ԵԴ1/0586/11/24

ԵԴ1/0586/11/24

ՇԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԳԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ս.Յուզբաշյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Վ.Ռշտունի

ք օգոստոսի 2026 թվական ք.Երնան

ՇՇ Վճոաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան)

նախագահությամբ՝ Շ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

ՇԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԳԵՎՈՍՅԱՆԻ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ած ՆՆ |

հաաա վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Լ.Գրիգորյանի հատուկ վերանայման վճռարեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

արու ատավարական նախապատմությունը.

Լ 2016 թվականի մայիսի 3Լին, ՀՇ քննչական կոմիտեի Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսոհետ՝ նան ՀՀՇ քրեական օրենսգիրք) 158-րդ հոդվածի Լին մասով հարուցվել է թիվ ԹԹ շրեւսկան գործը:

2018 թվականի հունիսի 18-ին քրեական գործով վարույթը կասեցվել է` 1998 թվականի հուլիսի Էին ընդունված ՀՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3Էրդ հոդվածի 1-ին մասի Էին կետի հիմքով:

2019 թվականի հոկտեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով կասեցված վարույթը վերսկսելու մասին:

2020 թվականի հունիսի 17-ին որոշում է կայացվել էա

նանա Ա. ւական օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով մեղադրյալ ներգրավելու մասին, խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին ն վերջինին հայտնարերելու նպատակով հայտարարվել է հետախուզում:

2021 թվականի փետրվարի ՉԼ-ի (աաա է ւշակամ ներկայացել է

վարույթն իրականացսող մարմին ն նույն օրը նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՇ քրեական օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով:

Նախաքննության մարմինը 2022 թվականի փետրվարի 18-ին որոշում է կայացրել ՅԱՑ: առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով ն 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Էին կետով սոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:

Նախաքննության մարմինը 2022 թվականի փետրվարի 18-ին որոշում է կայացրել ձերբակալել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Ար

կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու նպատակով դատարան

ներկայացնելու համար:

2022 թվականի փետրվարի 25-ին մեղադրյալ ԹԱՑ երբակալվել է ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել:

3

ԼԼ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի փետրվարի 26-ի որոշմամբ սախաքննութան մարմնի 38 նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման

միջնորդությունը` ԽԹ ԵՑ:

միջոց կիրառելու վերաբերյալ, մերժվել է:

ՀՇ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2022 թվական հուլիսի Ա-ի որոշմամբ դատախազ Հ.Մովսեսյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է, Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի` 2022 թվականի փետրվարի 26-ի որոշումը բնկանվել, նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է ն ՈՔ նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով, սակայն վերջինին հայտնարերել հնարավոր չի եղել:

Լ2. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի օգոստոսի 3-ի որոշմամբ մեղադրյալ ապա պաշտպան Ա.Կոչուրանի միջնորդությունը բավարարվել է ն ասաաա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոխարինվել է 20.000.000 (քսան միլիոն) ՀՇ դրամ գրավով:

ՃՇՇ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի սեպտեմբերի 30-ի որոշմամբ դատախազ Տ.Պողոսյանի հատուկ վերանայման բողոքը բավարարվել է, Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի` 2022 թվականի օգոստոսի 3-ի որոշումը բեկանվել է ն պաշտպան Ա.Կոչուբանի վերոնշյալ միջնորդությունը մերժվել է:

Մատախազ ` Տ. 5 Ղուկապանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի որոշմամբ,

աան Էպատմամբ հանրային քրեական հետապնդման

մեղադրյալ ՆԱՐԱ

ժամկետը կասեցվել է` մեղադրյաի քննությունից խուսափելու կամ այլ պատճառներով գտնվելու վայրն անհայտ լինելու հիմքով:

13. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի մայիսի 2-ի որոշմամբ մեղադրյալ աաա պաշտպան Հ.Սարգսյանի բողոքը բավարարվել է` վարույթի հանրային մասնակցի կողմից պահանջած նյութերը որոշմամբ սահմանված ժամկետում դատարան «ներկայացնելու հիմքով, ն վարույթի հանրային մասնակիցը պարտավորեցվել է

4

վերացնել դատախազ Տ.Ղոկասպանիը` ԱԱ Ց սկատմամբ հանրային

քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի որոշումը, ինչպես նան ապահովել վարույթի մասնավոր մասնակից աաա «Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների

պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ՝ նան Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածով կարգավորվող արդար դատաքննության իրավունքը:

ՀՇ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հունիսի 20-ի որոշմամբ դատախազ Հ.Մովսեսանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժվել է ն Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի` 2024 թվականի մայիսի 2-ի որոշումը թողնվել է անփոփոխ:

ՇՇ գլխավոր դատախազության մարդու դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետ ԱՀարությունյանի` 2024 թվականի հուլիսի 8-ի որոշմամբ դատախազ Տ.Ղուկասյանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 19-ի րոշումը վերացվել է:

14. Նախաքննության մարմնի` 2024 թվականի հուլիսի 10-ի որոշմամբ մեղադրյալ ԹԹ ւաշաույան Հ.Սարգսյանի միջնորդության քննարկումը՝ հեռակա վարույթ իրականացնելու մասին որոշում կայացնելու, նախաքննությունն

ավարտելու ն գործը հեռակա կարգով դատաքննությոն իրականացնելու նպատակով դատարան ուղարկելու վերաբերյալ, հետաձգվել է` միան միջնորդության վերաբերյալ վերջսական որոշում կայացնելու համար էական հանգամանքների պարզումը:

Նախաքննության մարմնի: 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ ԵՋ պաշտպան Հ.Սարգսյանի վերոնշյալ միջնորդությունը

մեղադրյալ 188

մերժվել է:

Դատախազ Հ.Մովսեսյանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 3-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշման դեմ ԿՅԱԼ պաշտպան Հ.Մարգսյանի բողոքը մերժվել է` անհիմն

մեղադրյալ է

լինելու պատճառարանությամբ:

15 ՀՇ գխավոր դատախազության մարդու դեմ ուղղված

հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Հ.Մովսեսյանի՝ 2024

5

թվականի հուլիսի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ (ԹՅԱ .ւււոմամբ հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է` մեղադրյալի քննությունից

խուսափելու կամ այլ պատճառներով գտնվելու վայըն անհայտ լինելու հիմքով:

ՇՇ գլխավոր դատախազության մարդու դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետ Ա.Հարությունյանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 7-ի որոշմամբ դատախազ Հ.Մովսեսյանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 12-ի որոշման դեմ

45,

է պաշտպան Հ.Սարգսյանի բողոքը մերժվել է` անհիմն

մեղադրյալ

լինելու հիմքով:

2. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նան Առաջին ատյանի դատարանի) 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ մեղադրյալ ԹԱՅՄ ւուշուաս Հ.Մարգսյանի բողոքը բավարարվել է ն վարույթի հանրային մասնակցի վրա դրվել Է աաա իրավունքների խախտումը վերացնելուն ուղղված վարութային ակտ կայացնելու` նախաքննության մարմնի՝ միջնորդությունը քննարկելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ի ն ՀՀ գլխավոր դատախազության մարդու դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Հ.Մովսեսյանի՝ հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին 2024 թվականի հուլիսի 12-ի որոշումները վերացնելու պարտականություն:

3. Գատախազ Հ.Մովսեսյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀՇ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ի որոշմամբ մերժել է բողոքը Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշումը թողնելով անփոփոխ:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Լ.Գրիգորյանը հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել, որը Վճոաբեկ դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 4-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

ճոարե ոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

6

9. Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի որոշումն անփոփոխ թողնելով, թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, մասնավորապես` սխալ է կիրառել 2021 թվականի հունիսի 30-ին ընդունված ՀՀՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 476-րդ, 477-րդ հոդվածները, ինչի արդյունքում թույլ է տվել նույն օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի խախտում:

9Լ Բողոքաբերը գտել է, որ հեռակա վարույթ իրականացնելու

միջնորդությունը մերժելու դեմ ներկայացված բողոքի քննարկումը դուրս է մինչդատական ակտերի իրավաչափության ստուգման դատական երաշխիքների շրջանակից, քանի որ բողոքարկման ենթակա են այն մինչդատական ակտերը, որոնցով խախտվում կամ կարող են խախտվել անձի իրավաչափ շահերը, այնին հեռակա վարույթի կիրառմամբ մեղադրյաը զրկվում է դատարանում իր վերաբերյալ գործի քննությանը մասնակցելու, իր պաշտպանությունն անձամբ իրականացնելու, իր դեմ ցուցմունք տված անձանց հարցեր ուղղելու ն մեղադրյալի՝ մի շարք այլ իրավունքներից, որպիսի պայմաններում արձանագրել, որ այդպիսի միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ քննիչի որոշումը խախտում է մեղադրյալի իրավաչափ շահերը, առնվազն անտրամաբանական է:

5.2. Բողոքի հեղինակը նշել է,որ եթ ՆԸ առաջադրված մեղադրանքի առնչությամբ տված ցուցմունքով հայտնել է ստացված եկամուտների օրինական լինելու վերաբերյալ փաստական տվյալներ ն պատրաստակամություն է հայտնել վարույթ. իրականացնող մարմնին տրամադրել արտերկրոմ գտնվող համապատասխան փաստաթղթերը, սակայն դրանք չի ներկայացրել ն լքել է ՀՇ տարածքը: Հետնաբար նման պայմաններում վարույթն իրականացնող մարմնի համար այդ տվյալները ստուգելու, մեղադրյալի կողմից բերված փաստարկները հերքելու անհրաժեշտություն է առաջացել, որպիսիք կարող են ստացվել

բացառապես մեղադրյալ 8888 |

5.3. Բողոքաբերը գտել է, որ սույն քրեական վարույթով առկա չեն մեղադրյալ Սար նկատմամբ հեռակա վարույթ իրականացնելու բավարար հիմքեր ն

պայմաններ:

7

Բողոքաբերը նշել է, որ սույն քրեական վարույթով մինչն պարզելը, որ մեղադրյալը մեկնել է արտերկիր, մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի գործողությունները՝ մեղադրյալին հայտնաբերելու առումով, սահմանափակվել են բացառապես Հայաստանի Հանրապետության տարածքու հնարավոր

միջոցառումների ձեռնարկմամբ, միադեռ օրենսդրի մոտեցումը` կապված անհրաժեշտ ն բավարար միջոցներ ձեռնարկելու հետ, չի կարող սահմանափակվել ներպետական գործընթացներով, որպիսի պայմաններում քննիչը, տվյալներ ստանալով այն մասի. որ մեղադրյապը գտնվում է արտասահմանում, հետախուզման մեջ գտնվող մեղադրյալին: հայտնաբերելու ն վարույթին սրա ներկայությունն ապահովելու համար գործադրել է նան միջազգային իրավական համագործակցության ուղիները, որի պատասխանը դեռես չի ստացվել:

Բողոք բերած անձը նշել է, որ հիմք ընդունելով կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու միջնորդության քննության ընթացքում մեղադրյալ ապա կողմից հայտնած այն տեղեկությունը, որ իր ֆինանսական

միջոցները գոյացել ես կրիպտոարժոյթի առքովաճառք իրականացնելու արդյունքում, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից հանձնարարություն է ուղարկվել ՀՀՇ աատիկանություն արտերկրում գործող կրիպտոարժույթային հարթակներից անան անվամբ գրանցված դրամապանակների վերարերյալ տեղեկություններ ստանալու նպատակով, որոնց մեջ ներառվում են նան դրամապանակներին համացանցային հասանելիություն ստացած 1Ք հասցեների վերաբերյալ տվյալները, որպիսիք ստանալուց հետո հնարավոր կլինի պարզել, թե մեղադրյալը որ տարածաշրջանից կամ կոնկրետ որ հասցեից է հասանելիություն ստացել աշված դրամապանակին, որից հետո արդեն իսկ ենարավոր կլինի նույնականացնել մեղադրյալի գտնվելու երկիրը ն նշված երկրի իրավապահ համակարգի գործընկերների հետ համագործակցության արդյունքում հայտնաբերել վերջինիս:

9.4. Բողոք բերած անձը նան նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը վարույթի հանրային մասնակցին պարտավորեցրել է վերացնել սան հսկող դատախազի՝ «Հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին» 2024 թվականի հուլիսի 12-ի որոշումը, այն դեպքում երբ այն բողոքաբերի կողմից վիճարկման

8

առարկա չի դարձել ն դատախազի հիշյալ մինչդատական ակտի վերաբերյալ պաշտպանի կողմից 2024 թվականի հոկտեմբերի 17-ին մեկ այլ բողոք է ներկայացվել Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան ե բողոքի քննության արդյունքում` 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի թիվ ԵԳԼ/0593/1/24 որոշմամբ պաշտպանի բողոքը մերժվել է:

6. Վերոշարադրյալի հիման վրա, բողոքի հեղինակը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի` 2024 թվականի առյեմբերի 18-ի որոշումն անփոփոխ թողնելու մասին: Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ մերժելով մեղադրյալ ապա. ւշույան Հ.Մարգսյանի բողոքը:

ճոաբեկ բողո ննության համա ան նշանակություն ունե

փաստական հանգամանքները.

7. ՇՇ ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության Երնան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժսի պետի 2023 թվականի հունվարի 17-ի գրության համաձայն` քրեական վարույթի շրջանակներում ձեռնարկվել են համապատասխան օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ՝ Ծաապաաթ հայտնաբերելու, ձերբակալելու ն վարույթն հրականացրող մարմին ներկայացնելու սպատակով։ Այցելություններ են կատարվել ԹԹՔԵԼԱՑՔՔՔ հաշվառման հասցե, ինչպես նան վերջինիս հավանական գտնվելու վայրերը, սակայն միջոցառումների արդյունքում հնարավոր չի եղել սրան հայտնաբերել, բայց միջոցառումները շարունակվում ենէ:

ՇՇ ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության Երնան քաղաքի վարչության Արաբկիրի բաժսի պետի՝ 2023 թվականի հուլիսի 15-ի գրության համաձայն՝ օպերատիվ հետախուզական միջոցառումներ են անցկացվել աաա հետ հարազատական կապի մեջ գտնվող անձանց տվյալները

պարզելու ն վերջինների միջոցով եււ ԱՅ ։ւյանաբերելու համար, սակայն միջոցառումները դրական արդյունք չեն տվել, բայց միջոցառումները շարունակվում ենշ:

1 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր էին, թերթ 19:

2 Տես վարույթի նյութեր, հատոր էին, թերթ 120:

9

8. 2024 թվականի հուլիսի 10-ին մեղադրյալ ԾՏՏՅԵԼ:: պաշտպան Շ. Սարգպանը նախաքննության մարմնին միջնորդություն Է ներկայացրել` նշելով, որ առկա են հեռակա վարույթ իրականացնելու ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված հիմքերը ն պայմանները, ինչպես նան առկա չեն նույն օրենսգրքի 4/6-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված` հեռակա վարույթը բացառող հանգամանքները, ն Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանը վարույթի հանրային մասնակիցներին պարտավորեցրել է ապահովել վարույթի մասնավոր մասնակից աա

ՄԻԵԿ 6-րդ հոդվածով երաշխավորված արդար դատաքննության իրավունքը: Վերոգրյալի հիման վրա, խնդրել է որոշում կայացնել հեռակա: վարույթ իրականացնելու մասին, ավարտել նախաքննությունը ն գործն ուղարկել դատարան՝ հեռակա կարգով դատաքննություն անցկացնելու համարձ:

9. Նախաքննության մարմնի՝ 2024 թվականի հուլիսի 10-ի որոշմամբ վերոնշյալ միջնորդության քննարկումը հետաձգվել է` մինն միջսորդության վերաբերյալ վերջսական որոշում կայացնելու համար էական նշանակությոն ունեցող հանգամանքների պարզումը. «լ...) Սույն քրեական վարույթի քննության ընթացքում

: աման ունեցել Էէ

արացվել են ւփվյալներ, որոնց համաձայն` | | Է,

առողջական խեդիրներ, դիմել Է բուժօգնության, որի վերարերյալ սակայն հարագայում նոր տվյալներ ձեռք չեն բերվել ն վարույթ իրականացնող մարմինը չի բացառում, որ հեարավոր Է արեղծվել Է այնպիսի իրավիճակ, որի պարագայում ասան դրույթին չի կարողացել մասնակցել հարգելի

պատճառներով: Տվյալ փուլում հեռակա վարույթ իրականացնելու պարագայում չի բացառվում աաա վարույթին մասնակցելու հարգելի պատճառի

առկայությունը, որե էլ իր հերթին կարող Է հեռակա վարույթի իրականացմամբ առաջացնել անձի վիճակի վատթարացում, ուարի նշված միջնորդության լուծումը անհրաժեշտ էԼ հեարաձգել մինչն, մեղադրյաի՝ վարույթին մասնակցելու պատճառների պարզումը (...)»

3 Տես վարույթի Կյութեր, հատոր Լին, թերթեր 14-16:

4 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր էին, թերթեր 17-20:

10

է ԻՒ: առողջական վիճակը նորմալ է, վերջինս չունի Ի յայխսի առողջական խնդիրներ, որոնք կարող են խոչընդոտ հանդիսանալ սույն քրեական վարույթին վերջինիս մասնակցությանը, ուստի հեռակա վարույթ իրականացնելու պայմաններում նրա առողջական վիճակի վատթարացում չի կարող առաջանալ, ընդհակառակը` հեռակա վարույթ չիրականացնելը խախտում է աա

իրավունքները::

Պաշտպանը կից ներկայացրել է մեղադրյալ ԹԱՑ... հագրությամբ 2024 թվականի սեպտեմբերի 3-ի դիմումը` ուղղված նախաքննության մարմնին, որով վերջինս նշել է, որ չունի այնպիսի առողջական խնդիրներ, որոնք կարող են խոչընդոտ հանդիսանալ սույն քրեական վարույթին իր մասնակցությանը, ն խնդրել է քննարկել պաշտպանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 10-ի միջնորդությունը ու այն

բավարարելը:

Ա. Նախաքննության մարմինը, 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ, քննարկելով մեղադրյալ ԱՅՔ. աշւպան Հ. Մարգսյանի միջնորդությունը, մերժել է այս՝ արձանագրելով հետեյալը. «..) Ներկա փուլում, նկարի ախնենալով, որ աաա ...ւմ է քննաթյանից, վարույթ իրականացնող

մարմինը շարունակում է ձեռնարկել անհրաժեշ միջոցներ վարույթին մեղադրյալի մասնակցությունն ապահովպու համար, որի պայմաններում` ՀՀ քրեական դարավարության օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի Էին մասի դրույթների համաձայն` հեռակա վարույթ չի կարող իրականացվել (..)»՛:

12. ՇՇ գխավոր դատախազության մարդու դեմ ուղղված

հանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Հ.Մովսեսյանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 3-ի՝ բողոքը քննության առնելու մասին որոշման համաձայն` Վ...) Վարույթն իրականացնող մարմնին 03.09.2024թ. հասցեագրված դիմումով որպես իր բնակության հասցե նշել Է վերջինիս

՝

մեղադրյալ ՏաՋ

5 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր Էին, թերթ ՉԷ

ծ Տես վարույթի Կյութեր, հատոր Լին, թերթ 22:

7Տե՛ս վարույթի Կյութեր, հատոր Էին, թերթեր 23-26:

11

հաշվառման` Արարատի մարզ, Վեղի, Գոռավան համայնքի Նարեկացի փողոցի 46- րդ տունը, մինչդեռ Մերաքնասթյան մարմնից արացված գրաթյան համաձայն` հերախուզվոլ աաա: հարրնարերելու նպատակով այցելություններ են կատարվել վերջինի հաշվառման ն հավանական գտնվելու այլ վայրերը,

սակայն օպերասրիվ- Սերախուզական միջոցառումների արդյանքում հնարավոր չի

եղել հայրնարերել աաաաեէլ

Նման պայմաններում րեսկան վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից շարունակվում են ճեռնարկվել միջոցներ վարույթին մեղադրյալի մասնկացությունն

ապահովելու համար:

Անդրադառնալով բողոքում նշված այն հանգամանքին, որ նախաքննությունն իրականացնող մարմինը պարրավոր է կայացնել աաա ։ււմումբ

հեռակա վարույթ իրականացնելու մասին որոշում: քանի որ Երնան քաղաքի առաջին արյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 12.05.2024». որոշմամբ` վարպյթի հանրային մասնակցին պարտավորեցվել Է նան ապահովել վարույթի մասնավոր մասնակից աաա ՄԻԵԿ 6-րդ հոդվածով

կարգավորվող արդար դարաքննության իրավունքը, ապա պետք է փաարել, որ դարարանը պաշտպան Հայկ Սարգսյանի կաղմից ներկայացված բողոքը բավարարել Է օրենքի ուժով` վարույթի հանրային մասնակցից պահանջած նյութերը որոշմամբ սահմանված ժամկետում դարարան չներկայացնելու հիմքով, այլ ոչ թե քրեական վարույթի վերաբերելի նյութերն ուսումնասիրելու արդյունքում, հավանարար հաշվի առնելով նան այն հանգամանքը, որ բողոքում պաշտպանը հիշատակել Է հեռակա վարույթ իրականացնելու մասին միջնորդությունը վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իրեն չրրամադրելու հանգամանքը:

Գնում եմ, որ դարական ակտ կայացնելուց հեռո, ՄԻԵԿ 6-րդ հոդվածով կարգավորվող իրավունքները մինչդատական վարույթում ապառունիլ են վարույթ իրականացնող քննիչի կողմից մեղադրյալ ՄՋԱՏԱԼԵՏԵՏԱՔՔ այաշաւայան Հայկ Սարգսյանի` հեռակա վարայթ Իրականացնելու մասին պաշտպանի

միջնորդությունը քննության առնելու մասին կայացված որոշմամբ: Ավելին, անհրաժեշ է փաստել, որ հեռակա վարույթը, րար էության, մեղադրյալի արդար դատաքննության իրավունքից կատարված վերապահում է

12

հանուն, հանրային շահի գերակայության, հերնարար հեռակա վարույթ չկիրառելը որնէ կերպ չի կարող խախտել մեղադրյալի իրավունքները:

Ափիոփելով վերոգրյալը` աննրաժեշր է փապրակ, ռր աան քրեական ՆՅ. ասա նկատմամբ հեռակա

վարույթով առկա չեն մեղաղրյալ ՄԱԹ

վարույթ իրականացնելու բավարար հիմքեր, որպիսի պայմաններում վարույթն իրականացնող մարմնի որոշումն օրինական է, իսկ պաշփրսյանի բողոքն անհիմն է ն ենթակա է մերժման (..)»5:

Ստորադաս դատարանն ավական որոշումն

13. Առաջին ատյանի դատարանը, 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշմամբ, արձանագրել է հետնյաը. «ք..) Նախ, Դատարանը հարկ Է համարում անդրադառնալ բողոքարկված որոշմանը ն դրա՝ դատական երաշխիքների շրջանակում բողոքարկման ենթակա լինելու հանգամանքին: Դատարանը գնում է, ռր թեն մեղադրյալի բացակայությամբ վարույթը (այսահետր՝ հեռակա վարույթ) կարող է իրականացվել թե նախաքննության ն թե դատաքննության ընթացքում, սակայն նախաքննության ընթացքում ի հայտ եկած անհրաժեշ, պայմանների դեպքում առանց նշված հատուկ վարույթի կիրառման քրեական վարույթը չի կարող ուղարկվել դատարան, ինչն ուղղակիորեն զրկում է դատաքննության ընթացքում իրավունքների խախպաոմը վիճարկելու հնարավորությանը: Այլ կերպ, նախաքննության ընթացքում հեռակա վարայթ չկիրառելը բացաոում է դատաքննությունը, որի ընթացքում, րար էության, կարող էր իրացվել անձի իրավաչափ. շահերե արդյունավե պաշտպանելու հնարավորությունը: Այսինքն, Գարարանը գրնում Է, որ բողոքաբերի կողմից հիմնավորվել Է Օրենագրքի 299-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված պայմանը:

(յ) Դարարանն արձանագրում է որ առա է հեռակա վարույթ

իրականացնելու շքրեադարավարական րննադրությասբ նախադրնաված պայմանները: Մասնավորապես, մեարա ՈՍԱ որպես

մեղադրյալ է ներգրավվել ընդհանուր կարգով հրականացվոլ վարույթի շրջանակներում ն վերջինս խուսափել է քննությունից` խրեն մեղադրանք

Ց Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր Լին, թերթեր 3137:

13

առաջադրելուց հերո: Այսինքն, նա պատշաճ իրազեկված Է եղել թե քննվող քրեական գործի, թե իր վերաբերյալ կայացված որոշման ու կարգավիճակի մասին: Վերջինս քննության ընթացքում զրկված չի եղել սերկայաված լինելու հնարավորությունից, հաշվի առնելով պաշտպանների առկայությանը: Միննույն ժամանակ մեղադրյալը իր կամային ն գիրակցված վարքագծով ոչ մեկ անգամ է արտահայտել իր ցանկությունը հարուկ վարույթի կիրառման վերաբերյալ: Ավելին, վերջինս ուղխղ ձնակերպումներով գրության Էէ հասցեագրել վարույթն իրականացնող մարմին` խնդրելով իր նկարմամը հեռակա վարույթ կիրառել, հայտնելով, որ բացակայում է դրա կիրառմանը խոչընդո հանդիսացող որեէ հանգամանք: Ընդ որոմ, վարույթի հանրային մասնակիցների կաղմից Դատարանին չեն ներկայացվել Օրենարքի 476-րդ հոդվածի 2յրդ մասով նախատեսված ն, հեփնարար, հեռակա վարույթի բացառումը հիմնավորող փապարական տվյալներ: |

հնչ վերաբերվում է վարույթն իրականացնող քննիչի այն դիրքորոշմանը, որ շարունակվում են ձնոնարկվե անհրաժեշ, միջոցներ մեղադրյալի մասնակցությունը վարույթին ապահովելու համար, ասպա Դատարանն այն ընդունելի համարելով, արձանագրում է որ մեղադրյախի Ֆիզիկական հասանելիությունն ապահովելու համար գործադրված ջանքերը պարք է հիմնավորված լինեն: Սույն դեպքում, 2020 թվականի հունիսի 17-ին որոշում է կայացվն ՄԱՅՅՅԱԱԱ 2,0» ւյաւկանի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 150-րդ հողվածի 2-րդ մասի 5-րդ կարով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին ն 2021 թվականի փետրվարի 2Էին, ներա կողմից ինքնակամ ներկայանալուց հեպտ, վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել: 2022 թվականի փետրվարի 18-ին ԿԱՅԱՑ աաշադրված մեղադրանքը փոփոխվել է

ու նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՇ քրեական օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կեւռով ն 190- րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կերով: ԱՏ Թ նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին միջնորդությունը մերժվել է: 2022 թվականի հուլիսի 1-ի որոշմամը աատապաա նկարաամը որպես խափանման միջոց է կիրառվել կայանքը, սակայն վերջինիս հնարավոր չի եղել հայրնարերել: Այսինքն,

14

ԱՅՑ ելու արուց ավելի խուսափում է

քննությունից, իակ վարույթն իրականացնող մարմինը ձեռնարկել Է անհրաժեշւը միջոցներ նրա ֆիզիկական հասանելիությունն ապահովելու ուղղությամբ: Մասնավորապես, հանձնարարությոաւննեն են տփտրվպկլ ռարիկանության համապարասխան արորաբաժանումներին, սակայն ձեռնարկված օպերարիվ- հերախուզական միջոցառումների արդյունքում ՅԱՑՔ ապեարերել չի հաջողվել: Այսինքն, Դարարանը գտնում Է, որ երկու տարին բավարար ժամկեր է

Դատարանն արձանագրում Էէ, որ նա Ն. 0

արձանագրելու, որ մեղաղրյալին հայփրնարերելու նպատակով ռարխկանության համապատասխան արորարաժանումներին պարբերարար տրված

հանձնարարությունները հնարավոր չէ կարարել ն հարկ է գործադրված ջանքերը համարել սպառված: Ընդ որում, թեն առկա չէ ժամանակային չափորոշիչի վերարերյալ որնէ ուղենիշ, սակայն գործադրված միջոցների նույնաբնույթ լինելը Գարարանին նման դարողություն կատարելու հնարավորություն է պփալխա: Ինչ վերաբերվում Է քրեական վարույթով իրավական օգնություն ցույց տալու մասին միջազգային հարցմանը ն այդ կապակցությամբ պարասխան առացված չլինելուն, ասա Դատարանը փաարում է, որ այդ կասյակցությամբ հանրային մասնակիցների կողմից Դարարանին վերաբերելի տվյալներ չեն ներկայացվել, ն գտնում է, որ նշված հիմքով մեղադրյալի նկատմամբ հանրային քրեական հեւռապնդումը կասեցնելու առանձին հիմք է նախատեսված, որը սան դեպքում` որոշմամբ չի արձանագրվել:

Վերոգրյալի արդյունքում` Դարարանը ընդունելի Էէ Պասարու, բողոքաբերի դիրքորոշումը, որ տվյալ դեպքում խախտվել է մեղադրյալ ար ՄՈՍԵ «Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» 1950թ. կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով նախարեսված՝ ողջամիւր աաա գործի հրապարակային դատաքննության իրավունքը:

(..) Վերոգրյայն արձանագրելիս Դատարանն ընդգծում է նան Երնան քաղաքի առաջին ատյանի դարարանի 2024 թվականի մայիսի 02-ի թիվ ԵԳԴԱ0195/1/24 որոշումը, որի համաձայն` վարույթի հանրային Նասնակիցներին պարտավորեցրել

աա ԵԱՑ ՄԻԵԿ 6րդ

Է ասահովել վարույթի մասնավոր մասսակից աթ:

հոդվածով կարգավորվող արդար դատաքննության իրավունքը: Ինչ վերաբերվում է

15

դատախազ Հ.Մովսեպանի դիրքորոշմանը, որ թիվ ԵԳԱ/0195/1/24 որոշումը կայացվել է առանց որոշման հիմքում դրված փաարաթղթերի բովանդակային ռւսումնասիրության, ասպա Դատարանը գտնում Էէ, ոյ վարույթի հանրային մասնակցի կողմից կայացված մինչդատական ակտերի օրինականության կամ հիմնավորվածության վիճարկման դեպքում վերջինս կրում է իր կողմից կայացված ակտի փհիրավաչափության (օրինականութան կամ հիմնավորվածության) վերարերյալ անհրաժեշտ ն բավարար նյութեր Գատարան ներկայացնելու սարտականություն, ինչի չկարարումն, ինքնին, հանգեցնում Է բողոքաբերի կողմից մատնանշված բոլոր հիմնավորումներն ընդունելի համարելուն: Տվյալ դեպքում, նշված դատական ակտի մեջ արձանագրված` մասնակցի իրավունքի ապահովումը վերաբերել է հ թիվս այլն, հեռակա վարույթի կիրառմանը: Հերնարար, Դատարանը հիմնավոր չի համարում դարախազի դիրքորոշումը:

Վերոշարադրվածի. լույսի ներքո Վափարանը գրնում է, որ թխ աաա քրեական վարույթով մեղադրյալ ԻՋՏՈՑԵ ՅԱՅ, աշմւյան Հայկ Սարգսյանի բողոքը պեք Է բավարարել ն վարույթի հանրային մասնակցի վրա դնել աա ԽԱՅ դուվունքների խախտամը վերացնելուն ոապղված կոնկրեր

վարաթային ակփւ կայացնելու՝ հեռակա վարույթ փրականացնելու

պարտականություն:

(..) Միննույն ժամանակ, թեն բողոքարերի կողմից վիճարկման առարկա չի դարձել, սակայն նկատի ունենալով համապատասխան իխնարյւրութները իրարամերժ լինելը, Դարարանը՝ գրնում է, որ պետք է անդրադառնալ նան դարախազ Հ.Մովսեսյանի «Հանրային | քրեական հեւապեղումը կասեցնելու մասին» 2024 թվականի հուլիսի 12-ի որոշմանը: (..) նշված վերլուծության Ա եզրահանգումների համափրեքարում, նկատի ունենալով հեռակա վարույթի կարգով քննությունը շարունակելու պայմանների առկայությունը, Դատարանը գտնում է, որ պեարք է վերացնել նան դատախազ Շ.Մովսեսյանիէ «Հանրային քրեական հեռապնդման Մամկերը կասեցնելու մասին» 2024 թվականի հուլիսի 12-ի որոշումը

(թ

9 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 2, թերթեր 49-63:

16

14. Վերաքննիչ դատարանի` 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ի որոշման համաձայն` «..) Վերաքննիչ դարարանն արձանագրում է, ռր ՀՇ քրեական դարավարության օրենսգրքի կարգավորումներից բխում Է, որ հեռակա վարույթ կարող Է իրականացվել, եթե մեղադրյալը պատշաճ ծանուցված Լ իր նկատմամբ հարուցված քրեական հեւրապեղման մասին, խուսափում Է քրեական վարույթին մասնակցեց, փակ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ձեռնարկվել են անհրաժեշտ ն բավարար միջոցներ վարույթին մեղադրյալի մասնակցությունն ապահովելու համար:

Տվյալ դեպքում` մեղադրյալ Որ ւրա Է ներգրավվել

ընդհանուր կարգով իրականացվող վարույթի շրջանակներում, նրան առաջադրվել Է մեղադրանք ն դրանից հեւրռ խուսափել է քննությունից: Այսինքն՝ նա պատշաճ ծանուցված է եղել քննվող քրեական գործի ն այդ զործով իր` մեղադրյալի կարգավիճակ ունենալու մասին:

Ինչ վերաբերում է վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից իրականացված անհրաժեշր նե բավարար միջոցներին, ապա Վերաքննիչ դարարանն արձանագրում է, որ երկու տարուց ավել Է ինչ մեղադրյալը խոսափու է քննությունից, այդ ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմինը բազմաթիվ գործողություններ է կատարել նրան հայտնաբերելու նպատակով, ուարի այդ ժամանակահատվածն անհրաժեշ նեն բավարար է եղե մեղադրյալի

մասնակցությունն ապահովելու համար:

Վերաքննիչ դատարանը հարկանշական Է համարում այն, որ պաշփպանի կողմից մի քանի անդամ դիմումներ են հասցեագրվել հեռակա վարոյթի իրականացման համար, ավելին` մեղադրյալը ես դիմում Է հասցեագրել ն խեղրել հեռակա կարզով քննություն իրականացնել, որպիսի պայմաններում Վերաքննիչ դարարանն արձանագրում է, որ հեռակա վարույթի կիրառման հիմքերն առկա են եղել: Իսկ ինչ վերաբերում է բողոքաբերի կողմից մեղադրյաի դիմումում հաշվառման հասցեի նշման վերաբերյալ արված դիւրարկմանը, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում Էէ, որ մեղադրյալի դիմումում իր հաշվառման հասցեի նշումը փրամարանական է, քանի որ վարույթից խուսափելու դեպռում վերջինն իր փաարացի գտնվելու վայրը չէր նշի: |

17

Ինչ վերաբերում է բալոքարերի այն պնդմանը, որ դիմումում նշված չէ, ոյ մեղադրյալ Աաաա, ս: օրենքի կիրառման դեպքում առաջացող

իրավական հեւրնանքները,, որը հեռակա վարույթի կիրառմանը բացառող հանգամանք է, ապա Վերաքննիչ դարարանն արձանագրում է, որ ՀՇ քրեական դարավարության օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի Էին մասով սահմանված են հեռակա վարույթի կիրառման սայմանները, իակ նույն հոդվածի 2-րդ մասով` հեռակա վարույթի կիրառմանը բացառող հանգամանքները, որոնցում բողոքարերի կողմից մեջբերված հիմքը նշված չէ:

հնչ վերարերոմ է բողոքաբերի կողմից նշված քրեական վարույթով իրավական օգնություն | ցույց պայու մասին միջազգային հարցմանը ն այդ կապակցությամբ պատասխան արացված չլինելուն, ապա Վերաքննիչ դարարանն արձանագրում է, որ հանրային մասնակիցների կողմից դատարանին վերարերելի փվյալներ չեն ներկայացվել, ինչն արձանագրվել է նան դարարանի կողմից:

Իսկ ինչ վերաբերում է դատարանի կողմից բողոքարկվող որոշմամբ նան հանրային քրեական հերապեղումը կասեցնելու մասին 2024 թվականի ռողիսի 12-ի որոշմանը վերացնելու պարտականություն սահմանելուն, ապա Վերաքննիչ դարարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում: երբ դատարանը բողոքարկվող որոշմամբ հեռակա վարույթի կիրառումը համարել է թույլարրելի՝ նկատի ունենալով հեռակա վարույթի կարգով քննությունը շարունակելու պայմանների առկայությունը, դարարանն իրավաչափորեն անդրադարձել Է նան հանրային քրեական հերապնդոմի կասեցնկու մասն որաջման վերացման

անհրաժեշտությանը հաշվի առնելով, որ այդ որոշման չվերացման պայմաններում հնարավոր չէ հեռակա կարգով վարույթի շարունակությունը: Ավելին` հակառակ պարագայում դարախազի գործող որոշումն ուղղակի հակասության մեջ կլինի դատարանի որոշման հեւ, ինչը տրամաբանական չէ:

Ամփոփելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առաջին արյանի դատարանի որոշումը հիմնավոր է, ռւարի այն բեկանելու հիմքեր առկա չել.

Ս Տե՛ս վարույթի Կպութեր, հատոր 3, թերթեր 37-47:

Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

1. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչա՞փ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետնությունները՝ վարույթի հանրային մասնակցի վրա ՏԱԹ հււվուսքսերի խախտումը վերացնելուն ուղղված վարութային ակտ կայացնելու` նախաքննության մարմնի՝ միջնորդությունը քննարկելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշումը ն դատախազի` հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին 2024 թվականի հուլիսի 12-ի որոշումը վերացնելու պարտականություն դնելու վերարերյալ։

16. ՀՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Վճռաբեկ բողոքը ներկայացվում է նայն հիմքով, որով վերաքննիչ դարարանում` հատուկ վերանայման կարգով բողոքարկվել է առաջին ատյանի դատարանի դարական ակտը, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերաքննիչ դատարանը կայացրել է առաջին արյանի դարարանի դարական ակտից էապես փարբերվող դարական ակտ»: |

Վճռաբեկ դատարանը նախ արձանագրում է, որ ելնեով դատական

վերանայման ծավալի վերընթաց նվազման սկզբունքից, զրկված է բողոքաբերի՝ սույն որոշման 5.-րդ կետում վկայակոչված՝ հեռակա վարույթ իրականացնելու միջնորդությունը մերժելու դեմ ներկայացված բողոքի քննարկումը միադատական ակտերի իրավաչափության ստուգման դատական երաշխիքների շրջանակից դուրս լինելու վերաբերյալ փաստարկին անդրադառնալու հնարավորությունից, քանի որ բողոքաբերն այդ հիմքով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը չի բողոքարկել Վերաքննիչ դատարանում»: Շետնարբար, Վճռաբեկ դատարանը, սկատի ունենալով, որ ստորադաս դատարանները մեղադրյալ Մատա պաշտպան Հ.Մարգսյանի բողոքը քննության են առել ըստ էության ն իրենց որոշումներում շարադրել են ըստ էության հիմնավորումներ, անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել մի շարք իրավական դիրքորոշումներ, որոնք

ն Տե՛ս, ՄոաԼռնՏ համռոմեչտ, Վճռաբեկ դատարանի` Ռուբիկ Արշալույսյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԱՐԱԳ/0021/01/08 ն «Արդշինինվեարբանկ» փակ բաժնետիրական ընկերության գործով. 2015 թվականի հունիսի 5-ի թիվ ԳԴՅ/00011114 որոշումները:

19

կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նույնանման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձնավորման համար:

17. ՀՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի համաձայսն՝ «Լ Մեղադրյալի բացակայությամբ վարույթը (այսուհեը՝ հեռակա վարույթ) իրականացվում է միայն այն դեպքում. երը մեղադրյալը խուսափում է քրեական վարույթին մասնակցելուց: Հեռակա վարպթ կարող է իրականացվել, եթե մեղադրյալը պատշաճ ծանուցված է իր նկատմամբ հարուցված քրնական ձերապնդման մասին, հսկ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ձեռնարկվել են անհրաժեշտ ն բավարար միջոցներ վարույթին մեղադրյալի մասնակցությունն ապահովելու համար: |

2. Հեռակա վարույթ չի կարող իրականացվել, եթթե՝

1) մեղադրյալի մասնակցությունը վարույթին անհնար է հարգելի պարճառով:

2) մեղադրյալն անչափահաս է.

3) մեղադրյալը ենթադրյալ հանցանքը կատարել է անմեղսունակության վիճակում կամ ունի պատժի նշանակումը կամ կատարումն անհնար դարձնող հոգեկան առողջության խնդիր, կամ առկա է մեղադրյալի` այդպիսի վիճակում լինել վերաբերյալ ողջամիւթ կասկած»:

ՀՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 477-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն՝ «Եթե նախաքննության ընթացքում ի հայտ են գալիս սայն օրենսգրքի, 476-րդ հոդվածի` Լին մասով նախատեսված` հեռակա վարույթ իրականացնելու հիմքը ն պայմանները, ն միաժամանակ բացակայում են նույն հոդվածի 2. րդ մասով սահմանված` հեռակա վարույթի իրականացումը բացառող հանգամանքները, ապա քննիչը կայացնում Է վյալ մեղադրյալի նկատմամբ հեռակա վարույթ իրականացնելու մասին որոշում: Այդ որոշումը կարող է կայացվել մինչե նախաքննության ավարը»:

Վերոգրյալից բխում է, որ հեռակա վարույթի իրականացման հիմքը՝ քրեական վարույթին մասնակցելուց մեղադրյալի խուսափելն է: Սակայն միայն ադ հանգամանքը բավարար չէ հեռակա վարույթ իրականացնելու համար. պետք է առկա լինեն հեռակա վարույթի իրականացման պայմանները.

20

- կեղադրյալը պետք է պատշաճ ծանուցված լինի իր նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման մասին,

- վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից պետք է ձեռնարկված լինես անհրաժեշտ ն բավարար միջոցներ վարույթին մեղադրյալի մասնակցությունն ապահովելու համար:

Միննոյն ժամանակ, պետք է առկա չինես հեռակա վարույթի

իրականացումը բացառող՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքները:

18. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն՝ «. Քրեական վարույթի ընթացքում իր լիազորությաններն իրականացնելիս վարույթի հանրային մասնակիցը գործում է ինքնուրայն՝ հիմնվելով օրենքի, իակ օրենքով նախատեսված դեպքերում նան իրավասու անձի հանձնարարությունների վրա: Վարույթի հանրային մասնակիցը պատասխանատու է ներքին համոզմունքի վրա հիմեված իր վարութային ակտերի համար:

(..)

4. Քննիչը պարասխանատու է նախաքննության համակողմանիության, դրա բնականոն ընթացքի, քննչական գործողություններն օրենքով սահմանված կարգով ու ժամանակին կատարելու, ինչպես նան իր կիրառած հարկադրանքի միջոցների իրավաչափության համար: (..)»: |

Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ քրեական վարույթի ընթացքում քննություն իրականացնելու գործառույթը քննիչն իրացնում է վարութային հարաբերական ինքնուրույնության պայմաններում` քրեական դատավարության օրենսդրությամբ ամրագրված լիազորությւնների միջոցով, որոսք նրա կարգավիճակի հիմքն են կազմոմ ն որոնց կենսագործոմը պետք է համապատասխանէ դատավարական պահանջներին: Նախաքննության

համակողմանիությունն ապահովելու համար քննիչը լիազորված Է ինքնուրույն ուղղություն տալ քննությանը, քրեական դատավարության խնդիրները լուծելու

21

համար ընդունել անհրաժեշտ որոշումներ, օրենքին համապատասխան կատարել քննչական ն վարութային այլ գործողություններ»:

Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մինչդատական վարույթում մեղադրյ ալի նկատմամբ հեռակա վարույթ իրականացնելու հիմքերի ն պայմանների առկայության, ինչպես նան հեռակա վարույթի իրականացումը բացառող հանգամանքների բացակայության պարզումն ու հաստատումը վերապահված է վարույթի հանրային մասնակիցներին:

19. Սույն վարույթի Կյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

- Նախաքննության մարմնի՝ 2024 թվականի հուլիսի 10-ի որոշմամբ մեղադրյալ ատա նկատմամբ հեռակա վարույթ իրականացնելու վերաբերյալ

պաշտպան Հ.Սարգսյանի միջնորդության քննարկումը հետաձգվել է` մինչն միջնորդության վերաբերյալ վերջսական որոշում կայացնելու համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների պարզումը:

- 2024 թվականի հուլիսի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ աաա:

հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցվել է` մեղադրյալի քննությունից խուսափելու կամ այլ պատճառներով գտնվելու վայրն անհայտ լինելու հիմքով: Ն

- 2024 թվականի սեպտեմբերի 4-ին մեղադրյալ Խանաաւա

Հ.Մարգսյանը նախաքննության մարմնին դիմում է ներկայացրել` կցելով մեղադրյալ ապաաա ստորագրությամբ 2024 թվականի սեպտեմբերի Յի դիմումը ուղղված նախաքննության մարմնին, որով վերջինս նշել է, որ չունի այնպիսի առողջական խնդիրներ, որոնք կարող են խոչընդոտել սույն քրեական վարույթին իր մասնակցությանը, ն խնդրել է քննարկել պաշտպանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 10-ի միջնորդությունը ն բավարարել այնծ:

- Նախաքննության մարմինը, 2024 թվականի սեպտեմբերի ի որոշմամբ մեղադրյալ ը շան Հ Մարգսանի միջնորդությունը մերժել է՝

նկատմամբ

պաշտպան

Ց Տե՛ս Վճոաբեկ դատարանի` Արեմ Խաչիկյանի գործով 2023 թվական փետրվարի 10-ի թիվ ԵԳ/0577/1/20 որոշումը:

Ց Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ ն 9-րդ կետերը:

«Տե՛ս սույն որոշման Լ4րդ կետը:

5 Տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը:

22

արձանագրելով, որ վարույթն իրականացնող մարմինը շարունակում է ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցներ վարույթին մեղադրյալի մասնակցությունն ապահովելու համար, որի պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի: էին մասի դրույթների համաձայն` հեռակա վարույթ չի կարող իրականացվել:

Հսկող դատախազը 2024 թվականի: հոկտեմբերի 3-ի որոշմամբ մերժել է վերոնշյալ որոշման դեմ պաշտպան Հ.Սարգսյանի բողոքը:

- Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալը պատշաճ իրազեկված է քնսվող քրեական գործի ն| իր կարգավիճակի վերաբերյալ, իր կամային ն գիտակցված վարքագծով ոչ մեկ անգամ է արտահայտել իր ցանկությունը հատուկ վարույթի կիրառման վերաբերյալ, ինչպես նան երկու տարուց ավելի խուսափում է քննությունից, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինը ձեռնարկել է աներաժեշտ միջոցներ նյա ֆիզիկական հասանելիությունն ապահովելու ուղղությամբ` հանձնարարություններ են տրվել ոստիկանության համապատասխան: ստորարաժանումներին, Կակայն ձեռնարկված օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումների արդյունքում (ԽԱՑ հւյտնարերել չի հաջողվել: Վերոգրյալի հիման վրա, Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ երկու տարին բավարար ժամկետ է արձանագրելու, որ մեղադրյալին հայտնաբերելու սպատակով ոստիկանության համապ լ տասխան ստորարաժանումներին

պարբերաբար տրված հանձնարարություննե ը հնարավոր չէ կատարել ն հարկ է գործադրված ջանքերը համարել սպառված հաշվի առնելով գործադրված միջոցների նույնաբնույթ լինելը:

Անդրադառնալով քրեական վարույթով իրավական օգնություն ցույց տալու մասին միջազգային հարցմանը ն այդ կապակցությամբ պատասխան ստացված` չինելուն, Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ այդ կապակցությամբ հանրային մասնակիցների կողմից վերաբերելի տվյալներ չեն ներկայացվել, ն գտել, որ նշված հիմքով մեղադրյալի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդումը

6 Տես սույն որոշման 1-րդ կետը:

ծ Տես, սույն որոշման 12-րդ կետը:

23

կասեցնելու առանձին հիմք է նախատեսված, որը սույն դեպքում որոշմամբ չի արձանագրվել:

Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ տվյալ դեպքում խախտվել է մեղադրյալ եա «Մարդու իրավոնքնրի ն հիմնարար

ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով սախատեսված` ողջամիտ ժամկետում գործի հրապարակային

դատաքննության իրավունքը:

Վերոշարադրյալի հիման վրա, Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ աաա ւԼւշույան ՀՍարգսանի բողոքը բավարարել է ն վարույթի

հանրային մասնակցի վրա դել լա Թ իրավունքների խախտումը

վերացնելուն ուղղված կոնկրետ վարութային ակտ կայացնելու՝ հեռակա վարույթ իրականացնելու պարտականություն: Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանը, նկատի ունենալով հեռակա վարույթի կարգով քննությունը շարունակելու պայմանների առկայությունը, գտել է, որ պետք է վերացնել նան դատախազ Հ.Մովսեսյանի՝ հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին 2024 թվականի հուլիսի 12-ի որոշումը:

- Վերաքննիչ դատարանն անփոփոխ է թողել Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, արձանագրելով, որ երկու տարուց ավել է, ինչ մեղադրյալը խուսափում է քննությունից, այդ ընթացքում վարույթ. իրականացնող մարմինը բազմաթիվ գործողություններ է կատարել նրան հայտնաբերելու նպատակով, ուստի այդ ժամանակահատվածն անհրաժեշտ ն բավարար է եղել մեղադրյալի

մասնակցությունն ապահովելու համար:

Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատախազի՝ հանրային քրեական հետապնդումը կասեցնելու մասին 2024 թվականի հուլիսի 12-ի որոշումը վերացնելու պարտականություն սահմանելուն, արձանագրել է, որ տվյալ դեպքու, երբ Առաջին ատյանի դատարանը բողոքարկվող որոշմամբ հեռակա վարույթի կիրառումը համարել է թույլատրելի՝ նկատի ունեսաով հեռակա վարույթի կարգով քննությունը շարունակելու պայմանների առկայությունը, իրավաչափորեն անդրադարձել է սան հանրային

Ց Տե՛ս սույն որոշման 1-րդ կետը:

24

քրեական հետապնդումը կասեցնելու մասին որոման վերացման

աներաժեշտությանը՝ հաշվի առնելով, որ այդ որոշման չվերացման պայմաններում հնարավոր չէ հեռակա կարգով վարույթի շարունակությունը: Ավելին` հակառակ պարագայում դատախազի գործող որոշումն ուղղակի հակասության մեջ կլինի դատարանի որոշման հետ, ինչը տրամաբանական չէՑ:

20. Նախորդ կետում ներկայացված փաստական հանգամանքները

գնահատելով սոյն որոշման 17-18-րդ կետերում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով ստորադաս դատարանները, վարույթի հանրային մասնակցի վրա հեռակա վարույթ իրականացնելու: պարտականություն դնելով, հաշվի չեն առել, որ մինչդատական վարույթում մեղադրյալի նկատմամբ հեռակա վարույթ իրականացնելու հիմքերի ն պայմանների առկայության, ինչպես սնան հեռակա վարույթի իրականացումը բացառող հանգամանքների բացակայության պարզումն ու հաստատումը վերապահված է վարույթի հանրային մասնակիցներին: Տվյալ դեպքում նախաքննության մարմինն արձանագրել է, որ շարունակում է ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցներ վարույթին մեղադրյալի մասնակցությունն ապահովելու համար, որի պայմաններում ՇՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 476-րդ հոդվածի Լին մասի դրույթների համաձայն` հեռակա վարոյթ չի կարող իրականացվել: Հետնարար ստորադաս դատարանները, հակառակ համոզմանը հանգելով ն նախաքննության մարմնի վրա հեռակա վարույթ իրականացնելու պարտականություն սահմանելով, խախտել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի պահանջը:

2Լ Ինչ վերաբերում է Առաջին ատյանի դատարանի հետնությանը, որ տվյալ

աա ԹԽ ււլջամիտ ժամկետում գործի

դեպքում խախտվել է մեղադրյալ ԱՎԻ

հրապարակային դատաքննության իրավունքը, Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ մինչդատական վարույթում մեղադրյապի նկատմամբ հեռակա. վարույթ իրականացնելու վերաբերյալ պաշտպանի միջսորդությունը մերժելու մասին

Ց Տե՛ս սույն որոշման Արդ կետը:

20 "Տե Կ, նույն որոշման ԼՈ-րդ կետը, ինչպես նան վարույթի նյութեր, հատոր 2-րդ, բերթ 54:

25

որոշումը որնէ պարագայում չի կարող դիտարկվել որպես մեղադրյալի իրավունքի կամ իրավաչափ շահի նկատմամբ ներգործություն»:

Հատկանշական է, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել առ այն, որ մեղադրյալը չի կարող որպես ողջամիտ ժամկետում գործի քննության իրավունքի խախտման հիմք մատնանշել իր փախուստի մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը, որի ընթացքում ինքը փորձել է խուսափել սեփական երկրում արդարադատության առջն կանգնելուց: Մեղադրյալի փախուստն ինքնին որոշակի հետնանքներ ունի Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի էին կետով նախատեսված երաշխիքի շրջանակի վրա՝ դատավարության տնողության առնչությամբ: Երբ մեղադրյալը փախուստի է դիմում իրավունքի գերակայության սկզբունքը հարգող պետությունից, կարելի է ենթադրել, որ նա իրավունք չունի բողոքելու այդ փախուստին հաջորդած դատավարության անհիմն երկար տնողությունից, եթե միայն չներկայացվեն բավարար հիմնավորումներ այդ ենթադրությունը հերքելու համար2

22. Վճոաբեկ դատարանը, անդրադառնալով բողոքաբերի՝ սույն որոշման 54-րդ կետում վկայակոչված փաստարկին, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, դատախազի՝ հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին 2024 թվականի հուլիսի 12-ի որոշումը վերացնելով, դուրս է եկել բողոքի շրջանակներից, քանի որ այդ որոշումը բողոքաբերի կողմից տվյալ բողոքով վիճարկման առարկա չի դարձվել:

Այսպես ՀՀՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 30ԼՒրդ հոդվածի համաձայն` «Լ Մինչդատական անտի վերաբերյալ բողոքը պարունակում է՝

(..)

8) բաղոքի փաարարկները ն պահանջը. (..)»:

ՀՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 304րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն` «Լ Մինչդատական ակտի վիճարկման վարույթի արդյունքով

Հ Տես, Վճռաբեկ դատարանի` Արավան Գրիգորյանի գործով 2026 թվականի հուլիսի 24ի թիվ ԵԳԱ0364/1/23 որոշումը:

Ք Տես, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ ռքնք ս. 17աքեօջ» գործով 2006 թվականի սեպտեմբերի 20-ի վճիռը (գանգատ թիվ 18078/02)։

Ց Տես, վարույթի նյութեր, հատոր էին, թերթեր 2-8:

26

դատարանը որոշմամբ ամբողջությամբ կամ մասնակի բավարարում է բողոքը կամ մերժում է այն»:

Վերոգրյալ իրավանորմերից բխում է, որ մինչդատական ակտի վիճարկման վարույթ իրականացնելիս, Առաջին ատյանի դատարանը կաշկանդված է բողոքի պահանջով, ուստի բողոքի շրջանակներից դուրս գալու, առավել ես մինչդատական ակտի վիճարկման սույն վարույթով բողոքարկման առարկա չհանդիսացող ակտի իրավաչափությունը գնահատելու իրավասություն չունի: Հատկանշական է նան, որ հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին դատախազի՝ 2024 թվականի հուլիսի 12-ի որոշման դեմ պաշտպանական կողմը բողոք է ներկայացրած եղել, որը Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ թիվ ԵԴ1/0593/11/24 որոշմամբ մերժվել է:

23. Շետնարար, Կատրագաս դատարանների հետնությունները՝ վարույթի հանրային մասնակցի վրա ԽԹՋԱՏԱՏԱՔԵՑ իրավունքների խախտումը վերացնելուն ուղղված վարութային ակտ կայացնելու՝ նախաքննության մարմնի՝ միջնորդությունը քննարկելու մասին 2024 թվականի սեպտեմբերի 12-ի ն դատախազի՝ հանրային քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու մասին 2024 թվականի հուլիսի 2-ի որոշումները վերացնելու պարտականություն դնելու վերաբերյալ, իրավաչափ չեն:

24. Վերոգրյալի հիման վրա, Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ նտորադաս դատարանները թույլ ես տվել դատական սխալ` ՀՀՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի րդ հոդվածով սահմանված վարույթի

հանրայնության սկզբուսքի խախտում, ինչը նույն օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի համաձայն, հիմք է ստորադաս դատարանների Պւշումները բեկանելու ն փոխարինող դատական ակտ կայացնելու մեղադրյալ պաշտպան

Շ.Մարգսյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարան ներկայացված բողոքը մերժելու

համար:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ, 171-րդ հոդվածներով ն 2021 թվականի հունիսի 30-ին ընդունված Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 3Լրդ, 33-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 28Լրդ, 352-րդ, 393-րդ, 361363-րդ ն 400-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Լ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի` 2024 թվականի նոյեմբերի 18-ի որոշումը ն այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2024 թվականի դեկտեմբերի 27-ի որոշումը բեկանել:

2. Մեղադրյալ ԹԹԹ8

ԱՅՑԵ: աեր: պաշտպան Հ Սարգսյանի

կողմից Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական

դատարան ներկայացված բողոքր մերժել:

Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

Նախագահող՝ ւ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Գատավորներ՝ | ՆՆ չ չ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Շ. ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

| ԱԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

ՀՈՐՆ ԸԺԱԳԵՎՈՍՅԱՆ

«ՀՈՐ` ԱՊՈՂԴՈՍՅԱՆ