ԵԴ/0364/07/20

ան 2222. ԵԴ/0364/07/20

ՈՅ Լջ:

(Տ

ԱԱ" ն)

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում

Նախագահող դատավոր՝ Ա.Մնացականյան

22 հունիսի 2023 թվական քաղաք Երնան

ՀԸ վճռարե դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Կ.ԲԻՇԱՐՅԱՆԻ

Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2020 թվականի ապրիլի 23-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանի վճռարեկ բողոքը:, ւ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2019 թվականի դեկտեմբերի 19-իս աը

պարան 22:ւանի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական

օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 31-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետվ նե 3831Լ-րդ հոդվածի 4րդ մասի 2րդ կետով նախատեսված

հանցագործությունների հատկանիշներով հարուցվել է թիվը: ւա գործը, որը 2020 թվականի հունվարի 14ին ՀՀ քննչական կոմիտեի աննննորը Արո նանին աա աաա ԱԱ Արնանման նաւն

աաաոոորը ւու" նան՝ Նախաքննության մարմին) կողմից ընդունվել է վարույթ:

2. 2020 թվականի փետրվարի 18-ին ՝Նախաքննության մարմնի կողմից միջնորդություն է հարուցվել Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ խնդրելով թույլատրել 2020 թվականի փետրվարի 18-ից մինչն 2020 թվականի փետրվարի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում մեկ անգամ խուզարկություն կատարել Աաաա մեո Սատար ււ բսակության վայր հանդիսացող՝ աարնրնոը

Աաաա ւում Ն դրան օժանդակ

շինություններում:

3. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի փետրվարի 18-ի որոշմամբ Նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է:

4. Առաջին ատյանի դատարանի վերոհիշյալ որոշման դեմ Սանաաաուկ ներկայացուցիչներ արը ւ ե վերաքննիչ բողոք, որը

Վերաքննիչ դատարանի՝ 2020 թվականի ապրիլի 23-ի որոշմամբ բավարարվել է, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի փետրվարի 18-ի որոշումը բեկանվել է, ն Նախաքննության մարմնի միջնորդությունը՝ մերժվել:

2

5. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 3-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:

2022 թվականի նոյեմբերի 21ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

2023 թվականի հունվարի 16-ին գործը բաշխվել (հանձնվել) է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն հանցագործությունների քննության դատական կազմին:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

6. Բողոքաբերը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի՝ 2020 թվականի ապրիլի 23-ի որոշումն օրինական ն հիմնավոր չէ, դրանով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա:

61. Անդրադառնալով Վերաքննի, դատարանի այն եզրահանգմանը, որ խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ Նախաքննության մարմնի միջնորդության մեջ նշված փաստաթղթերը ենթադրաբար վերաբերել են Վ թվականին օտարված հողատարածքին, ն որ քննարկվող միջնորդության հարուցման պահին ԱԱ «ոա ավ կողմից դրանք պահպանելու անհրաժեշտությունը ողջամտորեն կարող էր բացակայել հատկապես այն պայմաններում, երբ վերջինն տեղեկացված է եղել այդ հողատարածքի վերաբերյալ քննություն կատարվելու մասին՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ դատողությունները կրում են ենթադրական բնույթ ն չեն կարող բացառել գործարքի իրական կողմ հանդիսացած անձի կողմից դրա հետ առնչություն ունեցող որնէ փաստաթուղթ թաքցնելու ողջամիտ հավանականությունը:

6.2. Անձի կողմից գործի քննության մասին տեղյակ լինելու պարագայում րեական գործ հարուցելուց որոշակի ժամանակ անց նրա բնակարանում հանկարծակի ն արդյունավետ խուզարկություն կատարելու անիրատեսական լինելու

3

վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունների կապակցությամբ բողոք բերած անձը նշել է, որ Վերաքննի։ Օ0-դատարանը խուզարկության հանկարծակիության տարրին տվել է լայն մեկնաբանություն, ինչի արդյունքում կարող Է ստացվել մի իրավիճակ, երբ գործնականում հնարավոր չլինի հանկարծակի խուզարկություն կատարել՝ հաշվի առնելով, որ ենթադրյալ հանցանք կատարած անձը կարող է ողջամտորեն ենթադրել իր գործողությունների առնչությամբ վարույթ նախաձեռնված լինելու հնարավորության մասին: Բողոքաբերն ընդգծել է, որ խուզարկության իրավաչափությունը չի կարող կախված լինե դրա արդյունավետությունից, քանի որ խուզարկությունն ինքնին որոնողական գործընթաց է, որի արդյունավետության մասին քննիչը մինչն դրա կատարումը չի կարող հստակ տեղեկություններ ունենալ:

7. Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անճը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2020 թվականի ապրիլի 23-ի որոշումը ն կայացնել նոր դատական ակտ՝ մերժելով Առաջին ատյանի դատարանի 2020 թվականի փետրվարի արա, խրրիՋ `

վերաքննիչ բողոքը:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

8. Նախաքննության մարմնի՝ 2020 թվականի փետրվարի 18-ի որոշման համաձայն` զարրրաաաարար աաա

նախապատրաատարման ընթացքում տվյալներ են ձեռք բերվել պաշտփտնատար անձ կխ»92..զՁ

Ս աաաննաննան ունակ նական կամա Աա ԱԱ Հաա

օժաւնդակությամը առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք արունալու վերաբերյալ:

.շթ29...21`«ՆՆՆ վ

Սարա ո /ակառամարման մարմնում`

Աաաա անցնելով իշխանության

մարմնի լիազորություններ, հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, Մազազ

4

ատար... մար ւ."

ա զղ հար աան ւ

Աաաա անկար աաա անն ,| Ատամ ատենա

ինքնությունները չպարզված անձանց միջոցո անը

օգտին իր լիազորությունների մեջ մտնող գործողություններ կատարելու համար լան պպ

կաշառք արացել է առանձնապես խոշոր չափերով աար 22...

համարժեջ աԱ. յար կաշառք, որից հե աը

Սադամ ա ան ԱԱԿ ԱԱ Ան րրա ԱԱ ԱՆ անա աաեավաու

Արա Ն ԱԳՈ ԱԱ աակ արա ան աար աԱ անին Անա ավո,

ՍԱՆ ԱԱ նայա

աաա ւո ր կարարել Լ իր լիազորությունների մեջ տրնող

գործողություններ, այն Լ՝ 2005 թվականից հատրատված գլխավոր հատակագծով հասարակական նշանակության կանաչ տարածքների գովսսմ ն ՀՀՇ հողային օրենսգրքի 60-րդ հոդվածով նախատեսված սահամանափակումների ցանկում ներառված հիշյալ զբոսայգու որոշակի տարածքի նկատմամբ արոր Գոաաաաանաերիկ հողօգտագործման իրավունքը դադարեցնելու,

բազմաֆունկցիոնալ շենքի կառուցման համար որպես առանձին գույքային միավոր այն առանձնացնելու ն անհապույց մշտական օգվագործման իրավունքով նեն Մոնակոն աան աաա աԱ Գանա անան

Աաաա Անի Ա նմ ախակ անան նաԱ անա աաա

աաա աաա Ա ԱԼ...

Նանան անման Աաաա ննա ԱՈ ՎԱԱՅԱԱ որ Ո-

Այնուհեւրե, աար: հորն նշված հողատարածքում ինքնակամ շինություն իրականացրած անձ, այն օրինականացնելու նե հողատարածքի հետ միասին իրեն օրարելու համար դիմել . աար... ազո

Արարա նանն անն Աաաա աան անա ԱԱԿ ԱԱ ԹԱ. ......

Աաաա ո իրավութը, ի Ա որան

ղարա սս» ւ ուր ճաչյա ւ

8

օրինական ու այն, շուրջ մնա «ւււ: շշեր

ունեցող հողատարածքի հել 2 «2 այաւրրային արժեքով, ուղղակի վաճառքի եղանակով եույն թվականի հոկտեմբեր ամսին օտարվել է արորի աստ... արան ւււ ուլաճաշքի

պայմանագրով, իբրե մնար 2 տտ. մզննրաաար

Գրաաանիի|

իշի

Դեռնս նյութերի նախապատրատրման ընթացքում պարզվել է, ո մզզզոր հաշվառված ւ պաա...

սակայն ներկայումս փաստացի բնակվում ա

բնակարանում:

Նկատի նենալով որ աան ........

բնակության վայրում ն դրան օժանդակ շինություններում հնարավոր է պահված լինեն հիշյալ հողատարածքի վաճառքի գումարի ալացման վերաբերյալ արացականներ, ինչպես նան հողատարածքի հար նրա. առնչությունը հաարավպող այլ փասրաթղթեր Ը) Միջնորդություն հարուցել Երնան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դաարան՝ վարույթում զտել անան ււ րծով թոյլաորել աԱ

աաա: ա ահարվածում

մել անգամխուզարկություն կատարեն...

բնակության վայր մարան

օժանդակ շինություններում՝ (...):»-:

9. Առաջին ատյանի դատարանը 2020 թվականի փետրվարի 18-ի որոշմամբ արձանագրել է. «(...) Միջնորդությանը կից ներկայացված նյութերի գնահատման արդյունքներով դատարանը փատյում: է, որ անսա

փատրացի բնակության վայրում՝ աը

լ բնակարանում ն դրան օժանդակ շինություններում: հիշյալ հողատարածքի վաճառքի գումարի արացման վերաբերյալ արացականներ, հողատարածքի հեր նրա առնչությունը հաստատող կամ քրեական գործի համար կարնոր նշանակություն 2 Տե՛ս գործի նյութեր, հատոր 1-ին, թերթեր 3-7:

6

ունեցող այլ փատրաթղթեր հայտնաբերելու վերաբերյալ նախաքննության մարմնի ենթադրությունը բավարար չափով փաստարկված է, բնակարանի

անձեռնամխելիության իրավունքի սահմանափակումն օրինական է, հիմնավորված ն պատճառաբանված, այդ թվում ՀՀ քրեական դավավարական օրենսգրքի 17-րդ հողվածի 3-րդ մասի պահանջն ապահովելու տեսանկյունով:

(-.»:

10. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2020 թվականի ապրիլի 23-ի որոշման համաձայն՝

«(-) 1Բ/նակարանի խուզարկության կատարման թույլտվություն արանալու համար քննիչի կողմից պեւրք է ներկայացվեն՝

ա) բավարար փատրական տվյալներ, որոնք հանգեցնում են ողջամիտ ենթադրության առ այն, որ տվյալ բնակարանում կարող են հայտնաբերվել գործի համար նշանակություն ունեցող առարկաներ, փաստաթղթել, հետախուզվող կամ հանցագործություն կատարելու մեջ կասկածվող անձինք, ինչպես նան դիակներ,

ի) բավարար հիմնավորումներ առ այն, որ գործի օպերատիվ քննչական տվյալ իրավիճակում խուզարկության կավայսամը լինելու է հանկարծակի: Այլ կերպ ասած՝ գործի օպերատիվ քննչական իրավիճակից ողջամրորեն պետք է բխի, որ խազարկությւնը քննիչի կողմից նշված ժամկարում կատարեկու պահին համապատասխան անձր ողջամտորեն չի նախատեսում դրա կատարումը: Այս համատեքարում Վերաքննիչ դատարանը հարկ Լ համարում նշել, որ խուզարկությունը հանդիսանում է անհետաձգելի քննչական գործողություն ե, որպես կանոն, պերք է կատարվի վերը նշված «մ» կեվտւմ առկա բավարար փաստական տվյալներն ունենալուն պես:

Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որր վերը նշված «ա» ն «բ» կարերում նշված պայմաններից թեկուզ մեկի բացակայության դեպքում խուզարկության կատարման թույլրվություն փալր չի կարող համարվել իրավաչափ, քանի որ՝

-«ա» կարում նշված պայմանի րացակայության դեպքում առկա չի լինի խուզարկության կատարմեւն փաստական հիմքը,

3 Տե'ս զործի նյութեր, հատոր 1-ին, թերթեր 42-44:

7

«թ» կերում նշված պայմանի բացակայության դեպքում խուզարկության կատարումը չի լինի արդյունավեվ: ն կկրի ձնական ինույթ՝ փաարացի հանգեցնելով առանց անհրաժեշտության անձի բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի սահմանափակման: Նշվածը պայմանավորված Լ այն հանգամանքով, որ եթե համապատասխաուն անձր նպապտաւկ ունենա գործի համար նշանակություն ունեցող առարկաները թաքցնել քննիչից ն |ասզարկություն կատարելուց առաջ ողջամմտրեն նախատեսի դրա կատարումը, ապա փրամաբանորեն որոնվող առարկաները չի պահի խուզարկվող բնակարանում:

Վերաքենիչ դավարանը հարկ է համարում անդրադառնալ խուզարկության հանկարծակիության հնարավորությանն այն իրավիճակներում, երը համապատասխան անձը, մասնակցելով այս կամ այն դատավարական

գործողությանը, ողջամտորեն տեղեկանում է գործի քննության սահմանների մասին:

Վերաքննիչ դատարանը գվնում է, որ երը անձր տեղեկանում է գործի քննության սահմանների մասին ն նպատակ է ունենում գործի համար նշանակություն ունեցող առարկաները թաքցնել քննխից, ապա գործի քննության սահմանների մասին տեղեկանալուց որոշակի ժամանակ անց (հատկապես երբ տվյալ անձր նախքան խուզարկության կատարումը հնարավորություն Լ ունեցել մուտք գործել խւզարկվող ինակարան) այդ անձի բնաւկարանում հանկարծակի ն արդյունավաեր խուզարկություն կատարելը, որպես կանոն, իրատեսական չէ: Հետնաբար, Վերաքենիչ դատարանը գտնում է, որ այն դեպքերում, երի անձր փեղյակ Էէ լինսմ գործի քննության սահմանների մասին, ապա այդ անձի բնակարանում: խասզարկություն կատարելու անհրաժեշտություն, քննիչի պեյ Լէ հիմնավորի առավել ծանրակշիռ փաստարկներով (օրինաբ նախքան խասզարկության կատարումն անձր հնարավորություն չի ունեցել մուտք գործել խուզարկվող ընակարան, որոնվող առարկաների բնույթով պայմանավորված դրանք չէին կարող տեղափոխվել այլ վայր, որոնվող առարկաներն այլ վայր տեղափոխված լինելուց հետո կրկին վերադարձվել են իուզարկվող բնակարան ն այլն):

Սույն գործի նյութերի համաճձայն՝

8

արար... ւ.

տվել Խար ւու

պւաղեկացել է գործի քննության սահմանների մասին: Մասնավորապես Ով ասար ււր թոառթյու է կարարում աը

Սա աաավաա կնա Անա Ամման աԱ Աաաա աաա նանան

մակերեսներով առանձնացված ն օտարված հողատարածքների վերաբերյալ:

- 2020 թվականի փերրվարի 18-ին քննիչի կողմից միջնորդություն է հարուցվել Առաջին արյանի դատարան մն ւում ուզարկություն

կատարելու թույլտվություն փալու վերաբերյալ վերը նշված Ջու րաով հողատարածքի վաճառքի գումարի արացման վերաբերյալ արացականներ, ինչպես նան. հողատարածքի, հե անան ու ւար այլ

փաստաթղթեր հայվմարերելու նպավաւկով:

Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քննիչի միջնորդության հարուցումից ավելի քան 2 ամիս առաջ ման ււ ործ

քննության սահմանների մասին (մասնավորապես՝ ար աաա նարեկ վանա Արա աան ու ՆՆ անգինա Ա ԱԳԱ ԱԱ .....

առանձնացված ն օտարված հողատարածքի մասով քննություն կատարվելու վերաբերյալ, որպիսի պայմաններում, եթե արնրաաաաոն.....

ունեցել թաքցնելու գործի համար նշանակություն ունեցող փմաարաթղթերը, աւպա նրա բնակարանում հանկարծակի ն արդյունավեր խուզարկություն կատարելն իրատեսական չի եղել, այլ րար էության կրել է ձնական բնույթ: Ավելին քննիչի միջնորդությամբ չեն ներկայացվել գործի օպերատիվ քննչական տվյալ իրավիճակում Արա ԱՆ ԱԱ ՅԱՐՈ ինակարանւմ հանկարծաի ն արդյանավար

խուզարկություն կափարելու անհրաժեշվության վերաբերյալ առավել ծանրակշիռ փատրարկներ, մասնավորապես որ նախքան խուզարկության կապարումը Սաաւաաանաաեաեւ մ հնարավորություն չի ունեցել մուտք գործել խուզարկվող բնակարան, որոնվող առարկաներն այլ վայր տեղափոխված լինելուց հեւրո կրկին վերադարձվել են խուզարկվող բնակարան:

9

Վերոգրյալի համատեքարում Վերաքննիչ դատարանը հավկանշական է համարում նան այն հանգամանքը, որ քննիչի միջնորդության մեջ նշված փատրաթղթերի ենթադրաբար վերաբերել եւ աատոն .......

հողավարածքին ն քննիչի միջնորդության հարուցման պահին ողջամրորեն կարող էին կորցրած լինել արար ւ ւշ ապանվու

անհրաժեշդտությունը, առավել նս այն պայմաններում, երբ նա տեղեկացված է եղել այդ հալատարածքի վերաբերյալ քննություն կատարվելու մասին:

Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ Սր ււ ոարարածքի վաճառքի գումարի

ստացման վերաբերյալ արացականների գտնվելը եղել է անտրամաբանական, քանի որ րար քենիչի միջնորդության՝ հողատարածքի վաճառքի գումարը ենթադրաբար կարող էր արացած լինել հեց ան ու ցոյան վերցնելը

ն այն պահելը ողջամտորեն անհրաժեշտ է ոչ թե գումարր արացողի, այլ գումարը վճարողի համար:

Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում 1, որ քննիչի միջնորդությամբ չեն. ներկայացվել բավարար հիմնավորումներ առ այն, որ գործի օպերատիվ քննչական տվյալ իրավիճակում. մրն ււ |ոողարկության

կատարումը լինելու է հանկարծակի ն արդյունավետ, որպիսի պայմաններում խուզարկության կատարումը, րով. էության, կրել է ձնական բնույթ փատրացի հանգեցնելով առանց անհրաժեշտության անձի բնակարանի անձեռեմխելիության իրավունքի սահմանափակման: Իր հերթին, Առաջին ատյանի դատարանը, անտեսելով եշված հանգամանքները, բավարարել Լ քննիչի միջնորդությունը այդպիսով թույլատրելով առանց անհրաժեշտության սահմանափակելու Աաաա ատար ւու անձեռնմխելիության իրավուեքը:(..)»"

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

11. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավո՞ր են արդյոք ԱՄՈ ՅԱ փաստացի բնակության վայրում « Տե'ս գործի նյութեր, հատոր 1-ին, թերթեր 92-97:

10

խուզարկություն կատարելու թույլտվություն ստանալու միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունները:

12. ՇԸ Սահմանադրության 32-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Յարաքանչյուր ոք ունի բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունք:

2. Բնակարանի անձեռեմիւելիության իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով պարական անվտանգության, երկրի տնտեսական բարեկեցության, հանցագործությունների կանխման կամ բացահայտման, հասարակական կարգի, առողջության ն բարոյականության կամ այլոց հիմնական իրավունքների ն ազավությունների պաշտպանության նպատակով:

3. Բնակարանը կարող է խուզարկվել միայն դատարանի որոշմամի օրենքով սահմանված դեպքերում ն կարգով: Օրենքով կարող են սահմանվել դատարանի որոշմամի բնակարանի անձեռեմխելիության իրավունքի սահմանափակման այլ դեպքեր»:

«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ նան՝ Կոնվենցիա) 8-րդ հոդվածի համաճայն՝

«Վ. Յուրաքանչյուր ոք ունի իր անձնական ու րնտանեկան կյանքի, բնակարանի ն նամակագրության նկատմամբ հարգանքի իրավունք:

2. Չի թույլատրվում պետական մարմինների միջամրությունն այդ իրավունքի իրականացմանը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ դա նախապտեսված է օրենքով ն անհրաժեշտ է ժողովրդավարական հասարակությունւմ ի շահ պետական անվտանգության, հասարակական կարգի կամ երկրի տնտեսական բարեկեցության, ինչպես նան անկարգությունների կամ հանցագործությունների կանխման, առողջության կամ բարոյականության պաշտպանության կամ այլ անձանց իրավունքների ն ազավմւթյունների պաշտպանության նպատակով:»:

1998 թվականի հուլիսի 1ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 12-րդ հոդվածի համաձայն՝

11

«. Յուրաքանչյուր ոք անի ընակարանի անձեռնմխելիության իրավունք: Արգելվում է մարդու կամքին հակառակ մուտք գործել նրա բնակարանը, բացառությամի օրենքով նախատեսված դեպքերի:

2. Բնակարանը կարող է խասզարկվել միայն դատարանի որոշմամբ ասյն օրենսգրքով սահմանված կարգով: Բնակարանի զենումի, այնրեղ դատավարական այլ գործողություններ կատարելը, ինչպես նան տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ մուրք գործելը այն զրաղեցնող անձանց կամքին հակառավ՝ քրեական դատավարության ընթացքում կարող են կատարվել հեվաքննության մարմնի, քննիչի, դարախազի որոշմամի»:

Նույն օրենսգրքի 225-րդ հոդվածի համաձայն՝

«4. Քննիչը, բավարար հիմքեր ունենալով ենթադրելու, որ որեւ շենքում կամ այլ տեղ կամ որեէ անձի մուր գտնվում են հանցագործության գործիքներ, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաներ ու արժեքներ, ինչպես նան այլ առարկաներ ն փատրաթղթեր, որոնք կարող են նշանակություն ունենալ զործի համար, խուզարկություն է կարարում դրանք գտնելու ն վերցնելու համար:

2 փԽասզարկություն կարող է կատարվել նան հետախուզվող անձանց, հանցագործություն կատարելու մեջ կասկածվող անձանց, ինչպես նան դիակները հայտնաբերելու համար:

3. Բնակարանի խուզարկությունը կազարվում է միայն դատարանի որոշմամի»:

Թ. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ նան՝ Եվրոպական դատարան), անդրադառնալով Կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածի մեկնաբանությանը, կայուն նախադեպային պրակտիկա է ձնավորել առ այն, որ անձի՝ բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքին միջամտությունը Կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածի 2-րդ մասի տեսանկյունից պետք է լինի արդարացված, այսինքն՝

- պետք է կատարվի «օրենքին համապատասխան»,

- հետապնդի Կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված մեկ կամ մի քանի օրինական նպատակ,

12

- այդ նպատակներին հասնելը պետք է լինի «անհրաժեշտ ժողովրդավարական հասարակությունում»::

Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի .համաձայն՝

«անհրաժեշտություն» հասկացությունն ենթադրում է, որ միջամտությունը համապատասխանում է անհետաձգելի հասարակական պահանջին ն համաչափ է հետապնդվող նպատակին: Միջամտության՝ «ժողովրդավարական

հասարակությունում անհրաժեշտ» լինելը գնահատելիս Եվրոպական դատարանը հաշվի է առնում, որ հայեցողության որոշակի շրջանակ թողնված է Պետություններին: Այնուամենայնիվ, Կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նախատեսված բացառությունները պետք է նեղ մեկնաբանվեն ն դրանց անհրաժեշտությունը կոնկրետ գործով պետք է համոզիչ կերպով հաստատվի: Մասնավորապես, բնակարանի խուզարկության առնչությամբ Եվրոպական դատարանը գնահատում է՝ արդյոք այդ միջոցի կիրառման անհրաժեշտության համար ներկայացված հիմքերը եղել են «վերաբերելի» ն «բավարար» ն արդյոք վերոնշյալ համաչափության սկզբունքը պահպանված է: Վերջինիս կապակցությամբ Եվրոպական դատարանը նախ պարզում է՝ արդյոք համապատասխան օրենսդրությունը ն պրակտիկան անձանց տրամադրում են համարժեք ն արդյունավետ երաշխիքներ չարաշահումների դեմ, այնուհետն հաշվի է առնում գործի կոնկրետ հանգամանքները՝ պարզելու համար արդյոք միջամտությունը եղել է համաչափ հետապնդվող նպատակին":

13.1. Վճռաբեկ դատարանը Յաշա Խաչատրյանի գործով կայացված որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «Քննչական զործողություններն ինդհանրապես ն խուզարկությունը, մասնավորապես, այն դատավարական գործողություննել: են, որոնք ուղղված են գործի բազմակողմանի, լրիվ ն օբյեկտիվ քննությունն ապահովելուն: Դեռ ավելին, դրանք այն գործողություններն են, որոնք անմիջականորեն ղղված են գործով ապացուցոլական տեղեկատվության 5 Տե'ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի` Տուոոօ» 7. Թաջջա գործով 2007 թվականի հունիսի 7-ի վճիո, գանգատ թիվ 71362/01, կնտ 37, օ1ԹՏունիծօունօ ,. Թաջմո գործով 2009 թվականի ապրիլի 9-ի վճիռ, գանգատ թիվ 19856/04, կետ 30:

«Տե'ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Տյուոօ» ». Թատմռ վերը հիշատակված գործով վճիռը, կետեր 43-44:

13

տրացմանը ն վերջին հաշվով ճշմարտության բացահայտմանը: Ինչ վերաբերում է այս կամ այն քննչական գործողություն, կատարելու անհրաժեշտությանը, ապա իրավասու ասբյեկտը, ելնելով գործի համար նշանակություն ունեցող պարզման ենթակա հանգամանքներից, համապավասխան քննչական գործողության կարարման փաարական ն իրավական հիմքերի առկայությունից, ինքն է որոշում, թե երբ ն ինչ քննչական գործողություն է հարկավոր կատարել՝ ապահովելու համար քրեական դատավարության բնականոն շարժը: հնչ վերաբերում է բնակարանի խուզարկությանը, ապա վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու է նշված քննչական գործողությունը կատարելու թույլրվությու: արանալու միջնորդությամբ դիմել դատարան, եթե գտնում է, որ առկա են բավարար տվյալներ, որոնք հանգեցնում են ողջամիտ ենթադրության առ այն, որ տվյալ բնակարանում կարող են հայտնաբերվել գործի համար նշանակություն ունեցող առարկաներ, փաստաթղթեր, հետախուզվող կամ հանցագործություն կատարելու մեջ կաակածվող անձինք, ինչպես նան դիակներ»՛:

8.2. Վճռաբեկ դատարանը Սեպուհ Թադնոսյանի ն Սիրուն Նաջարյանի գործով կայացված որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «Բնակարանի խուզարկության կատարման փասվական հիմքն այն բավարար վվյալներն են, որոնք հանգեցնում են ողջամիտ ենթադրության առ այն, որ տվյալ բնակարանում կարող են հայտնաբերվել գործի համար նշանակություն ունեցող առարկաներ, փաստաթղթեր, հեվախուզվող կամ հանցագործություն կատարելու մեջ կասկածվող անձինք, ինչպես նան դիակներ: (...):

Այսպես, խուզարկության կարարման փատրական հիմք կարող է հանդես գալ ցանկացած տվյալ, որը հնարավոր Է զնահատման ենթարկել: Ընդ որում, պետք է նկատի ունենալ, որ այս փուլում տվյալի գնահատման չափանիշներին ներկայացվում: են ավելի ցածր պահանջներ, քան անձի մեղավոլասթյան հարցի գնահատման ժամանակ ապացույցների գնահապմանը:

Տես Վճռաբեկ դատարանի` Ժաշա Խաչատրյանի գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 28-ի թիվ ՆԴ/3084/07/19 որոշման 14.-րդ կնտը:

14

Խուզարկության կատարման փաատրական հիմք կարող են հանդես գալ, որպես կանոե, քրեական գործի նյութերում առկա ն որոշակի բնակարանում գործի համար նշանակություն նեցող որոշակի առարկայի կամ անձի գտնվելու մասին տեղեկություններ պարունակող ապացույցները (կատկածյալի, մեղադրյալի, տուժողի, վկայի ցուցմունքներ ն այլն):

(...)։

Անհրաժեշտ է րաղգծել, որ խուզարկության կատարման փաստական հիմք են «բավարար տվյալները»: Ալ խոսքով վվյալների առկայությունն ինքնին խուզարկության կատարման իատրական հիմ. չե քանի դեռ չի

համապատասխանում քավարարության վերաբերյալ պահանջին: Տվյալների՝ բավարարության տեսանկյունից գնահավտւմի պեփք է հանգեցնի այն ողջամիտ եզրահանգման, որ խուզարկության կարարման արդյունքում կարող են ձեռք բերվել փարրվող առարկաները: Ընդ որում, օրենադրորեն նախատեսված չէ վվյալների համակցության վերաբերյալ պահանջ: Այլ խոսքով տվյալների բավարարության վերաբերյալ պահանջը որակական բնայթ է կրում. իմազարկության կատարման արդյունքում: փեվտվող առարկաների հայփնարերման հավանականության մասին եզրահանգումը կարող է հիմնված լինել ինչպես մեկ վերաբերելի ն արժանահավատ տվյալի, այնպես էլ՝ փվյալների համակցության վրա:

Ը):

Խուզարկության կավարման իրավական հիմքը խուզարկություն կատարելը թույլատրելու մասին դատարանի որոշումն է: Ընդ որում, դատարանի որոշման համար առիթ է հանդիսանում խուզարկություն կավարելու թույլվություն արանալու միջնորդություն հարուցելու մասին նախաքննական մարմնի որոշումը:

Ինչպես նախաքննական մարմնի, այնպես էլ դատարանի որոշումները պարք է լինեն հիմնավորված ն պատճառաբանված: Մասնավորապես, նախաքննական մարմնի որոշման պատճառաբանական մասում պետք Լ նշվեն տվյալներ այն հանցագործության մասին, որի առիթով մրադրություն կա կատարել խուզարկություն, ինչպիսի առարկաներ պետք է արացվեն քաղաքացիների սահմանադրական

իրավունքների ե ազատությունների սահմանափակման հեւր կապված զործողության 15

արդյունքում, դրա կատարման ժամկեվր, այն բնակարանի նույնականացման տվյալները, որտեղ պետք է կատարվի խուզարկությունը, տվյալները, որոնք հիմք են տալիս ենթադրելու, որ փարրվող առարկաները գտնվում են տվյալ բնակարանում, քննչական գործողության անմիջական կատարողները, արդյունքների ամրագրման ձնր, ինչպես նան այլ փվյալներ, որոնք անհրաժեշտ են դարարանին օրինական ն հիմնավորված որոշում րնդունելու համար:

Դրան համապատասխան միջնորդության քննման արդյունքում. դատարանը որոշում է կայացնում: միջնորդությունը, բավարարելու կամ մերժելու մասին` նշելով բավարարման կամ մերժման հիմքերը: Միջնորդության բավարարման դեպքում դատարանի որոշումը պետք է պարունակի նշում խուզարկության կատարման փատրական հիմքերի առկայության մասին, դրանց վերաբերելիության, արժանահավատության ն բավարարության մասին հիմնավորումներ, փեպտրվող առարկաների՝ գործի համար նշանակության վերաբերյալ հիմնավորումներ, ինչպես նան հավակ նշում բնակարանի նույնականացման համար անհրաժեշտ տվյալների ն փնտրվող առարկաների բնութագրի վերաբերյալ»":

14. Այսպիսով, Եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական

դիրքորոշումների համատեքստում անձի իրավունքի, կոնկրետ դեպքում՝ բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի սահմանափակման իրավաչափությունը գնահատվում է եռաստիճան թեստի կիրառմամբ այն հաշվով, որ իրավունքի սահմանափակում ենթադրող միջամտությունը պետք է նախատեսված լինի օրենքով, հետապնդի իրավաչափ նպատակ ն կիրառված միջոցը պետք է անհրաժեշտ լինի՝ ապահովելով համաչափությունը հետապնդվող նպատակին:

14.1. Վերահաստատելով Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքին համահունչ նախկինում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ օրենսդիրը բնակարանում խուզարկության կատարման իրավաչափությունը պայմանավորում է երկու պայմանների միաժամանակյա առկայությամբ.

4 Տես Վճռաբեկ դատարանի` Սեպուտ Թաղնույանի ն Սիրուն Նաջարյանի վերաբերյալ թիվ ՆՇԴ/0073/07/15 գործով 2015 թվականի ղեկտեմրերի 18-ի որոշման 22-24-րդ կետերը: 16

յ խուզարկության կատարման փաստական հիմքը, այսինքն՝ գնահատման ենթակա ցանկացած տվյալ (կամ տվյալների համակցություն), որի հիման վրա հնարավոր է հանգել ողջամիտ ենթադրության առ այն, որ տվյալ բնակարանում կարող են հայտնարերվել գործի համար նշանակություն ունեցող առարկաներ, փաստաթղթեր, հետախուզվող կամ հանցագործություն կատարելու մեջ կասկածվող անձինք, ինչպես նան դիակներ,

2) խուզարկության կատարման իրավական հիմքը, այսինքն` խուզարկություն կատարելը թույլատրելու մասին դատարանի որոշումը:

Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ քննչական գործողությունների կատարման նպատակն ընդհանրապես ն. խուզարկության նպատակը՝ մասնավորապես, գործով ապացուցողական նշանակություն ունեցող տեղեկատվության ստացումն ու ճշմարտության բացահայտումն է: Վճռաբեկ դատարանը նան ընդգծում է, որ խուզարկությունը քննչական գործողությունների շարքում առանձնանում է իր անհետաձգելի բնույթով, ինչից հետնում է, որ խուզարկության արդյունավետությունը, որպես կանոն, ենթադրում է, որ որնէ շենքում կամ այլ տեղ կամ որնէ անձի մոտ գործի համար նշանակություն ունեցող առարկաներ, փաստաթղթեր, հետախուզվող կամ հանցագործություն կատարելու մեջ կասկածվող անձինք, ինչպես նան դիակներ հայտնաբերելու վերաբերյալ բավարար տվյալների, այլ կերպ՝ խուզարկության փաստական հիմքի առկայության դեպքում այն պետք է իրականացվի անհապաղ: Սակայն այս քննչական գործողության կատարման հապաղումն ինքնին չի չեզոքացնում գործի համար նշանակություն ունեցող ն որոնվող առարկաները, փաստաթղթերը կամ այլ օբյեկտները հայտնաբերելու հավանականությունը հիմնավորող փաստակազմի առկայությունը: Հետնաբար, նախաքննության մարմնի կումից քննարկվող քննչական գործողության կատարմանն ուղղված միջոցներ անհապաղ չձեռնարկելը, այդ թվում` համապատասխան թույլտվություն ստանալու միջնորդությամբ դատարան քրեական գործ հարուցելուց տնական ժամանակ անց դիմելը չի կարող ինքնին հիմք հանդիսանալ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը մերժելու համար: Վճռաբեկ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ թեն օրենսդիրը ՀՀ քրեական

17

դատավարության օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի հիման վրա խուզարկությունը դասում է անհետաձգելի քննչական գործողությունների շարքին, սակայն չի բացառում դրա կատարումը քրեական գործի քննության հետագա փուլերում: Բացի այդ, անհապաղությունը որոշվում է՝ ելնելով կոնկրետ զործի առանձնահատկություններից, ն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ որնէ ժամկետ, որի ընթացքում քրեական հետապնդման մարմինները պարտավոր են խուզարկություն կատարելու միջնորդություն ներկայացնել դատարան: Ասվածից հետնում է, որ խուզարկության փաստական հիմքը կազմող տվյալների ձեռք բերման ն խուզարկութան կատարման ակնկալվող ժամանակի միջն որոշակի

ժամանակահատվածի առկայության հանգամանքն ինքնին հիմք չէ ներկայացված միջնորդությունը դատարանի կողմից մերժելու համար, եթե դատարան ներկայացված նյութերը բավարար են հանգելու հետնության, որ բնակարանում խուզարկություն կատարելու փաստական հիմքը շարունակում է գոյություն ունենալ:

5. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նան անձի կողմից գործի քննության մասին տեղյակ լինելու պարագայում անձի բնակարանում խուզարկության հանկարծակիության ն արդյունավետության հարցին: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ անձի բնակարանում խուզարկություն կատարելու հանկարծակիությունը՝ գործի քննության մասին անձի տեղեկացվածության համատեքստում, խուզարկության իրավաչափությունը գնահատելու չափանիշ չէ, քանի որ, նախ` ենթադրյալ հանցանք կատարած անձը տարբեր աղբյուրներից կարող է տեղեկանալ քրեական գործի հարուցման ն քննության մասին, այդ թվում՝ ինչպես իր, այնպես էլ այլ անձանց կողմից -`բացատրությոն տալու կամ հարցաքննվելու արդյունքում, երկրորդ` այդ անձը քրեական գործի հարուցման ն քննության մասին տեղեկացված չլինելու պայմաններում անգամ կարող է կանխատեսել քրեական գործ հարուցված լինելու հավանականությունը, ուստին բնակարանում չպահել դեպքի պարզման համար նշանակություն ունեցող որնէ առարկա կամ փաստաթուղթ, մինչդեռ գործի քննության մասին անձի տեղեկացվածությունն ինքնին բավարար չէ՝ բացառելու ողջամիտ հավանականությունն առ այն, որ անձի բնակարանում խուզարկության կատարմամբ կարող են հայտնաբերվել քննիչի միջնորդության մեջ նշված

18

առարկաները, փաստաթղթերը կամ այլ օբյեկտները: Ըստ այդմ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բնակարանում խուզարկություն կատարելու միջնորդությունը մերժելու հիմքում չեն կարող դրվել այդ քննչական գործողության հանկարծակիությունը ն արդյունավետությունը կասկածի տակ առնող այս կամ այն հանգամանքը (այդ թվում՝ զործի քննության մասին անձի տեղեկացվածությունը), եթե դրանով չի բացառվում ընակարանի խուզարկության կատարմամբ որոնվող օբյեկտները հայտնաբերելու ողջամիտ հավանականությունը (չի չեզոքացվում խուզարկության կատարման փաստական հիմքը): Հետնաբար բնակարանի խուզարկության հանկարծակիության ն արդյունավետության հարցերը դատական ստուգման առարկա կարող են հանդիսանալ միայն այնքանով, որքանով դրանք կոնկրետ դեպքում ունակ կլինեն չեզոքացնելու (իսպառ բացառելու) խուզարկության կատարման արդյունքում որոնվող օբյեկտները հայտնաբերելու ողջամիտ հավանականությունը: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ խնդրո առարկա քննչական գործողության նկատմամբ նախնական դատական վերահսկողության շրջանակում դատարանը գնահատում է անձի սահմանադրական իրավունքի սահմանափակման անհրաժեշտությունը՝ անձի բնակարանում խուզարկությամբ զործի համար նշանակություն Օ ունեցող առարկաներ կամ այ օբյեկտներ հայտնաբերելու հավանականությունը, այլ ոչ թե անխուսափելիությունը հաստատող փաստական տվյալների բավարարության տեսանկյունից:

16. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- Նախաքննության մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարան` ղարի ւսցի բնակության վայրում լսուզարկություն

կատարելու թույլտվություն ստանալու համար, որն Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի փետրվարի 18-ի որոշմամբ բավարարվել է",

- Վերաքննիչ դատարանը, բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, արձանագրել է, որ ՝ախաքննության մարմնի կողմից միջնորդություն հարուցելուց ավելի քան երկու ամիս առաջ ԱԱ Յի տեղյակ է եղել գործի քննության սահմանների մասին (մասնավորապես` աննոոոոյյւյըը

" Տե'ս սույն որոշման 8-րդ ն 9-րդ կետերը:

19

րրա ով առանձնացված ն

օտարված հողատարածքի մասով քննություն կատարվելու վերաբերյալ), որպիսի պայմաններում, եթե Արարա. նպատակ է ունեցել թաքցնելու գործի համար նշանակություն ունեցող փաստաթղթերը, ապա նրա բնակարանում հանկարծակի ն արդյունավետ խուզարկություն կատարելն իրատեսական չի եղել, այլ, ըստ էության, կրել է ձնական բնույթ, ավելին՝ միջնորդությամբ չեն ներկայացվել տվյալ իրավիճակում Աոա աա նի բնակարանում հանկարծակի ն արդյունավետ խուզարկություն կատարելու անհրաժեշտության վերաբերյալ առավել ծանրակշիռ փաստարկներ՝ փաստացի հանզեցնելով առանց անհրաժեշտության անձի բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի սահմանափակման: Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը հատկանշական է համարել նան այն հանգամանքը, որ քննիչի միջնորդության մեջ նշված փաստաթղթերը ենթադրաբար վերաբերել ես բաք Արանեա օտարված հողատարածքին ն միջնորդության հարուցման պահին աաա: կողմից դրանք պահպանելու անհրաժեշտությունը ողջամտորեն կարող էր առկա չլինել, առավել նս այն պայմաններում, երբ նա տեղեկացված է եղել այդ հողատարածքի վերաբերյալ քննություն կատարվելու մասին»:

16... Նախորդ կետում շարադրված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 12-15-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Աա. բնակարանում խուզարկություն կատարելու թույլտվությոն տալու մասին Նախաքննության մարմնի միջնորդությունը մերժելիս Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ իրավական գնահատման չի ենթարկել մի շարք հանգամանքներ: Մասնավորապես` անդրադառնալով Վերաքննիչ դատարանի՝ խուզարկություն կատարելու անհրաժեշտության բացակայության մասին եզրահանգման հիմքում դրված այն պատճառաբանությանը, որ ենթադրյալ հանցագործության դեպքի ն բնակարանում խուզարկություն կատարելու միջնորդություն հարուցելու միջն առկա է եղել ժամանակային խզում ն որ նախքան միջնորդության հարուցումը ա Աո ՅԱ ավելի քան երկու ամիս առաջ տեղյակ է եղել գործի քննության մասին, ինչը բացառել 6 Տն'ս սույն որոշման 10-րդ կետը:

20

է հանկարծակի ն արդյունավետ խուզարկություն կատարելու հնարավորությունը, Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ վերոնշյալ հանգամանքները մեխանիկորեն չեն չեզոքացնում խուզարկություն կատարելու անհրաժեշտությունը: Այլ կերպ՝ խուզարկության փաստական հիմքը կազմող տվյալների առկայության պայմաններում Նախաքննության մարմնի կողմից անձի բնակարանում խուզարկության կատարումը թույլատրելու մասին միջնորդությունը ենթադրյալ հանցագործության դեպքից հետո անհապաղ դատարան ներկայացնելն ինքնին բավարար հիմք չէ միջնորդությունը մերժելու համար: Մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանը, հիմք ընդունելով բնակարանում խուզարկություն կատարելու փաստական հիմքի առկայությունը չբացառող հանգամանքներ, անհիմն սահմանափակել է գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ ն օբյեկտիվ հետազոտման համար քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված անհրաժետ միջոցը Օ։9ճեռնարկելու՝ քրեական հետապնդման մարմնի հնարավորությունը: Արդյունքում, Վերաքննի, 0։-դատարանը, խուզարկություն կատարելու փաստական հիմքի առկայությունն ըստ էության կասկածի տակ չառնելով, դրա կատարման անհրաժեշտությունը ոչ իրավաչափորեն պայմանավորել է այդ քննչական գործողության կատարման բացառապես դրական արդյունքով, այն է՝ որոնվող առարկաները, փաստաթղթերը կամ այլ օբյնկտները հայտնաբերելու անխուսափելիությամբ:

Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նան ընդգծել, որ քննչական գործողությունների արդյունավետությունը, հանցագործությունների քննության մեթոդկա՝ն՝ Օ`նն. առանձին քննչական գործողություննեի կատարման մարտավարությունը դուրս են քննչական գործողության կատարումը թույլատրելու վերաբերյալ նախաքննության մարմնի միջնորդության շրջանակներում դատարանի կողմից քննարկման ենթակա հարցերի, այլ կերպ՝ դատական վերահսկողության առարկայի շրջանակներից:

163. Վճռաբեկ դատարանն իր անհամաձայնությոնն է հայտնում նան Վերաքննիչ դատարանի այն եզրահանգմանը, որ խուզարկության կատարումը թույլատրելու մասին քննիչի միջնորդության մեջ նշված փաստաթղթերը ենթադրաբար

21

վերաբերել են նր 7 օտարված հողատարածքին ն հիշյալ միջնորդության հարուցման պահին Աաաա կողմից դրանք պահպանելու անհրաժեշտությունը ողջամտորեն կարող էր կորած լինել: Վճռաբեկ դատարանը, մասնավորապես, գտնում է, որ Վերաքննիչ դատարանի վերոհիշյալ դատողությունները կրում են ենթադրական բնոյթ ն չեն կարող բացառել ողջամիտ հավանականությունը, որ քննարկվող հողատարածքի առուվաճառքի պայմանագրի կողմ հանդիսացած անձի օգտին իր լիազորությունների մեջ մտնող գործողություններ կատարելու համար ենթադրաբար առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք ստացած անձը կարող է թաքցնել նշված գործարքին վերաբերող որնէ փաստաթուղթ, որը կարող է նշանակություն ունենալ քրեական գործի համար: Ուստի այն հանգամանքը, որ փնտրվող փաստաթղթերը ենթադրաբար վերաբերում են Աաաա բավարար փաստարկ չէ՝ բացառելու դրանք հայտնաբերելու հավանականությունը:

17. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանազրում է, որ հիմնավոր չեն Աաաա