Գրիգորյան — ՀԿԴ2/0023/01/22

ՇԿԴԶ/0023/01/22

ի»: Ա ԱՏԱՏՄԸ ծ

կ Արե

ՀԱԱ «ԹԵ Ն)

ԱՄ: ՎԱՏ,

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Վ.Սարգսյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Հովհաննիսյան

դատավորներ՝ Ա՞ՆՆահապետյան

Կ.Ամիրյան

2024 թվականի օգոստոսի 28-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ կվճռաբկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ո.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Ռոբերտ Վրեժի Գրիգորյանի վերաբերյալ ՃՇՇ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի փետրվարի 16ի որոշման դեմ ՀԸ գլխավոր դատախազ Ա.Վարդապետյանի վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի ապրիլի 27-ի որոշմամբ, ի թիվս այլնի, թիվ ԳԴ4/0021/01/17 քրեական գործից անջատվել է գործի մասն ըստ մեղադրանքի Ռ.Գրիգորյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 312րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով, վերջինիս նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում ն անջատված մասով (ԵԴ/0694/01/22) վարույթը կասեցվել է:

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 7-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ/0694/01/22 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Ռ.Գրիգորյանի՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ըստ ընդդատության ուղարկվել է Հայաստանի Հանրապետության հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ՝ նան Առաջին ատյանի դատարան):

2 Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 13-ի որոշմամբ պաշտպան Գ.Մալխասյանի միջնորդությունը բավարարվել է ն ՌԳրիգորյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով դադարեցվել է, իսկ քրեական գործի վարույթը՝ կարճվել:

3. Վերոհիշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության ավագ դատախազ ԱԺամկոչյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 16-ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը թողնվել է անփոփոխ:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Վարդապետյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի 2024 թվականի մայիսի 15-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բոդոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

Յ

5. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտով թույլ է տրվել դատական սխալ` նյութական օրենքի էական խախտումներ, որոնք ազդել են վարույթի ելքի վրա:

5.. Մասնավորապես, բողոք բերած անձը նշել է, որ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով (այսուհետ նան՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) հանցագործությամբ պատճառված վնասի, այդ թվում՝ կաշառք տալու ն ստանալու չափերը, բացառությամբ հատուկ մասում նախատեսված դեպքերի, տեղ են գտել ոչ թե կոնկրետ հոդվածներում, այլ ներառվել են հիմնական հասկացությունները սահմանող ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածում: Ընդ որում, նախատեսվել են հստակ ն կոնկրետ չափեր, որոնք վերաբերելի են քրեական օրենսգրքի հատուկ մասում տեղ գտած բոլոր հանցակազմերին, այդ թվում՝ կաշառք տալուն: Բողոքաբերն ընդգծել է, որ վիճարկվող որոշմամբ հաշվի չի առնվել օրենսդրի նպատակը՝ նկատի ունենալով, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրքը, ի թիվս այլնի, նպատակ է հետապնդել հանդիսանալու արդյունավետ միջոց հանցավորության դեմ պայքարի գործում, այդ թվում՝ կոռուպցիոն բնույթի, մինչդեռ նույն օրենսգրքում տեղ գտած կաշառք տալու չափերին առնչվող քրեաիրավական նորմին տալով սխալ մեկնաբանում՝ Վերաքննիչ դատարանը շեղվել է նորմատիվ իրավական ական ընդունող մարմնի նպատակից, որպիսի մոտեցումը չի բխում սան ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի կարգավորումներից:

5.2. Միաժամանակ, վերաբերելի իրավական նորմերի վերլուծության արդյունքում բողոքաբերը նշել է, որ ՈԳրիգորյանին մեղսագրվող արարքի մասնակի ապաքրեականացման հետնանքով այն ենթակա է որակման ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 436-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, այն դեպքում, երբ արարքը կատարելու պահին գործող օրենսգրքով այն դասվել է ծանր հանցագործությունների շարքին: Այլ կերպ՝ Ռ.Գրիգորյանի արարքը համապատասխանում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 436-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետին, որը միջին ծանրության հանցանք է ն որի վաղեմության ժամկետը տասը տարի է, մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանը վերջինիս նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելիս հիմք է ընդունել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով նախատեսված միջին ծանրության հանցագործության վաղեմության ժամկետը՝ անտեսելով այն հանգամանքը, որ հանցանքի կատարման

4

պահին Ռ.Գրիգորյանի արարքը հանդիսացել է ոչ թե միջին ծանրության, այլ` ծանը հանցանք, որի վաղեմության ժամկետն արարքի կատարման պահին գործող օրենքով եղել է տասը տարի:

5.3. Բողոքաբերը միաժամանակ պնդել է, որ Ռ.Գրիգորյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է շարունակման, քանի որ նրա կողմից առերնույթ կատարված հանցանք համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվել է 2021 թվականի փետրվարի 16-ին: Վերոշարադրյալը բողոքաբերը պայմանավորել է այն հանգամանքով, որ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի ապրիլի 27-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Ռ.Գրիգորյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է, նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում ն անջատված մասի վարույթը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի Լին մասի 5-րդ կետով նախատեսված հիմքով կասեցվել է, իսկ նշված որոշման պատճառաբանական մասի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ Ո.Գրիգորյանի նկատմամբ հետախուզում է հայտարարվել թաքնվելու հիմքով, ն անհաղթահարելի ուժի առկայության հիմքով կասեցվել է քրեական գործի վարույթը:

6. Վերոշարադրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 16-ի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ:

Վճոաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. ՌԳրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1Լին կետով այն բանի համար, որ. «(...) ՐԵ)սւ Գեղարքունիքի մարզի Ձորագյուղ համայնքի 12րդ փողոցի թիվ 9 հասցեում գտնվող, կնոջ` Զարիկ Գրիգորյանի անվամը գրանցված անշարժ գույքի կապակցությամբ կայացված դատական ակտի վերաբերյալ պարզաբանում տրամադրելու համար որդու՝ Գարիկ Գրիգորյանի հետ փաստաբան Էդվարդ Չինարյանի օժանդակությամի, դատական իշխանության մարմնի՝ տվյալ քաղաքացիական գործով իրավասու պաշփտնատար անձին, ինչպես նան Գեղարքունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության, դատարանի նախագահին տվել են

5

առանձնապես խոշոր չափերով Լ01Լ600 ՀՀ դրամին համարժեք 120.000 ՌԴ ռուբլի կաշառք:

Այսպես.

Գեղարքունիքի մարզի բնակիչ Զարիկ Գրիգորյանը 2015թ. հունվարի 29-ին գնել է նույն մարզի Ձորագյուղ համայնքի 12-րդ փողոցի թիվ 9 հասցնում գտնվող 0.58 հա հողատարածքն ու դրանում գտնվող 649.5 քմ անասնաշենքը: ՀՀ ԿԱ ԱԳԿՊ կոմիտեի կողմից 2013թ. հունվարի 30-ին Զարիկ Գրիգորյանի անվամբ վփրամադրվել է տվյալ անշարժ գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման վկայական: Հողավարածքն ունեցել է նան 0.09 հա ինքնակամ զբաղեցրած հողամաս, որը գրանցված չի եղել որպես Զարիկ Գրիգորյանի սեփականություն, ուարի Ռորերփ ու Գարիկ Գրիգորյանները որոշել են դատական իշխանության մարմնի ներկայացուցիչներին կաշառք տալու միջոցով լուծել այդ հարցը: Քանի որ դատական իշխանության մարմնի ներկայացուցիչներին ծանոթ չլինելու, նրանց հեր կապ հաարավպելու հնարավորության բացակայության հանգամանքները էական խոչընդոտ են հանդիսացել Գրիգորյանների կողմից անձամի կաշառք տալու հարցում, ուարի նրանք խնդրել են իրենց ծանոթ փաստաբան Էդվարդ Չինարյանին՝ բանակցել Գելարքունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դավփարանի նախագահի հետ՝ նրա կողմից Զարիկ Գրիգորյանի անշարժ գույքի վերաբերյալ դեռես 24.08.2006թ. կայացված վճոի պարզարաւնում վփալու /այն է, որ նախկինում գրանցված 0.58 հա հողատարածքի մեջ ներաովածչի եղել անասնագոմով ու պարիսպով ծանրաբեռնված հողամասը ն որ իրականում անշարժ գույքի մակերեսը կազմում է ոչ թե 0.58, այլ 0.67 հա/ հարցի շուրջ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով նպաստելու համար նրան ն ապագայում ցանկալի որոշում կայացնող դատավորին կաշառք վալու կապակցությամբ: Էդվարդ Չինարյանը խոստացել է օժանդակել Գրիգորյաններին այդ հարցում: Այնումերն` 2017թ. փետրվարի 27-ին Ռոբերտ ն Գարիկ Գրիգորյանները Էդվարդ Չինարյանի հետ գնացել են Գավառ քաղաքում գտնվող Գեղարքունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ավյանի դատարանի նախագահի նսվաւվայր:

Էդվարդ Չինարյանը դատարաեւնի նախագահի հետ ընկերական ն անմիջականշփում ունենալու հանգամանքն օգտագործելով՝ վերջինիս ն դատավորի կողմից կաշառք ստանալու, իսկ Գրիգորյանների կողմից կաշառք տալու հարցի շուրջ համաձայնություն

6

ձեռք բերելուց հետո Գիրիգորյաններին հայտնել է դատական իշխանության մարմնի ներկայացուցիչների կողմից կաշառք արանալու համաձայնության մասին: Դրանից հետո Ռոբերփ ն Գարիկ Գրիգորյանները Էդվարդ Չինարյանի միջոցով դատարանի նախագահին ու դատավորին վվել են 101600 ՀՀ դրամին համարժեք 120.000 ՌԴ ռուբլի կաշառք:

Այնուհետրն՝ դատարանի նախագահի կողմից իր աշխատասենյակում քննարկումներ են կազմակերպվել դատավորի, Ռոբերտ ն Գարիկ Գրիգորյանների, ՀՀ ԱԳԿՊ կոմիտեի Գավառի սպասարկման գրասենյակի աշխատակիցների մասնակցությամբ, որոնց արդյունքում էլ դատավորը 15.03.2017թ.-ին կայացրել է 24.08.2006թ. Գեղարքունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացված վճոի պարզաբանմեւն մասին որոշում (...թ»:

8. Առաջին ատյանի դատարանի որոշման համաձայն. «(..)) Ռոբերտ Վրեժի Գրիգորյանի նկազտմամը իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը լուծելիս ՀՇ նոր քրեական օրենսգիրքը հետադարձ ուժ ունի ն դրա՝ անձի վիճակը բարելավող դրույթները փարածվում են մինչն դրա ուժի մեջ մտնելը ենթադրարար հանցանք կատարած անձ Ռոբերտ Վրեժի Գրիգորյանի նկատմամբ:

Նախ ն առաջ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ նոր քրեական օրենսգրքով սահմանված չԼ՝ ՀՀքրեական օրենսգրքի 436-րդ հոդվածով նախատեսված կաշառք տալու խոշոր կամ առանձնապես խոշոր չափյ, որպիսի պայմեւններում Դատարանը գտնում է, որ առկա խմբագրությամի ՀՀՇ նոր քրեական օրենսգրքով կաշառք տալու ցանկացած դեպքում, անկախ կաշառքի առարկայի չափից, տվյալ հանցակազմը որակյալ դարձնող մյուս հատկանիշների բացակայության պայմաններում, արարքը ենթաւկաւ է որակման հիշյալ հոդվածի Լին մասով:

Դատարանի այդ մոտեցումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ՀՀ նոր քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի Էին մասի 17-րդ կետով կամ որեէ այլ նորմով կաշառք տալու դեպքում կաշառքի առարկայի չափի մասին հիշատակում առկա չէ, ինչից հերնում է, որ կաշառք վավու յուրաքանչյուր դեպքում, անկախ կաշառքի առարկայի չափից, այն կարող է որակվել միայն այդ հանցակազմի հասարակ ձնով, եթե, իհարկե, բացակայեն ՀՀ Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 21, թերթեր 37-133:

7

նոր քրեական օրենսգիքի 436-րդ հոդվածի 2-րդ մասի Լին ու 3-րդ կերերով ն 3-րդ մասի 2-րդ կերով նախատեսված հանցակազմի որակյալ հատկանիշները:

ՀՀՇ կախկին քրեական օրենսգրքի 3512րդ հոդվածի 2րդ մաստվ նախատեսված է կաշառք տալու որակյալ հատկանիշը, այն է` խոշոր չափերով, իսկ նույն հոդվածի 3-րդ մասով՝ առանձնապես խոշոր չափերով կամ կազմակերպված խմրի կողմից կաշառք տայր:

Առաջադրված մեղադրանքի համաձայն` մեղադրյալ Ռոբերտ Վրեժի Գրիգորյանը՝ Գեղարքունիքի մարզի Ձորագյուղ համայնքի 12-րդ վալոցի թիվ 9 հասցեում գտնվող, կնոջ` Զարիկ Գրիգորյանի անվամբ գրանցված անշարժ գույքի կապակցությամբ կայացված դափական ակտի վերաբերյալ պարզաբանում: տրամադրելու համար որդու Գարիկ Գրիգորյանի հեր փաստարան Էդվարդ Չինարյանի օժանդակությաւմը, դատական իշխանության մարմնի` տվյալ քաղաքացիական գործով իրավասու պաշտոնատար անձին, ինչպես նան Գեղարքունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի նախագահին տվել են առանձնապես խոշոր չափերով 101.600 ՀՀ դրամին համարժեք 120.000 ՌԴ ռուբլի կաշաոք:

Մեղադրյալ Ռոբեր Վրեժի Գրիգորյանին առաջադրված մալադրանքի բովանդակությունից հերնում է, որ նրան մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքն ավարտվել է՝ ցանկալի դատական ակտի կայացմանը նախորդող ժամանակահապտվածում, սակայն հանցանքի կատարման ատրույգ օրը հիշավաւկված չէ Ռոբերտ Վրեժի Գրիգորյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշմոեւմը, ինչպես նան մեղադրական եզրակացությամի, հետնաբար հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Ռոբերվ Վրեժի Գրիգորյանին ցանկալի դափական ակտր կայացվել է 2017 թվականի մարտի 15-ին, ապա պետք է արձանագրել, որ ենթադրյալ հանցանքն ավարվպվել է առնվազն նշված օրր:

Վերոգրյալ պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Ռոբերտ Վրեժի Գրիգորյանին մեղսագրված՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Էին կետով նախատեսված հանցանքը համապատասխանում է ՀՀ նոր քրեական օրենսգրքի 436-րդ հոդվածի Լին մաստտվ նախատեսված հանցանքին, որպիսի պայմաններում Ռոբերտ Վրեժի Գրիգորյանին մեղսագրված արարքը պետք է գնահատել որպես ենթադրաբար կաշառք տալու հասարակ տեսակ, որը միջին ծանրության հանցանք է:

8

(--)

Անդրադառնալով Ռոբերտ Վրեժի Գրիգորյանի կողմից քննությունից կամ դատից խուսափելու հանգամանքին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ գործի նյութերի համաձայն` մեղադրյալի նկատմամի 2022 թվականի ապրիլի 27ին հայտարարվել է հետախուզում: Հիշյալ որոշման բովանդակությունից հետնում է, որ մեղադրյալ Ռոբերտ Վրեժի Գրիգորյանի նկատմամի հետախուզում է հայտարարվել ոչ թե նրա կողմից քննությունից կամ դատից խուսափելու հանգամանքով պայմանավորված, այլ այն հիմքով, որ գործել է անհաղթահարելի ուժ, որը ժամանակավորապես խոչընդոտել է քրեական գործով հետագա վարույթին:

Նման պայմաններում Դատարունն արձանագրում է, որ քրեական գործի նյութերում բացակայում է որնէ փաստական տվյալ առ այն, որ մեղադրյալ Ռորերտ Վրեժի Գրիգորյանը՝ իրեն մեղսագրվող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Էին կերով նախատեսված արարքի կատարումից հետո կատարել է նոր հանցանք կամ խուսափել է քննությունից կամ դատից:

Այդ համատեքատում հարկ է նկատել, որ ՀՀ ոստիկանության «Ինտերպոլ» ազգային կենվրտնական բյուրոյի՝ 2021 թվականի հոկտեմբերի 22ի՝ 3260 թվակիր գրության համաձայն, թեպեվ, Ռուսաստանի Դաշնության Տոմսկ քաղաքի իրավասու մարմինների կողմից Ռոբերտ Վրեժի Գրիգորյանի վերաբերյալ քննվում է թիվ 12102690021000026 քրեական զործը, ն Ռոբերտ Վրեժի Գրիգորյանը կասկածվում է ՌԴ քրեական օրենսգրքի 159րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցանք կավալրելու մեջ, այդուհանդերձ, առկա չէ այդ վարույթով կայացված եզրավաւկիչ դատական ակտ (առնվազն այն Դատարանին չի ներկայացվել, հետնարար Դատարանը չի կարող հատրատված համարել, ոլ վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվել է նոր հանցագործության կատարմամբ:

Այլ խոսքով, վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված կամ կասեցված համարելու հիմքերը՝ քրեական գոիծի նյութերում բացակայում են:

Վերոգրյալի հաշվառմամբ Դազարանն արձանագրում է, որ մեղսագրվող արարքի համար Ռորերտ Վրեժի Գրիգորյանին քրեսւկան պազտասխանավպվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետը պետք է հաշվել՝ 2017թվականի մարտի 15-ից, հետնաբար, նկատի ունենալով, որ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի տրամադրած

9

տեղեկատվության համաձայն` վաղեմության ժամկետի ընթացքը չի ընդհատվել կամ կասեցվել, ն Ռոբերվ' Վրեժի Գրիգորյանի կողմից մեղսագրվող արարքը՝ ենթադրաբար կատարելուց հետո անցել է 5 (հինգ) տարուց ավել ժամանակ, այսինքն՝ անցել է քրեական պատասխանաւտվության ենթարկելու վաղեմության ժամկարը, իսկ մեղադրյալն առարկություն չի ներկայացրել` իր նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումն այդ հիմքով դադարեցնելու կապակցությամբ, ուսրի Ռոբերտ Վրեժի Գրիգորյանի նկատմամըի՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կերով իրականացվող քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման:

(--)

Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ սույն վարույթն իրականացվում է միայն մեղադրյալ Ռոբերտ Վինժի Գրիգորյանի նկատմամը, ուարի մեջբերված հոդվածների բովանդակային վերլուծության արդյունքում Դատարանը հանգում է հեփնության, որ վաղեմության ժեումկետներն անցնելու հիմքով Ռորերփտ Վրեժի Գրիգորյանի նկապտմամը իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնելու պայմաններում, նրա նկատմամբ, որպես խափանման միջոց, կիրառված կալանավորումը ենթակա է վերացման, իսկ քրեական գործի վարույթը` կարճման (...)»՛:

9. Առաջին ատյանի դատարանի որոշումն անփոփոխ թողնելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն. «(...) Քենարկման առարկա դարձնելով դավփախազի վերաքննիչ բողոքը՝ Վերաքննիչ դատարանը նախնառաջ հարկ է համարում գնահատման ենթարկել այն, թե իրավաչափ են արդյոք Առաջին ատյանի դատարանի հետնություններն աո այն, որ ամբաստանյալ ՌԳրիգորյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի (ընդունված` 18.04.2003, ՀՕ-528-Ն) 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կերով վերագրվող արարքը համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 436-րդ հոդվածի Լին մաստտվ նախատեսված հանցանքին, որպիսի պայմաններում Ռոբերտ Վրեժի Գրիգորյանին մեղսագրված արարքը պետք է գնահատել որպես ենթեւդրաբար կաշառք տալու հասարակ տեսակ:

(--)

Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նշել, որ 2021թվաւկանին ընդունված քրեական օրենսգրքի 436-րդ հոդվածով սաւհմանված կաշառք տալու հանցակազմի շ Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 25, թերթեր 92-11:

10

պարագայում: օրենսդիրը, որպես այդ հանցանքը որակյալ դարձնող հանգամանքներ դիտարկելով «խոշոր չափ» ն «առանձնապես խոշոր չափր», միննույն ժամանակ, օրենսգրքի հատուկ մասում չի նախապտեսել, թե խնդրո առարկա հանցակազմի առարկայի ո՛ր չափն է համարվում խոշոր, ո՛րը՝ առանձնապես խոշոր: Դրա հետ մեկտեղ հարկ է փաստել, որ նույն օրենսգրքի 3-րդ հողվածի Էին մասի 17-րդ կետում օրենսդիրը սահմանել է հափշտակության, պատճառած գույքային վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ արացված գույքի կամ օգուտի չափերը, ինչից, սակայն, հետնում է, որ սահմանված այդ չափերը վերաբերելի չեն կաշառք տալու հանցակազմին, քանի որ «հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույք կամ օգուվտ չափ» եզրույթը որնէ կերպ չի կարող աւյնացվել կաշառք տալուդեպքում կաշառքի առարկայի չափի հետ: Այլ կերպ՝ Վերաքննիչ դափարանը գտնում է, որ քննարկվող նորմը չի սահմանել կաշառք տալու հանցակազմի առարկա կաշառքի չափր:

Վերոգրյալի հեվ. մեկտեղ Վերաքննիչ դատարանը, հիմք ընդունելով Վճռարեկ դատարանի ձնավորածա նե վերր մեջբերված նախադեպային իրավական դիրքորոշումները, հարկ է համարում նշել, որ փվյալ դեպքում աոկա օրենսդրական բացը չի կարող վերացվել, հաղթահարվել կամ լրացվել դատական մեկնաբանման միջոցով, քանի որ օրինականության ակզրունքի անքակտելի տարին է քրեական օրենքը տարածական մեկնաբանելու ն անալոգիայով կիրառելու արգելքը: Ընդ որում, պետք է փաստել, որ 2021 թվականին ընդունված քրեական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի 3-րդ մասր ուղղակիորեն արգելում է քրեսւկան օրենքի ընդհանուր մասի նորմերի անալոգիայով կիրառումը, եթե դա վատթարացնում է անձի վիճակը:

Այսպիսով, հաշվի առնելով այն, որ «խոշոր չափ» ն «առանձնապես խոշոր չափ» հասկացություններն ինքնին ենթադրում են չափելի երնույթներ, ն դրանք, օգտագործվելով քանակի, կշոի կամ արժեքի հատկանիշներով օժտված առարկաները բնութագրելիս, պայմեւնավորվածչեն գործի կոնկրեվ հանգամանքներով ն օբյեկտիվորեն կարող են սահմանվել դրանցից վերացարկված, նկատի ունենալով նան, որ քրեական օրենքի փարածական մեկնաբանումի ն ընդհանուր մասի նորմերի՝ անձի վիճակի վատթարացման դեպքում անալոգիայով կիրառելի անթույլատրելի է` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ 2021 թվականին ընդունված քրեսւկան օրենսգրքի 436-րդ հոդվածի իմաստով «խոշոր չավ» ն «առանձնապես խոշոր չավ» հասկացությունների

1

բովանդակությունը նույն օրենսգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասում սուհմանված չլինելը, օրենադրական բաց է, որի հետնանքով նշյալ օրենսգրքի 436-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ կետր ն 3րդ մասի 2րդ կետր չեն համապավաւսխաունում իրավական որոշակիության սկզբունքին (բավարար չափով կանխատեսելի չեն), հերնարար նան դրանք անձին մեղադրելու հիմք չեն:

5.24. Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը, ն այդ համատեքավզում նկատի ունենալով նան 2021 թվականին ընդունված քրեական օրենսգիքի 436-րդ հոդվածով սահմանված՝ կաշառք տալու հանցակազմի իմասվտվ «խոշոր չափ» ն «առանձնապես խոշոր չավ» եզրույթների վերաբերյալ նախորդ կետում արված վերլուծությունը, ինչպես նան հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 2րդ մասը` Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն դատողությանը, որ ամբաստանյալ Ռոբերտ Գրիգորյանին մեղսագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (ընեդունված՝ 18.04.2003, ՀՕ-528-Ն) 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Էին կերով նախատեսված հանցավոր արարքը համապատասխանում է 2021 թվականին ընդունված քրեական օրենսգրքի 436-րդ հոդվածի Լին մաստտվ նախատեսված հանցանքին, որպիսի պայմաններում նրան մեղսագրված արարքը պերք է զնահատել որպես ենթադրաբար կաշառք տալու հասարակ փեսակ:

(--)

531 Վերը մեջբերված նորմերի, մասնավորապես` 2021 թվականին ընդունված քրեական օրենսգրքի 9րդ հոդվածի 6րդ մաստտվ նախատեսված իրավադրույթի առնչությամբ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ հիշյալ նորմի բովանդակությունից հետնում է, որ հետադարձ ուժ ունի ոչ միայն պատիժը, այլն պատասխանատվությունը մեղմացնող օրենքը: Այլ կերպ` 2021 թվականին ընդունված քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 2րդ մասով սահմանված` պատիժը մեղմացնող օրենադրությանը հերադարձ ուժ փալու վերաբերյալ նորմը պետք է դիտարկել նույն հոդվածի 6-րդ մասում սահմանված կանոնի հեվ. համակցված՝ հաշվի առնելով, որ հետադարձ ուժ ունի նան պատասխանավպվությունը մեղմացնող օրենքը ն հակառակը՝ պատասխանաւտվությունը միաժամանակ խազացնող օրենքը չունի հեմադաիճ ուժ:

(--)

12

Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ 2003 ն 2021 թվականներին ընդունված քրեական օրենսգրքերի համապատասխանարար 75-րդ ն 83-րդ հոդվածների համեմատաիխրավական վերլուծությունը վկայում է, որ 2021 թվականին ընդունված քրեական օրենսգիրքը քրեական պատասխանատվությունից ազավտելու վաղեմության ժամկետների մասով վվյալ դեպքում անձի վիճակը վատթարացող օրենք է ն կիրառելի չէ ամբաարանյալ Ռ. Գրիգորյանի նկատմամի, քանի որ նախ՝ սահմանում է վաղեմության ավելի երկար ժամկետներ, բացի այդ, վաղեմության ժամկեվվ, ի տարբերություն 2003 թվականին ընդունված քրեսւկան օրենսգրքի, հաշվարկվում է մինչն անձի նկատմամը քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը:

5.3.3. Վերր շարադրված վերլուծությունը համադրելով սույն վարույթի փաստերի հեզ ն բողոքի հիմքերի ու դրանք հիմնավորող փաւստարկների սահմաններում դավական ստուգման ենթարկելով վիճարկվող որոշման իրավաչափությունը Վերաքննիչ դատարաւնը ընդունելի չի համարում բողոքաբերի այն դիտարկումները, որ Առաջին ատյանի դատարանը տվյալ դեպքում ճիշվ: չի կիրառել նյութական օրենքը: Այլ կերպ՝ հաշվի առնելով 2021Լթվականին ընդունվածքրեսւկան օրենսգիքի 8-րդ ն 9-րդ հոդվածների Լին մասերը, ըստ որոնց` արարքի ինչպես հանցավորությունը ն պապժելիությունը, այնպես էլ քրեաիրավական այլ հետնանքները որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով, իսկ հանցանք կամ քրեական օրենադրությամը նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հերադարձ ուժ չունի, նկատի ունենալով նան նույն օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված քրեաիրավական նորմի, այդ թվում՝ դրանում ամրագրված «պափասխանատվություն» եզրույթի վերաբերյալ Վճռարեկ դատարանի ձնավորած ն աույն որոշմաւն 5.3.1-րդ կերում մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Վերաքննիչ դափարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Ռոբերվփ. Գրիգորյանին մեղսագրված արարքի համար քրեական պատասխանաւտվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետների հաշվարկման մասով առաջնորդվելով ենթադրյալ հանցավոր արարքը կատարելու պահին գործող` 2003 թվականին ընդունված քրեական օրենսգիքի դրույթներով, գործել է իրավաչափ (..)»:

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

5 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 26, թերթեր 5473:

Թ

10. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչա՞փ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետնություններն առ այն, որ ամբաստանյալ Ռ.Գրիգորյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքը համապատասխանում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 436-րդ հոդվածի 1-ին մասին:

1. ՀՀ Սահմանադրության 72րդ հոդվածի համաձայն` «Ու ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որբ կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պավմիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պապժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ»:

«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ռք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որնէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել (:-.)»:

ՀՀ գործող քրեական օրենսգքրի 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պապտաւսխանատվության այն արարքի համար, որը կատարման պահին հանցանք չի համարվել:

2. Քրեական օրենքի Հատուկ մասի նորմերն անալոգիայով կիրառելն արգելվում է:

3. Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի նորմերը կարող են անալոգիայով կիրառվել, եթե դա չի վատթարացնում անձի վիճակը»:

Մեջբերված նորմերը Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս վերլուծության է ենթարկել իր նախադեպային որոշումների շրջանակներում՝ ընդգծելով, որ «կա հանցագործություն ն պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (ումու ՕՂուճո, ոսնկճ քօծոճ Տլոծ 166) կանոնը համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք է ն իրավունքի գերակայության կարնորագույն տարը, որը բացարձակ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետնաբար նշված սկզբունքից որնէ շեղում անթույլատրելի է: Արարքի հանցավորությունն ու պատժելիություն, պետք է նախատեսված լինեն իրավական որոշակիության չափանիշին բավարարող օրենքով, ինչը ենթադրում է, որ անձը համապատասխան դրույթի տառացի ընկալումից ն,

14

անհրաժեշտութան դեպքում, դրա կապակցութամբ դատարանների տված մեկնաբանությունից պետք է հասկանա, թե որ գործողությունների ն անգործության համար է քրեական պատասխանատվություն նախատեսվում ն ինչ պատիժ կնշանակվի այդ գործողությունների կատարման ն/կամ անգործության համար":

Անդրադառնալով դատական մեկնաբանության սահմաններին ն օրենսդրական բացի հաղթահարման հիմնախնդրին՝ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ օրենքի՝ իրավական որոշակիության չափանիշին բավարարելն առաջին հերթին օրենսդրական կարգավորման խնդիր է, իսկ դավւական մեկնաբանումը լրացնող դերակավպարություն ունի: ՀՀ քրեական օրենսգրքի որնէ նորմում առկա օրենսդրական բացր չի կարող վերացվել, հաղթահարվել կամ լրացվել դատական մեկնաբանման միջոցով, քանի որ օրինականության սկզբունքի անքակտելի տփարըն է քրեական օրենքը փարածական մեկնաբանելու ն անալոգիայով կիրառելու արգելքը:

Վերոնշյալի համատեքստում Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ եթե հանցակազմի պարտադիր հատկանիշը սահմանող հասկացության բովանդակության բացահայվումը կախված չէ գործի կոնկրեր հանգամանքներից, կարող է սահմանվել դրանցից վերացարկված, սաւկայն սահմանված չէ օրենքով, դափարանը, չունենալով գնահավման օբյեկտիվ չափանիշներ, զրկված է դրանք մեկնաբանելու հնարավորությունից: «Խոշոր չափ» ն «առանձնապես խոշոր չափ» հասկացություններն ինքնին ենթադրում են չափելի երնույթներ: Դրանք, օգտագործվելով քանակի, կշռի կամ արժեքի հատկանիշներով օժտված առարկաները բնութագրելիս, պայմանավորված չեն գործի կոնկրետ հանգամանքներով ն օբյեկտիվորեն կարող են սահմանվել (ն սահմանվում են) դրանցից վերացարկված: Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի մի շարք նորմերում օգտագործելով «խոշոր չափ» ն/ կամ «առանձնապես խոշոր չափ» եզրույթները՝ օրենսդիրը միաժամանակ հստակ սահմանել է, թե կոնկրետ առարկայի որ չափն է համարվում խոշոր, որը՝ առանձնապես խոշոր: Հակառակ դեպքում իրավակիրառ մարմնի կողմից` քննարկվող հասկացությունների կիրառումը` կհանգեցնի կամայական մեղադրման, դատապարտման ն պատժման, քանի որ գործի հանգամանքներով պայմանավորված չլինելու դեպքում բացակայում են իրավակիրառ մարմնի, այդ թվում՝ 4Տե՛ս, ռամոնտ ոանաւմ5, Վճռաբեկ դատարանի՝ Վարուժան Ավետիսյանի գործով 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ՍԴ3/0013/01/11, Դավիթ Սիմիդյանի գործով 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ի թիվ ԵԷԴ/0122/01/13, Վարդան Ղազարյանի գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԱՎԴ/0002/01/14 որոշումները:

15

դատարանի կողմից այդ հասկացությունների բովանդակությունը որոշելու օբյեկտիվ չափանիշները»:

12. ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքում օգտագործվում են հետեյալ հասկացությունները.

(-.)

17) հափշտակության, պավփճառած գույքային վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ արացված գույքի կամ օգուտի չափերը այն օրենսգրքում հափշտակված գույքի, պատճառված գույքային վնաւսի, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ատացված գույքի կամ օգուտի մանր չափ է համարվում 500.000 Հայաստանի Հանրապետության դրամի չգերազանցող գումարը (արժեքը), խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաարանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքր) առանձնապես խոշոր չափ է համարվում» միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը գերազանցող գումարը (արժեքը, բացառությամբ այն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերի (...)»:

Նույն օրենսգրքի 436-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Լ Կաշառք տալը` պաշտոնատար անձին կամ նրա մատնանշած անձին անձաւմը կամ միջնորդի միջոցով գույք, ներաոյալ դրամական միջոց, արժեթուղթ, վճարային այլ գործիք, գույքի նկատմամբ իրավունք, ծառայություն կամ որնէ այլ առավելություն խոատարանալը, առաջարկկը կամ տրամադրելր՝ պաշտոնատար անեի իշխանական կամ ծառայողական

լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն օգվագործելով կաշառք տվողի կամ նրա մատնանշած անձի օգտին գործողություն կատարելու կամ չկատարելու համար՝

պավժվում է (...):

2. Սույն հոդվածի Էին մասով նախատեսված արարքը, որի կատարվել Լ՝

(-.)

2 ոշոր չափերով կամ

(-.)

պավժվում է (...):

Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Դավիթ Սիմիդյանի զործով 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ին կայացված թիվ ԵԷԴ/0122/01/13 որոշումը:

16

3. Սույն հողվածի Լին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որը կափարվել է՝ (.-.)

2) առանձնապես խոշոր չափերով

պավժվում է (...)»:

Ի տարբերություն ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով հափշտակության, պատճառված գույքային վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի չափերը սահմանվում են ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածով՝ օրենսգրքում օգտագործվող հիմնական հասկացությունների ներքո: Վերոնշյալ չափերն ընդհանուր են ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի հատուկ մասով սահմանված բոլոր այն հանցակազմերի համար, որոնցում հանցագործության չափերը նախատեսված են որպես հանցակազմի պարտադիր հատկանիշ կամ հանցակազմը որակյալ կամ առավել որակյալ դարձնող հանգամանք, եթե կոնկրետ հանցակազմի շրջանակում այլ չափ սահմանված չէ (օրինակ՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի հոդվածներ 267-ը, 282-ը, 290-ը ն այլն):

12.. ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 436-րդ հոդվածով նախատեսված կաշառք տալու հանցակազմը որակյալ դարձնող «խոշոր» ն «առանձնապես խոշոր» չափ հասկացությունների առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանը Սարգիս Գրիգորյանի գործով արձանագրել է, որ դրանք չափելի երնույթների են, ուստի օրենսդիրը կա՛մ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի շրջանակներում` ընդհանուր հասկացությունների ներքո, կա՛մ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 436-րդ հոդվածով պետք է հստակ սահմաներ, թե կաշառք տալու հանցակազմի պարագայում որ չափն է համարվում խոշոր, որը առանձնապես խոշոր, մինչդեռ, քրեական օրենսգրքի վերաբերելի նորմերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ կաշառք տալու հանցակազմի պարագայում կաշառքի առարկայի խոշոր ն առանձնապես խոշոր չափերը չեն բացահայտվել: Այսպես՝ օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 17-րդ կետում խոսքը գնում է միայն հափշտակության, պատճառված գույքային վնասի, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի չափերի մասին, իսկ կաշառք տալու դեպքում կաշառքի առարկայի չափերը չեն կարող նույնացվել դրանցից որնէ մեկի հետ: Անդրադառնալով հնարավոր այն մեկնաբանությանը, որ կաշառք տալու չափերը կարող են դիտարկվել հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի ներքո, Վճռաբեկ

17

դատարանն ընդգծել է, որ նման մեկնաբանումը կլինի խիստ տարածական ն չի համապատասխանի օրենքի որոշակիության չափանիշներին, քանի որ վերոնշյալ դեպքում խոսքը գնում է գույքը կամ օգուվրի հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերելու կամ Կփանալու, այլ ոչ թն տալու մասին: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ առկա է օրենսդրական բաց, ինչը որնէ պարագայում չի կարող լրացվել կամ հաղթահարվել դատական մեկնաբանության միջոցով, քանզի դատական մեկնաբանման շրջանակները խստորեն սահմանափակված են օրինականության սկզբունքով, իսկ օրինականության սկզբունքի անքակտելի տարըն է քրեական օրենքը տարածական մեկնաբանելու ն անալոգիայով կիրառելու արգելքը: Արդյունքում Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 436-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետը ն 3-րդ մասի 2-րդ կետը չեն համապատասխանում իրավական որոշակիության սկզբունքին, բավարար չափով կանխատեսելի չեն, ուստի չեն կարող անձին դատապարտելու հիմք հանդիսանալ:

8. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից հետնում է, որ

- ՌԳրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 312- րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով նախատեսված այն հանցավոր արարքի համար, որ նա կնոջ` Զ.Գրիգորյանի անվամբ գրանցված անշարժ գույքի կապակցությամբ կայացված դատական ակտի վերաբերալ պարզաբանում տրամադրելու համար որդու՝ ԳԳրիգորյան՝ հետ փաստաբան Էդ.Զինարյանի օժանդակությամբ,։ դատական իշխանության մարմնի՝ տվյալ քաղաքացիական գործով իրավասու պաշտոնատար անձին, ինչպես նան Գեղարքունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի նախագահին տվել են առանձնապես խոշոր չափերով՝ 1.01.600 ՀՀ դրամին համարժեք 120.000 ՌԴ ռուբլի կաշառք,

- Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 436- րդ հոդվածով կաշառք տալու հանցակազմի խոշոր ն առանձնապես խոշոր չափերը սահմանված չեն, հետնաբար կաշառք տալու ցանկացած դեպքում, անկախ կաշառքի առարկայի չափից, հանցակազմը որակյալ դարձնող մյուս պայմանների բացակայության պայմաններում, արարքը ենթակա է որակման հիշյալ հոդվածի 1-ին մասով: Արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Ռ.ՓԳրիգորյանին ՏՏե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Սարգիս Գրիգորյանի գործով 2024 թվականի հուլիսի 26-ի թիվ ՀԿԴ/0054/01/22 Տ սու որոշման -րդ կնտր:

18

մեղսագրված՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքը համապատասխանում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 436- րդ հոդվածի Լին մասինձ,

- Վերաքննիչ դատարանն ամբողջությամբ ընդունելի է համարել Առաջին ատյանի դատարանի որոշման պատճառաբանությունները ն արձանագրել, որ տվյալ դեպքում առկա օրենսդրական բացը չի կարող վերացվել, հաղթահարվել կամ լրացվել դատական մեկնաբանման միջոցով»:

14 Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստերը գնահատելով սույն որոշման 11121րդ կետերում կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանների հետնություննեն առ այն, որ ամբաստանյալ Ռ.Գրիգորյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով մեղսագրվող արարքը համապատասխանում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 436-րդ հոդվածի 1-ին մասին, իրավաչափ են:

Անդրադառնալով բողոքաբերի այն փաստարկներին, որ ստորադաս դատարանները հաշվի չեն առել օրենադրի նպափտաւկը՝ նկատի ունենալով, որ ՀՀ նոր քրեական օրենսգիրքը, ի թիվս այլնի, նպատակ է հերապնդել հանդիսանալու արդյունավետ միջոց հանցավորության դեմ պայքարի գործում, այդ թվում՝ կոռուպցիոն բնույթի, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ օրինականության սկզբունքը ն «չկա հանցագործություն ն պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով» (ոախտ օւրոճո, ոսա քօծոձ Տլո6 1696) կանոնը պահանջում են, որ հանցավոր համարվող արարքները սահմանվեն բացառապես օրենքով ն նկարագրվեն իրավական որոշակիության չափանիշին բավարարող եղանակով՝ բացառելով դրանց շատ լայն ն տարածական մեկնաբանումը: Վերոնշյալը սահմանադրորեն ն միջազգային կոնվենցիաներով ամրագրված հիմնարար սկզբունք է ն բացարձակ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, որից որնէ շեղում ն բացառություն նախատեսված չէ՝ նույնիսկ պատերազմի կամ ազգի կյանքին սպառնացող այլ արտակարգ դրության ժամանակ": Ց Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

5 Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

օ Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի` ՇՔ. . 711: ՍԽԱբք ԱԽՇԵ01մ գործով 1995 թվականի նոյեմբերի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 20190/92, 832, 5.77... էղ: ՍԽԱԲՔ ԱԽՇԵՕիԼզործով 1995 թվականի նոյեմբերի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 20166/92, 834:

19

Հետնաբար, եթե քրեաիրավական նորմը չի բավարարում «օրենքին» ներկայացվող որակական չափանիշներին, այն չի կարող դրվել անձի դատապարտման հիմքում, որքան էլ որ կատարված արարքը լինի վտանգավոր ն, ընդհանուր առմամբ, բխի օրենսդրի նպատակներից:

5. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչա՞՛փ են արդյոք Ռ.Գրիգորյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով դադարեցնելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները:

16. ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի համաձայն՝ «4. Պաշփտնատար անձին կաշառք տալը, այսինքն՝ պաշտոնատար անձին անձամիը կամ միջեորդի միջոցով ներա կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամը իրավունք, արժեթղթեր կամ որնէ այլ առավելություն խոստանալը կամ առաջարկելը կամ տփրամադրելը՝ իր կամ իր ներկայացրած անձանց օգտին պաշվտնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շիջանակում որեէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու