ՀԿԴ/0039/15/24

ՀԱԱԱՆ(ՃՈ ՀԿԴ/0039/15/24

/ ԱՏ

ՄՐՑ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր Տ.Դավթյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր Ա.Մարտիրոսյան

2025 թվականի փետրվարի 24-ին քաղաք Երնանում

ՇԸ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

ԱԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով թիվ ՇԿԴ/0039/15/24 դատական վարույթով ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝

2

Վերաքննիչ դատարան)՝ 2024 թվականի մայիսի 20-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Պողոսյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1: 2020 թվականի սեպտեմբերի 1-ին աը

2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվը ւան գործը:

2020 թվականի դեկտեմբերի 14-ի անը

աաա շի: ջրեական օրենսգրքի 308-րդ

հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ Սրաաով քրեական գործը, որը 2020 թվականի դեկտեմբերի 21-ին միացվել է թիվ անը ւան գործին (այսուհետ նան՝ քրեական վարույթ):

2. 2024 թվականի մարտի 2-ին զարն

Մրրո որու 0 ԱԱՈՏ Աա Աան ԱՈ: ԱՔրո նրանն

աաա տ նան՝ Քիչ) որոշում է կայացրել թիվ Խր

քրեական վարույթով աւար գույքի արգելադրման մասին, ն նույն օրը ՇԸ հակակոռուպցիոն դատարա է ներկայացել այդ որոշման

իրավաչափությունը հաստատելու վերաբերյալ միջնորդություն:

3. ՀԸ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2024 թվականի ապրիլի 2-ի որոշմամբ Քննիչի վերը նշված միջնորդությունը բավարարվել է:

4. Վերաքննիչ դատարանը արարո հատուկ վերանայման բողոքի

քննության արդյունքում 2024 թվականի մայիսի 20-ին որոշում է կայացրել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 2-ի որոշումը բեկանելու, Քննիչի միջնորդությունը մերժելու ն գույքի արգելադրման մասին 2024 թվականի մարտի 2Լի որոշումը վերացնելու մասին:

5. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր

դատախազի տեղակալ Ա.Պողոսյանի կողմից բերվել է հատուկ վերանայման

Յ

վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 17-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, դրանք հիմնավորող փաստարկները ն

պահանջը.

Վճոաբեկ բողոքը քննվում է հետնալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.

6. Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա:

6Լ Ըստ բողոքաբերի՝ գույքի արգելադրման մասին Քննիչի որոշումը համապատասխանել է հանցագործության արդյունքում առաջացած գույքի բռնագրավումն ապահովելու նպատակով արգելադրում կիրառելու մասին դատավարական ակտի օրինականության, հիմնավորվածութան ն

պատճառաբանվածության պայմաններին: Մասնավորապես արգելադրման հիմք է հանդիսացել տվյալ գույքի՝ առերնութ հանցագործության արդյունքում ստացված լինելու հանգամանքն ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվելը, իսկ արգելադրման իրավաչափ նպատակը` հանցագործության արդյունքում ստացված գույքի հնարավոր բռնագրավումն ապահովելը:

Միննույս ժամանակ, գույքի արգելադրման մասին որոշմամբ Քննիչն անդրադարձել է նան վերաբերելի իրավակարգավորումներին ու դրանք համադրելով քրեական վարույթի փաստական հանգամանքների հետ՝ հանգել է տվյալ գույքի արգելադրման անհրաժեշտության մասին իրավաչափ հետնության՝ կայացնելով հիմնավոր որոշում:

62. Բողոքաբերը նան նշել է, որ տվյալ դեպքում առկա է եղել նախաքննութան ընթացքում նշանակված դատաապրանքագիտական

փորձաքննության եզրակացություն, համաձայն որի՝ 3.306.000 ՀՀ դրամով օտարված խնդրո առարկա գույքի իրական շուկայական արժեքն օտարման պահի դրությամբ կազմել է 15.120.000 ՀՀ դրամ:

4

Ըստ բողոքաբերի արգելադրման պահին գույքի շուկայական արժեքն օրենքով սահմանված կարգով որոշված չլինելու մասին Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունը հիմնազուրկ է, միաժամանակ անտեսվել է այն հանգամանքը, որ տվյալ դեպքում գույքի արգելադրումն իրականացվել է այդ գույքի բռնագրավումն ապահովելու նպատակով:

6.3. Բողոքաբերը նան նշել է, որ Քննիչի որոշումը կայացվել է այն ժամանակ, երբ նախաքննության ընթացքում ճեռք բերված փաստական տվյալների համակցությունը բավարար է եղել խնդրո առարկա գույքը ենթադրյալ հանցանքի արդյունքում ստացված լինելու հանգամանքը գնահատելու համար:

64. Միննուն ժամանակ, ըստ բողոքաբերի Վերաքննիչ դատարանն

անտեսել է նան այն հանգամանքը, որ գույքի արգելադրման մասին Քննիչի որոշմամբ պարը լլ: միայ իր հայեցողությամբ գույքը տնօրինելու հնարավորությունից, սակայն զրկված չէ այն ազատորեն տիրապետելու իրավունքից, որպիսի իրավունքը նա իրացնում է նան այժմ, ն արգելադրմանն ուղղված գործողությունների դեմ նրա առարկությունները վկայում են գույքն օտարելու մտադրության մասին, ինչը նս Վերաքննիչ դատարանի կողմից անտեսվել է:

7. Վերոգրյալի հիման վրա բողոքաբերը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի մայիսի 20-ի որոշումն ամբողջությամբ բեկանել ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

8. Գույքի արգելադրման մասին Քննիչի՝ 2024 թվականի մարտի 21-ի որոշման համաձայն «(.) 15112020». աաատտատաաաաաաաւււյււյւը

ԱԱ Աաաա ա

դատախազին հասցնագրված դիմումի հիման վրա, մասնավորապես հաշվի առնելով դիմումում նշված այն հանգամանքները, որ Արարա ավարով Արան որնա ր ն ախխնննա աան Աու ա ամատան| ....։. ԱՋՋ

Մարո ... Սանաոաամագենու ւ նարխեաաի

5

գփեվող նախկին քաղաքացիական պաշկայանության շենքը շուկայականից էականորեն ցածր արժեքով, ձնականորեն կազմակերպված աճուրդի միջոցով, որն այժմ վաճառվում է 80.000 ԱՄՆ դոլարով, նար ոաաաոան վոավնավ ատկ կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308րդ հոդվածի Լին մասով նախաձեռնվել է քրեական վարույթ, որը միացվել է աու քրեական վարույթին:

(յ

Իրականացված նախաքննության ընթացքում պարզվել է, որ 27.02.1991թ. ասա. րդի գործկուի կողմից լարան

Արարա. ւ «ուղ 30 քմ մակերեսով

տարածքը հատկացվլ է մանկական դպրոցական գրադարանների

կենտրոնացված համակարգին՝ գրադարանը ընդարձակելու համար:

ախն Ա ԱԱ

Անա Ն Ր ԱՆԱ

արջ հասցեում գտնվող 13.6 քմ հասարակական նշանակության տարածքները միավորվել են ն արացել նոր հազը

Աոա ուա նում

01.10.2014». անարի.» լողմից տրված անշարժ

գույքի գնահատման հաշվետվության համաձայն՝ ԱԱ Աաաա վ

Արրաաաաաաաաաաաաաաաաաաաթաթհաա..:ո:5«

քմ մակերեսով տարածքի ն 13.6 քմ մակերեսով գրադարանի շուկայական արժեքը նույն օրվա դրությամբ կազմել է 3.003.000 ՀՀ դրամ:

27.1.2014թ. ոլտշում է կայացվել գույքը աճուրդային կարգով մեկնարկային 3.003.000 ՀՀ դրամով վաճառելու վերաբերյալ:

Արդյունքում հաղթող է ճանաչվել աճուրդում: առավելագույն` 3.306.000 ՀՀ դրամ առաջարկած մամակից աան... շ25222:.. թվ է

անշարժ գույքի առուվաճառքի պայմանագիր:

20.02.2024թ. արացվել է 07.09.2023թ. նշանակված

դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 23-2015 եզրակացությունը,

6

ծ,»5»...`` ԱՈ

աստ ու Սասարակական նպապավային

նշանակության անշարժ գույքի /մակերեսր՝ 103 քմ/ շուկայական արժեքը 0110.2014թ. դրությամբ կազմել է մուտ 15.120.000 ՀՀ դրամ:

Հիմնավորվել է, որ աաա ւ յց 204

թվականի հոկտեմբերի Լին տրված գնահատման հաշվետվության մեջ կիրառված մեթոդները թեն առհասարակ հանդիսանում են գիվականորեն հիմնավորված դասական մեթոդներ, սակայն համեմատական մեթողի ժամանակ ընտրված 2-րդ ն 3րդ անալոգների գները, որոնք րար գնահատողի կողմից կազմված գնահատման հաշվետվության համեմատական մեթոդի բաժնում առկա նկարագրության արացվել են արար Ո ".շֆՖուոո'

ինֆորմացիոն բազայից, չեւ համապատասխանում տվյալ ժամանակահատվածի դրությամբ առկա իրական գներին, քանի որ առկա են էական գնային տարրբերություններ՝ իրական փաստացի վաճառքների համեմատությամի:

Թիվ Լին համեմատական անալոգի հետ կապված համապատասխան

ուղղումները հիմնավորված չեն, քանի որ փորձաքննության օբյեկտ հանդիսացող անշարժ գույքը, որը տեղակայված է եղել աայ

Լ աա աաա աաա ազ ԱԱ ԱԱ...)

քաղաքի կենտրոնական հատվածից շուրջ 600-700 մեւրր հեռավորության վրա՝ աար ջում իսկ ընտրված համեմարական թիվ 1

անալոգը, որը տեղակայված է եղե արան...

գտել աար. 1ոոուկան հատվածից 1: կմ հեռավորության

ա` փողոցի վերջնամասում ն գնահատողի կողմից համեմատական

աղյուսակի «գրավչությու, ե տրանսպորտի մատչելիություն» փողում գրվածի համաձայն՝ դիրարկվել է ավելի լավ, քան գնահատվող օբյեկտը:

Գնահատողի կողմից համեմատական մեթոդի աղյուսակում համեմատական անալոգների համար 1 քմ-ի շուկայական արժեքը /գինը/, համապատասխան ուլդումներ կատարելով ն այն գնահատող օրյեկտին համապատասխանեցնելով տատանվել է 12.283 ՀՀ դրամից մինչն 42646 ՀՀ դրամ, մինչդեռ Կադատտրրի

7

կոմիտեի կողմից 2014թ.-ի հոկտեմբեր ամսվա հրապարակված անշարժ գույքի վերլուծության համաձայն նաք քաղաքում տվյալ ժամանակահապտվածում շուկայական միջինացված գները 1 քմ-ի համար տատանվել է 96.850-100.000 ՀՀ դրամ միջակայքի սահմաններում:

Եկամտային մեթոդի կիրառման ժամանակ գնահատվող օրյեկտի համար, որպես 1 քմ-ի վարձակալման հավանական միջին արժեք ընդունված 750 ՀՀ դրամի, ինչպես նան կատարված համապատասխան մասհանումները ասյնպես հիմնավորված չեն, քանի որ նշված են միայն վերջնական արդյունքները` առանց որնէ մեկնաբանության նե/կամ առանց դրանց արացման աղբյուրի նշման:

Այսինքն` վերր նշված գործողությունների արդյունքում մառ

համայնքին պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի` 11814.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս:

Քրեական վարույթի ընթացքում հիմնավորվել է նան այն հանգամանքը, որ աճուրդի անցկացման ն գույքի օտարման ժամանակահատվածում էաեվ առ աար, միացել է քաղաքապետի

տեղակալը ն բազմիցս հանդիսացել է նան աճուրդային հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ, միաժամանակ հանդիսացել է քաղաքապետ Աա: ատար, րաիսի հանգամանքի մասին իր կողմից որպես վկա

տրված ցուցմունքում նշե է նան ժաարրռարարարաը

Արաաաան աա աոմամանան ն Աու անան 11:

Արորն ով հանդիսացել է աճուրդային հանձնաժողովի անդամ՝

միաժամանակ հանդիսանում է աճուրդում հաղթող ճանաչված մասնակից Ա աա ոն:

(-:)

Տվյալ պարագայում արը... րույթի ընթացքում ձեռք

բերված ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվել 1, ոը

Աի համայնքին պատկանող, համայնքային սեփականություն

Աաաա ՆՆ ՆՆ Ս

ասավ գույքը համայնքի ղեկավարի կողմից պատվիրված

8

անշարժ գույքի գնահատման հաշվետվության հիման վրա՝ շուկայական արժեքից էականորեն ցածր արժեքով, կազմակերպված աճուրդի ընթացքում վաճառվել է աճուրդում: առավելագույն` 3.306.000 ՀՀ դրամ: առաջարկած մասնակից ճա Սրատրաոքը ում հետ 25.122014թ. կնքվել է անշարժ գույքի առուվաճառքի պայմանագիր:

(..)

Նախաքննության ընթացքում` հիմնավորվել է, որ անան

կաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաահաա ոո «ճշարժ

գույքը պական աաա ՀՀւորի կոմիտեից արացված

անշարժ գույքի կաղդաարրային գործում առկա տվյալների:

Բացի այդ, 15.012024թ. վմտրձագերի հետ դեպքի վայր այցելության ժամանակ աա ու հայրարարել ե որ ցանկություն

ունի վաճառելու անշարժ գույքը, քանի որ այն այս պահին որնէ նպատակի չի ծառայում: Բացի այդ, դոան վրա նս փակցված է եղել գույքի վաճառքի վերաբերյալ հայտարարություն` կից էա աու աը բջջային հեռախոսահամարի նշումով:

Հաշվի առնելով վերոգրյալը, պետք է փատտել, որ ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվել է, ոո մայն

Աաաա... հասարակական

նպատակային նշանակության անշարժ գույքը ուղղակիորեն արացվել է հանցագործության արդյունքում:

(»:)

Հաշվի առնելով, որ ապացույցների զերակշոությամբ հիմնավորվել է, որա Արոր արան: աաա Աա ամանակ

հասցեում գտնվող հասարակական նպատակային նշանակության անշարժ գույքը, ուղղակիորեն արացվել է ենթադրյալ հանցագործության արդյունքում ն այն դատարանի կողմից ենթակա է պարտադիր ըոնագրավման, ուստի Լեյլնելով վերոգրյալից ն հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 4-րդ մասը ն ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի Էին մասի 29-րդ կետով, 151Լ135-րդ հոդվածների պահանջներով (որոշեցի) թիվ

9

Լ րրա ԼպԼիը՝«՝«Կ Օ։ՁՕ` խե ՈՆ

իրավունքով պատկանող աաա

աաա ւու հասարակական նպատակային

նշանակության, արարը ւն ծածկագրով 894 քմ

մակերեսով ւ արա ւյ տ ծյագրու, 36 քմ

մակերեսով անշարժ գույքի վրա կիրառել արգելադրում: (...)»/:

9. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 2-ի որոշման համաձայն՝ «(...) 2023 թվականի մարտի 2Լի գույքն արզելադրելու մասին որոշման ուտումնասիրության արդյունքում Դատարանն արձանագրում է, որ դրանում, որպես գույքի արգելադրման նպատակ է նշվել գուքի բռանգրավման ապահովումը, իսկ որպես հիմք՝ ապացույցների զերակշոությամի հիմնավորվում է, որ այդ գոայքն ուղղակի կամ անուղղակի առաջացել կամ արացվել է հանցագործության արդյունքում:

Դատարանը, նկատի ունենալով մեղսագրվող արարքի բնույթը, կատարման ենթադրյալ եղանակը, պատճառված վնասի չափը, վերոգրյալ իրավանորմերի, ինչպես նան վկայակոչված նախադեպային որոշումների լույսի ներքո արձանագրում է, որ գույքի արգելադրման նպատակը ն հիմքն առկա է:

Այսպես՝ միջնորդությանը կից ներկայացված նյութերն իրենց

գերակշռությամբ, մասնավորապես՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի Լին ամայ Երան ՍՊ ընկերության կողմից տրված անշարժ գույքի գնահատման հաշվեւրվությունը, որի համաձայ

ղարա ախս... 59: մակերեսով

տարածքի ն 13.6 քմ մակերեսով գրադարանի շուկայական արժեքը նույն օրվա դրությամբ կազմել է 3.003.000 ՀՀ դրամ, 2014 թվականի նոյեմբերի 27-ին գույքն աճարդային կարգով՝ մեկնարկային 5.003.000 ՀՀ դրամով վաճառելու վերաբերյալ փատրաթութը, 2014 թվականի դեկտեմբերի 25ին 31306.000 ՀՀ դրամ առաջարկած մասնակից անան... ուշ ճշարՀ գույքի

առուվաճառքի պայմանագիրը, 2024 թվականի փետրվարի 20-ին նշանակված

1 Տե՛ս թիվ ՀԿԴ/0039/15/24 դատական վարույթի նյութերը, հատոր 1, թերթեր 11-17:

10

դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 23-2015 եզրակացությունը, որի աա 2: ՄԱՐՈՆ Նոյ

Ատարոմ նանում հասցեում գտնվող հասարակական նպատակային

նշանակության անշարժ գույքի /մակերեսը՝ 103 քմ/ շուկայական արժեքը 2014 թվականի հոկտեմբերի Լի դրությամբ կազմել է մոտ 15.120.000 ՀՀ դրամ, վկայում են, որ աար... : իրավունքով պատկանող տ

Սրան Ան ԳԱԱ Ակնա Հանուր

հասցեում գտնվող անշարժ գույքը հնարավոր է առաջացել է ենթադրյալ հանցագործության արդյունքում:

Դատարանի դիրքորոշումը ըխում է ներկայացված նյութերից, որով առերնույթ փասպվում է, որ անշարժ գույքը ձեռք է բերվել շուկայականից ավելի էժան, այն Լ՝ 3.306.000 ՀՀ դրամ արժեքով, մինչդեռ համաձայն փորձագետի եզրակացություն` 2014 թվականի հոկտեմիերի Էի դրությամբ նշյալ անշարժ գույքի արժեքը կազմել է մոտ 15.120.000 ՀՀ դրամ:

Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նան այն, որ սույն փուլում ապացույցների րար էության քննություն ն գնահատում չի կարող իրականացվել, այլ միայն հնարավոր է հատրատել կամ հերքել ներկայացված նյութերի պայմաններում առերնութ ապացույցների գերակշռության հանգամանքը, Դափարանը գտնում է, որ առկա է ապացույցների գերակշռություն, որով հատրատվում է, որ հիշյալ անշարժ գույքը արացվել է ենթադրյալ հանցագործության արդյունքում:

Նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12Լրդ հոդվածի Էին մասն իմպերատիվ կարգով ասհմանում է, որ հանցագործության արդյունքում ուղղակի առաջացած կամ արացված գույքը դատարանի կողմից ենթակա է պարտադիր բոնագրավման, իսկ այն դեպքում ենթադրյալ հանցագործության արդյունքում առերնույթ արացվել է Աաաա

աատստտաաաաաա ող անշարժ գույքը, ուսրի Դատարանը

գւրնում է, որ քննիչի կողմից նշված գույքի արգելադրման նպատակը` գույքի հնարավոր բոնագրավումն ապահովելը, առկա է ն իրավաչափ:

1

Բացի այդ, Դատարանը գտնում է, որ գույքի արգելադրման մասին որոշմամբ պահպանված է նան գույքի արգելադրման կարգին վերաբերող օրենադրական պահանջները:

Այսինքն` արգելադրումն իրականացվել է Օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան ն անձի սեփականության իրավունքի վրա առկա

ազդեցությունն օրինական է, քանի որ պահպանված է համաչափության ակզբունքը, ինչպես նան հանրային ն մասնավոր շահի ողջամիտ

հավասարակշոությունը:

Վերոգրյալի համատեքստում Դատարանն արձանագրում է, որ 2024 թվականի մարտի 2-ի գույքն արգելադրելու վերաբերյալ որոշումն իրավաչափ է ն կայացվել է Օրենսգրքի ԹԼ13-րդ հոդվածներով նախատեսված պահանջների պահպանմամբ, ուարի քննիչի միջնորդությունը հիմնավոր է ն ենթակա է բավարարման: (...)»7:

10. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի մայիսի 20ի որոշման համաձայն՝ «(...) Աալրադառնալով գույքի արգելադրման իրավաչափության հասրատմանը` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանի համար ինչպես քննիչի միջնորդության, այնպես էլ վարույթի նյութերի, վիճարկվող դատական ակտի ն կողմերի դիրքորոշումների ուսումնասիրության արդյունքում տեսանելի է դառնում այն պատկերը, որ քրեական վարույթը հարուցվել է 2020 թվականի դեկտեմբերի 14-ին, իսկ գույքի արգելադրման մասին որոշումը կայացվել Լ 2024 թվականի մարտի 2-ին, այսինքն` վարույթի հարուցումից 4 տարի անց: Ուշագրավ է այն հանգամանքը, որ գույքի արգելադրման որոշումը չի կայացվել՝ հրապաալությունից ելնելով, այլ այն կանխավարկածով, ոչ խնդրո առարկա գույքը ձեռք է բերվել հանցագործության արդյունքում: Միաժամանակ, անցնող տարիների արդյունքում վարույթի ելքի համար էական իրողություն չի փոխվել այն հանգամանքի հաշվառմամբ, որ վարույթի հարուցումից մինչ օրս որնէ անձ որպես մեղադրյալ չի ներգրավվել/որե մեկի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում չի հարուցվել: Ավելին,

2 Տե՛ս թիվ ՀԿԴ/0039/15/24 դատական վարույթի նյութերը, հատոր 1, թերթեր 101-111:

12

եմտրադաս դատարանը գույքի արգելադրման նպատակի ն հիմքի առկայությունն, արձանագրել Ի մեղսագրվող արարքի բնույթը, կատարման ենթադրյալ եղանակը, պատճառված վնասի չափը որոշմամբ վկայակոչված իրավանորմերի ն նախադեպային որոշումների լույսի ներքո դիտարկելով, մինչդեռ հարուցված վարույթով արարք որնէ մեկին չի մեղսագրվում:

Վերաքննիչ դատարանի համար ուշագրավ է նան այն հանգամանքը, որ թեն խնդրո առարկա գույքը ձեռք է բերվել դեռնս տասը տարի առաջ ն ժամանակի ընթացքում փտփոխվել է դրա նախնական վիճակը, այնուամենայնիվ, գույքի արգելադրման պահին դրա շուկայեւկան արժեքը չի որոշվել օրենքով սահմանված կարգով: Ավելին, բողոքաբերի պնդմամի՝ անցնող տարիների ընթացքում վերջինի կողմից կատարվել ենւ մի շարք բարեկարգման աշխատանքներ,

վերանորոգումներ, որի արդյունքում գույքի շուկայական արժեքը ենթադրաբար էականորեն բարձրացել է, ինչը չի ատտգվել ն- գնահատվել վարույթն իրականացնող քննիչի կողմից: Այսինքն, արգելադրման ենթակա գույքի արժեքն ըար օրենադրի փրամարբրանության՝ որոշվում է շուկայական զնով այդ նպատակով ներգրավված փորձագետի կողմից: Ավելին` շուկայական գինր որոշվում է արգելադրման պահով ն ոչ թե գույքի ձեռքրերման, քանի որ շուկայական գինը ոչ կայուն երնույթ է ն այն ժամանակի ընթացքում կարող է ինչպես ավելանալ, այնպես էլ նվազել, անգամ գույքը կարող է այնքան փոփոխվել, որ այլես պիտանի չլինի ծառայելու իր նպատակային նշանակությանը: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանի համար անհասկանալի է, թն ինչպես է որոշվել գույքի շուկայական արժեքը (արդյոք դրանք հասրատել է հենց այդ նպատակով հրավիրված փորձագետը, թե կատարվել են մուրավոր հաշվարկներ), արդյոք առհասարակ որոշվել է այս պահին գույքի շուկաւյական արժեքը ն արդյոք դրա արժեքը համաչափ է արգելադրման ծավալին ն նպատակին: Ավելին` քննիչը միջնորդությամբ արձանագրել էր, որ ենթադրյալ հանցագործությամը պատճառվել է վնաս, որը ձնավորվել է իրական գնի ն աճուրդի արդյունքում գույքի վաճառքի գնի տարբերությունից, այն է՝ 1.814.000 ՀՀ դրամի չափով, այդ դեպքում: Վերաքննիչ դատարանի համար անհասկանալի է ամբողջ գույքի վրա, այն էլ այս

3

պահի շուկայական արժեքը չպարզելու պայմաններում, արգելանք դնելու համաչափությունն ինչպես է որոշվել: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը զտում է, որ նման որոշում կայացնելով, րար էության, անհամաչափ միջամտություն է տեղի ունեցել արարման ՀՇ. սահմանադրությամը երաշիւավորվող սեփականության իրավունքի իրացմանը:

Ը")

Միննույն համատեքսվում Վերաքննիչ դատարանի համար վիճարկվող դատական: ակտում տեսանելի չէ հենց գույքի փաարացի տիրապեպողի՝ աԱ ատա ո ե րինապան շահերի կանխավարկածի

հաղթահարման համաչափությունը ն պատճառաբանվածությունը:

Միաժամանակ, վերադաս ատյանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում բողոքի հեղինակի այն պնդմանը, որ ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարանի կողմից անտեսվել է այն հանգամանքը, որ ինքը հանդիսանում է բարեխիղճ երրորդ անձ, այսինքն՝ արգելադրվել է բարեխիղճ երրորդ անձի գույք, քանի որ վարույթը դեռնս նախաքննության փոլոմ է ենթադրյալ հանցագործության բոլոր

մանրամասները դեռես ենթակա են պարզման ն գնահատման, ինչպես նան դեռես կանխորոշված չեն խնդրո առարկա գույքի ձեռքբերման բոլոր մանրամասները ն նախադրյալները, որպիսի պայմաններում վերջինը չի կարող դաւրական երաշխիք տրամադրող դատարանի կողմից դիտարկվել որպես հենց բարեխիղճ երրորդ անձ:

Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ անձի սեփականության անձեռնմխելիության իրավունքը վերջինի սահմանադրական իրավունքներից առավել խիար պաշտպանության ներքո գտնվող իրավունքների թվին է դասվում, որը չի կարող ենթարկվել կամայական սահմանափակման, իսկ դրա կիրառումը պերք է լինի ծայրահեղ, սակայն միակ ն օբյեկտիվ միջոցը:

Ամփոփելով՝ Վերաքննիչ դափարանը եզրահանգում է, որ «Գույքի արգելադիման մասին» 2024 թվականի մարտի 2-ի որոշմամբ քննիչ պաստա... չմ: իի տավորել ու պատճառաբանել Լ |

Սրան ննա Աաաա աննա Ա աա Աա աարւնիել

14

հասցեում գտնվող անշարժ գույքի արգելադրման անհրաժեշտությունը ն իրավաչավաւթյունը ն այս պայմաններում ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարանը, հատրապելով քննիչի որոշման իրավաչափությունը, թույլ է տվել գործի ելքի վրա ազդող դատական սխալ, ուարի բողոքաբերի պնդումները բավարար չափով փաստարկված են՝ դատական ակտը բեկանելու համար:

Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբեր ասար ույտ բողոքը պետք է բավարարել ՀՀ

հակակոռուպցիոն դատարանի թիվ ՀԿԴ/0039/15/24 վարույթով 2024 թվականի ապրիլի 2-ի «Գույքի արգելադրման մասին քննիչի որոշման իրավաչափությունը հաստատելու վերաբերյալ միջնորդությունը քննելու մասին» որոշումի պետք է բեկանել ն կայացնել դրան փոխարինող դատական, այն չ՝ աար

Սարավան ա ոնա: Աաաա նակ ոննակ ո աաա աաա

Աաաա ու տրժլ՝ վերացնելով «Գույքի

արգելադրման մասին» 2024 թվականի մարտի 2Լի որոշումը: (...)»5:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

1. Սույն վարույթով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավո՞ր են արդյոք Քննիչի՝ գույքի արգելադրման մասին որոշման իրավաչափությունը հաստատելու միջնորդությունը մերժելու ն նշված որոշումը վերացնելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի եզրահանգումները:

12. ՀՀ Սահմանադրության 10-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն՝

«Հայաստանի 6Հանրապետությունում ճանաչվում ն 9հավասարասյես պաշտպանվում են սեփականության բոլոր ձները»:

ՀՀ Սահմանադրության 60-րդ հոդվածի համաձայն՝

«ԼՅուրաքանչյուր ոք ունի օրինական հիմքով ձեռք բերած սեփականությունն իր հայեցողությաւմբ փիրապերելու, օգտագործելու ն տնօրինելու իրավունք:

(...)

3Տե՛ս թիվ ՀԿԴ/0039/15/24 դատական վարույթի նյութերը, հատոր 2, թերթեր 25-41:

5

3. Սեփականության իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով հանրության շահերի կամ այլոց հիմնական իրավունքների ն ազատությունների պաշտպանության նպատակով:

4 Ոչ ոքչի կարող զրկվել սեփականությունից, բացառությամբ դատական կարգով օրենքով սահմանված դեպքերի:

(:.)»:

ՀՀ Սահմանադրության 81-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Հիմնական իրավունքնեի ն ազատությունների վերաբերյալ

Սահմանադրությունում ամրագրված դրույթները մեկնաբանելիս հաշվի է առնվում. Հայաստանի Հանրապետության վավերացրած մարդու իրավունքների վերաբերյալ միջազգային պայմանագրերի հիման վրա գործող մարմինների պրակտիկան:

2. Հիմնական իրավունքների ն ազատությունների սահմանափակումները չեն կարող գնրազանցե Հայասրանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով սահմանված սահմանամփակումները»:

«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ նան՝ Եվրոպական կոնվենցիա) թիվ 1 արձանագրության 1-ին հոդվածի համաձայն՝

«Յուրաքանչրւր ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ ունի իր գույքից անարգել օգփվելու իրավունք Ու ոքի չի կարելի զիկել նրան գույքից, բացառությամբ ի շահ հանրության ն այն պայմաններով, որոնք նախապտեսված են օրենքով ու միջազգային իրավունքի ընդհանուր սկզբունքներով:

Նախորդ դրույթները, այնուամենայնիվ, չեն խոչընդոտում, պետության՝ այնպիսի օրենքներ կիրառելու իրավունքին, որոնք նա անհրաժեշտ է համարում ընդհանուրն շահերին համապատասխան, սեփականության օգտագործման նկատմամի վերահսկողություն իրականացնելու կամ հարկերի կամ մյուս գանձումների կամ տուգանքների վճարումն ապահովելու համար»:

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը, 80724007 7. աջջն գործով կայացված վճռում մեկնաբանելով Եվրոպական կոնվենցիայի թիվ 1

16

արձանագրության 1-ին հոդվածի դրույթները, նշել է, որ պետք է լինի ողջամիտ հավասարակշռություն պետության կողմից կիրառվող, այդ .թվում՝ սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող գույքը վերահսկելու հետ կապված միջոցների ն այդ միջոցների կիրառման արդյունքում ակնկալվող նպատակների միջն։ Աս պահանջն արտահայտվում է «արդարացի

հավասարակշռություն» ճնակերպմամբ, որը պետք է առկա լինի հասարակության ընդհանուր շահի պահանջների ն անհատի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության միջն:

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն ընդգծել է, որ մեղադրյալի գույքի վրա կալանք դնելն ինքնին ենթակա չէ քննադատության՝ հաշվի առնելով, մասնավորապես, Եվրոպական կոնվենցիայի թիվ 1 արձանագրության 1-ին հոդվածի երկրորդ պարբերությունը, սակայն պետք է հաշվի առնել սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող գույքից օգտվելու սահմանափակմամբ անձի վրա չափազանց ծանր բեռ դնելու ռիսկը ն, հետնաբար, պետք է ապահովել համապատասխան դատավարական երաշխիքներ՝

համոզվելու համար, որ անձի սեփականության իրավունքի վրա առկա ազդեցությունը կամայական կամ անկանխատեսելի չէ՛:

13. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Գույքի արգելադրումի կիրառվում է ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված հնարավոր վնասի կամ վարութային հնարավոր ծախսերի հավսնցումը, ինչպես նան գույքի հնարավոր բոնագրավումը կամ բռնագանձումն ապահովելու համար:

2 Գույքը կարող է արգելադրվել հեւրնյալ հիմքերից որնք մեկի առկայության դեպքում.

1) ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվում է, որ այդ գույքն ուղղակի կամ անուղղակի առաջացել կամ արացվել է հանցագործության արդյունքում կամ այդ գույքի օգտագործումից արացված եկամուղն է կամ այլ տեսակի օգուտ.

4 Տե՛ս 8072իօոօ» ). Թաջւո գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ 2009 թվականի հունվարի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18274704, կետեր 59-60:

17

2) ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվում է. որ այդ գույքը հանցանքի կատարման համար օզտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիք է կամ միջոց.

3) ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվում է, որ այդ գույքը Հայատրանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով նախատեսված ահարեկչական գործունեությունը ֆինանսավորելուն ուղղված գույք է, այդ գույքի օգտագործումից արացված եկամուտ կամ այլ տեսակի օգուտ.

4) ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվում է, որ այդ գույքը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 29Լրդ, 292-րդ, 340-րդ կամ 399րդ հոդվածներով նախատեսված մաքսանենգության ճանապարհով Հայաստանի Հանրապելրության սահմանով տեղափոխված մաքսանենգության առարկա է.

5) առկա է ողջամիվ ենթադրություն այն մասին, որ այդ գույքը կարող է օրարվել, թաքցվել, վնասվել, ոչնչացվել կամ սպառվել:

(:.)»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 132-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն՝

«Սույն օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 134-րդ կետերով ն 3-րդ մասով նախարեսված հիմքերով կարող է արգելադրվել ցանկացած անձի գույքը, իակ այն օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կերով նախատեսված հիմքով արգելադրվել կարող է մեղադրյալի կամ ներա գործողությունների համար գույքային պատասխանապվություն կրող անձի գույքը, ներառյալ ընդհանուր սեփականության իրավունքով պատկանող գույքը՝ անկախ գույքի տեսակից ն այն տիրապարողից: Ընդհանուր բաժնային սեփականության դեպքում կարող է արգելադրվել միայն համապատասխան բաժինը»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 133-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Նախաքննության ընթացքում գույքն արգելադրվում է քննիչի որոշման հիման վրա: Այդ որոշումը ն այն հիմնավորող նյութերը եռօրյա ժամկետում ներկայացվում են իրավասու դատարանի հասփատմեւնը: (...):

18

2 Որոշման մեջ նշվում են արգելադրման ենթակա գույքը, դրա

սեփականատերը ն տիրապետողը, գույքի գտնվելու վայրը» ինչպես նան գույքի այն արժեքը, որը բավարար է արգելադրման նպատակն ապահովելու համար:

3. Սույն օրենսգրքի 11Լրդ հոդվածի 2-րդ մասի Է34-րդ կետերով ն 3-րդ մասով նախատեսված հիմքերի Փառերնոյթ առկայության դեպքում քննիչը համապատասխան գույքի արգելադրումն իրականացնում է անհապաղ:

ւմ

7. Արգելադրման ենթակա գույքի արժեքը որոշվում է շուկայական գնով այդ նպատակով ներգրավված փորձագետի կողմից:

(:.)»:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի համաձայն՝

«մ. Հանցագործության, արդյունքում: ուղղակի կամ անոսլղակի առաջացած լամ արացված գույքը, այդ գույքի օգվագործումից արացված եկամուտը ն այլ տեսակի օգուտը, հանցագործության համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիքը ն միջոցը, հանցագործության առարկան դատարանի կողմից ենթակա են պարտադիր բոնագրավման անհատույց վերցման, բացառությամբ սույն հոդվածով նախատեսված դեպքերի:

Ը.)

7. Բռնագրավման ենթակա չէ հանցանք կատարած անձի կամ նրա խնամքի տակ գտնվող անձի համար անհրաժեշվ գույքն այն ցանկին համապատասխան, որը սահմանված է օրենքով, բարեխիղճ երրորդ անձի գույքը, փուժողին վերադարձման ենթակա գույքը, ինչպես նան տուժուին հանցագործությամբ պափճառված գվնեասի հատուցման համար անհրաժեշտ գույքը: Եթե բռնագրավման ենթակա գույքը ծանրաբեռնված է բարեխիղճ երրորդ անձանց իրավունքներով ապա այդպիսի իրավունքները պահպանվում են

բոնագրավումից հետո:

(:.)»:

14. Վճռաբեկ դատարանը գույքի արգելադրման (գույքի վրա կալանք դնելու) քրեադատավարական հարկադրանքի միջոցի կիրառման խնդիրներին 1998

19

թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի կարգավորումների համատեքստում անդրադարձել է մի շարք նախադեպային որոշումներով, որոնցում արձանագրված իրավական դիրքորոշումները շարունակում են վերաբերելի մասով (ոսմռնջ ուսո) կիրառելի լինել նան գործող քրեադատավարական կարգավորումների նկատմամբ»:

Մասնավորապես Այլա Սեկոյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «(..) (Սանխարգելիչ բնույթ կրող քրեադափավարական հարկադրանքի այս միջոցը կոչված է սեփականության (կամ: այլ գույքային) իրավունքների սահմանափակման միջոցով ապահովելու քաղաքացիական հայցը» գույքի հնարավոր բռնագրավումը, դատական ծախսերը:

Ը:) (յր սոփականությունը հանդիսացող գույքն իր հայեցողությամբ տնօրինելու, փիրապետելու ն օգտագործելու՝ անձի սահմանադրական իրավունքը սահմանափակող քրեադատավարական հարկադրանքի այս միջոցի իրավաչափ կիրառման համար վարույթն իրականացնող մարմինն ընդհանուր շահի ն անհատի իր գույքից անարգել օգտվելու իրավունքի պաշտպանության պահանջների միջն պարտավոր է ապահովել արդարացի հավասարակշոություն:

Ը") 1Օյրենադիրը սահմանել է գույքի վրա կալանք դնելու որպես քրեադատավարական հարկադրանքի միջոցի իրականացման նպատակները, իրավական հիմքերը, ինչպես նան այն անձանց շրջանակը, ում սեփականությունը հանդիսացող կամ ում տիրապետության տակ գտնվող գույքի վրա կարող է կալանք դրվել:

(-) Խյույքի վրա կալանք դնելու հիմքերի առկայության պատշաճ հիմնավորումն առանցքային նշանակություն ունի ինչպես գույքի վրա կալանք դնելու մասին օրինական որոշման կայացման, այնպես էլ հանրային շահի ու ` 3Տես Վճոաբեկ դատարանի՝ Ալլա. Սեկոյանի զործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԿԴ/0185/1111, Սամվել Մայրապետյանի գործով 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԴ/0587/11/18, Արթուր Անդրեասյանի գործով 2016 թվականի հունիսի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0200/01/13, Արմենուհի Գնորգյաճվի գործով 2023 թվականի սեպտեմբերի 4-ի թիվ ԵԴ/0823/11/20 որոշումները:

20

անհատի սեփականության իրավունքի պաշտպանության արդարացի

հավասարակշոությունն ապահովելու տեսանկյունից: (...)»6:

Մեկ այլ՝ Սամվել Մայրապեւրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «(...) (Անձի սոիականության իրավունքի ոչ իրավաչափ սահմանափակում, բացառող կարնոր

դատավարական երաշխիք է օրենադրական այն պահանջը, որ վարույթն իրականացնող մարմնի որոշումը` անձի գույքի վիա կալանք դնելու վերաբերյալ, պետք է լինի օրինական, հիմնավորված ն պատճառաբանված: Իսկ դա ենթադրում է, որ գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշումի պետք է կայացվի քրնադափավարական օրենքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ, քրեադատավարական հարկադրանքի այս միջոցի կիրառման

անհրաժեշտությունը, այլ կերպ՝ դրա կիրառման հիմքերի ն նպատակների առկայությունը հիմնավորող՝ քրեական գործի նյութերից բիտղ փարական տվյալների հիման վրա: Գույքի վրաւ կալանք դնելու մասին որոշման մեջ վարույթն իրականացնող մարմինը, հիմնվելով գործում առկա նյութերի վրա, պարվավոր է հիմնավորել դրա իրավական հիմքերի ն նպատակներից որնէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը՝ չսահմանափակվելով միայն գույքի վրաւ կալանք դնելը կարգավորող օրենադրական ձնակերպումների շարադրանքով: Միայն վերոնշյալ չափանիշների պահպանման դեպքում է հնարավոր ապահովել հասարակության ընդհանուր շահի ն անհատի սեփականության (կամ այլ զույքային) իրավունքի պաշտպանության պահանջների միջն արդարացի հավասարակշոությունը:

(-) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անձի, անփականության իրավունքի համաչափ սահմանափակման տեսանկյունից կարնոր օրենադրական պահանջ է նան գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշման մեջ արգելադրման ենթակա գույքի ն դրա արժեքի հարակեցումի, ինչն իր հերթին պետք է հիմնավորված լինի այդ հարկադրանքի միջոցի կիրառմամբ հետապնդվող նպատակներով, լինի որոշակի ն հատակ՝ ապահովելով հասարակության

6 Տես Ալյա Սեկոյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2012 թվականի Կոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԿԴ/0185/11/11 որոշումը:

21

ընդհանուր շահի ն անհատի սեփականության (կամ. այլ գույքային) իրավունքի պաշտպանության միջն արդարացի հավասարակշոությունը:

Հարկ է նշել, որ գույքի վրա կալանք դնելիս, վայսւյթն իրականացնող մարմնի կողմից պեւրք է ներգրավվի մասնագետ-ապրանքագեւր կամ նշանակվի փորձաքննություն՝ գույքի արժեքը որոշելու համար, եթե առանց դրա հնարավոր չէ որոշել այե: (...)»՛:

Վերահաստատելով ն զարգացնելով նախկինում արտահայտված

իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն Արմենուհի Գնորգյանի գործով որոշմամբ, ի թիվս այլնի, արձանագրել է, որ. «(..) /Այնձի սեւիականության իրավունքի համաչափ սահմանափակման փեսանկյունից կարնոր օրենսդրական պահանջ է նան արգելադրման ենթակա գույքի արժեքի որոշումը: Միաժամանակ, հարկ է փասրե, որ վերոնշյալ պահանջը չի վերաբերում բռնագանձման նպավակով գույքի արգելադրման դեպքերին, քանի որ հանցավոր ճանապարհով արացված գույքի բռնագանձման պարագայում դրա վրա արգելանք դնելու եպատակը հանցավոր ճանապարհով արացված գույքի հանցավորից հետ վերցնեն է խնի արդյուքում անձի սեփականության իրավունքի

սահմանավաւկում տեղի չի ունենում: (...)»ճ:

5. Սույն որոշման 12-14-րդ կետերում մեջբերված նորմերի ն իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գույքի արգելադրումը՝ որպես կանխարգելիչ բնոյթ կրող քրեադատավարական հարկադրանքի միջոց, կոչված է սեփականության կամ այլ գույքային իրավունքների սահմանափակման միջոցով ապահովելու ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված հնարավոր վնասի, վարութային հնարավոր ծախսերի հատուցումը, գույքի հնարավոր բռնագրավումը ն բռնագանձումը:

Ընդ որում, անդրադառնալով գույքի հնարավոր բռնագրավումն ապահովելու նպատակով գույքի արգելադրման առանձնահատկություններին՝ հարկ է փաստել,

' Տես Սամվել Մայրապեպյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԴ/0587/11/18 որոշումը:

8 Տես Արմենուհի Գնորգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 4-ի թիվ ԵԴ/0823/11/20 որոշումը:

22

որ օրենսդիրը սահմանել է դատարանի կողմից պարտադիր բռնագրավման՝ անհատույց վերցման ենթակա առարկաները՝ որպես այդպիսին նախատեսելով հանցագործության արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված գույքը, այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտը ն այլ տեսակի օգուտը, հանցագործության համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիքը ն միջոցը, հանցագործության առարկան::

Վերոգրյալի առումով հատկանշական է, որ ՀՀ նախկին քրեական

օրենսգրքով նախատեսված է եղել վերը նշված առարկաների ոչ թե բռնագրավման, այլ բռնագանձման ենթակա լինելու հանգամանքը», ն այդ կարգավորումների համատեքստում Վճռաբեկ դատարանն իրավական

դիրքորոշում է ձնավորել առ այն, որ թեն անձի սեփականության իրավունքի համաչափ սահմանափակման տեսանկյունից կարնոր օրենսդրական պահանջ է արգելադրման ենթակա գույքի արժեքի որոշումը, սակայն վերոնշյալ պահանջը չի վերաբերում բռնագանձման նպատակով գույքի արգելադրման դեպքերին, քանի որ հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի բռնագանձման պարագայում դրա վրա արգելանք դնելու նպատակը հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքը հետ վերցնելն է, ինչի արդյունքում անձի սեփականության իրավունքի սահմանափակում տեղի չի ունենում":

Այսպիսով, համեմատական վերլուծության ենթարկելով ՀՀ նախկին ն գործող քրեական օրենսգրքերը Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ երկուսն էլ նախատեսել են հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքը հետ վերցնելու հնարավորություն` առաջինի դեպքում դրա համար որպես քրեաիրավական ներգործության միջոց նախատեսելով գույքի բռնագանձումը, երկրորդի դեպքում՝ գույքի բռնագրավումը, իսկ մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող ն 2022 թվականի հուլիսի 1Լից հետո գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքերն էլ իրենց հերթին նախատեսել են այդ նպատակով

5 Տե'ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 121-րդ հողվածի 1-ին մասը:

5 Տես ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 103.1-ին հոդվածի 1-ին մասը:

ո Առավել մանրամասն տե'ս սույն որոշման 14-րդ կետը:

23

համապատասխան գույքի արգելադրման (գույքի վրա կալանք դնելու) հնարավորությունը՝ որպես քրեադատավարական հարկադրանքի միջոց:

Վերոգրյալի հիման վրա գործող օրենսդրության շրջանակներում անդրադառնալով բռնագրավման նպատակով գույքի արգելադրման կարգին՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 133-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պահանջն առ այն, որ գույքի արգելադրման որոշման մեջ նշվում է նան գույքի այն արժեքը, որը բավար