Հակոբյան — ՀԿԴ/0113/01/23
Ամփոփում
ՊԱՐԶԵՑ ՛ Վարույթի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2023 թվականի հունիսի 1-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) է ստացվել թիվ 90285322 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գնորգ Նորիկի Դուրյանի՝ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՇ գործող քրեական օրենսգիրք) 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով, 445-րդ հոդվածի Լին մասով, Գնորգ Շայկասարի Հակոբյանի՝ ՀՇ գործող քրեական օրենսգրքի 46-256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 445-րդ հոդվածի 1Լին մասով, Գեղամ Հրաչյայի Գրիգորյանի՝ ՀՀ գործող քրե
Ամբողջ Տեքստ
ջ- ո. ՇԿԴ/0113/01/23
ԲՆ. Ք
իք: ՀԵԱ
ՍԱՅԼ
ՆԱԵռաւ: ՀՏՆ)
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Հայաստանի Հանրապետության
Հակակոռուպցիոն դատարան,
նախագահող դատավոր՝ Վ.Սարգսյան
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,
նախագահող դատավոր՝ Կ.Ամիրյան
2024 թվականի հուլիս 12-ին քաղաք Երնանում
ՀԸ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն
հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ` նան Վճռաբեկ դատարան),
նախագահությամբ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ո.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ
Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ
գրավոր ընթացակարգով քննութան առնելով Գնորգ ՃՀայկասարի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2023 թվականի դեկտեմբերի 28-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Վարդապետյանի վճռաբեկ բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ ՛
Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2023 թվականի հունիսի 1-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) է ստացվել թիվ 90285322 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Գնորգ Նորիկի Դուրյանի՝ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով, 445-րդ հոդվածի Լին մասով, Գնորգ Շայկասարի Հակոբյանի՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 46-256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 445-րդ հոդվածի 1Լին մասով, Գեղամ Հրաչյայի Գրիգորյանի՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 46-256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով, 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2. Գործի դատաքննության ընթացքում, Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի նոյեմբերի 17-ի որոշմամբ պաշտպան Մ.Աղաբեկյանի միջնորդությունը բավարարվել է, ն մեղադրյալ Գ.Շակոբյանի նկատմամբ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 445րդ հոդվածի Լին մասով հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
ՅՑ. ՇԸ գլխավոր դատախազութան ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության դատախազ Հ.Մանասյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի դեկտեմբերի 28-ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի նոյեմբերի 17-ի որոշումը թողնվել է անփոփոխ:
4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Վարդապետյանը, որը Վճռաբեկ դատարանի 2024 թվականի հունվարի 29-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:
41 Դավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներակայցվել:
Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, դրանք հիմնավորող
փաստարկները ն պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.
5. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի դեկտեմբերի 28-ի որոշումն օրինական ն հիմնավոր չէ, այդ որոշմամբ թույլ է տրվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի խախտում, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա:
Ի հիմնավորում վերը նշված փաստարկի՝ բողոքաբերը մասնավորապես նշել է, որ Գ.Շակոբյանին մեղսագրվող պաշտոնեական կեղծիքը կատարվել է 2019 թվականի օգոստոսի 31-ին, ն ենթադրյալ հանցանքը կատարելու պահին նրա արարքը համապատասխանել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 314-րդ հոդվածի Լին մասին, որը միջին ծանրության հանցանք է, ն քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի Լին մասի 2-րդ կետի համաձայն հինգ տարի է: ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը ոչ մեծ ծանրության հանցանք է, որի համար ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի Լին մասին 1ին կետի համաձայն քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը, նույնպես հինգ տարի է, ուստի երկու դեպքում էլ ենթադրյալ պաշտոնեական կեղծիք կատարելու համար Գ.Հակոբյանին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը դեռես չի անցել ն լրանալու է միայն 2024 թվականի օգոստոսի 3Լին:
5Լ Անդրադառնալով կատարված արարքներին հետադարձ ուժ տալու հանգամանքով պայմանավորված՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 2-րդ մասի նորմի կիրառմանը՝ բողոքաբերը նշել է, որ հենց այդ նորմի ուժով Գ.Շակոբյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցվել է պատիժը մեղմացնող օրենքով՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասով, որի սանկցիայով նախատեսված պատիժը ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի Լին մասի սանկցիայով նախատեսված պատժից մեղմ է: Մինչդեռ, ըստ բողոքաբերի՝ վաղեմության ժամկետներին վերաբերող իրավանորմերը համարվում են
ոջ թե արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող, այլ համապատասխան պայմանների առկայության դեպքում` հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող նորմեր, որոնք, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն, հետադարձ ուժ ունեն բացառապես այն դեպքում, երբ դա նախատեսված է օրենքով:
Ամփոփելով վերոգրյալը բողոքի հեղինակը նշել է, որ ստորադաս դատարանները թույլ են տվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ ն 83-րդ հոդվածներով սահմանված իրավադրույթների խախտում, մասնավորապես՝ Վերաքննիչ դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածը, միննույն ժամանակ կիրառել է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածը, որը ենթակա չէր կիրառման:
5.2. Բացի այդ, անդրադառնալով Վերաքննիչ դատարանի այն հետնությանը, որ տվյալ դեպքում կիրառելի են Վճռաբեկ դատարանի՝ թիվ ԵԴ/1424/01/21 գործով 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ին կայացված որոշմամբ ձնավորված իրավական դիրքորոշումները, բողոքաբերը նշել է, որ Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշումը վերաբերում է այն դեպքերին, երբ կատարված փոփոխությունների արդյունքում քրեական օրենսդրութամբ քրեական պատասխանատվությունց ազատում նախատեսող նորմի կիրառման շրջանակներն ընդլայնվում են, այդ թվում` քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հայեցողական նորմը դիտարկվում է որպես իմպերատիվ, ինչպես նան նախատեսվում է քրեական պատասխանատվությունից անվերապահ կերպով ազատում նախատեսող նոր նորմ, ն միայն այս դեպքում է վերոնշյալ փոփոխությանը, որպես ըստ էության պատիժը մեղմացնող օրենսդրության, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 2-րդ մասի ուժով հետադարձ ուժ տրվում: Մինչդեռ, քննարկվող իրավիճակում քրեական պատասխանատվությունից ազատում նախատեսող նորմի կիրառման շրջանակները չեն ընդլայնվում, այլ փոխվում են անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետները, որպիսի պարագայում ստորադաս դատարանների կողմից վկայակոչված՝ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը տվյալ դեպքում կիրառելի չէ:
6. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի դեկտեմբերի 28ի որոշումը կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:
Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
7. 2023 թվականի մայիսի 29-ին կազմված մեղադրական եզրակացության համաձայն` Գ.Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 46-256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ. «(...) Գնորգ Նորիկի Դուրյանը, ՀՀ պաշտպանության նախարարի 2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ի թիվ 1888 հրամանով զբաղեցնելով ՀՀ ՊՆ 47379 զորամասի հրամանատարի պաշվտոնը, կոչումով՝ փոխգնդապետ, ունենալով ենթակա ծառայողներ, «ՀՀ զինված ուժերի ներքին ծառայության կանոնագիրքը հաարապելու մասին» ՀՀ օրենքով հաարատված «ՀՀ զինված ուժերի ներքին ծառայության կանոնագրքի» 73րդ հոդվածի համաձայն՝ հանդիսանալով հիշյալ զորամասի միանձնյա ղեկավարը, իր ծառայողական դիրքով ու զինվորական կոչումով հանդիսանալով պետ ն պաշտոնատար Աւնձ, օգվաւգործելով իր պաշտոնեական դիրքը, մոր՝ Արմիդա Դուրյանի ն իր ենթակայությամի ծառայող մի խումբ պաշտոնատար անձանց օժանդակությամբ ՀՀ պետական բյուջեից յուրացմեաւն եղանակով հափշտակել Լ իրեն վարահված խոշոր չափերով՝ 1214.387 ՀՀ դրամ, ինչպես նան շահադիտական նպատակով կատարել է պաշտմտնենական կեղծիք, որպիսի արարքները դրսնորվել են հետնյալում.
Գնորգ Դուրյանը, 2017 թվականի հոկտեմբերի 17-ից զրաղեցնելով ՀՀ ՊՆ 47379 զորամասի հրամանատարի պաշտոնը, «ՀՀ զինված ուժերի ներքին ծառայության կանոնագրքի» 80-րդ ն այլ հոդվածների համաձայն՝ ի թիվս այլնի, լիազորված լինելով ապահովել զորամասի ամբողջ դրամական ն բավարարման մյուս տեսակների հատկացումը, նյութաւկան ու դրամական միջոցները ծախսել խնայողաբար ն նպատակային, պահպանել հաստիքային ն ֆինանսական կարգապահությունը, աշխատանքի ընդունել ն ազատել զորամասի վփաեխնիկական սպասարկում իրականացնող աշխատակիցներին, այսինքն` հանդիսանալով ՀՀ զինված ուժերում:
մշտապես կաւզմակերպական-տնօրինչական 6 գործառույթներ իրականացնող պաշտոնապաւը Աւնձ, 2018 թվականի մայիսի սկզբներին, որոշելով հափշտաւկել իրեն վարահված խոշոր չափերով պետեւկաւն գույքը, պայմանավորվածություն է ձեռք բերել մոր՝ Արմիդա Դուրյանի հետ՝ նրան ՀՀ ՊՆ 47379 զորամասում որպես տեխնիկական սպասարկում իրաւկանացնող աշխատող ձնակերպելու, վերջինիս կողմից փաստացի աշխատանքի չհաճախելու ն համապատասխան աշխատանքները չկատարելու պայմաններում նրա անվամբ յուրաքանչյուր ամիս որպես աշխատավարձ ելքագրվող գումարներն իր կողմից արանալու ն յուրացնելու վերաբերյալ:
Վերոհիշյալ պայմանավորվածության շրջանակներում Արմիդա ԴՈուրյանը որդու՝ Գնորգ Դուրյանի կողմից պերական գույքի հափշտակությանը միջոցներ փրամադրելու Խլանակով օժանդակելով` 2018 թվականի մայիսի 4-ին ներկայացրել է աշխատանքի ընդունվելու վերաբերյալ դիմում, որի հիման վրա 2018 թվականի մայիսի 4-ի թիվ 78 հրամանով վերջինս հրամանագրվել է զորամասի փեխնիկական աշխատողի, իսկ 2018 թվականի հուլիսի 2ի թիվ 120 հրամանով` զորամասի վարժասարքի օպերատորի հաստիքներին: Բացի այդ, Արմիդա Դուրյանը Գնորզ Դուրյանի կողմից պերական գույքի հափշտակությանը միջոցներ փրամադրելու եղանակով օժանդակելով` նույն նպատակով երան է փոխանցել աշխատավարձ արանալու համար իր անվամը կազմված «ՎՏԲ-Հայաստան» բանկի պլասատրիկ քարտը:
Աշխատանքի ընդունվելու առաջին իսկ օրվանից Արմիդա Դուրյանը ՀՀ ՊՆ 47379 զորամասում փաստացի աշխատանքի չի հաճախել ն վերոհիշյալ աշխատանքային պարպտալկանությունները չի կատարել, որպիսի պայմաններում մինչն նրան զորամասի հրամանատար Գնորգ Դուրյանի կողմից արձաւկված 2019 թվականի սեպտեմբերի 02-ի թիվ 153 հրամանով աշխատանքից ազատելու օրր` 2019 թվականի սեպտեմբերի 0Լր, նույն զորաւմասի համալրման գծով սպա Գեղամ Գրիգորյանը, համալրմուն զծով սպայի ժամանակավոր պաշփտնակապտար Լուսինն Պետրոսյանը, հրամանատարի տեղակալ շտարի պետր Գնորգ Հակոբյանը, հաստատապես իմանալով Արմիդա Դուրյանի կողմից աշխատանքի չհաճախելու ն իր աշխատանքային պարտականությունները չկատարելու մասին, իրենց վերադասի՝ զորամասի հրամանատար Գնորգ Դուրյանի անբարեհաճ վերաբերմունքին չարժանանալու անձնական այլ դրդումներով ն շահադիրական` վերջինիս կողմից պետական գույքի հափշփակությանը միջոցներ
տրամադրելու ն խոչընդոտները վերացնելու եղանակով օժանդակելու արտրակու, նրա բանավոր հանձնարարությամբ, համապատասխանաբար` Գեղամ Գրիգորյանը՝ 208 թվականի մայիսի Հից մինչն 208 թվականի դեկտեմբերի 3Լն ընկած ժամանակահավվածում, Լուսինե Պետրոսյանը՝ 2019 թվականի հունվար-փետրվարին, իսկ Գնորգ Հակոբյանը` 2019 թվականի մայիսի Լից մինչն նույն թվականի օգոստոսի ՅԼր՝ յուրաքանչյուր ամիս, իրենց կողմից կազմված աշխատավարձի վճարման համար հիմք հանդիսացող պաշտոնական փաստաթղթերում՝ աշխատաժամանակի հաշվարկի տեղեկագրերում, ակնհայվ կեղծ տեղեկություններ են մտցրել Արմիդա Դուրյանի կողմից իրր աշխատանքի ներկայանալուն աշխատած ժամանակահատվածի վերաբերյալ, որոնք իրենց ն Գնորգ Դուրյանի կողմից արորագրելուց ու վերջինիս կողմից զորամասի կնիքով հաստատելուց հետո, դնելով պաշտոնական շիջանառության մեջ՝ ներկայացրել են հաշվապահություն՝ աշխատավարձի վճարման համար:
Հիշյալ տեղեկագրերի հիման վրա ՀՀ պետական րյուջեի՝ ՀՀ ՊՆ 147379 զորամասին հատկացված միջոցներից, համապափասիւանարար` 2018 թվականի մայիսի Լից մինչն նույն թվականի դեկտեմբերի 3Լն ընկած ժամանակահատվածում Արմիդա Դուրյանի անվամի որպես աշխատավարձ անօրինական հաշվարկվել ն ելքագրվել է խոշոր չափերով՝ 547.047 ՀՀ դրամ, 2019 թվականի հունվար-փետրվարին՝ զգալի չափերով` 150.460 ՀՀ դրամ, 2019 թվականի մայիսի Լից մինչ նույն թվականի օգոստոսի 3Լր՝ զգալի չափերով՝ 300.920 ՀՀ դրամ, ընդհանուր խոշոր չափերով՝ 1214.387 ՀՀ դրամ գումար, որը Գնորգ Դուրյանը վերոհիշյալ բանկային քարտի օգտագործմամի անձամը արացել ն մեկ միասնական դիտավորությամբ յուրացրել է:(...)»':
8. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ արձանագրվել է հետնյալը. «/...) Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Գնորգ Հայկասարի Հակորյանին առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունից հենում է, որ նրան մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված հանցանքն ավարտվել է 2019 թվականի օգոսվտսի 5Լին:
ւՏե՛ս նյութեր, հատոր Լին, թերթեր 8-18:
Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Գեորգ Հայկասարի ավորյանին վերագրվում է արարք, որր կատարվել է ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքի գործողության ժամանակ ն համապատասխանում է ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասին, որով, որպես պատիժ, նախատեսված է նան ազատազրկումը՝ առավելագույնը երկու փարի ժամկետով:
Այլ խոսքով, ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Էին մասով նախատեսված արարքին, որը հանդես է գալիս որպես պատիժը մեղմացնող օրենք (քանի որ, ի տարբերություն ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքի 514-րդ հոդվածի, որը դասվում է միջին ծանրության հանցանքների շարքին, ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքի 445-րդ հողվածը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցանքների շարքին), հետնաբար ունի հետադարձ ուժ: (...):
2003 ն 2021 թվականներին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքերի՝ համապատասխանաբար 75-րդ ն 83-րդ հոդվածների համեմատակաւն վերլուծությաւն արդյունքում Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական նոր օրենսգիրքը քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետների հաշվարկման մասով` փվյալ դեպքում անձի վիճակի վատթարացնող օրենք է ն կիրառելի չէ մեղադրյալ Գնորգ Հայկասարի Հակոբյանի նկավմամբ, քանի որ՝ նախ սահմանում է վաղեմության ժամկերի հաշվարկման ավելի երկար ժամկետներ, րացի այդ՝ վաղեմության ժամկետի, ի տարբերություն ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքի, հաշվարկվում է մինչն անձի նկատմամբ քրեական հեզապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը:
Դատարանն արձանագիում է, որ ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցանքների շարքին, որի համար քրեական պատասխաւնապտվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետը նույն օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի Լին մասի էին կերի համաձայն 5 տարի Լ, ինչը մեղադրյալի համար առավել խիստ ն անրարենպաար կարգավորում է՝ ի տարբերություն ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքով սահմանված՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքների համար քրեական պատաւսխանաւտվությունից ազատելու վաղեմության
ժամկետի, որը հիշյալ օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի Լին մասի Լին կետի համաձայն` 2 փարի է:
Այսինքն, ՀՀ քրեական նոլ: օրենսգրքի 445-րդ հողվածի Լին մասր՝ պատժի մեղմացման առումով հանդիսանում է պատասխանամվությունը մասնակիորեն մեղմացնող, միաժամանակ այդ արարքի համար քրեական պազտաասխաւնապտվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետի առումով` նույն օրենսգրքի 83րդ հոդվածի Լին մատ Լինե (կետով նախատեսված կարգավորումնեի համապտեքարում պատասխանավվությունը մասնակիորեն խավացեող օրենք, հերնաբար՝ ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքի Գրդ հոդվածի Շրդ մասով սահմանված՝ «սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան» (այսինքն` մեղմացնող մասով կիրառելով այդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ խստացնող մասով այդ հոդվածի Էին մասով նախատեսված կարգավորումները) պայմանի կիրառմամբ ՀՀ քրնական նոր օրենսգրքի 445-րդ հողվածի Լին մասր հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որով մեղմացնում է պատասխանատվությունը:
Անդրադառնալով Գնորգ Հայկասարի Հակոբյանի կողմից քննությունից կամ դատից խուսափելու հանգամանքին՝ Դափարանն արձանագրում է, որ քրեական գործի նյութերում բացակայում է որնէ փատրական տվյալ առ այն, որ մեղադրյալ Գնորգ Հայկասարի Հակոբյանը` իրեն մեղսագրվող՝ ՀՀ քրեական նոր օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքի կատարումից հետո կատարել է նոր հանցանք կամ խուսափել է քննությունից կամ դատից:(...)»7:
9. Վերաքննիչ դատարանը, անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը, իր որոշմամբ արձանագրել է. «/...) 2003 ն 2021 թվականներին ինդունված ՀՀ քրեական օրենսգիքերի համապատասխանաբար 75իրդ ն 83րդ հոդվածների համեմատախրավական վերլուծությունը վկայում է, որ 2021 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետների մասով տվյալ դեպքում անձի վիճակը վատթեւրացող օրենք է ն կիրառելի չէ ամբաստանյալ Գ. Հակոբյանի նկատմամի, քանի որ նախ՝ սահմանում է վաղեմության ավելի երկար ժամկետներ, բացի այդ, վաղեմության ժամկետը, ի տարբերություն 2005 թվականին ապրիլի 16-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի, 2 Տե՛ս նյութեր, հատոր Լին, թերթեր 36-47:
հաշվարկվում է մինչն անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու ասին որոշում կայացնելը: Այսպես.
Գնորգ Հակոբյանին վերագրվում է արարք, որը կատարվել է 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության ժամանակ ն վերջինիս վերագրվող արարքը համապատաւսխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հողվածի Լին մասին, որով նախատեսված պատժատեսակ է նան ազատազրկումի` առավելագույնը երկու տարի ժամկետով: Այսինքն, Գնորգ Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հողվածի Լին մասով վերագրվող արարքը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցանքների շարքին: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քննության առարկա դեպքի նկավտմամը կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի րդ հոդվածի 6րղ մասր՝ հետնյալ հիմնավորմամբ. 2005 թվականի ապրիլի 16-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 14-րդ հողվածի Լին մասով նախատեսված արարքը համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հողվածի Լին մասով նախավպտեսվեւծ արեւրքին, որը հանդես է գալիս որպես պատիժը մեղմացնող օրենք ն ունի հերադարձ ուժ:
Միաժամանակ, 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցանքների շարքին, որի համար քրեսւկան պատաւսխանաւտվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետի նույն օրենսգրքի 83րդ հոդվածի Լին մասի Լին կերի համաձայն 5 տարի է, ինչը մեղադրյալի համար առավել խիար ն անրարենպասվտ կարգավորում է, քան 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՅՈԼրդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքի` 2021 թվականի մայիսի 5-ին ինդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հողվածի Էին մասով նախատեսված արարքին համապատասխանեցման արդյունքում այդ հոդվածի ծանրությանը համարժեք` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի ոչ մեծ ծանրության հանցանքների համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետը, որը համաձայն այդ օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի Լին մասի Լին կեւրի՝ 2 փարի է:
(-) Ընդ որում, Վերաքննիչ դատարանը վերոնշյալ յարողություններին հանգելիս հաշվի է առնում նան Վճոարեկ դատարանի 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ի՝ Միշա, Մուրադյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ/1424/01/21 որոշման տրամաբանությունն առ այն, որ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությանը հետադարձ ուժ տալը հավասարապես պետք է կիրառելի լինի նան քրեական պավզտասխաւնավպվությունից անվերապահ ազատում նախատեսող նորմերի պարագայում:
Այսինքն, 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445րդ հոդվածի Լին մասը՝ պատիժը մելմացնելու առումով հանդիսանում է պատասխանամտվությունը մասնակիորեն մեղմացնող, միաժամանակ այդ արարքի համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետի առումով՝ նույն օրենսգրքի 83րդ հոդվածի Լին մասի Լին կերի հետ փոխկապակցվածությաւմը, պափասխանատվությունը, մասնակիորեն խարացնող օրենք, հետնաբար, 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9րդ հոդվածի 6րդ մասով ձնակերպված՝ «աույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան» (այսինքն, մեղմացնող մասով կիրառելով այդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ խարացնող մասով այդ հոդվածի Լին մաստով նախատեսված կարգավորումները) պայմանի կիրառմամբ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասր հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որով մեղմացնում է պատասխանատվությունը: (...)»:
Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.
10. Մույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչափ են արդյո՞ք մեղադրյալ Գ.Հակոբյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները:
1. ՀՀ Սահմանադրության 72րդ հոդվածի համաձայն` «Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարմուն պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր 3Տե՛ս նյութեր, հատոր 2-րդ, թերթեր 32-43:
պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրաոման հանցանք կավզալրելու պահին: Արարքի պաղպժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ»:
ՃՇՇ Սահմանադրության 73-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձի իրավական վիճակը վատթեւրացնող օրենքները ն այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն:
2. Անձի իրավական վիճակը բարելավող օրենքները ն այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ ունեն, եթե դա նախավտեսված է այղ ակտերով»:
ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն` «մ. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենադրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենադրությունը հեվադարձ ուժ չունի:
2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կաւմ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչն դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենադրությամբը նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեոնս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մփաւծ եզրաւփակիչ դատավարական սւկտ:
(--)
4. Հանցանք կամ քրնական օրենսդրությամբ նախավտեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենադրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե դա նախատեսված է օրենքով:
(--)
6. Պավտասխանատվություն, մասնակիորեն մեղմացնող ն միաժամանակ մասնակիորեն խարացնող օրենքը աւյն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:
111. ՀՀ Սահմանադրության վերոհիշյալ հոդվածներով ամրագրված երաշխիքը, որը նորմատիվ իրավական ակտի կիրառման սահմանադրական սկզբունք է, քրեաիրավական համակարգում առանցքային տեղ է գրավում, որը հատկապես ընդգծվում է այն հանգամանքով, որ փոփոխվող ն զարգացող հասարակությունում կոնկրետ արարքի դեմ քրեաիրավական ներգործության նպատակահարմարությունը, դրա հանրային վտանգավորությունը կամ քրեականացված արարքը կատարած անձի
իրավական վիճակը նորովի կարգավորվելու դեպքում, դատարանը, որպես քրեական դատավարությունում արդարադատության գործառույթով օժտված մարմին, պետք է քննարկման առարկա դարձնի օրենսդրական փոփոխության իրավական բնույթը, ըստ այդմ էլ՝ մինչ ընդունումը ծագած իրավահարաբերությունների վրա այն հետադարձությամբ տարածելու իրավական հնարավորությունը:
Շարկ է արձանագրել, որ ՀՀ Սահմանադրությամբ՝ ժամանակի մեջ իրավական ակտերի գործողության կանոնակարգումը հիմնվում է այն տրամաբանության վրա, որ իրավական ակտերի հետադարձ ուժով գործողության մերժումն ընդհանուր կանոն է, իսկ այդ ակտերի հետադարձ ուժով գործողության հնարավորությունը՝ բացառություն ընդհանուր կանոնից':
Ընդ որում, բացառություններն իրենց հերթին տարբեր են. ա) երբ սահմանադիրը բացառում է որնէ հայեցողություն դրսնորելու հնարավորությունը՝ սահմանելով հետադարձության ուղիղ պահանջ, օրինակ, արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն օժտված է անմիջական գործողությամբ ն բ) երբ անձի իրավական վիճակը բարելավող իրավական ակտին հետադարձ ուժ հաղորդելու լիազորությունը թողնվում է իրավասու՝ այդ ակտն ընդունող մարմնի հայեցողությանը, օրինակ, անձի իրավական վիճակը բարելավող օրենքները ն այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ ունեն, եթե դա նախատեսված է այդ ակտերով»: Տարբերակման այս գաղափարն իր արտացոլումն է գտել նան ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքում. այսպես՝ օրենսգրքի 8-րդ ն 9-րդ հոդվածների համադրված ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող նորմի համար նախատեսվում է հետադարձ ազդեցության անմիջական պահանջ, մինչդեռ անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող դրույթի հետադարձությունը պայմանավորվում է օրենքով նախատեսված լինելու հանգամանքով::
12. Վճռաբեկ դատարանը, Խաչատուր Պետրոսյանի ն Հասմիկ Շանոյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ անդրադառնալով քրեական օրենսդրության 4 Տե՛ս, ոաամոնՏ ում, ՇԸ Սահմանադրական դատարանի՝ 2011 թվականի նոյեմբերի 29-ի թիվ ՍԴՌ1000 : Տես ն ւ: ռանոմ, ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2021 թվականի մարտի 26-ի թիվ ՍԴՌ-1586 : Իտա: տանու, Վճռաբեկ դատարանի` Վանիկ Առուստամյանի գործով 2024 թվականի փետրվարի 22-ի թիվ ԼԴ/0004/12/22 որոշումը:
հետադարձությաամբ կիրառման դեպքերին, արձանագրել է, որ քրեական պատասխանատվությաան ենթարկելու վաղեմության ժամկետի հաշվարկման տեսանկյունից քրեական նոր օրենքով անձին մեղսագրված հանցանքի տեսակի փոփոխությունն ինքնին չի կարող հետադարձ ներգործություն ունենալ, այսինքն, այս հարցի շրջանակներում օրենսդրական փոփոխությունների բարենպաստ լինելու ինքնուրույն ցուցիչ չէ, ն տեղի ունեցած օրենսդրական փոփոխությունների բարենպաստ լինելու մասին կարելի է խոսել բացառապես քրեական պատասխանատվությունից ազատելու ինստիտուտը կանոնակարգող ՀՀ նախկին ն գործող քրեական օրենսգրքերի ընդհանուր նորմերի հետ համադրված գնահատելու պարագայում: Միննույն ժամանակ անդրադառնալով օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում հանցանքի տեսակի ն վաղեմության ժամկետների փոփոխության իրավիճակներին, մասնավորապես` այն դեպքին, երբ արարքի (հանցանքի) ծանրության աստիճանը նվազում է, իսկ այդ արարքի համար սահմանված քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը չի փոփոխվում, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ օրենսդրական փոփոխության արդյունքում պատժի մեղմացման հետնանքով նախկինում ծանը համարվող հանցանքը միջին ծանրության հանցանք հանդիսանալու դեպքում կիրառելի է մեղմացնող օրենքին հետադարձ ուժ տալու կանոնը՝ հանցանքի տեսակի ն պատժի մասով, այսինքն՝ արարքը պետք է որակվի ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անթույլատրելի է օրենքի փոփոխության արդյունքում հետադարձության կանոնների կիրառմամբ ստացված միջին ծանրության հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետը (տասը տարին) համեմատել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքով նախատեսված միջին ծանրության հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետի (հինգ տարի) հետ: Նման համեմատությունը սկզբունքորեն չի համապատասխանի ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության կանոնի էությանն ու նշանակությանը: Հակառակ մոտեցումը հանգեցնում է այնպիսի իրավիճակի, որ արարքի կատարման պահին ծանը հանցագործություն համարվող արարքի պարագայում անձի նկատմամբ կիրառվում է արարքի կատարման պահին
միջին ծանրության հանցանքի համար նախատեսված կարգավորումը, որը որնէ պարագայում կիրառելի չէր՛:
13. Նախորդ կետում մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, հաշվի առնելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքները, անհրաժեշտ է դիտարկել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքն անձին մեղսագրված լինելու դեպքը: Այսպես` պաշտոնեական կեղծիք կատարելը, համաձայն ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի, դասվում էր միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը հինգ տարի էր: ՀՀ գործող քրեական օրենսդրությամբ 445-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված հանցավոր արարքը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին: Միննույն ժամանակ, օրենսդիրը ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասում՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հետնանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու կարգը սահմանող 83-րդ հոդվածում սահմանել է, որ ոչ մեծ ծանրության հանցանքի դեպքում անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել է հինգ տարի:
Ուստի, ստացվում է, որ պաշտոնեական կեղծիք կատարելը գործող քրեական օրենսգրքով թեն դասվել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, սակայն քրեական Օ6պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետի տեսանկյունից երկու օրենսդրություններն էլ ցուցաբերում են նույն մոտեցումը, ըստ որի՝ պաշտոնեական կեղծիք կատարելու մեջ մեղադրվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե մեղսագրվող արարքի կատարման պահից անցել է հինգ տարի: Վերոգրյալից հետնում է, որ գործող քրեական օրենսդրությամբ հանցանքի տեսակի փոփոխությունը քրեական
պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետների տեսանկյունից անձի համար որնէ բարենպաստ հետնանք չի առաջացնում, քանզի վաղեմության ժամկետի առումով քրեական օրենսդրության նախկին ն ներկա կարգավորումները նույնական են: Այլ խոսքով` պաշտոնեական կեղծիք կատարելու հանցանքի տեսակի փոփոխության 7 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Խաչատուր Պետրոսյանի ն Հասմիկ Շանոյանի գործով 2024 թվականի մայիսի 3Լի թիվ ԵՍՔԴ/0196/01/17 որոշումը:
հետնանքով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը, նախկին օրենսգրքի համեմատ, փոփոխությունների չի ենթարկվել, ուստի, քննարկվող դեպքում, քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը ենթակա է լուծման՝ տվյալ արարքի համար դրա կատարման պահին գործող քրեական օրենսդրութամբ նախատեսված քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետի հաշվառմամբ:
14. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.
- Մեղադրյալ Գ.Հակոբյանին, ի թիվս այլնի, մեղսագրվել է 2019 թվականի մայիսի Լից մինչն նույն թվականի օգոստոսի 3-ը պաշտոնեական կեղծիքի կատարում, որը որակվել է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով",
- Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ Գ.Հակոբյանի կողմից հանցագործությունները կատարվել են ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի գործողության պայմաններում ն տվալ օրենսգրքով ոչ մեծ ծանրության հանցագործութան համար քրեական պատասխանատվությունիկց ազատելու վաղեմության ժամկետ է նախատեսվել երկու տարին, հետնաբար մեղադրյալ ԳՇակոբյանն քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները հաշվելիս անհրաժեշտ է առաջնորդվել արարքի կատարման պահին գործող օրենքով նախատեսված վաղեմության ժամկետների կարգավորումներով, քանի որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածով նախատեսված ժամկետների կիրառումը էականորեն վատթարացնում է մեղադրյալի վիճակը,
- Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ 2003 ն 2021 թվականներին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքերի համապատասխանաբար 75-րդ ն 83-րդ հոդվածների համեմատական վերլուծությունը վկայում է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիքը քրեական պատասխանատվությունիկց ազատելու վաղեմության ժամկետների մասով տվյալ դեպքում անձի վիճակը վատթարացող օրենք է ն կիրառելի չէ մեղադրյալ Գ. ակոբյանի նկատմամբ, քանի որ սահմանում է քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ավելի երկար ժամկետներ: Ց Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը:
9 Տե'ս սույն որոշման 8-րդ կետը:
Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ վաղեմության ժամկետը անցնելու առումով մեղադրյալ Գ.Հակոբյանի նկատմամբ կիրառելի են ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի դրույթները, քանի որ դրանք առավել բարենպաստ են վերջինիս համարճ:
15. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 1113-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Գ.Շակոբյանին մեղսագրվող պաշտոնեական կեղծիք կատարելը ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով թեն դասվել է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, սակայն նույն օրենսգրքի` վաղեմության ժամկետն անցնելու հետնանքով քրեական պատասխանատվությունիկց ազատելուն վերաբերող իրավանորմերի համակարգային վերլուծությունը ցուց է տալիս, որ օրենսդրական դրույթների փոփոխությունները Գ.ակոբյանի համար վաղեմության ժամկետների առումով բարենպաստ հետնանքներ չեն առաջացնում, քանզի երկու օրենսդրություններն էլ ցուցաբերում են նույն մոտեցումն առ այն, որ վաղեմության ժամկետն անցնելու հետնանքով, ինչպես գործող քրեաիրավական օրենքով ոչ մեծ ծանրության, այնպես էլ՝ նախկին քրեական օրենսդրությամբ միջին ծանրության հանցագործությունների համար, անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե մեղսագրվող արարքը կատարելուց անցել է հինգ տարի:
Այլ կերպ, թե' նախկին, թե' գործող քրեական օրենսդրությունները թույլ են տալիս մեղադրյալ Գ.Շակոբյանին վաղեմության ժամկետն անցնելու հետնանքով ազատել քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելու օրվանից անցել է հինգ տարի:
Մինչդեռ, ստորադաս դատարանների մոտեցումը ոչ իրավաչափորեն հանգեցրել է նրան, որ վերագրվող ենթադրյալ արարքը կատարելուց շուրջ չորս տարի անց մեղադրյալ Գ.Շակոբյանն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, այն դեպքում, երբ, ն' վերագրվող ենթադրյալ արարքի կատարման ժամանակ, ն' գործող քրեական օրենքի համաձայն, վերջինիս, քրեական ապատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը հինգ տարի է: Նման պայմաններում Վճռաբեկ օ Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:
դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում Վերաքննիչ դատարանի ան եզրահանգմանը, որ տվյալ դեպքում առկա է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված պայմանը:
16. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանների հետնությունն առ այն, որ մեղադրյալ Գ.Շակոբյանի նկատմամբ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը լուծելիս վաղեմության ժամկետը ենթակա է հաշվարկման արարքի կատարման պահին գործող՝ ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների վաղեմության ժամկետի հաշվարկման կանոնով, իրավաչափ չէ:
17. Ինչ վերաբերում է Վերաքննիչ դատարանի կողմից Միշա Մուրադյանի գործով" արձանագրված իրավական դիրքորոշումները վկայակոչելուն, Օ։ ապա Վճռաբեկ դատարանն այն հիմնավոր չի համարում, քանի որ, ինչպես նշվել է սույն որոշման նախորդ կետերում, քննարկվող իրավիճակում առկա չէ քրեական
պատասխանատվության մեղմացման կամ վերացման հարց, ուստի Միշա Մուրադյանի գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները չեն կարող կիրառելի լինել սույն դեպքում:
18. Ամփոփելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթով Առաջին ատյանի դատարանը՝ դատական ակտ կայացնելիս, իսկ Վերաքննիչ դատարանը՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն անփոփոխ թողնելով, թույլ են տվել նյութական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, այն է՝ կիրառել են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի Լրդ կետը, որը սույն վարույթով ենթակա չէր կիրառման, ինչը հիմք է ստորադաս դատարանների դատական ակտերը բեկանելու համար: Միննույն ժամանակ, հիմք ընդունելով սույն որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Գ.Շակոբյանի պաշտպան Մ.Աղաբեկյանի միջնորդությունը պետք է մերժել:
ն Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Միշա Մուրադյանի գործով 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ/1424/01/21 որոշման 16-20-րդ կետերը:
19
Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության
Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ ն 17-րդ հոդվածներով, Հայաստանի
Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 264-րդ,
28Լրդ, 352-րդ, 359-րդ, 361363-րդ ու 400-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
1. Գնորգ Հայկասարի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարանի
2023 թվականի նոյեմբերի 17-ի որոշումը ն այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ
վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի 2023 թվականի դեկտեմբերի 28-ի որոշումը բեկանել ն պաշտպան Մ.Աղաբեկյանի միջնորդությունը մերժել:
2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:
՞Նախագահող՝ ԱԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆ
Դատավորներ՝ ՌՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆ
PDF Փաստաթուղթ
Բացել PDF-ը նոր ներդիրում* Դատարանի PDF-ը կարող է պարունակել անձնական տվյալների պաշտոնական ծածկագրություն (սև շերտեր)։ Ամբողջական տեքստը հասանելի է վերևում «Ամբողջ Տեքստ» բաժնում։
Տեղեկանք
- Ամսաթիվ:
- 12 հուլիսի, 2024 թ.
- Գործի #:
- ՀԿԴ/0113/01/23
- Դատարան:
- Վճռաբեկ դատարան
Նմանատիպ գործեր
Գտեք նմանատիպ դատական ակտեր AI վերլուծությամբ
