոդվածները, իսկ մյուս կողմից օրենսդիր իշխանության բարձրագույն մարմնի կողմից ընդունվող մարդասիրական բնույթ ունեցող պետաիրավական նորմատիվ ակտը, որով հանցանք կատարած անձինք կարող են ազատվել քրեական պատասխանատվությունից ն պատժից, կամ կարող է մեղմացվել պատիժը, կամ վերացվել դատվածությունը: ՃՇՀամաներման ակտի կիրառումը հնարավոր է դատավարության ցանկացած փուլում: Ընդ որում, համաներման կիրառման սահմանափակումները նախատեսվում են համաներման ակտով ն պետք է պահպանվեն անվերապահորեն: Մասնավորապես, անվերապահորեն պետք է պահպանվեն համաներման ակտում նախատեսված այն կանոնները, որոնք սահմանում են անձանց շրջանակը, որոնց նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ, ինչպես նան սահմանում են, թե հանցանք կատարած անձինք ինչ չափով պետք է օգտվեն համաներումից՝ պետք է ազատվեն քրեական պատասխանատվությունից կամ պատժից, կամ կարող է մեղմացվել պատիժը, կամ վերացվել դատվածությունը: Այդ կանոններից շեղումները, այդ թվում նախատեսված համաներման չկիրառումը կամ նախատեսվածից դուրս համաներման կիրառում` կարող են հանգեցնել օրինականության սկզբունքի խախտման ն կամայականության::
Համաներման մասին օրենքի ընդունման որպես քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը /Թադնոս Գնորգյանի գործով արտահայտել է հետնյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) /Հյ)ամաներման ակտի ընդունումը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում բացառում է քրեական գործի վարույթը: Համաներման ակտի ընդունման հիմքով քրեական գործի վարույթի կարճելու վարույթն իրականացնող 6 մարմնի վերոնշյալ պարտականությունը, սակայն, որոշակի վերապահում ունի, մասնավորապես՝ 8 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Վարուժան Ավետիսյանի գործով 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ՍԴ3/0013/01/11, Գարիկ Ղազարյանի գործով 2012 թվականի մարտի 30ի թիվ ՏԴ/0088/01/11, Լնոն Խոստիկյանի ն Արտյոմ Ալեքսանյանի գործով 2015 թվականի հունիսի 5-ի թիվ ԵԿԴ/0046/01/4, Արիգ Տիգրանյանի գործով 2019 թվականի նոյեմբերի 7-ի թիվ ԵԴ/0501/01/18 որոշումները:
17
համաներման ակտի ընդունման հիմքով քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման այն դեպքում, երբ մեղադրյալը դրա դեմ չի առարկում:
Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, (...) որ համաներման ակտի ընդունման հիմքով քրեական գործ չհարուցելու, քրեական հետապնդում չիրականացնելու ն հարուցված քրեական գործը կարճելու՝ վարույթն իրականացնող մարմնի լիազոլաւթյան իրականացման համար անհրաժեշտ իմպերատիվ պահանջ է հանդիսանում անձի համաձայնությունը: Համաներման ակտի կիրառման հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու դեպքում անձի համաձայնությունը հանդիսանում է վերջինիս իրավունքների ն օրինական շահերի պաշվապանության լրացուցիչ երաշխիք ն կապված է բացառապես իր նկատմամբ համաներման ակտ կիրառելու կամ չկիրառելու վերաբերյալ անձի ցանկության հետ: Հետնաբար, համաներման ակտի ընդունման հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու՝ վարույթն իրականացնող մարմնի պարտականությունն ենթադրում է, որ վերջինս յուրաքանչյուր դեպքում պարտավոր է քննարկման առարկա դարձնել համաներման ակտի կիրառման հարցը, սակայն բոլոր այն դեպքերում, երը ամիասատաւեյալը համաձայն չէ համաներման ակտի կիրառման հեր, պարտավոր է բացառել դրա կիրառումը:
Վճռարեկ դատարանն ընդգծում է, որ իր նկատմամբ համաներման ակտի կիրառման դեպքում անձի համաձայնությունը վերաբերում է բացառապես նշված ակտի կիրառմանը, ն դրա րացակայության դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է ընդհանուր կանոններով՝ հնարավորություն տալով անձին հասնելու ամբողջական «ռեաբիլիտացիայի»: Հետնեարբար, Համաներման ակտի կիրաոռմամի քրեական զործի վարույթի կարճման հնարավորության դեպքում որնէ այլ, այդ թվում անձի կողմից հանցանք կատարելն ընդունելու կամ չընդունելու հիմքով համաներման ակտի չկիրառումը հանդիսանում է անձի իրավունքների խախտում (...)»5:
Վերահաստատելով մեջբերված իրավական դիրքորոշումներ Արտակ
Գնորգյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է հետնյալը. «(...) (Այն դեպքում, երը համաներման մասին օրենքն ընդունվում է գործը դատական քննության փուլում գտնվելու ժամանակահավվածում, այդ հիմքով անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը լուծելու պարտականությունը կրում է 5 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Թադնոս Գնորգյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի օզոստոսի 24-ի թիվ ԼԴ/0203/01/11 որոշման 16-18-րդ կետերը:
18
դատարանը: Ընդ որում, դատական քննությունը ենթադրում է վարույթն ինչպես առաջին ատյանի, այնպես էլ վերաքննիչ ու վճռաբեկ դատարաններում: Մասնավորապես, այն դեպքում, երբ ամբաարանյալը համաձայն է, որ խր նկատմաւմը քրեական հետապնդումը դադարեցվի համաներման մասին օրենքի ընդունման հիմքով, ն առկա են նան այդ հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու համար անհրաժեշտ օրենքով նախատեսված վավերապայմանների, ապա դատարանը, կաշկանդված չլինելով բողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սահմաններով, պարտավոր է անձի նկատմամի քրեական հետապնդումի դադարեցնել (...)»":
19. Սույն որոշման 1418րդ կետերում մեջբերված նորմերի ն իրավական դիրքորոշումների վերլուծության հիման Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Համաներման մասին օրենքն ունի կիրառության մի շարք առանձնահատկություններ, մասնավորապես՝ այն նախատեսում է կիրառման տարբեր ռեժիմներ, որոնց դեպքում, մի կողմից՝ արգելվում է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելը կամ սահմանվում է, որ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ մյուս կողմից նախատեսվում է այնպիսի պայմաններ, որոնց դեպքում անձը կարող է ազատվել պատժից կամ պատիժը մեղմացվել ն այլն:
Վերոգրյալի հետ միաժամանակ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ այն դեպքերում, երբ առկա են Համաներման հիմքով քրեական գործի վարույթը կարճելու ն քրեական հետապնդումը բացառելու պայմանները, սակայն մեղադրյալն առարկում է այդ հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ ն պահանջում է մեղքի հարցի վերջնական լուծում, ապա գործի քննությունը շարունակվում է մինչն վերջ, ն եթե անձի մեղավոր ճանաչվելու դեպքում Համաներման ակտը կիրառելի է նրա նկատմամբ, ապա դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ առանց պատիժ նշանակելու, այլ ոչ թե նշանակում է պատիժ ն ազատում պատժից, քանի որ քրեական հետապնդումը ն քրեական գործի վարույթը բացառող հանգամանքի առկայությունը խոչընդոտ է հանդիսանում մեղադրական դատավճիռ կայացնելու դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելուն:
Ավելին` Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ հանցանքների համակցության առկայության յուրաքանչյուր դեպքում, երբ առկա են Համաներման մասին օրենքի 4-րդ » Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արւրուկ Գնորգյանի վերաբերյալ գործով 2018 թվականի դեկտեմբերի 24-ի թիվ ԱՎԴ/0065/01/17 որոշման 12.1-րդ կետր:
19
հոդվածի 5րդ մասի կիրառմանը խոչընդոտող հանգամանքներ (օրինակ՝ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքների համար նախատեսված առավելագույն պատիժների հանրագումարը գերազանցում է 6 տարի ժամկետով ազատազրկումը), ն միաժամանակ դրա փոխարեն կիրառելի են Համաներման օրենքի` մեղադրյալին պատժից ազատելու կանոնները, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ եթե հանցանքների համակցության մեջ մտնող որնէ հանցանքի կատարման մեջ մեղադրյալի նկատմամբ կայացվում է արդարացման դատավճիռ, ապա մեղադրյանքի մյուս մասի նկատմամբ Համաներման օրենքի տարածման դեպքում դատարանը կայացնում է մեղադրական դատավճիռ՝ առանց պատիժ նշանակելու:
20. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է հետնյալը.
- ԱՆալբանդյանն իրեն մեղսագրվող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարել է 2018 թվականի օգոստոսի 14-ին",
- Շանցանքը կատարելու պահին Ա.Նալբանդյանը եղել է 61 տարեկան,
- Առաջին ատյանի դատարանն Ա.Նալբանդյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ կետով ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ երկու տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի Լին մասով՝ ազատազրկում՝ մեկ տարի ժամկետով՝ զրկելով որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից՝ մեկ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի հիման վրա՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Ա.՞Նալբանդյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել ազատազրկում 3 (երեք տարի ժամկետով զրկելով որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից` մեկ տարի ժամկետով: Համաներման մասին օրենքի 2րդ հոդվածի Լին մասի Լին կերի կիրառմամբ՝ Ա.Նալբանդյանն ազատվել է հիմնական պատժից՝ երեք տարի ժամկետով ազատազրկումից"
ո Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:
ռ Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:
20
- ԱՆալբանդյանը վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել` խնդրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ն 314-րդ հոդվածով իրեն ճանաչել անմեղ",
- Վերաքննիչ դատարանը մասնակիորեն բեկանել ն փոփոխել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ ճանաչելով ն հռչակելով ամբաստանյալ Ա.Նալբանդյանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ
PDF Փաստաթուղթ
Բացել PDF-ը նոր ներդիրում* Դատարանի PDF-ը կարող է պարունակել անձնական տվյալների պաշտոնական ծածկագրություն (սև շերտեր)։ Ամբողջական տեքստը հասանելի է վերևում «Ամբողջ Տեքստ» բաժնում։
Տեղեկանք
- Ամսաթիվ:
- 1 մարտի, 2024 թ.
- Գործի #:
- ԼԴ/0057/01/19
- Դատարան:
- Վճռաբեկ դատարան
Նմանատիպ գործեր
Գտեք նմանատիպ դատական ակտեր AI վերլուծությամբ
