ՀԿԴ/0005/06/23

22 ԹՅԱՆ 228

(թմրա ոոն ի ՀԿԴ/0005/06/23

/ 1175 | Ֆեր

Սորա

ԱՈԱՆՑ)

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարան,

Նախագահող դատավոր՝ Վ.Սարգսյան

Շայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

Նախագահող դատավոր՝ Ա.Հովհաննիսյան

ՀԸ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

2024 թվականի փետրվարի 29-ին քաղաք Երնանում

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2023 թվականի փետրվարի 20-ի որոշման դեմ մեղադրյալ աաա. ւ

բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

Լ Հայաստանի Հանրապետության հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական | վարչությունում 2022 թվականի հոկտեմբերի 5-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 435-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով, 436-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 435-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 436-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 441- րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ ատոլ քրեական վարույթը:

ՇԸ գլխավր հդատախազութան ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում

մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության ավագ դատախազի՝ 2023 թվականի հունվարի 11-ի որոշմամբ թիվ աժե քրեական վարույթով աին: նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ն 3-րդ կետերով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:

2023 թվականի հունվարի 12-ին անն ն :/ւյւվել է, ն նույն օրը նրան մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1- ին ն 3-րդ կետերով:

2. 2023 թվականի հունվարի 12-ին քննիչի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) մեղադրյալ ՈՍ | նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին:

Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի հունվարի 13-ի որոշմամբ քննիչի վերոնշյալ միջնորդությունը մերժվել է:

3. Պաշտպաններ ՖՏԽԹԵԼՐ ն ԱԱ ԱՅ ն| հատուկ վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի փետրվարի 20-ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի հունվարի 13-ի որոշումը թողնվել է անփոփոխ:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոհիշյալ որոշման դեմ պաշտպան լն Համան բերել է հատուկ վերանայման բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի ապրիլի 10-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

3

4.1. Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.

5. Բողոք բերած անձը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի փետրվարի 20-ի որոշումն անհիմն է, չպատճառաբանված, հակասում է Վերաքննիչ դատարանի նույն գործով կայացված երկու այլ որոշումներին, ուստի ենթակա է բեկանման:

Այսպես` բողոքաբերն իր անհամաձայնությունն Օէ հայտնել ստորադաս դատարանի այն հետնություններին, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի ԼԱ-րդ հոդվածով սահմանված կարգով մեղադրյալին ճերբակալելու դեպքում անհրաժեշտ չէ նույն օրենսգրքի 109-րդ հոդվածի 1-ին մասի 14-րդ կետերով նախատեսված հիմքերի առկայությունը:

Ըստ բողոքաբերի Վերաքննի՝ դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ

Սահմանադրության 27-րդ հոդվածը, ինչի արդյունքում հանգել է սխալ հետնության առ այն, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1Արդ հոդվածով նախատեսված կարգով մեղադրյալին ձերբակալելիս հարկավոր չէ քննարկման առարկա դարձնել անձի կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը, ն բավարար է քննարկել միայն նրա նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին միջնորդություն ներկայացնելու նպատակի առկայությունը:

5.Լ Բացի այդ, բողոքի հեղինակը նշել է, որ մեղադրյալին մեղսագրվող արարքի կատարման հիմնավոր կասկածի մասով նս Վերաքննիչ դատարանի որոշումը պատճառաբանված չէ: Մասնավորապես, ըստ բողոքաբերի՝ իր պաշտպանյալի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի կատարման համար, մինչդեռ նշված հոդվածը պատասխանատվություն չի նախատեսում այն դեպքում, երբ հանցակազմի

4

օբյեկտիվ կողմը կատարվել է մինչդատական փուում՝ քրեական վարույթի քննության ընթացքում:

6. Վներոշարադրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի փետրվարի 20-ի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ:

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

1. լ: առ նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 2-րդ մասի Լին ն 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի համար, որ «Նայ աան

Սարիար թ ոթ աան անան աա Աե Ագր ում

արո աթո ԱՅՅ ՒՈ ԱԵԱ ՐԺԱ ՈՄԱ ԱՆԲԱՐՈ Արթ ի « գորի

Աաաա արու րի ԱԱ Մ ԱՈ Ն ՈՒՄ նիւ ի: ն

ՍԱ ԱԵԱ ԱԵԱ ԱԱ Անա ԱՑ ԱԱ ոն մոն երն Մարո մմ յեն

աՆ Նարա ԱԱ աաԱՔԱ2ԱԱ Աա ԱՆ-Ն նիԻ Հի ՀԱՐԱ «կախ Ա ՀԱՐԳ /ԱԱ ԻԶ ԱԱ ԱԱ ԼՈ ԱՄԱՂ ՈԱ աԱ ՀԱԱ ւմ յեմ

Արարա Ուա ԲԱՏՈՒՅԱնն Ա տեղա թանում

Մորուա Համալբուա նան ններն Ան Ե ԱՔ Արնի ոյ:

Սակա ՈՈԲ ԹԱՆԻ ՈԱ Անրի կրոն

Արան արր: ՀՈՒՆՈՒՄ ՈՆԱ ԱՆ աՆ ԱԱ որոաե/)

Խար աար ԱՈ այն անակու ոոիթյւր ՍԱՏԽԱԹՒԻՐԻ:

նարար իւ ԱԱ Ւն նը ԷՀ: Սարան րի

խր:

ԱՈԱԹՈՈՈ Ա ԱՈ ԱԱ ՀԱԻ Վ Թ ԼՂ Ւ ՄԱՄՈՒ ԱՑ ԱԱՈոոմ|

Սարա ՆՈ Հոմո ոի կ ԱՈ շրի» Ավ

Ադորրրա աուրան /Արխարո ուր: արխերքանի|

Աաաա նմո արան իրո Ա ԱԱ ՐԵ Երան

Արարա Ամարո ոն ԱԱ Բան Աարոն",

5

6

խեր. ԱՅՈՎ, Ցե Հաաա անապար)

աաարարոըւ Ո Ո աա անո աաա ակր ոո ն:

Արարա աՀ ՄՈՈ ր թն արա աաա գական նր:

Սրա աայ ՈՄԱ Ո Ւ ԱՎՈ աաա մոր

Սրա գո արո ոերր արարին եա ան Աթոո աու

Սրա ա ոի ԱՐԱՆ թողին

հարիր ոո ԱՐԱ ԱՄԱ աԱ ն ոն ոն կ ո րա եոն իւ,

հարամ" Ո ԱՆԱ Աթ ԱԽ աա Հաաա աղո ի:

Մրայա թա ԱՎԱԱՈՒ ՆԱԹԱՆ ԱՒ Արիան

Սորա նա ԱՐ ԱԱ ՆՒ Ար Անա անոթներում

ԱԱ ԱԱ Աարոն թ Ախո ննա ի անեմ ենւն

Արգո" Հրատա ոա Արա ոա իիր

Խրո ոա վն ոլն աո Աաաա թի

Սրա Ո Ո Ա անո ՈՒԹ ՈՈՒ ԱԱ ՔՅԵ Թաթար

Խատազորո ո Աաաա աո որա արու կոնի

(-) Այսպիսով, արար ւււ ՀՀ րոյն

օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 2րդ մասի Լին ն 3-րդ կերերով նախատեսված հանրորեն վրանգավոր արարքի կավարում: (...)»:

8. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի հունվարի 13-ի որոշման համաձայն՝ «(...) Սրուգելով անձի ձերբակալման իրավաչափությունը` Դատարանն արձանագրում է, որ 2023 թվականի հունվարի 12-ի՝ մեղադրյալին ձերբակալելու մասին որոշմամբ քննիչը որպես ձերբակալման հիմք է նշել մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանմեւն միջոց ընտրելու անհրաժեշվաությունը, ուարի Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ կարը

ձերբակալելու հիմքն առկա է:

Միննույն ժամանակ, 2023 թվականի հունվարի 12ի՝ անձի (մեղադրյալի) ձերբակալման մասին արձանագրությամը որպես ձերբակալման նպատակ է նշվել ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածով նախատեսված նպատակները:

Տես քրեական վարույթի նյութերը, հատոր 1, թերթեր 190-193:

7

Հաշվի առնելով ձերբակալում: հարկադրանքի միջոցի համար նախատեսվող կասկածների (նան ձերբակալման նպատակների վերաբերյալ) նվազ շեմը՝ Դատարանը գվաում է, րար ր ոլո ամի

դրությամբ վարույթն իրականացնող մարմինը բավարար փվյալներ է ունեցել ողջամիտ ենթադրություն կաւրարելու, որ արգելանքի չվերցվելու դեպքում նա կարող է փախուարի դիմել:

Վերոգրյալ պայմաններում Դատարանը հանգում է այն հետնության, ա ասար ւու ր ուոչափ է, ն ձերբակալելու արդյունքում տեղի

չի ունեցել վերջինիս անձնական անձեռնմխելիության ն ազատության իրավունքի անհամաչափ սահմանափակում:

(:.) Դատարանն արձանագրում է, որ Օրենսգրքի 12-րդ հողվածով սահմանված՝ քրեական հարապնդումը բացառող հանգամանքներ առկա չեն:

Միջնորդությանը կից դատարան ներկայացված նյութերով (...) հիմնավորվում է, որ տեղի է ունեցել ենթադրյալ հանրորեն վրանգավոր արարք ն մեղադրյալը կարող էր առնչություն ունենալ դրաւ կատարմանը:

(::) Անդրադառնալով կալանքի կիրառման անհրաժեշտությանը՝` Դատարանն արձանագրում: է, որ մաղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված «պայտականությունները չկատարելու հավանականություն առնվազն այն աստիճան բարձր չէ, որպեսզի նրա. նկատմամբ կիրաովի ամենախիստ խափաւնման միջոցը ն նվազ խիար խափանման միջոցներն ի զորու չլինեն ապահովելու նրա օրինական վարքագիծը (.-.)»՛:

9. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաճայն՝ «/..) (Անդրադառնալով բողոքաբերների փատրարկներին՝ կապած աԱ շու". .:

իրավաչափ լինելու հետ` Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիքի (այսուհետ` նան ՔԴՕ) 108-րդ հոդվածի Լ ին մասից անմիջականորեն հենում է, որ օրենսդիրը նախատեսել է ձերբակալման երեք տեսակներ: Ընդ որում, նույն օրենսգրքի 109-12-րդ հոդվածների համադիված վերլուծությունը վկայում է, որ այդ տեսակներից յուրաքանչյուրն ունի իրեն բնորոշ 2 Տե՛ս քրեական վարույթի նյութերը, հատոր 1, թերթեր 227-241:

8

տարրերն ու առանձնահատկությունները, որոնցով տարբերվում են մեկր մյուսից: Այլ կերպ` Վերաքննիչ դատարանը փաարում է, ոի, օրինակ, ՔԴՕ 108-րդ հողվածի Լին մասի Էին կարով նախատեսված ձերբակալման տեսակի համար ամրագրված կարգավորումները չեն կարող կիրառելի լինել ձերբակալման մյուս տեսակների նկատմամբ ն հակառակը:

Վերոգրյալի համապտեքարում Վերաքննիչ դատարանը փասպում է, որ անհիմն է բողոքաբերների փաարարկումն առ այն, որ ձերբակալման ցանկացած ոեժիմի դեպքում պերք է առկա լինեն ձերբակալման հիմքերը` նախատեսված ՔԴՕ 109-րդ հոդվածի Էին մասով: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ տվյալ դեպքում արու ձերբակալվել էր ՔԴՕ ԱԼրդ հոդվածով նախատեսված ռեժիմով, որի համար անհրաժեշվ չէ ՔԴՕ 109-րդ հոդվածի Էին մասով ամրագրված ձերբակալման հիմքերի առկայությունը:

Ինչ վերաբերում է ձերբակալման նպատակի վերաբերյալ բողոքաբերների փաարարկներին, ապա Վերաքննիչ դամարանը նախ հարկ է համարում նշել, որ ինչպես հերնում: է աարրո | ձերբաւկալելու մասին նախաքննական մարմնի որոշումից, ինչպես նան ձերբակալման արձանագրությունից, ազար ձերբակալելու նպատակը եղել է նրան դատարան ներկայացնելը` կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար: Իսկ ԲԴՕ 1Էրդ հոդվածով նախատեսված ռեժիմով ձերբակալումը այդպիսի նպատակով բխում է նույն հոդվածի Լին մասով սահմանված կարգավորումներից ե համատեղելի է ՀՀ Սաւտմանադրության 27-րդ հոդվածի Էին մասի 4-րդ կերի հեմ, քանի որ Սահմանադրության նշյալ նորմում: «հիմնավոր կասկած,» բառերից հերո ամրագրված է «կամ» շաղկապը:

Թեն վերոգրյալին, այնուամենայնիվ, պերք է փաարել, որ Առաջին ատյանի դարարանը, անդրադառնալով աար ււ արակին, որպես

այդպիսի նպատակ է փաատրացի դիտել վերջինիս կողմից փախուստի դիմելու հավանականությունը ն իր հետնությունը կառուցել դրա շուրջ` չնայած նրան, որ, ինչպես արդեն նշվեց, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից՝ որպե անն ն ձերբակալման նպատակ էր դիտվել նրան դատարան ներկայացնելը` կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար:

9

Հաշվի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դասրարանը գտնում է, որ թեն աա ոու ուրակի առումով Առաջին ատյանի դատարանն իր

դատական ակվր սխալ է պատճառաբանել, սակայն հանգել է իրավաչափ եզրահանգման առ այն, որ նրա ձերբակալումը եղել է իրավաչափ:

(-)

Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ վերջինիս համար ընդունելի է Առաջին ատյանի դատարանի, րատ էության, այն հեւրնությունը, որ ներկայացված են եղել մինչդատական փովին բնորոշ բավարար տեղեկություններ ն փաստեր, որոնք մատնանշում են մեղադրյալի առնչությունն Օիրնն մեալսագրված ենթադրյալ հանցանքի կատարմանը: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ պաշտպանների կողմից բարձրացված հարցերին տվյալ վոլում. օբյեկտիվորեն հնարավոր չէ անդրադարձ կատարել, քանի որ անհրաժեշվ: բոլոր ապացույցները պետք է գնահատվեն դրանց վերաբերելիության, թույլատրելիաթյան ն արժանահավատության փեսանկյունից, ինչը տվյալ փուլին բնորոշ չէ: (...) Մինեույն ժամանակ, վարույթի նյութերի, բողոքաբերների փաստարկների

ուսումնասիրությունը վկայում է, որ դրանք չեն պարունակում այնպիսի ակնիայտ տվյալներ, որոնք թույլ նտային դատավարության սույն վսսլում. արձանագրելու հիմնավոր կասկածի ըացակայությունը: ՀՇՀետնաբար, Վերաքննիչ դատարանը ընդունելի չի համարում հիմնավոր կասկածի րացակայության վերաբերյալ պաշվայանների փաարարկները (..)»:

Վճոաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

10. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավո՛ր են արդյոք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1ին ն 3րդ կետերով անորո. մեղսագրվող արարքի կատարման հիմնավոր կասկածի առկայության մասին ստորադաս դատարանների հետնությունները:

3 Տե՛ս քրեական վարույթի նյութերը, հատոր 2, թերթեր 28-39:

10

1. ՀՇ Մահմանադրությաան 27րդ հոդվածի Լին մասի համաճայն՝

«Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազավաւթյունից զրկվել այլ կերպ, քան հետեյալ դեպքերում ն օրենքով սահմանված կարգով՝

(-)

4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երը առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ ղա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կապարումը կամ դա կատարելուց հերո անձի փախուստը կանխելու նպատակով (...)»:

ՇԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 1Լին մասի համաձայն՝ «մ. Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կավարելու մասին հիմնավոր կասկածը»:

Վերահաստատելով ն զարգացնելով կալանավորման պայմաններից

«հիմնավոր կասկածի» գնահատման սահմանների վերաբերյալ Վահրամ Գնորգյանի, Հարություն Խաչարրյանիչ գործերով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն Էդգար Եղիազարյանի գործով ընդգծել է, որ իրավասու մարմինը պետք է ներկայացնի փաստեր կամ տեղեկություններ, որոնք կհամոզեն դատարանին, որ անձը հիմնավոր կերպով է կասկածվում (մեղադրվում) ենթադրյալ հանցագործության կատարման մեջ: Այսինքն՝ քրեական հետապնդման մարմինները պետք է ներկայացնեն կասկածը հիմնավորող որոշակի փաստական հանգամանքներ, իսկ դրա վերաբերյալ դատարանի հետնությունները պետք է լինեն պատճառաբանված ն, միննույն ժամանակ, չպետք է պարունակեն իրավական գնահատականներ անձի մեղավորության կամ անմեղության հարցի առնչությամբ՞:

Վճռաբեկ դատարանը, ի թիվս այլնի, ընդգծել է հետնյալ հանգամանքները՝

Հ Տես Վճռաբեկ դատարանի` Վահրամ Գնորգյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0678/06/10 որոշումը, կետեր 20-23:

5 Տե'ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Խաչատրյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ՏԴ2/0009/06/11 որոշումը, կետեր 13 ն 15:

ճ Տես Վճռաբեկ դատարանի` Իղգար Եղիազարյանի գործով 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 որոշումը, կետ 14:

1

- հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, «կասկածը» պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (որոնք կվկայեն կատարված արարքին անձի առնչությունը ն դեպքի, իրադարձության համընկնումն այն հանցանքին, որի առերնույթ կատարման մեջ անձը կասկածվում (մեղադրվում է), իսկ դրա առկայութան կամ բացակայության վերաբերյալ դատարանի հետնությունները պետք է լինեն հիմնավորված ն պատճառաբանված,

-` մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողություն իրականացնելիս, մասնավորապես՝ կալանավորման վերաբերյալ միջնորդությունը քննելիս դատարանն իրավասու չէ քննարկման առարկա դարձնելու այնպիսի հարցեր, որոնք դուրս են այդ պահին իր առջն դրված խնդիրների շրջանակից", ուստին հիմնավոր կասկածի առկայությունը ստուգելիս դատարանն իրավասու չէ կանխորոշելու մեղքի հարցը։ իրավական գնահատական տալու անձի մեղավորությանը կամ անմեղությանը, անմիջականորեն փաստելու անձի արարքում հանցակազմի առկայությունը կամ բացակայությունը: Միննույն ժամանակ, դատարանը, վերոգրյալ հարցերի շուրջ իրավական գնահատականներ չտալով, իրավասու է որոշում կայացնել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու կամ ժամկետը երկարացնելու կամ վերահաստատելու վերաբերյալ քրեական հետապնդման մարմնի ներկայացրած միջնորդությունը մերժելու մասին` այն դեպքում, երբ հավաստում է քրեական գործով վարույթը բացառող հանգամանքի առերնույթ առկայությունը ն դրա հնարավոր կիրառելիությունը: Ընդ որում, քրեական գործով վարույթը բացառող այդ հանգամանքի առերնույթ առկայության մասին վկայությունը պետք է լինի ոչ թե ներկայացված նյութերի, այդ թվում՝ ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու ն լուծելու ժամանակ պահանջվող աստիճանի չափ բազմակողմանի ն խորը վերլուծության արդյունք, այլ այդպիսի վկայությունը պետք է Տես տաւորճ դամտոմչ Վճռարեկ դատարանի՝ Ենրսես Սիսակյածվ գործով 2009 թվականի ապրիլի 10-ի թիվ ԱՐԴԼ/0003/1/08 որոշումը:

12

հիմնված լինի ներկայացված նյութերից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա (օրինակ՝ արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է անձը, դրա կատարման պահին հանցագործություն չի համարվել, կամ որպես մեղադրյալ է ներգրավվել քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու տարիքի չհասած անձը, կամ անցել են վաղեմության ժամկետները, ընդունվել է համաներման ակտ ն այլն),

-` հիմնավոր կասկածի հարցը գնահատման ենթարկելիս վճռորոշ

նշանակություն կարող են ունենալ այն իրավիճակները, երբ արարքին տրված իրավական որակումը ակնհայտորեն չհամապատասխանի արարքի փաստական նկարագրությանը (կամ անձին վերագրված փաստերը հաստատող՝ միջնորդությանը կից ներկայացված նյութերին), իսկ արարքի փաստական կողմն առերնույթ վկայի արարքին տրված իրավական որակման համեմատությամբ իր բնույթով առավել նվազ ծանրության ենթադրյալ հանցագործության կատարման մասին (...)բ:

12. ՇԸ Սահմանադրական դատարանը 2019 թվականի ապրիլի 16-ի ՍԴՈ-1453 որոշմամբ արձանագրել է. «(..) 1Ձ/նավորված դատական պրակտիկայի համաձայն՝ մեղադրանքի օրինականությունը, որպես կալանավորման պայման, իր մեջ, մասնավորապես, ներառում է անձի՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքին հասնելը, որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշում կայացնելը, այն մեղադրյալին պատշաճ դատավարական կարգով ներկայացնելը, ինչպես նան տվյալ անձի նկատմամի քրեական հետապնդումի բացառող, այդ թվում՝ արարքի ապաքրեականացման հանգամանքները հաշվի առնելը:

Սահմանադրական դատարանը փապրում է, որ մեղադրյալին ներկայացված ն կալանքի ընտրության համար դատարան ներկայացված մալադրանքի օրինականությունը կարող է արուգվել նան նյութական ե դատավարական այլ չափանիշների հիման վրա: ՍՄասնավորապես՝ կալանավորման քննարկվող պայմանը կբացակայի նան այն դեպքում, երբ մեղադրյալին վերագրվուլ արարքը: քրեորեն պապժելի չէ (օրինակ նախատեսված է որպես վարչական

6 Ադ առումով մանրամասն տե՛ս, օրինակ, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Խաչատրյանը ն այլք ընդդեմ Հայաարանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 23978/06։

Տես Վճռաբեկ դատարանի` Խյգար Եղիազարյանի գործով 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 որոշումը, կետ 15:

8

իրավախախաում) կամ երբ առկա է «սխալ» հանցագործության սուբյեկտի հարցում (Թրինակ` երբ զինվորական ծառայության կարգի դեմ ուղղված հանցագործության համար մեղադրանք է ներկայացվել զինծառայող չհանդիսացող անձին): Նույն կերպ մեղադրանքի օրինականության պահանջն ապահովված չի լինի, եթե անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որտշում, կայացնի ոչ պավշաճ, այսինքն, օրենքով չլիազորված սուբյեկտը (օրինակ` հեւրաքննության մարմինը կամ քննչական խմբի անդամը (րար Քրեական դատավարության օրենսգրքի 195-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ այդ որոշումը կարող է ընդունել միայն քննչական մբի ղեկավարը), կամ երբ այդ որոշումը կայացվի առանց քրնական գործով կասեցված վարույթը վերսկսելու:

Վերոնշյալ բոլոր դեպքերում առկա մեղադրանքի «թերություններն» այնպիսին են, որ դրանց բացահայտման ն հաստատման համար մեղադրանքի հիմքում դրված փաստերի ն/կամ ապացույցների ըովանդակային քննարկում ու վելվուծություն չի պահանջվում, ուստի դրանց արձանագրումը ն գնահավզաւմը լիովին տեղավորվում են մինչդատական վարութի նկատմամբ իրականացվող դատական

վերահսկողության շրջանակներում:

Ելնելով նան վանական ժամանակահատվածի ընթացքում ձնավորված դատական պրակտիկայի արդյունքներից՝ Սահմանադրական դատարանը հանգում է հետնության, որ մեղադրյալին ներկայացված մեղադրանքի օրինականությունը հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայություն, պարզելու պարտադիր նախապայման է, որի անտեսումը կարող է հանգեցնել անձնական ազատության ոչ իրավաչափ սահմանափակման: (...)»/:

13. Ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահին՝ մինչ ՀՕ-3-Ն օրենքը 2024 թվականի հունվարի 16-ին ընդունելը, գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քաղաքացիական, վարչական կամ քրեական գործով կամ վարչական վարույթով ապացույց, բացատրություն կամ դատավարական փաատրաթուղթ կամ. օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման . Տես ՀՀ Սահմանադրական ղատարանի՝ 2019 թվականի ապրիլի 16-ի թիվ ՍԴՈ-1453 որոշման 5.6-րդ կետը:

14

արդյունքով արացված տվյալ կամ առարկա կեղծելը, փոխելը, ոչնչացնելը կամ թաքցնելը կամ կեղծ ապացույց ներկայացնելը`

Ըչ:)

2. Սույն հոդվածի Էին մասով նախատեսված արարքը, որը կատարվել Լ՝

1) մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,

(-.)

3) իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն օգտագործելով (...)»:

13.. Վերոնշյալ հոդվածի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից հետնում է, որ քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսնորվում է ապացույց, բացատրություն կամ դատավարական փաստաթուղթ կամ օպերատիվ-հետախուզական

միջոցառման արդյունքով ստացված տվյալ կամ առարկա կեղծելով, փոխելով, ոչնչացնելով, թաքցնելով կամ կեղծ ապացույց ներկայացնելով: Ընդ որում` այս հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի պարտադիր պայման է վերը նշված արարք(ներ)ի կատարումը քաղաքացիական, վարչական կամ քրեական գործով կամ վարչական վարույթով: Հիշյալ նորմով քրեաիրավական պաշտպանության տակ են վերցված այն հարաբերությունները, որոնք կարգավորվում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությամբ (ՀԸ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքով, ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգրքով ն վարչարարության հիմունքների ն վարչական վարույթի մասին ՀՀ օրենքով), հետնաբար դրանով պայմանավորված, մի շարք հատկանիշներ, որոնցով նկարագրվում է հանցակազմը, հանդիսանում են բլանկետային, իսկ բլանկետային դիսպոզիցիա պարունակող նորմերի պարագայում միշտ անհրաժեշտություն է առաջանում դիմել օրենսդրական այլ ակտերի, որոնց դրույթների մեկնաբանման պարագայում է միայն հնարավոր լինում որոշել հանցակազմի առկայությունը կամ բացակայությունը: Նման պարագայում ակնհայտ է, որ քրեական օրենսդրությունը չի սահմանափակվում միայն քրեական օրենսգրքով ն ներառում է նան այլ իրավական ակտեր, որոնք ունեն քրեական օրենքը կիրառելու

15

համար նշանակություն ունեցող նորմեր" Այս հետնությունն ուղղակիորեն իր ամրագրումն է ստացել նան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1-ին հոդվածի 1-ին մասում, համաձայն որի Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսդրությունը բաղկացած է սույն օրենսգրքից, Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերից ն Հայաստանի Հանրապետության իրավական այն ակտերից, որոնք քրեաիրավական նորմեր են պարունակում կամ նշանակություն ունեն քրեական օրենքը կիրառելու համար: Ասվածն էլ իր հերթին նշանակում է, որ քննարկվող հանցակազմի մի շարք դիսպոզիտիվ հատկանիշներ պարզաբանելու համար անհրաժեշտ է դիմել համապատասխանաբար քրեական դատավարության օրենսդրությանը:

Այլ կերպ ասած, քանի որ քննարկվող հանցակազմը կոչված է պաշտպանության տակ վերցնելու քրեադատավարական իրավահարաբերությունները՝

համապատասխան սուբյնկտնեի հանցավոր ոտնձգություններից, ուստի քրեադատավարական օրենսդրությունը հանդիսանում է քննարկվող հանցակազմի դիսպոզիտիվ հատկանիշները բացահայտելու նորմատիվ հիմքը (այսպես ասած՝ բլանկետը), որի ինստիտուտներով, փուլային կառուցվածքով, սուբյեկտներով ն օգտագործվող հասկացություննեով է հնարավոր լինում պարզաբանել քրեաիրավական արգելքի էությունը, ծավալը, սահմանները, սուբյեկտները ն այլ հատկանիշներ: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վերոնշյալ հանգամանքը պետք է հաշվի առնվի ոջ միայն իրավակիրառողների կողմից կոնկրետ անձին վերագրվող "արարքի որակման հարցը լուծելիս, այլն, նախնառաջ, օրենսդրի կողմից այդ արարքի քրեականացման համար կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշները նկարագրելիս, քանի որ անհրաժեշտ է ապահովել քրեադատավարական հարաբերությունների ն դրանով պայմանավորված օրենսդրության դինամիկ զարգացման պայմաններում քննարկվող հանցակազմում դիսպոզիտիվ այնպիսի հատկանիշների

նկարագրությունը, որպեսզի այն համահունչ լինի քրեական դատավարության օրենսդրության զարգացման արդի մակարդակին, դրա առանձին ինստիտուտներին, ճ Տե՛ս ՀՀ կառավարության 2015 թ. հունիսի 4-ի նիստի Է 25 արձանագրային որոշման հավելվածով հաստատված՝ ՀՀ Կոր քրեական օրենսգրքի Հայեցակարգի «քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մաս» բաժնի 13-րդ կետում:

16

հասկացություններին ն այլն: Այլ կերպ ասած, հիմք ընդունելով քննարկվող հանցակազմի բլանկետային բնույթը, օրենսդիրը դրա հատկանիշները նկարագրելիս պետք է հիմք ընդունի ն ղեկավարվի քրեական դատավարության օրենսդրության դրույթներով ն այնպիսի հասկացությունների կիրառմամբ նկարագրի հանցակազմը, որպեսզի այն լինի ամբողջական ն համահունչ քրեական դատավարության օրենսդրության հասկացութային համակարգին, փուլային կառուցվածքին, ինստիտուտներին ն սռբյեկտային կազմին իրենց դատավարական

լիազորություններով, որոնք առկա են այդ պահին գործող քրեադատավարական օրենսդրությամբ: Հակառակ դեպքում, եթե քննարկվող հանցակազմը նկարագրելիս անտեսվեն այդ պահին գործող քրեադատավարական օրենսդրության դրույթները, փուլային կառուցվածքը, ինստիտուտներն ու հասկացությունները, կարող է առաջանալ՝ քրեական ն քրեադատավարական օրենսդրության այնպիսի անհամապատասխանություն, որը, մի կողմից, հանգեցնի կոնկրետ հանցակազմի սահմանների նեղացմանը կամ հանրորեն վտանգավոր համարվող արարքների այդ հանցակազմի սահմաններից դուրս մնալուն, մյուս կողմից հանցակազմի սահմանների ընդարձակմանը: Դրանով պայմանավորված սկզբունքային նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ կոնկրետ հանցակազմը նկարագրելիս համապատասխան քրեադատավարական հասկացություններ, օգտագործվեն նպատակային, տեղին ն ճիշտ, որպեսզի հնարավոր լինի դրանք գործնականում կիրառել` չնեղացնելով (ավելին` չբացառելով արարքի հանցավոր լինելը) կամ հակառակը՝ չընդարձակելով հանցակազմի սահմանները:

13.2. Նախորդ կետում ներկայացված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ անդրադառնալով քննարկվող հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը նկարագրելիս օգտագործված «քրեական գործ» հասկացությանը, հարկ է նշել, որ դրա բովանդակությունը բացահայտված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածում, ըստ որի՝ քրեական գործ է համարվում դատարան հանձնված ն դատարանում կազմված վարույթի նյութերի ամբողջությունը: Ուստի ստացվում է, որ օրենսդիրը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը նկարագրելիս օգտագործելով «քրեական գործ» հասկացությունը, փաստացի

17

քրեականացրել է միայն դատական վարույթի ընթացքում ապացույց, բացատրություն կամ դատավարական փաստաթուղթ կամ 0օպերատիվ-հետախուզական

միջոցառման արդյունքով ստացված տվյալ կամ առարկա կեղծելը, փոխելը, ոչնչացնելը, թաքցնելը կամ կեղծ ապացույց ներկայացնելը: Մինչդեռ, եթե վերը թվարկված գործողությունները կատարվում են մինչդատական վարույթի ընթացքում, ապա դրանց համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսված չէ, քանի որ մինչդատական վարույթը բնութագրելու համար ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածում օրենսդիրն օգտագործում է «քրեական վարույթ» հասկացությունը` դրա էությունը բացահայտելով որպես առերնույթ հանցանքի մասին պատշաճ ձնով տեղեկանալու պահից քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պետական մարմինների ն պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց իրավասության սահմաններում իրականացվող ընթացակարգ, որը դըսնորվում է վարութային գործողությունների կատարմամբ ն դատավարական ակտերի ընդունմամբ:

Վերոգրյալի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ մինչ 2024 թվականի հունվարի 16-ին ընդունված ՀՕ-31-Ն օրենքը գործող խմբագրությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության դիսպոզիցիայում առկա է եղել օրենսդրական բաց, քանի որ օրենսդրի նպատակը վստահաբար չի եղե այն, որ քննարկվող հոդվածով նախատեսված

հանցագործության կատարման համար քրեական պատասխանատվություն սահմանվի միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարվում է դատական վարույթում:

Դրա հետ մեկտեղ, վերահաստատելով Դավիթ Սիմիդյանի գործով

արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, Վճռաբեկ դատարանը կրկին արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի որնէ նորմում առկա օրենսդրական բացը չի կարող վերացվել, հաղթահարվել կամ լրացվել դատական մեկնաբանման միջոցով, քանի որ օրինականության սկզբունքի անքակտելի տարըն է քրեական

18

օրենքը տարածական մեկնաբանելու ն անալոգիայով կիրառելու արգելքը, ն նման իրավիճակն օրենսդրական կարգավորման խնդիր է:

Ընդ որում, հարկ է նկատել, որ վերոնշյալ դիրքորոշման մասին է վկայում նան 2024 թվականի հունվարի 16-ի՝ «ՀՀ քրեական օրենսգրքում լրացումներ ն փոփոխություննե, կատարելու մասին» ՀՕ3ՅԼՆ օրենքը, որով նշված հիմնավորումներով լրացվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածը՝ օբյեկտիվ կողմի դըսնորման ձներում ներառելով նան քրեական վարույթով ապացույց, բացատրություն կամ դատավարական փաստաթուղթ կեղծելը, փոխելը, ոչնչացնելը կամ թաքցնելը կամ կեղծ ապացույց ներկայացնելը»:

14. Մույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- նաարղու շի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1ին ն 3րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել նախաքննության ընթացքում ենթադրաբար ապացույց կեղծելու համար":

- Առաջին ատյանի դատարանը, արձանագրելով, որ սույն գործով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ առկա չեն, գնահատել է քննիչի կողմից կալանավորման միջնորդությանը կից դատարան ներկայացված նյութերը ն փաստել, որ դրանցով հիմնավորվում է րը վերջինիս վերագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարած լինելու հիմնավոր կասկածը»: Միննույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանը, գտնելով որ մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովելու համար միջնորդող խափանման միջոցի կիրառման անհրաժեշտությունը բացակայում է, մերժել է քննիչի միջնորդությունը:

- Վերաքննիչ դատարանը, օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, փաստել է, որ պաշտպանների կողմից բարձրացված հարցերին տվյալ փուլում օբյեկտիվորեն հնարավոր չէ անդրադարձ կատարել, քանի Չ Տես Վճռաբեկ դատարանի` Դավիթ Միմիդյանի գործով 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի թիվ ԵԷԴ/0122/01/13 որոշման 172-րդ կետը:

Բ Տես հեք/ոթումնոօուձո/մոաքիքշչօԷ-Տիօամումե քոր .-72681. «Շայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ ն լրացումներ կատարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի ընդունման հիմնավորումը:

«Տե'ս սույն որոշման 7-րղ կետը:

5 Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

19

որ անհրաժեշտ բոլոր ապացույցներ պետք է գնահատվեն դրանց

վերաբերելիության, թույլատրելիության ն արժանահավատության տեսանկյունից, ինչը տվյալ փուլին բնորոշ չէ: Վերաքննիչ դատարանը նշել է նան, որ վարույթի նութերի, բողոքաբերների փաստարկների ուսումնասիրությունը վկայում է, որ դրանք չեն պարունակում այնպիսի ակնհայտ տվյալներ, որոնք թույլ կտային դատավարության սոյն փուլում արձանագրելու հիմնավոր կասկածի բացակայությունը:

թ. Նախորդ կետում վկայակոչված 60`փաստական հանգամանքները

գնահատելով սույն որոշման 11-13.2-րդ կետերում մեջբերված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ իւ վ նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ վարույթն իրականացնող մարմնի միջնորդությունը քննության առնելիս, այնպես էլ Վերաքննի դատարանն Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի

օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը ստուգելիս, Արորն կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1ին ն 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման հիմնավոր կասկածի առկայության հարցում հանգել են սխալ հետնության: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալին վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությունը կատարվել է քրեական վարույթի ընթացքում՝ մինչդատական փուլում, սակայն արարքին իրավական գնահատական է տրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով, որը վերջինիս մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը կատարելու պահին գործող խմբագրությամբ ուղղակիորեն պատասխանատվություն էր նախատեսում միայն դատարանում ապացույց կեղծելու համար: Այլ խոսքով` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ասար ււ գրվում է մի արարքի կատարում, որը փաստացի քրեականացված չէր վերջինիս կողմից ենթադրյալ հանցանքը կատարելու պահին գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածով, հետնաբար խոսք լինել չէր կարող նան նրան 6 Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

20

վերագրվող արարքում հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության մասին: Ընդ որում՝ քրեական գործով վարույթը բացառող վերոնշյալ հանգամանքն իր բնույթով այնպիսին էր, որ դրա բացահայտման ն հաստատման համար մեղադրանքի հիմքում դրված փաստերի ննկամ ապացույցների բովանդակային քննարկում ու վերլուծություն չէր պահանջվում, ն դրա արձանագրումն ու գնահատումը լիովին տեղավորվում էր մինչդատական վարույթի նկատմամբ իրականացվող դատական վերահսկողության շրջանակներում:

16. Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 479-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ն 3-րդ կետերով աո" ւ| մեղսագրվող արարքի կատարման հիմնավոր կասկածի առկայության մասին ստորադաս դատարանների հետնությունները հիմնավոր չեն:

17. Վերոգրյաի հետ մեկտեղ անդրադառնալով ձերբակալման

իրավաչափության վերաբերյալ բողոքաբերի՝ սույն որոշման 5-րդ կետում բարձրացված փաստարկներին, Վճռաբեկ դատարանը դրանց վերաբերյալ, ըստ էության, իր համաձայնությունն է հայտնում Վերաքննի, ։»-դատարանի դատողություններին ն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 111-րդ հոդվածի վերլուծության հիման վրա փաստում, որ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալման միակ հիմքը վերջինիս նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելն է, ինչով էլ պայմանավորված ձերբակալման այս տեսակին ներկայացվում են իրավաչափության այլ պայմաններ ն կիրառման այլ չափանիշներ, ուստի վերոնշյալ կարգով մեղադրյալին ձերբակալելիս դրա իրավաչափության ստուգման համատեքստում հարկավոր չէ քննարկման առարկա դարձնել անձի կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը:

18. Ամփոփելով վերոշարադրյալը Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ստորադաս դատարանները, սույն գործով դատական ակտեր կայացնելիս թույլ են տվել դատական սխալ` քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որն իր բնույթով էական է, քանի որ ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ինչը, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի՝ հիմք է

21

Առաջին ատյանի դատարանի` 2023 թվականի հունվարի 13-ի որոշումը ն այն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի՝ 2023 թվականի փետրվարի 20-ի որոշումը բեկանելու համար:

9. Միննույն ժամանակ` հաշվի առնելով, որ ստորադաս դատարանները կալանավորման կիրառման անհրաժեշտության բացակայությամբ արդեն իսկ մերժել են դարր նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդությունը, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ներկայացված վճռաբեկ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի հունվարի Թ-ի որոշումը ն այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2023 թվականի փետրվարի 20-ի որոշումը պետք է թողնել անփոփոխ՝ հիմք ընդունելով սույն որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ, 17-րդ հոդվածներով, ՀՃայաստանի Շանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 361-րդ, 363-րդ ն 400-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Լ Թիվ ՀԿԴ/0005/06/23 գործով նը ւ --

հակակոռուպցիոն դատարանի՝ 2023 թվականի հունվարի 13-ի որոշումը ն այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի փետրվարի 20-ի որոշումը թողնել անփոփոխ՝ հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

Նախագահող՝ ՍՏ Ա ԿՐԿՑԱՇԱՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ || ։Ե.Ջ9ՋՁՁՋՁՋ.Ջ ԵԴԱՆԻԵԼՏՑԱՆ

Ս Ս.ՄԱՐԱՔԲՅԱՆ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆ