Սաֆարյան — ԵԱՔԴ/0046/01/17

Հոր 2425 ԵԱՔԴ/0046/01/17

(9 ԱՏԱՆԱ ԱԻ, Է,

մ. թ

ՆԵՏ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Դանիբեկյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Լ.Հովհաննիսյան

Դատավորներ՝ Ս. Համբարձումյան

Ռ. Պապոյան

21 փետրվարի 2025 թվական ք.Երնան

ՀԸ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ Վճռաբեկ

դատարան),

նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

ԱՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ի որոշման դեմ դատապարտյալ Գեորգի Սաֆարյանի ն նրա պաշտպան Ա.Ջուվանովայի բացառիկ վերանայման վճռաբեկ բողոքները,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ` նան Առաջին ատյանի դատարան) 2022 թվականի հունիսի 28-ի դատավճռով Գեորգի Գրիշայի Սաֆարյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով ն դատապարտվել ազատազրկման՝ 10 (տասը) տարի ժամկետով:

Պատժի ժամկետին հաշվակցվել է Ռուսաստանի Դաշնությունում 2015 թվականի ապրիլի 13-ից մինչն հուլիսի 10ը արգելանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 2 (երկու) ամիս 27 (քսանյոթ) օրը՝ թողնելով կրելու ազատազրկում՝ 9 (ինը) տարի 9 (ինը) ամիս 3 (երեք) օր ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2016 թվականի փետրվարի 9-ից:

2. Առաջին ատյանի դատարանի հիշյալ դատավճռի դեմ Գեորգի Սաֆարյանը ն նրա պաշտպան Թ.Բաղդասարյանը ներկայացրել են վերաքննիչ բողոքներ, որոնք ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նան Վերաքննիչ դատարան|՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ի որոշմամբ մերժվել են, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունիսի 28-ի դատավճիռը՝ թողնվել օրինական ուժի մեջ:

Յ. Վերաքննիչ դատարանի հիշյալ որոշման դեմ Գեորգի Սաֆարյանը ն վերջինիս պաշտպան Ա.Ջուվանովան բերել են վճռաբեկ բողոքներ, որոնք Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 17-ի որոշմամբ վարույթ ընդունելը մերժվել է:

4. Դատապարտյալ Գ.Սաֆարյան`՝ բացառիկ վերանայման բողոք է

ներկայացրել Վերաքննիչ դատարան: Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ վարույթի հարուցումը մերժվել է:

5. Դատապարտյալ Գ.Սաֆարյանը ն նրա պաշտպան Ա.Ջուվանովան բերել են բացառիկ վերանայման վճռաբեկ բողոքներ, որոնց հիման վրա Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 18-ի որոշմամբ հարուցվել է բացառիկ վերանայման վարույթ ն սահմանվել դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

3

Վճոաբեկ բողոքների հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքները քննվում են հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.

6. Դատապարտյալ Գեորգի Սաֆարյանը ներկայացված բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, նախնական կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը մեկ օրը մեկուկես օրվա դիմաց չհաշվակցելով, այսինքն` անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող քրեական օրենքին հետադարձ ուժ չտալով, թույլ է տվել քրեական օրենքի ոջ ճիշտ կիրառում, ինչը հիմք է դատավճիռը բեկանելու համար:

Մասնավորապես, բողոքաբերը փաստել է, որ ձերբակալվել է 2015 թվականի ապրիլի 13-ին՝ Ռուսաստանի Դաշնության Նովոկուզնեցկ քաղաքում ն մինչ օրս անընդմեջ գտնվում է կալանքի տակ: Վերջինիս կարծիքով՝ Առաջին ատյանի դատարանը ոչ իրավաչափորեն պատժի ժամկետի մեջ չի հաշվակցել իր՝ կալանքի տակ գտնվելու յոթ ամիս ժամանակահատվածը՝ նշելով, որ այդ յոթ ամիսը նա կալանքի մեջ է գտնվել Ռուսաստանի Դաշնության քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի խախտման համար նախատեսված սանկցիայով:

Միննույն ժամանակ, բողոք բերած անձն ընդգծել է, որ մեկ օրը մեկուկես օրվա դիմաց հաշվակցելու դեպքում, 2015 թվականի ապրիլի 13-ից մինչն 2024 թվականի ապրիլի 17-ը կալանքի տակ գտնվելու եղած ժամանակահատվածը՝ 9 (ինը) տարի 4 (չորս) օրը, համապատասխանում է 13 (տասներեք) տարի 6 (վեց) ամիս ն 6 (վեց) օրվան, որին գումարելով նան 2024 թվականի ապրիլի 17-ից մինչն վերոնշյալ բողոքի վերաբերյալ որոշման կայացման օրը կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը՝ առնվազն 6 (վեց) ամիսը, ստացվում է, որ 14 տարուց ավել է, ինչ ինքը գտնվում է կալանքի տակ:

7. Վերոշարադրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է ամբողջությամբ կամ մասնակի բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունիսի 28-ի դատավճիռը, կիրառել 2003 թվականի ապրիլի 18-ից մինչն 2004 թվականի հուլիսի 24-ը գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված դրույթը կալանքի սկիզբը հաշվելով 2015 թվականի ապրիլի 13-ից, ն որոշում կայացնել իրեն անհապաղ ազատ արձակելու մասին:

8. Պաշտպան Ա.Ջուվանովան իր ներկայացրած վճռաբեկ բողոքում նշել է, որ Գ.Սաֆարյանը մինչն դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ է

4

եղել 2016 թվականի «հունվարի» 9-ից մինչն 2024 թվականի ապրիլի 17-ը, այսինքն՝ 8 (ութ) տարի 3 (երեք) ամիս 8 (ութ) օր ժամկետով: Բողոքաբերի կարծիքով՝ Գեորգի Սաֆարյանի նախնական կալանքի տակ գտնվելու մեկ օրը պետք է հաշվել մեկուկես օրվա դիմաց, որպիսի պարագայում ստացվում է, որ վերջինս մոտ 12 (տասներկու) տարի 3 (երեք) ամիս գտնվել է կալանքի տակ, ինչն ավելին է, քան իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, ուստի Գեորգի Սաֆարյանը պետք է անհապաղ ազատ արձակվի:

9. Վերոշարադրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունիսի 28-ի դատավճիռը ն այն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ի որոշումը, ն գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության:

Վճոաբեկ բողոքների քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

10. Գեռրգի Գրիշայի Սաֆարյանը դատապարտվել է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով՝ հետնյալ արարքի համար. «/...) «Նա, հանցավոր համաձայնության գալով ընկերների՝ Արթուր Թադնոսյանի, Վահան Կովայինյանի ն Արման Պետրոսյանի հետ՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի Հայկ Արբահամյանի դրամական միջոցները հափշտակելու շահադիտական դրդումներով` դիտավորությամի, ապօրինաբար կյանքից զիկել են վերջինիս: Այսպես` Գեորգի Սաֆարյանը, ինկերների` Արթուր Թաղնոսյանի, Վահան Կուրղինյանի ն Արման Պեվփոսյանի հեվւ նախապես Գեղամ Մախմուրյանից պտեղլեկանալով, որ վերջինիս ծանոթ՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի Հայկ Աբրահամյանը 1995 թվականի հունվարին, ասֆալտի գործարան հիմնելու նպատակով Իրանից իր հետ Հայաստան է բերել խոշոր գումար, որոշել են սպանել վերջինիս ն հափշտակել նշված գումարը: Այդ նպատալով, հանցավոր խմրի անդամները պայմանավորվել են Գեորգի Սաֆարյանի կողմից բերված, գործով չպարզված, դեղնավուն թունավոր նյութը գարեջրի մեջ լուծելով մավուցել Հայկ Աբրահամյանին, սպանել նրան, որից հետո հափշտակել երա գույքը ն հավասարապես բաժանել միմյանց միջն:

5

Իրենց Օ0։-հանցավոր մտադրությունն Օ իրականացնեւղլու նպատակով հանցակիցները 1995 թվականի հունվարի 26-ին ժամի 19:30ի սահմաններում, հանդիպել են Երնանի Մետրոպոլիտենի Երիտասարդական կայարանի մոտ, որտեղ Գեղամ Մախմուրյանը կամովին հրաժարվել է հանցագործությանը մասնակցելուց, պատճառաբանելով, որ վախենում է, ն հեռացել է: Նույն օրը՝ ժամր 20:30ի սահմաններում Գեորգի Սաֆարյանը, Արթուր Թադնոսյանը ն Արման Պետրոսյանը գնացել են Երնան քաղաքի Կոմիտասի պողոպտայի (...) շենքի րակ, որտեղ Վահան Կուրղինյանը պայմանավորվածության համաձայն, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների հայտնվելու դեպքում սուլելու միջոցով նրանց տեղյակ պահելու նպատակով մնացել է շենքի բակում, իսկ հանցակիցները Հայկ Աբրահամյանին տեսակցելու ն նրա հետ զվարճանալու պատրվակով մուտք են գործել նույն շենքի վերջինիա (...) րնակարան:

Բնակարանում Գեռրգի Սաֆարյանը, նախապես գարեջրի տարայում

ներարկիչով ներմղված չպարզված բաղադրության թունավոր նյութով պատրաստված գարեջուրը հրամցրել է Հայկ Աբրահամյանին, ով սակայն չի մահացել ն շուրջ 10րոպն անց քնել է: Տեսնելով, որ Հայն Արրահամյանը չի մահացել, Արթուր Թաղնոսյանը բոնել է տուժողի ուրքերից, Արման Պերրոսյանը՝ որովայնի հատվածից, որից հերո Գեորգի Սաֆարյանը իր հեր նախապես վերցված երկու կողմերից փայտյա բոնակներով հարմարեցված մետաղյա լարով խեղդամահ է արել երան: Հավաստիանալով որ ՀԱրբրահամյանը մահացել է, հանցակիցները բնակարակից հափշվաւկել են ընդհանուրը՝ Լ512.000 ՀՀ դրամին համարժեք ԱՄՆ դոլար ն տարբեր ապրանքեր ու ժամի 4-ի սահմաններում՝ հեռացել (...)»/:

1. Առաջին ատյանի դատարանը 2022 թվականի հունիսի 28-ի դատավճռով արձանագրել է հետնյալը. «(..) Գեորգի Սաֆարյանի կատարած արարքը հանդիսանում է մարդու կյանքի դեմ ուղղված առավել վրանգավոր հանցանք, որր դասվում է առանձնապես ժանրը հանցազործությունների շարքին: Հանցանքը կատարելու ժաւմանակ գործող քրեական օրենքով փվյալ արարքի կատարման համար ազափազրկումից բացի նախատեսված էր նան բացառիկ պատժամիջոց՝ ւՏե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 3-րդ, թերթեր 249-252:

6

մահապատիժ, իսկ ներկայումս գործող ՀՀ քրնական օրենսգիքի 104-րդ հոդվածի 2- րդ մասի սանկցիայի համաձայն՝ այն պատժվում է նան ցմահ ազատազրկմամբ: Թե' հանցանքը կատարելու ժամանակ ն թե. ներկայումս գործող քրեական օրենքի համաձայն՝ հանցագործությաւն ծանրությամը պայմանավորված,

համապատասխան արարքների կատարման դեպքում վաղեմության ժամկետի կիրառման հարցի լուծումն օրենսդիրը վերուպահել է դատարանի հայեցողությանը:

Քննարկելով Գեռրգի Սաֆարյանի նկատմամբ վաղեմության ժամկետի կիրառման հնարավորության հարցը, դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը` նան դրա կատարման հանգամանքների տեսանկյունից: Այդ թվում` դատարանը հաշվի է առնում արարքի ն դրա հետնանքների նկատմամբ ամբաստանյալի դրսնորած հոզերանական վերաբերմունքը, հանցագործության կատարման շարժառիթը (հանցանքն ուղղակի՝ վաղօրոք ծագած դիտավորությամի, շահադիտական դրդումներով կատարելը), հանցագործության կատարմեուն եղանակը, ինչպես նաւն այն կատարելիս Գեռրգի Սաֆարյանի դերի, որպիսի հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ վկայում են վերջինիս կատարած արարքի առավել րարձր հանրային վտանգավորության մեւսին:

Բացի այդ, հանցանքը կատարելու պահից տնական ժամանակ անցած լինելու պայմաններում անձին քրեական ՕՇ։»պատասխանատվության ենթարկելու նպատակահարմարության հարցր լուծելիս դատարանը կարնորում է նան ամբապրանյալի հեփփանցավոր վարքագիծը: Մասնավորապես դատարանը գտնում է, որ հանցանքը կատարելուց հետո դիսնորած վարքագիծի՝ ի թիվս այլնի, նշանակություն ունի ժամանակի ընթացքում արարքի ն այն կատարած անձի վտանգաւվորության նվազման հանգամանքը գնահատելու համար: Նշվածի լույսի ներքո անդրադառնալով հանցանքը կատարելուց հերո Գեորգի Սաֆարյանի դրսնորած վարքագծին, դատարանն արձանագրում է, որ վերջինս տնական ժամանակ՝ մինչն ձերբակալվելը, թաքնվել է քննությունից՝ օգտագործելով այլ անձի անվամի կեղծ անձնագիր (որի համար դատապալրվվել է ՌԴ իրավասու դավփարանի կողմից) չի ընդունել մեղքը ն չի զղջացել կատարածի համար, որպիսի պարագայում դատարանը հիմքեր չունի հերնության հանգելու, որ ամբաարաւնյալի կատարած

7

արարքի ն նրա անձի հանրային վտանգավորությունը նվազել է: Տվյալ պարագայում՝ քրեական պատժի նպատակների, այդ թվում` սոցիալական արդարության վերականգման համապտեքատում, դատարանը հնարավոր չի համարում կիրառել վաղեմության ժաւմկետրը ն գտնում, որ իր կափարած հանցագործության համար Գեորգի Սաֆարյանը ենթեւկա է պաւվժի:

Գեորգի Սաֆարյանի նկաղտմեւմը պատիժ նշանակելիս դատարանը փաստում է, որ ամրաարանյալի նկատմամբ կարող է նշանակվել միայն որոշաւկի ժամկետով ազատազրկումը՝ նկատի ունենալով ինչպես վաղեմության ժամկետի անցած լինելու, այնպես էլ այն հանգամանքը, որ հանցանքը կավզարելու պահին գործող քրեաւկաւն օրենքով նախատեսված չէր ցմահ ազատազրկում պատժատեսակը: Միննույն ժամանակ դատարանն արձանագրում է, որ գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2րդ մասով նախատեսված որոշաւկի ժամկետով ազատազրկման ձնով պափիժը խատրացվել է՝ հանցանքը կատարելու ժամանակ գործող օրենքով համապատասխան արարքի համար սաւհմանված նույն պատժատեսակի համեմատ: Հետնաբար, հիմք ընդունելով, որ պատիժը խարացնող օրենքը չի կարող ունենալ հետադարձ ուժ ն վւարածվել մինչ այդ օրենքի ուժի մեջ մտնելը հանցանք կատարած անձանց վրա, Գեորգի Սաֆարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձեով պատիժը պետք է նշանակվի 1986 թվականի հունվարի 29-ի խմբագրությամբ 1961 թվականի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 99-րդ հոդվածի սանկցիայի սահմաններում (այն է` ութից տասնհինգ տարի ժամկետով):

(-:)

Գեորգի Սաֆարյանը 2 (երկու) ամիս 27 (քսանյոթ) օր` 2015 թվականի ապրիլի Թից մինչն 2015 թվականի հուլիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում, Ռուսաստանի Դաշնությունում գտնվել է կալանքի տակ` այն քրեական գործի շիջանակներում նրա նկատմամի իրականացվող քրեական հետապնդման կապակցությամբ: 205 թվականի հուլիսի 1-ին Գեռրգի Սաֆարյանը ժամանակավորապես ազատվել է իր նկատմամի կիրաոված հանձնման նպատակով կալանքից` ՌԴ քրեական օրենսգրքի 327րդ հոդվածի Լին ն 3րդ մասերի հատկանիշներով հարուցված մեկ այլ քրեական գործի շրջանակներում նրա նկատմամբ որպե խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու

8

պատճառաբանությամըբ: Այնուհերն՝ Ռուսաստանի Դաշնության իրավասու դատարանի դատավճռով ՌԴ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի 3-րդ մասով 1 (մեկ) տարի Ց (ոթ) ամիս ժամկեվտվ ուղղիչ աշխատանքների ձեռով պավժի դատապարտվելուց հետո Գեռրգի Սաֆարյանի նկատմամբ 2016 թվականի փետրվարի Ջին կրկին կիրառվել է հանձնման նպատակով կալանք ն նա Ռուսաստանի Դաշնությունում գտնվել է կալանքի տակ մինչն 2016 թվականի դեկտեմբերի 23-ր: ՀՀ ոռարիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության էվւապավորման խմբի ուղեկցությամբ 2016 թվականի դեկտեմբերի 23- ին Մոսկա-Երնան չվերթով Հայաստանի Հանրապետություն ժամանելիս Գեորգի Սաֆարյանը Երեան քաղաքի «Զվարթնոց» միջազգային օդանավաւկայանից բերմուն է ենթարկվել ՀՀ ռարիկանության Երնան քաղաքի վարչության Նոր Նորքի բաժին ն նույն օրը ընդունվել է ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ, որտեղ կալանքի տակ է գտնվում առ այսօր:

Վերոգրյալի հաշվառմամբ Գեռրգի Սաֆարյանի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձնով պավժի ժամկետին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի րդ ն 4-րդ մասերով սահմանված կարգով պեվք է հաշվակցել սույն քրնեակաւն գործի շիջանակներում վերջինիս նկատմամբ իրականացվող քրեսւկան հերապնդման կապակցությամբ Ռուսաստանի Դաշնությունում: ն Հայաստանի

Հանրապետությունում, կալանքի տակ գտնվելու վերոնշյալ

ժամանակահատվածները:։ Մասնավորապես, պատժի ժամկերին պեյք է հաշվակցել 2015 թվականի ապրիլի 1-ից մինչն 2015 թվականի հուլիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում ՌԴ-ում կալանքի տակ գտնվելու 2 (երկում ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետի, թողնելով կրելու ազավազրկում՝ 9(ինը) փարի 9 (ինը) ամիս (երեք) օր ժամկետով, ն հաշվի առնելով, որ 2016 թվականի փեպրրվարի 9-ից մինչ օրս ամբաարանյալն անընդմեջ գտնվում է անազատության մեջ` պատժի կրման սկիզբը հաշվել նշված օրվանից (..)»:

12. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ի որոշման համաճայն՝ «Ը. Պատիժ նեշանակեիս հանցավորի նկատմամբ անհավմաւկան մոտեցումն 2 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 12-րդ, թերթեր 82-103:

9

անհրաժեշտ է, որպեսզի դատաւրանը պավզժծի վփեսակն ուչափր ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպապտաւկներին, որոնք փոխկապակցված ն մոտխհամաձայնեցված են (մեկ նպատաւկը ենթադրում է մյուսները ն յուրաւքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում Լ մյուսներին) Այսինք պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություս կատարած անձի նկատմամի գ արդարացի, արարքի ծանրության ն հասարակական

վտանգաւվորությաւնը համապաւտասխան պատիժ նշանակելը:

(-:)

Այսինքն, դատարանը պեվթք է բացահայվի կատարված կոնկրեւր հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորություն աստիճանի վրա, (հանցագործությաւն կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափր ն այլն):

Դատարանը հանրության համար վտանգավորության բնույթը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի ն հաշվի առնի նան պաշտպանվող հասարակական հարաբերությաւն առցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին:

(-))

Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետնության, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրենց համակցության մեջ օբյեկտիվ արուգման ու գնահատման ենթարկելով ամբաարանյալ Գեորգի Սաֆարյանի անձը, երա

պատասխանաւտվություն, Օ ն պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը ն բնույթը, եկել է ճիշտ եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Գեռրգի Սաֆարյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու, ուրի նա պետքէ կրի իր նկատմամբ նշանակված պապիժը, որի միջոցով միայն կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգիքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պավզժի նպատակներին (..)»:

3 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 15-րդ, թերթեր 4-73:

10

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

3. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչա՞փ են արդյոք բողոքաբերների փաստարկներն առ այն, որ դատապարտյալ Գեորգի Սաֆարյանի նախնական կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը վերջնական պատժի ժամկետին պետք է հաշվակցել՝ մեկ օրը հաշվելով մեկուկես օրվա դիմաց:

14. Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաճայն՝ «Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որն գործողության կամ անգործության համար, որլ, կատարմեաւն պահին գործող ներպեվզաւկան կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, քրեական հանցագործություն չի համարվել: Չի կարող նան նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը կիրառելի է եղել քրեական հանցագործության կատարման պահին»:

ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 12րդ հոդվածի Լին մասի համաճայն՝ «Արարքի հանցավորությունը ն պապժելիությունը որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով»:

ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «մ. Արարքի հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կավփարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքը հետադարձ ուժ ունի, այսինքն՝ տարածվում է մինչն այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը համապատասխան արարք կատարած անձանց, այդ թվում՝ այն անձանց վրա, ովքեր կրում են պատիժը կամ կրել են դա, սակայն ունեն դատվածություն (...)»:

ՃՇՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 401-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1 Բացառիկ վերանայման վարույթներն են՝

(-.)

2)հիմնարար խախորման հիմքով վարույթը.

(-.)

2. Բացառիկ վերանայման ենթակա են՝

1 օրինական ուժի մեջ մփւած դատավճիոը (..)

(-.)

1

3) այն մասի Էին ն 2րդ կետերով նախատեսված դատաւկան ակտերի վերանայման արդյունքով վերաքննիչ կամ Վճռաբեկ դատարանի կայացրած ն օրինական ուժի մեջ մտած որոշումը»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 403րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Հիմնարար խախվման հիմքով բողոք կարող է բերվել միայն հօգուվ տվյալ մեղադրյալի` հետնյալ հիմքերով. (.) 21) մեղադրյալին վերագրվող հանցագործության, համար նշանակվել է օրենքով չնախատեսված պավտժափտեսակ կամ պավժաւչաւփ, կամ նրա նկատմաեւմը նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել, կամ խախտվել են Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգիքի 734-րդ ն 75- րդ հոդվածներով սսւհմանված կանոնները (...)»:

141 Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքի շրջանակներում բազմիցս անդրադարձել է ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության մեխանիզմն ե քրեական օրենքը գհետադարձ ուժով կիրառելու

առանձնահատկություններին` ընդգծելով, որ ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության ն քրեական օրենքի հետադարձ ուժի կառուցակարգերը ճիշտ կիրառելու համար ելակետային նշանակություն ունի հանցավոր արարքի կատարման պահը:

Մասնավորապես, քրեական օրենքի իմաստով՝ հանցանքը կատարելու պահ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետնանքների վրա հասնելու պահից, հետնաբար իրավասու մարմինը հանցանք կատարած անձի նկատմամբ քրեական օրենքի այս կամ այն նորմի կիրառելիության հարցը լուծելիս պետք է ղեկավարվի հանցավոր արարքի (գործողության կամ անգործության) փաստացի կատարման պահի ն քրեական օրենքի ուժի մեջ մտնելու պահի համադրմամբ՝ անկախ այն հանգամանքից, թե երբ է իրականացվում վարույթը ն վարույթն իրականացնելու պահին կիրառման ենթակա օրենքը գործում է, թե ոչ: Նշված կանոնը` որպես կամայական մեղադրման, դատապարտման ն պատժման դեմ ուղղված

արդյունավետ երաշխիք, ««կա հանցագործություն ն պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (ոսին օղոծո, ոսիճ քօշոձ Տլոծ 1696) սկզբունքի անկյունաքարն է, ն դրանից

12

ցանկացած շեղում, բացառությամբ քրեական օրենքի հետադարձ ուժի կանոնի, կհանգեցնի միջազգային ն ներպետական իրավանորմերի պահանջների խախտման:

Ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության վերը նշված ընդհանուր կանոնից միակ բացառությունը քրեական օրենքի հետադարձության կանոնն է, որը ենթադրում է, որ հանցավոր արարքի փաստացի կատարումից հետո ընդունված, հանցանք կատարած անձի համար բարենպաստ հետնանքներ առաջացնող նոր օրենքը պետք է տարածվի տվյալ անձի վրա, ընդ որում, որնէ նշանակություն չունի` մեղմացնող օրենքին հետադարձ ուժ տալու հարցը լուծելիս այն գործում է, թե արդեն իսկ կորցրել է իր իրավաբանական ուժը: Իրավաբանական ուժը կորցրած քրեական օրենքը մինչ այդ ծագած հասարակական հարաբերությունների նկատմամբ կիրառելի է այնքանով, որքանով բարենպաստ հետնանքներ է առաջացնում հանցանք կատարած անձի համար':

15. 1961 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(Դատարանը նախնական կալանքը պատժի ժամկետի մեջ հաշվում է ազատազրկմա կամ կարգապահական գումարտակ (.) ուղարկման

դատապարտելիս մեկ օրը մեկ օրվա դիմաց (..-):

2005 թվականի օգոստոսի 1ից գործողության մեջ դրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ «/...):3. Մինչն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկեարը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարվաւկում պահելու ձնով նշանակված պատժին՝ մեկ օրը հաշվելով մեկուկես օրվա դիմաց (...):

4. Մինչն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու կամ այլ պետությունում կատարած հանցանքի համար դատարանի դատավճոռվ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը կրելու ժումանակ աայն օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի հիման վրա անձին հանձնելու դեպքում մեկ օրը հաշվարկվում է մեկ օրվա դիմաց (...)»:

' Տեա, ոաոնչ տատում. Վճռաբեկ դատարանի` Գասպար Պողոսյանի գործով 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ1/0083/01/11, Վաղարշակ Գալոյանի գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18- ի թիվ ԵԷԴ/0008/15/13 որոշումները:

3

«ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ ն լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-97-Ն օրենքի ընդունումից հետո (ուժի մեջ է մտել 2004 թվականի հուլիսի 24-ին) հիշյալ հոդվածի 3-րդ մասը վերաձնակերպվել է հետնյալ կերպ՝ «Մինչն դատավճոի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի փակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձնով նշանակված պամժին՝ մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց (..)»:

15.1. Մեջբերված իրավական նորմերի վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը Վաղարշակ Գալոյանի վերաբերյալ որոշման շրջանակներում արձանագրել է, որ 2003 թվականի օգոստոսի 1-ից գործողության մեջ դրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասը հանդիսացել է հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենք, քանի որ նախատեսել է նախնական կալանքը պատժի ժամկետին հաշվակցելու առավել բարենպաստ կարգ, քան գործել է մինչ այդ: Հետնաբար, դրա գործողությունը տարածվում է մինչն այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը հանցանք կատարած անձանց վրա, անկախ նրանից, թե երբ է սկսվել այդ անձանց նկատմամբ քրեական հետապնդումը: Միննույն ժամանակ, 2003 թվականի օգոստոսի 1-ից գործողության մեջ դրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3- րդ մասը գործել է մինչն 2004 թվականի հուլիսի 24-ը, որից հետո «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ ն լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-97-Ն օրենքով այն ենթարկվել է փոփոխության, ն սահմանվել է նախնական կալանքը պատժի ժամկետին հաշվակցելու այնպիսի կարգ, ինչպիսին գործել է նախքան 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդունումը: Այսինքն՝ տեղի է ունեցել անձի վիճակը վատթարացնող օրենսդրական փոփոխություն, որը քրեական օրենքի հետադարձության կանոնի համաձայն չի կարող տարածվել մինչ այդ փոփոխությունը հանցանք կատարած անձանց վրա:

Արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ մինչն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը նշանակված պատժին՝ մեկ օրը մեկուկես օրվա դիմաց հաշվակցելու վերաբերյալ դրույթը գործել է 2003 թվականի օգոստոսի Լից մինչն 2004 թվականի հուլիսի 24-ը, այդ օրենքն իր բնույթով հանդիսացել է անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող, հետնաբար դրա ներգործության տակ են ընկնում ոչ միայն այն անձինք, որոնք հանցանք են կատարել օրենքի

14

գործողության ընթացքում, այլն նրանք, ովքեր համապատասխան արարք են կատարել մինչն այդ օրենքի ընդունումը: Ուստի, մինչն 2004 թվականի հուլիսի 24-ը հանցանք կատարած անձանց նախնական կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը վերջնական պատժի ժամկետին պետք է հաշվակցվի՝ մեկ օրր հաշվելով մեկուկես օրվա դիմաց, անկախ այն հանգամանքից, թե երը են նրանք գտնվել կալանքի տակ, ն այդ ընթացքում նշված օրենքը գործել է, թն ոչ":

16. Ընդհանրացնելով սույն որոշման 1415.1րդ կետերում մեջբերված իրավանոմեը ն դրանց փվերաբերյալ՝ արտահայտված իրավական

դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ 2003 թվականի օգոստոսի 1- ից գործողության մեջ դրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված՝ նախնական կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցելու վերաբերյալ կանոնը՝ մեկ օրը մեկուկես օրվա դիմաց, հանդիսացել է միջանկյալ բարենպատր քրեական օրենք: Ընդ որում, թեն ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածով միջանկյալ քրեական օրենքին հետադարձ ուժ տալու վերաբերյալ որնէ կարգավորում նախատեսված չէր, այնուամենայնվ Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքի շրջանակներում ամրագրել ն հետնողականորեն զարգացրել էր հանցավորությունը վերացնող, պատիժը մեղմացնող կամ հանցանք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող միջանկյալ քրեական օրենքն նս հետադարձ ուժ տալու անհրաժեշտության վերաբերյալ գաղափարը, որպիսին արդեն իսկ իր ուղղակի ամրագրումը ստացավ 2022 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում (այսուհետ` նան ՀՀ գործող քեական օրենսգիրք): Մասնավորապես, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` հանցանք կամ քրեական օրենադրությամի նախափեսված արարք կատարելուց հետո ուժի մեջ մտած, սաւկայն մինչն իրավատս մարմնի կողմից եզրափակիչ դատավարական ակտր կայացնելն ուժը կորցրած միջանկյալ քրնական օրենսդրությունը հետադարձ ուժով կիրառվում է աույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան:

5 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Վաղարշակ Գալոյանի գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԷԴ/0008/15/13 որոշման 20-2Լրդ կետերը:

15

17. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- Գեռրգի Սաֆարյանը դատապարտվել է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 104- րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով՝ այն բանի համար, որ նա, հանցավոր համաձայնության գալով ընկերների՝ Արթուր Թադնոսյանի, Վահան Կուրղինյանի ն Արման Պետրոսյանի հետ, Իրանի Իսլամական Հանրապետության քաղաքացի Հայկ Աբրահամյանի դրամական միջոցները հափշտակելու շահադիտական դրդումներով, դիտավորությամբ, ապօրինաբար կյանքից զրկել են վերջինիս":

- Առաջին ատյանի դատարանը 2022 թվականի հունիսի 28-ի դատավճռով Գեորգի Սաֆարյանին մեղավոր է ճանաձչել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով, ն նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 10 (տասը) տարի ժամկետով: Նույն դատավճռով պատժի ժամկետին հաշվակցվել է Գեորգի Սաֆարյանի՝ Ռուսաստանի Դաշնությունում՝ 2015 թվականի ապրիլի 13-ից մինչն 2015 թվականի հուլիսի 10-ն արգելանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 2 (երկու) ամիս 27 (քսանյոթ) օրը՝ թողնելով կրելու ազատազրկում՝ 9 (ինը) տարի 9 (ինը) ամիս 3 (երեք) օր ժամկետով, իսկ պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2016 թվականի փետրվարի 9-ից:

Ընդ որում, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում Գեորգի Սաֆարյանի նախնական կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը մեկ օրը մեկուկես օրվա դիմաց նշանակված պատժի ժամկետին հաշվակցելու վերաբերյալ որնէ անդրադարձ չի կատարվել՛:

- Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն

օրինական ուժի մեջ թողնելով, արձանագրել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալ Գեորգի Սաֆարյանի նկատմամբ նշանակված ինչպես պատիժը, այնպես էլ պատժաչափն արդարացի են ն համապատասխանում են ամբաստանյալի կատարած հանցագործության ծանրությանը ն նրա անձինձ:

- Վճռաբեկ դատարանը 2024 թվականի ապրիլի 17-ին որոշում է կայացրել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ 6 Տե'ս սույն որոշման 10-րդ կետը:

7 Տե՛ս սույն որոշման 11-րդ կետը:

Ց Տե՛ս սույն որոշման 12-րդ կետը:

16

Գեորգի Սաֆարյանի ն նրա պաշտպան ԱռՋուվանովայի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելը մերժելու մասին::

- Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունիսի 28-ի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ է մտել 2024 թվականի ապրիլի 17-ին:

18. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 14-16-րդ կետերում մեջբերված իրավանորմերի ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ 2003 թվականի օգոստոսի 1-ից գործողության մեջ դրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված կարգավորումն առ այն, որ մինչն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման ձնով նշանակված պատժին՝ մեկ օրը հաշվելով մեկուկես օրվա դիմաց, դատապարտյալ Գեորգի Սաֆարյանի համար հանդիսացել է միջանկյալ բարենպաստ քրեական օրենք, որին պետք է հետադարձ ուժ տրվեր: Այսպես՝ Գեորգի Սաֆարյանն իրեն մեղսագրված հանցավոր արարքը կատարել է 1995 թվականի հունվարի 26-ին, այսինքն` մինչն «ՀՀ քրեական օրենսգրքում փոփոխություններ ն լրացումներ կատարելու մասին» ՀՕ-97-Ն օրենքի ընդունումը, որն ուժի մեջ է մտել 2004 թվականի հուլիսի 24-ին, հետնաբար վերջինիս նախնական կալանքի տակ եղած ժամկետը՝ 2016 թվականի դեկտեմբերի 23-ից մինչն 2024 թվականի ապրիլի 17-ը, ենթակա է եղել հաշվակցման նրա նկատմամբ նշանակված պատժին՝ մեկ օրը հաշվելով մեկուկես օրվա դիմաց:

Ինչ վերաբերում է 2015 թվականի ապրիլի 13-ից մինչն 2015 թվականի հուլիսի 10- ը, ինչպես նան 2016 թվականի փետրվարի 9-ից մինչն 2016 թվականի դեկտեմբերի 23ն ընկած ժամանակահատվածում Գեորգզի Սաֆարյանի Ռուսաստանի Դաշնությունում կալանքի տակ գտնվելուն, ապա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, ու նախնական կալանի տակ գտնվելու նշված

ժամանակահատվածը ենթակա է հաշվակցման Գեորգի Սաֆարյանի նկատմամբ նշանակված պատժին՝ մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց, քանի որ 2003 թվականի օգոստոսի 1-ից գործողության մեջ դրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ 5 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 16-րդ, թերթեր 118-122:

17

հոդվածի 4-րդ մասը սահմանում է, որ «Մինչն դափավճոխ օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու կամ այլ պետությունում կատարած հանցանքի համար դատարանի դատավճռով ազատազիկման ձեռվ նշանակված պատիժը կրելու ժամանակ այն օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի հիման վրա անձին հանձնելու դեպքում մեկ օրր հաշվարկվում է մեկ օրվա դիմաց»:

19. Անդրադառնալով Գեորգի Սաֆարյանի վճռաբեկ բողոքում ներկայացված այն փաստարկին, որ Առաջին ատյանի դատարանը 2022 թվականի հունիսի 28-ի դատավճռում վերջնական պատժի ժամկետին չի հաշվակցել իր` Ռուսաստանի Դաշնությունում 2015 թվականի հուլիսի 10-ից մինչն 2016 թվականի փետրվարի 9-ը կալանքի տակ գտնվելու ժամանակահատվածը, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում իրավամբ արձանագրել է, որ Գեորգի Սաֆարյանը 2015 թվականի ապրիլի 13-ից մինչն 2015 թվականի հուլիսի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում՝ 2 (երկու) ամիս 27 (քսանյոթ) օրը, Ռուսաստանի Դաշնությունում գտնվել է կալանքի տակ՝ սույն քրեական գործի շրջանակներում նրա նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդման կապակցությամբ, մինչդեռ 2015 թվականի հուլիսի 1-ին ժամանակավորապես ազատվել է իր նկատմամը կիրառված հանձնման նպատակով կալանքից՝ ՌԴ քրեական օրենսգրքի 327-րդ հոդվածի Լին ն 3-րդ մասերի հավմվլանիշներով հարուցված մեկ այլ քրեական գործի շիջանակներում նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում՝ ընտրելու պատճառաբանությամը: Այնուհետն՝ Գեորգի Սաֆարյանի նկատմամբ 2016 թվականի փետրվարի 9-ին կրկին կիրառվել է հանձնման նպատակով կալանք, ն նա Ռուսաստանի Դաշնությունում գտնվել է կալանքի տակ մինչն 2016 թվականի դեկտեմբերի 23-ը»:

20. Այսպիսով, ընդհանրացնելով սույն որոշման 18-19-րդ կետերում կատարված վերլուծությունը Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքաբերների փաստարկներն առ այն, որ դատապարտյալ Գեորգի Սաֆարյանի նախնական կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը վերջնական պատժի ժամկետին պետք է հաշվակցել՝ մեկ օրը հաշվելով մեկուկես օրվա դիմաց, իրավաչափ են:

6 Տե՛ս սույն որոշման 11-րդ կետը:

18

2. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության 403-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2.1-րդ կետով նախատեսված հիմնարար խախտում, այն է՝ Գեորգի Սաֆարյանի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենքին՝ 2003 թվականի օգոստոսի 1-ից գործողության մեջ դրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասին, ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 13-րդ հոդվածով սահմանված կարգով հետադարձ ուժ չի տրվել, ինչի արդյունքում մեղադրյալին վերագրվող հանցագործության համար նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը սխալ է հաշվարկվել, ինչը հիմք է Գեորգի Սաֆարյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 17-ի որոշումը վերանայելու ն ստորադաս դատարանների դատական ակտերը մասնակիորեն բեկանելու համար:

Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ դատապարտյալ Գեորգի Սաֆարյանի՝ 2016 թվականի դեկտեմբերի 23-ից մինչն 2024 թվականի ապրիլի 17-ը նախնական կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը՝ 7 (յոթ) տարի 3 (երեք) ամիս 25 (քսանհինգ) օրը, նրա նկատմամբ նշանակված պատժին հաշվակցելու դեպքում՝ մեկ օրը հաշվելով մեկուկես օրվա դիմաց, ինչպես նան հաշվի առնելով, որ Գեորգի Սաֆարյանի պատժի ժամկետի սկիզբը հաշվարկվում է 2016 թվականի փետրվարի 9-ից, ստացվում է, որ այն ավելին է, քան նրա նկատմամբ նշանակված պատիժի՝ 9 (ինը) տարի 9 (ինը) ամիս 3 (երեք) օր ժամկետով ազատազրկումը, ուստի Գեորգի Սաֆարյանի կողմից պատիժը պետք է համարել կրած ն նրան անհապաղ ազատ արձակել:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ ն 17-րդ հոդվածներով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 34-րդ, 162-րդ, 264-րդ, 28Լրդ, 36Լրդ, 363-րդ ն 407-408-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ո Տեն, տամչ ոամռոմճ Վճռաբեկ դատարանի` Միքայել Հովհաննիսյանի ն Սվետլանա Կարապեւվյյանի գործով 2025 թվականի փետրվարի 7-ի թիվ ԵԱՔԴ/0054/11/12 որոշումը:

19

ՈՐՈՇԵՑ

1. ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 17-ի որոշումը հիմնարար խախտման հիմքով վերանայել:

2. Բացառիկ վերանայման արդյունքում դատապարտյալ Գեռրգի Գրիշայի Սաֆարյանի վերաբերյալ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 8-րդ կետով Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի հունիսի 28-ի դատավճիռը ն այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ի որոշումը մասնակիորեն բեկանել:

3. Գեորգի Գրիշայի Սաֆարյանի՝ 2016 թվականի դեկտեմբերի 23-ից մինչն 2024 թվականի ապրիլի 17-ը նախնական կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը՝ 7 (յոթ) տարի 3 (երեք) ամիս 25 (քսանհինգ) օրը, հաշվակցելով նրա նկատմամբ նշանակված՝ 9 (ինը) տարի 9 (ինը) ամիս 3 (երեք) օր ժամկետով ազատազրկման ձնով պատժին՝ մեկ օրը հաշվելով մեկուկես օրվա դիմաց, պատիժը համարել կրած ու Գեռրգի Սաֆարյանին անհապաղ ազատ արճակել:

4. Ստորադաս դատարանների դատական ակտերը մնացած մասով թողնել օրինական ուժի մեջ:

Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

՞Նախագահող՝ Հ.ԱՍՄԱՏՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ ՍԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

ՏՕ), :.ՃԸԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ