Հակոբյան — ԵԴ/1194/06/21

| ԵԴ/1194/06/21

՛ ճու» Է1

77 ԱՀ ԱՏԱՏՎԱ ւջ

Հ:

ՆՈՆ ՈԱ» «ԶԱՏ Մ.

ւ / ՋԵՐ ՉԻՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության դատարան,

նախագահող դատավոր Դ.Արղամանյան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան

23 դեկտեմբերի 2022 թվական ք.Երնան

ՃՇՇ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

ԱՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով մեղադրյալ Արշակ Սարգսի Շակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Վարդապետյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2021 թվականի նոյեմբերի 18-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական առաջին վարչությունում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 314.3-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 62233221 քրեական գործը:

Նախաքննության մարմնի` 2021 թվականի նոյեմբերի 29-ի որոշմամբ Արշակ Սարգսի Հակոբյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին ն 3-րդ կետերով ն երկու դրվագ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314.3-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2021 թվականի նոյեմբերի 30-ի որոշմամբ Արշակ Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի սկիզբը հաշվելով 2021 թվականի նոյեմբերի 29-ից:

Նախաքննության մարմնի՝ 2022 թվականի ապրիլի 22-ի որոշմամբ քրեական գործից Ա.Հակոբյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է ն նույն թվականի ապրիլի 25-ին միացվել թիվ 62240621 քրեական գործին:

Շսկող դատախազի հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու

վերաբերյալ` 2022 թվականի հուլիսի 15-ի որոշմամբ Ա.Հակոբյանին ներկայացված մեղադրանքը լրացվել, ն նույն օրը նրան նոր մեղադրանք է ներկայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1Լին ն 3րդ կետերով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ու երկու դրվագ՝ 314.3-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

2. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ՝ նան Առաջին ատյանի դատարան) 2022 թվականի հուլիսի 29-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ա.Հակոբյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու մասին նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարել է մասնակիորեն, ն նրան կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգել է 1 (մեկ) ամսով՝ սահմանափակելով ազգակցական կապի մինչն երկրորդ աստիճանի մեջ չգտնվող անձանց հետ

Յ

հաղորդակցվելու իրավունքը: Նույն որոշմամբ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ կիրառվել է այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը՝ 562.000.000 (հինգ հարյուր վաթսուներկու միլիոն) ՀՀ դրամի չափով:

2.1 2022 թվականի օգոստոսի 1-ին մեղադրյալ Ա.Հակոբյանն ազատվել է կալանքից:

3. Դատախազի ն պաշտպանի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նան Վերաքննիչ դատարան) 2022 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ բողոքները մերժել է, Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը բեկանել ու նախաքննության մարմնի միջնորդությունը մերժել` առավել մեղմ խափանման միջոցի կամ խափանման միջոցնեի համակցության կիրառման անհրաժեշտության ն հնարավորության հարցը թողնելով վարույթի համապատասխան հանրային մասնակիցների լուծմանը:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Վարդապետյանը բերել է հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 28-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

5. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ` Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա:

Այսպես` բողոք բերած անձը, մատնանշելով ազատության իրավունքի վերաբերյալ քրեադատավարական մի շարք նորմեր ն դրա կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանի մի շարք նախադեպային որոշումներ, փաստել է, որ Վերաքննիչ դատարանը կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորություն, Օ։-քննարկեիս պատշաճ գնահատման չի

4

արժանացրել մեղադրյալի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու բարձր հավանականության մասին վկայող մի շարք հանգամանքներ ն արդյունքում հանգել է անհիմն հետնության։ Մասնավորապես, բողոքաբերի պնդմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ գնահատման չի ենթարկել քրեական վարույթի առանձնակի բարդությունը պայմանավորված մեղսագրված արարքների առավել բարձր լատենտայնությամբ՝ այս համատեքստում նշելով, որ քրեական վարույթի տվյալ փուլում դեռնս անհրաժեշտ է կատարել որոշակի քննչական ն վարութային գործողություններ, իսկ ըստ քրեական վարույթի նյութերի՝ ենթադրյալ հանցանքների կատարմանն առերնույթ ներգրավված, ինչպե, նան քննության համար հետաքրքրություն ներկայացնող տեղեկություններն տիրապետող անձանց մեծամասնությունը որոշակի փոխհարաբերությունների մեջ է գտնվում մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի հետ: Բացի այդ, բողոքաբերը նշել է նան, որ վերջինս տնական ժամանակ զբաղեցրել է պետական պաշտոններ, ն նրան մեղսագրվում են իր իշխանական լիազորություններն օգտագործելով ենթադրաբար կատարված հանցանքներ:

Բողոքաբերը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը պետք է պատշաճ գնահատեր նան խախտված հասարակական հարաբերությունների բնույթն ու կարնորությունը, մեղսագրվող արարքնեի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, ակնկալվող պատժի խստությունը:

5.. Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ անձին կալանքի տակ պահելու ն հետագայում դրա ժամկետը երկարաձգելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է քրեական վարույթի բնականոն ընթացքն ապահովելու հանգամանքով, ուստի նման պայմաններում դատարանի մատնանշած՝ մեղադրյալի՝ 8 ամիս անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքը որնէ կերպ չի կարող նվազեցնել վերջինիս կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը:

52. Բողոքի հեղինակը հատկանշական է համարել նան, որ ստորադաս դատարանի կողմից սահմանված գրավի գումարը կարճ ժամանակահատվածում վճարվել է քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների վերաբերյալ հնարավոր տեղեկություններին տիրապետող, Ա.Հակոբյանի մտերիմ անձանց կողմից, ինչը, ըստ բողոք բերած անձի, քրեական վարույթում առկա մյուս

5

տվյալների հետ համակցված վկայում է Ա.Հակոբյանի ն նրա մտերիմների զգալի ֆինանսական կարողության, դրանց շրջանառությանը բազմաթիվ անձանց ներգրավվածության ու քրեական վարույթին խոչընդոտելու հնարավորության ն բարձր հավանականության մասին:

6. Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ բավարարելով սույն քրեական վարույթով հսկող դատախազի հատուկ վերանայման բողոքը:

Վճռաբեկ բողոքի պատասխանը.

7. Մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Տ.Աթանեսյանը ներկայացրած վճռաբեկ բողոքի պատասխանում նշել է, որ բողոքաբերի փաստարկները բավարար չեն մեղադրյալի ազատության իրավունքի կանխավարկածը հաղթահարելու համար: Մասնավորապես՝ պաշտպանը նշել է, որ անհայտ անձանց ենթադրյալ հնարավոր հարցաքննության անհրաժեշտությունը չի կարող դրվել անձի կալանավորման ժամկետի երկարացման հիմքում, հատկապես երբ անձն ութ ամիս կալանավորված է եղել, ն այդ ընթացքում նրան մեղադրող ցուցմունքներ չեն տրվել:

Անդրադառնալով բողոքաբերի՝ մեղսագրված արարքը դիտավորությամբ կատարելու ն գործի քննությանը խոընդոտելու պնդումներին՝ պաշտպանը գտել է, որ դրանք քննարկման ենթակա չեն, քանի որ դրանցից առաջինը խախտում է անձի անմեղության կանխավարկածը, իսկ երկրորդը վերացական է ն չի բխում քրեական վարույթի նյութերից:

7... Բացի այդ, պաշտպան Տ.Աթանեսյանը նշել է, որ գրավի վճարման հանգամանքների վերաբերյալ բողոք բերած անձի փաստարկը նույնպես սույն դեպքում չի կարող քննարկման առարկա լինել, քանի որ դատական վերանայումը չի կարող տարածվել այն իրադարձությունների վրա, որոնք տեղի են ունեցել քննիչի միջնորդությունը ներկայացնելուց հետո:

8. Վերոշարադրյալի հիման վրա, պաշտպան Տ.Աթանեսյանը խնդրել է մերժել ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Վարդապետյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը:

6

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

9. Արշակ Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3- րդ մասի 1-ին ն 3-րդ կետերով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1ին կետով ու երկու դրվագ՝ 314.3-րդ հոդվածի 2րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել, ն նրան մեղադրանք է ներկայացվել այն արարքների համար, որ նա. «1994-1997 թվականների րնթացքում ծառայելով ՀՀ ներքին գործերի նախարարությունում, իսկ 1997-2011 թվականների ընթացքում ՀՀ ՊՆ ռազմեաւկան ոստիկանությունում, ապա 201208 թվականների րնթացքում ՀՀ

ոստիփկանությունում, հանդիսանալով մշտապես իշխանության ներկայացուցչի գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, 2011-2017 թվականների ինթացքում տիրապետել, օգվաւգործել, տնօրինել է նույն թվականների ընթացքում ենթադրաբար պաշտոննական լիազորություններիի չարաշահումներին ն հովանավորչությանն իր ներգրավվածության, ինչպես նան կոռուպցիոն հանցավոր այլ գործունեության արդյունքում արացված գույքը, որի իրական բնույթը, ծագման աղբյուր իրավունքներն ու պատկանելիություն, թաքցրել, խեղաթյուրել է փոխանցելով ու այլ գործողություններով այսինքն՝ պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով օրինականացրել է հանցավոր ճանապարհով արացված առանձնապես խոշոր չափերով գույքը:

Բացի այդ, Արշակ Հակորյանը 2013-2014 թվականների ընթացքում ՀՀ ոսվփիկանութան 7Օ`պետռ Վլաղիմիի Գասպարյանի, հեր նախնական համաձայնությամբ խմիի կազմում թաքցրել ն խեղաթյուրել է վերջինիս հանցավոր գործունեության արդյունքում արացված առանձնապես խոշոր չափերով գույքի ծագման աղբյուրի, իրավունքներն ու պատկանելիությունը՝ օրինականացնելով այն:

Բացի այդ, ՀՀ ոատիկանության պետի 2011 թվականի դեկտեմբերի 30-ի 4216-Ա հրամանով նշանակվելով ՀՀ ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության Գրդ վարչության պետի տեղակալի, ինքը ն 5-րդ բաժնի պերի պաշտոնին ն այդ պաշվտնում պաշվտնավարելով մինչն 2018 թվականի մայիսի 10-լ, «Հանրային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի համաձայն՝ 2017 թվականի հուլիսի Լից հանդիսանալով հայտարարավտու պաշտոնատալը անձ,

7

ունենալով գույքի ն եկամուտների հայտարարագրման` փարեկան, ինչպես նան պաշտոնեական պարվտաւկաւնությունները արանձնելու ն դադարեցնելու դեպքում հայտարարագիր ներկայացնելու պարտականություն, 2017 թվականի պաշտոնը ստանձնելու, նույն թվականի տարեկան ն 2018 թվականին պաշտոնը դադարեցնելու վերաբերյալ ՀՀ բարձրաստիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողով ներկայացրած հայտարարագրերում դիտավորությամբ թաքցրել է

հայտարարագրման ենթակաւ տվյալներ, որը հանգեցրել է առանձնապես խոշոր չափերով գույքի չհայրարարագրմանը:

Այսպես.

Արշակ Հակորյանը 1994-1997 թվականների ընթացքում ծառայել է ՀՀ ներքին գործերի նախարարությունում, իսկ 1997-2011 թվականների ընթացքում ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանությունու, ապաճ 2010-2018 թվականների ընթացքում ՀՀ ոսփփկանությունում ն հանդիսացել մշտապես իշխանության ներկայացուցչի գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, այսինքն՝ 1994-2018 թվականների ընթացքում հանդիսացել է բացառապես պետաւկան ծառայություն իրականացնող պաշտոնատար անձ: Հիշյալ ողջ ժամանակահատվածում: Արշակ Հակոբյանը ՀՀ պաշտպանության նախարարությունից, ՀՀ ոստիկանությունից, «Խ.Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժեւկան համալսարան» ՊՈԱԿ-ից ատացել է իր անվամբ հաշվարկված ն վճարված, ընդհանուրը՝ 44.880.078 ՀՀ դրամ օրինական եկամուտ՝ աշխատավարձի ն դրան հավասարեցված այլ վճարների տեսքով: Նույն ժամանակահատվածում Արշակ Հակոբյանի կինր՝ Անահիտ Մկրտչյանը, ձեռնարկատիրական գործունեության արդյունքում արացել է 149.689.734 ՀՀ դլամ եկամուտ:

Նշված ժամանակահատվածում Արշակ Հակոբյանը, ձեռք է րերել ն իր ու կնոջ՝ Անահիտ Մկրտչյանի անվամի գրանցել Երնան քաղաքում ն Կոտայքի մարզում: գտնվող անշարժ գույքեր, որոնց շուկայական արժեքները շեշտակիորեն գերազանցել են Արշակ Հակոբյանի ատացած օրինական եկամուտները:

Այսպես.

Արշակ Հակոբյանը 1994-2018 թվականների ընթացքում, ՀՀ ներքին գործերի նախարարությունում, ՀՀ ՊՆ ոազմական ոստիկանությունւմ ն ՀՀ

8

ոստիկանությունում պաշտոնավարման ընթացքում իր ներգրավվածությամը տեղի ունեցած առերնոյթ ` պաշտտոննական լիազորությունների չարաշահման, հովանավորչության, կոռուպցիոն հանցավոր այլ գործունեության արդյունքում ձեռք է բերել գումարներ, որից հետտ՝ թաքցնելով ն խեղաթյուրելով դրանց իրական բնույթն ու հանցավոր ծագումը, այդ գումարներով ձեռք է բերել տարբեր անշարժ ն շարժական գույք, որոնք էլ տարբեր ձեական գործարքներով գրանցել է այլ անձանց անվամբ, այն է` պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով՝ օրինականացրել է հանցավոր ճանապարհով սվաւցված առանձնապես խոշոր չափերով գույքը:

Մասնավորապես.

2011 թվականի նոյեմբերի 24-ին կնքված առուվաճառքի պայմանագրով Արշակ Հակոբյանը ձեռը է բերվ Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի 2-րդ արդյունաբերական թաղամասի 23 հասցեում գտնվող, 75.000.000 ՀՀ դրամ արժողությամի անշարժ գույքը, որի նկատմամբ գրանցվել է կնոջ` Անահի Մկրտչյանի սեփականության իրավունքը, իսկ առուվաճառքի պայմանագրում նշվել է գույքի մրացածին արժեք՝ 3.000.000 ՀՀ դրամ:

2012 թվականի հունիսի 2-ին ն 2012 թվականի օգոարոսի 10-ին կնքված առուվաճառքի պայմանագրերով 120.000.000 ՀՀ դրամով ձեռք է բերել Երնան քաղաքի Ամիրյան մտղոցի 8-րդ շենքի 51 ն նույն շենքի 8/2 հասցեներում գտնվող անշարժ գույքերի, որոնց նկատմամի գրանցվել է կնոջ՝ Անահիտ Մկրտչյանի սեփականության իրավունքը:

2015 թվականի հունվարի 15-ին Արշակ Հակորյանը գործարքի կողմ հանդես եկած կնոջ` Անահիտ Մկրտչյանի հետ անշարժ գույքի առուվաճառքի, հաջորդող գրավի պայմանագրով անհատ ձեռնարկատեր Վահե Հարությունյանից 204.250.000 ՀՀ դրամով ձեռք է բերել Երնան քաղաքի Հանրապետության փողոցի 51 53 շենք 45 տարածք հասցեում գտնվող անշարժ գույքը, որի արժեքից 81700.000 ՀՀ դրամը վճարել է պայմանագիրը կնքելուց հետո` հինգ աշխատանքային օրվա ընթացքում, իսկ մնացած 122.550.000 ՀՀ դրամը վճարել է մինչն 2013 թվականի հուլիսի 15-ր:

Գիտակցելով, որ նվազ օրինական եկամուտների առկայության պայմաններում: իր ն կնոջ անվամբ հաշվառված են օրինական եկամուտները շեշվակիորեն գերազանցող արժեք ունեցող գույքեր, ինչը կարող է համապատասխան իրավապահ

9

մարմինների ուսումնասիրության առիթ ն առարկա դառնալ, դրանց իրական բնույթը, ծագման աղբյուրր քողարկելու նպատակով, Արշակ Հակոբյանը 2014 թվականի ապրիլին կրկին ձեռնամուխ է եղել հանցավոր ճանապարհով ձեռքբերված գույքերի նկատմամբ իրավունքները ն դրանց իրական պատկանելությունը թաքցնելուն:

Մասնավորապես,

Հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամական միջոցներով գնված, Երնան քաղաքի Հանրապետության փողոցի 58 53 շենք 45 տարածք հասցնում գտնվող անշարժ գույքի նկատմամբ սոփխականության իրավունքը ն պատկանելիություն, թաքցնելու ու խեղաթյուրելու նպատակով 2013 թվականի օգոսվտսի Էին կնքված նվիրատվության ձեական պայմանագրով գույքն օտարվել է Արշակ Հակոբյանի դստերը` Արմինե Հակոբյանին, ով 2013 թվականի օգոստոսի 13- ին կնքված նվիրատվության պայմանագիով գույքն օտարել է մորը` Անահիտ Մկրտչյանին: Իր հերթին Անահիվ Մկրտչյանը 2014 թվականի ապրիլի 17-ին կնքված, ձնական առուվաճառքի պայմանագրով գույքն օտարել է Արշակ Հակոբյանի մորը` Անահիտ Արրահաւմյանին, իսկ 2014 թվականի սեպտեմբերի 1-ին կնքված համաձայնագրով նախորդ առուվաճառքի պայմանագիրը լուծվել է, ինչի արդյունքում փվյալ գույքի նկատմամբ 2014 թվականի սեպտեմբերի 22-ին կրկին գրանցվել է Անահիտ Մկրտչյանի միանձնյա սեփականության իրավունքը:

Բացի այդ, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված դրամական միջոցներով գնված, Երնան քաղաքի Ամիրյան փողոցի 8-րդ շենքի 31 ն նույն շենքի 8/2 հասցեներում գտնվող անշարժ գույքերի պատկանելիություն, թաքցնելու ն խեղաթյուրելու նպատակով հիշյալ գույքերի նկատմամբ գրանցվել է Արշակ Հակոբյանի կնոջ` Անահիտ Մկրտչյանի սեփականության իրավունքը: Այնուհետն՝ 2014 թվականի ապրիլի 17-ին կնքված ձնական առուվաճառքի պայմանագրով Երնաւն քաղաքի Ամիրյան փողոցի 8-րդ շենքի 8/2 հասցեում գտնվող տարածքն օտարվել է Անահիվփ Մկրփչյանի հորը՝ Ռաֆաել Մկրտչյանին, ով իր հերթին 2014 թվականի սեպտեմբերի 24ին նվիրատվության պայմանագրով այն օտարել է Արշակ Հակոբյանի դատերը՝ Արմինե Հակոբյանին:

10

Բացի այդ, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված, Կոտայքի մարզի Աբովյան քաղաքի 2-րդ արդյունաբերական թեւղամասի 23 հասցեում գտնվող անշարժ գույքի հանցավոր ծագումի թաքցնելու ն խեղաթյուրելու նպատակով Արշակ Հակոբյանը կազմակերպել է հիշյալ գույքն այլ անձանց ձեականորեն փոխանցելու գործընթաց: Այդ նպազտակով, 2014 թվականի ապրիլի 16-ին նշված գույքը ձնեսաւկան առուվաճառքի պայմանագրով օտարվել է Ֆրանսիայի Հանրապետության քաղաքացի, Արշակ Հակոբյանի մտերիմ Դավիթ Կարապետյանին: Այնուհետե՝ 2015 թվականի մայիսի 12ին կնքված ձնական առուվաճառքի պայմանագրով գույքը փոխանցվել է Արշակ Հակոբյանի մեկ այլ մտերիմ Գագիկ Զոհրաբյանին, ով իր հերթին 2016 թվականի փետրվարի 26-ին կնքված նվիրատվության պայմանագրով գույքը հանձնել է Արշակ Հակոբյանի որդուն՝ Սարգիս Հակոբյանին, ում սեփականության իրավունքը տվյալ գույքի նկատմամիը գրանցվել է 2016 թվականի մարտի 2-ին:

Բացի այդ, «Հանրային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի իմաստով հանդիսանալով հայտարարավու պաշտոնատար անձ՝ Արշակ Հակոբյանը 2017 թվականին ներկայացրել է պաշվտնր արանձնելու, 2017 թվականի տարեկան, իսկ 2018 թվականին՝ պաշտոնը դադարեցնելու հայտարարագրեր:

2017 թվականի պաշտոնը ստանձնելու ն տարեկան հայտարարագրերում: Արշակ Հակոբյանը հայտարարագիկլ է 17.000.000 ՀՀ դրամ ն 1.619.580 ՀՀ դրամին համարժեք 28.500 ԱՄՆ դոլար կանխիկ գումար, ինչպես նան՝ 4.116.385 ՀՀ դրամ՝ որպես եկամուտ՝ աշխատանքի վարձատրությունից: Ընդ որում, 17.000.000 ՀՀ դրամի ն 13.619.580 ՀՀ դրամին համարժեք 28.500 ԱՄՆ դոլարն առկա են եղել նան հարկային տարվա՝ 2017 թվականի վերջում, այսինքն՝ այդ ժամանակահավվածում չեն ծախսվել:

Արշակ Հակոբյանի հետ փտխկապակցված անձի՝ նրա կնոջ՝ Անահիտ Մկրտչյանի կողմից 2017 թվականին ներկայացված տարեկան հայտարարագրում: վերջինիս կողմից հայտարարագրվել Լ 10.000.000 ՀՀ դրում ն 4.300.920 ՀՀ դրամին համարժեք 9000 ԱՄՆ դոլար կանխիկ գումար, որոնց չափերը հարկային փարվա վերջում մնացել են նույնը, այսինքն՝ այդ ժամանակահապվածում՝ չեն ծախսվել: Անահիտ Մկրտչյանը հայտարարագրել է նան 8.472.928 ՀՀ դրամ եկամուր՝ որպես ստացված շուհաբաժին:

1

Արշակ Հակոբյանի հետ փոխկապակցված մյուս անձր՝ որդին՝ Սարգիս Հակոբյանը, 2017 թվականին ներկայացված տարեկան հայտարարագրում հայտարարագրվել է 8.472.928 ՀՀ դրամ եկամուտ` ոլւպես ստացված շահաբաժին:

Այսինքն` 2017թ. ընթացքում Արշակ Հակոբյանի ն նրա հետ փոխկապակցված անձանց ընդհանուր եկամուրը կազմել է 65.982.741 ՀՀ դրամ, որից, սակայն, 44.920.500 ՀՀ դրամն առկա է եղել հարկային տարվա` 2017 թվականի վերջում, այսինքն՝ այդ ժամանակահապվածում չի ծախսվել, հերնարար տարվա ընթացքում վերջինս կարող էր կատարել միայն 21062.241 ՀՀ դրամի ծախա (65.982.74Լ 44.920.500-21.062.241 ՀՀ դրամ):

Մինչդեռ, 2017 թվականի ընթացքում Արշակ Հակոբյանի անվամբ գրանցվել է փրանսպորվաւյին միջոց, որի արժեքը շեշտակիորեն գերազանցել է վերջինիս ն նրա հետ փոխկապակցված անձանց արացած օրինական եկամուտների չափր:

Մասնավորապես.

Արշակ Հակոբյանը 2017 թվականի օգոստոսի 22-ին 47.855.000 ՀՀ դրամին համարժեք 100.000 ԱՄՆ դոլարով, գնել է նույն թվականի արտադրությաւն «Ն16:56065- Խոշ ՇԼտ 500 Ճ4ուռմն» մակնիշի, /7/9Շ16687311909451 նույնացման համարով փրանսպորվաային միջոցը, ապա վճարվելիք գումարի իրական բնույթն ու հանցավոր ծագումը թաքցնելու ն խեղաթյուրելունպապտաւկով նաւխ կազմակերպել է կատարված առուվաճառքի հիշյալ գործարքը ձնականորեն՝ որպես նվիրատվություն ձնակերպելու գործընթացը, որից հետո ավտոմեքենայի դիմաց վճարվող գումարի ծագման աղբյուրը խեղաթյուրելու նպատակով 2017 թվականի օգոարոսի 23-ին կնքված օվերդրաֆտի տրամադրման ձնական պայմանագրով ավտոմնեքենուն գրավադրել է «Ամերիաբանկ» ՓԲ ընկերությունում, արացկլ 47.855.000 ՀՀ դրամին համարժեք 100.000 ԱՄՆ դոլար վարկ, որը մարվել է նախքան պայմանագրով նախատեսված ժամկետի ավարտը: Այդ եղանակով Արշակ Հակորյանը փաստացի թաքցրել ն խեղաթյուրել է իր ունեցած, հանցավոր ճանապարհով արացված առանձնապես խոշոր չափի՝ 26.792.759 ՀՀ դրամ կանխիկ գումարի իրական հանցավոր ծագումի:

Այսպիսով, ասն քրեական գործով ձեռք բերված ապացուցողաւկաւն զանգվածով, այդ թվում՝ անուղղակի ապացույցների համակցության համադրման ն

12

վերլուծության արդյունքում հաարատվել է, որ 1994-2018 թվականների ընթացքում: հանդիսանալով պետաւկան ծառայություն իրականացնող պաշտոնատար անձ, Արշակ Հակորյանը զբաղվել է կոռուպցիոն գործուննությամի, որի արդյունքում վերը նկարագրված եղանակներով հանցավոր ճանապարհով ատացված գույքն ու եկամուտներն օրինականացնկու, օրինաւկաւն քաղաքացիական շրջանառության մեջ ներդնելու նպատակով, թաքցրել, խեղաթյուրել է ձեռք բերված գույքերի ն վճարված գումարների իրական բնույթը ն հանցավոր ծագումը, պապտկանելիությունը, դրանց հաղորդել օրինական փտնեսք, մասնավորապեն իր ապաշտոննական դիրքն օգվագործելով, վերը նկարագրված եղանակով օրինականացրել (լվաց) է հանցավոր ճանապարհով սփացված առանձնապես խոշոր չափերով` ընդհանուր 156.472.947 ՀՀ դրամի ն 7».000.000 ՀՀ դրամ արժեքով անշարժ գույքը:

Բացի այդ, Արշակ Հակորյանը 2013-2014 թվականների ընթացքում ՀՀ ոստիկանության պետ Վլադիմիր Գասպարյանի հետ խմրի կազմում նախնական համաձայնությամբ օրինականացրել է վերջինիս կողմից հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առանձնապես խոշոր չափերով դրամական միջոցներով գնված գույքը՝ թաքցնելով ն խեղաթյուրելով գույքի ծագման աղբյուրը, իրավունքներն ու պատկանելիությունը՝ այդ կերպ նպատակ ունենալով օժանդակել վերջինիս, որպեսզի նա խուսափի կատարած հանցանքների համար քրեական

պատասխանամտվությունից, որպիսի գործողությունները դրսնորվել են հեպնյալում.

Այսպես, Վլադիմիր Գասպարյանը, 19822018 թվականների ընթացքում զիաղեցնելով ներքին գործերի նախարարության Սնանի, Արմավիրի բաժինների պետի, ՀՀ ներքին գործերի նախարարի փեղակալի, ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանության պետի, ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալի, ապա՝ ՀՀ ոսվփիկանութան պետի պաշտոնները, հանդիսանալով իշխանության ներկայացուցիչ, ինչպես նան կազմակերպական-փնօրինչական,

վարչատեվտեսալկաւն գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար Աւնձ, 2008-2018 թվականների ընթացքում տմփրապետկ, օգվագործել, վնօրինել Լ 2000-2018 թվականների ընթացքում իր կատարած հանցագործությունների՝` առանձնապես խոշոր չափերով վատնմեւն, առեւեձնապես խոշոր չափերով վատնման փորձի, ծանր հետնանքներ առաջացրած պաշվտնեական լիազորությունների չարաշահման,

13

պաշտոնեական կեղծիքի դեպքերի ն կոռուպցիոն հանցավոր այլ գործունեության արդյունքում արացված առանձնապես խոշոր չափերով գումար: ՀՀ ոստիկանության պերի պաշտոնը զբաղեցնող Վլադիմիր Գասպարյանը, հանդիսանալով հայտարարագիր ներկայացնելու պարվաւկանություն ունեցող բարձրատրիճան պաշտոնավաւր անձ, իր անվամբ թանկարժեք գույք հայփարարագրելու դեպքում: իրավապահ մարմինների ուշադրության կենտրոնում հայտնվելուց ն հնարավոր պատասխանաւտվությունից զերծ մնալու համար հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքի մի մասի ծագումը թաքցնելու հարցում աջակցելու հաւմար 2013 թվականին դիմել է իր անվտանգության պետի պարվաւկանությունները փաստացի կատարող, ՀՀ ռարիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության 4-րդ վարչության պերի տեղակալի, ինքը ն 5-րդ բաժնի պետի պաշտոնը զբաղեցնող Արշակ Հակորյանին, ում հանձնարարել է «Ավանգարդ Մոթորս» ՍՊ ընկերությունից ձեռք բերել տրանսպորտային միջոցներ ն դրանք հաշվառել իր անվամի՝ թաքցնելու համար փտրանսպորտային միջոցների ձեռքբերման համար վճարվելիք դրամական միջոցների հանցավոր ծագումը, իրավունքները ն իրական պավզկանելիությունը:

Վլադիմիր Գասպարյանի կողմից հանցավոր ճանապարհով արացված

գումարներով ձեռքբերված փրանսպորվային միջոցների իրավունքները ն իրական պատկանելիությունը թաքցնելու ն խեղաթյուրելու նպատակով Արշակ Հակոբյանը 205 թվականի սեպտեմբերի Լին կնքված առուվաճառքի պայմանագրով «Ավանգարդ Մոթորս» ՍՊ ընկերությունից 71556.000 ՀՀ դրամով ձեռք է բերել «116/6666586ոշ Շ 500» մակնիշի, )Է70846323614204223 նույնացման համարի ավտոմեքենան: Այնուհեւրն` 2014 թվականի հունվարի 10-ին կնքված առուվաճառքի պայմանագրով Արշակ Հակոբյանն «Ավանգարդ Մոթորս» ՍՊ ընկերությունից 80.200.000 ՀՀ դրամով ձեռք է բերել «ՆՐԹոամ6586ոշւ Տ 500.» մակնիշի, Խքք2221821410585564 նույնացման համարի ավտոմեքենան: Նշված ավտոմեքենաներն Արշակ Հակոբյանը հաշվառել է իր անվամի՝ թաքցնելով դրանց համար վճարված 125Լ726.000 ՀՀ դրամ գումարի հանցավոր ծագումն ու իրական պատկանելիությունը:

14

Այսպիսով, Արշակ Հակոբյանը Վլադիմիր Գասպարյանի հետ նախնական համաձայնությամբ խմիի կազմում թաքցրել ն խեղաթյուրել է վերջինիս հանցավոր գործունեության արդյունքում արացված առանձնապես խոշոր չափերով՝ 151756.000 ՀՀ դրամընդհանուր արժողության գույքը՝ այդպիսով օրինականացնելով հանցավոր ճանապարհով ատացված այդ գույքը ն նպատակ ունենալով օժանդակել Վլադիմիր Գասպարյանին, որպեսզի նա խուսափի կափարած հանցանքների համար քրեաւկաւն պատասխանատվությունից:

Բացի այդ, 2017 թվականի սեպտեմբերի 13-ի դրությամբ Արշակ Հակոբյանին համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանել է առանձնապես խոշոր չափերով` 7.338.999 ՀՀ դրամ արժեքով Երնան քաղաքի Սոֆիայի փողոցի 40-րդ հասցեում/կադասվվային ծածկագիր՝ 01005-0368-0129-001/ գտնվող անշարժ գույքը: Բացի այդ, Արշակ Հակոբյանը 2017 թվականի օգոստոսի 22ին ձեռք է բերել առանձնապես խտշոր չափերով` 100.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 47.855.000 ՀՀ դրամ արժեքով` նույն տարեթվի արտադրության «116:56065-86ոշ ՕՆՏ 500 4ուռնի» մակնիշի, Է/0Շ166873141909431 նույնացման համարով տրանսպորտային միջոցը, որը ձնակերպվել է իբրն նվիրատվություն, իսկ 2017 թվականի հունիսի 9-ին նվիրատվության պայմանագրով օվարել է 2008 թվաւկանի արտադրության «Տճուճոզ Տ0Է6ո 18» մեւկնիշի, 1 41ՇՇ1ՇԻ6ՑԻ400848 նույնացման համարով փրանսպորտալյին միջոցը:

ՀՀ ռարիկանության գլխավոր խմբի պաշտոն զբաղեցնող Արշակ Հակոբյանը, «Հանրային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի իմաստով 2017 թվականի հուլիսի Լից ունենալով գույքի ն եկամուտների հայտարարագրման՝ պաշտոնը ստանձնելու, պաշտոնը դադարեցնելու հայտարարագրեր ներկայացնելու պարտականություն, 2017 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ բարձրաարիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողով ներկայացրած՝ պաշտոնը սփանձնելու հայտարարագրում՝ «Առկա է անշարժ գույք պաշտոնը ատանձեելու օրվա դրությամը» դաշտում, ինչպես նան 2018 թվականի մայիսի 24ին ներկայացրած պաշտոնը դադարեցնելու հայտարարագրում «Առկա է անշարժ գութ պաշտոնը դաղարեցնելու օրվա դրությամբ» դաշտում, դիտավորությամբ չի ներառել, թաքցրել է նկարագրված համատեղ սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող, հանցագործության

15

պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հազարապատիկը գերազանցող՝ առանձնապես խտշոր չափերով՝ ընդհանուր 7.338.999 ՀՀ դրամ արժեքով` Երնան քաղաքի Սոֆիայի փողոցի 40-րդ հասցնում գտնվող անշարժ գույքի վերաբերյալ հայտարարագրման ենթակա, փվյալները, որը հանգեցրել է նշված առանձնապես խոշոր չափերով գույքի չհայրարարագրմանը:

Բացի այդ, Արշակ Հակոբյանը, «Հանրային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի իմաստով 2017 թվականի հուլիսի Լից ունենալով գույքի ն եկամուտների հայտարարագրման՝ տարեկան հայտարարագիր ներկայացնելու

պարտականություն, 208 թվականի մարտի 22ին ՀՀ րարձրաարիճան պաշտոնատար անձանց էթիկայի հանձնաժողով ներկայացված վփնարեկան հայփարարագրում՝ «Հարկային տարում ձեռք է րերել շարժական գույ» ն «Հարկային տարում օտարել է շարժական գույք» դաշտերում դիվաւվորությամբ չի ներառել, թաքցրել է համապատասխանաբար առանձնապես խոշոր չափերով՝ 100.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 47.855.000 ՀՀ դրամ արժեքով ձեռք բերված՝ 2017 թվականի արվփադրության «116:56065-8Թ6ոշ2 ՕեՏջՑ 500 ոռնա» մակնիշի, ք6Շ16687314909431 նույնացման համարով փրանսպորտային միջոցի ն 2008 թվականի արտադրության «Տճատճոմ Տ0տո 18» մակնիշի, ԽՆ ՂՇԸՇ1ԼՇԻ6ՑԻ400848 նույնացման համարով օտարված փրանսպորտային միջոցի՝ ընդհանուր առանձնապես խոշոր չափերով գույքի վերաբերյալ հայտարարագրման ենթակա տվյալները, որը հանգեցրել է նշված առանձնապես խոշոր չափերով գույքի չհայտարարագրմանը»':

10. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտը պատճառաբանել է հետնյալ կերպ. «(.) /Մ)իջնորդությանը կից ննրկայացված նյութերն, իրենց համակցության մեջ բավարար են (.) մեղսագրվող արարքին մեղադրյալ Ա.Հակորյանի) առերնույթ առնչությունը հաստաւվված համարելու համար:

Անդրադառնալով խափանման միջոց կիրառելու հիմքերին՝ (Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրում է հեպեյալը.

(-) - ԱՀակորյանը պաշտոններ է զբաղեցրել ՀՀ պաշտպանության նախարարության ռազմական ոստիկանությունում ն ՀՀ ոստիկանությունում, ւՏե՛ս նյութեր, հատոր 2, թերթեր 23:37 ն 70-75:

16

- ԱՀակորյանի նախկինում զբաղեցրած պաշտոններից բխող

հեղինակությունը, անձանց որոշակի շրջանակի հետ ունեցած կապերը,

- շարունակում են իրականացվել քննչական ն վարութային գործողություններ՝ մեղսագրվող հանցանքների կատարմաեւն բոլոր հանգամանքները պարզելու, ձեռք բերված ապացույցներն արուգելու ուղղությամի,

- մեղադրյալին վերագրվող արարքների բնույթ լատենվայնությունն ու վտանգավորություն աստիճանը:

Վերոգրյալ հանգամանքների հաշվաոմամի (...) (Առաջին ատյանի դատարանի գտնում է, որ առկա են բավարար հիմքեր ենթադրելու, որ Արշակ Հակոբյանը, լինելով ազավության մեջ, հնարավոր է խոչընդուրի քրեական վարույթին, այդ թվում՝ ապօրինի կմիջամտի ապացուցման գործընթացին:

(-.) (Առաջին ատյանի դատարանը փաստրում է, որ կատարված քննչական գործողությունները բովանդակային առումով բավարար են վարույթ իրականացնող մարմնի կողմից գործադրած պատշաճ ջանասիրությունը հասվաւտված համարելու համար (..):

(Առաջին ափյանի դատարանն արձանագրում է, որ (.) մեղադրյալի նկատմամի ընտրված կալանք խափանման միջոցի ժամկերը ենթակա է երկարաձգման:

(-) (Հաշվի առնլելով այն հանգամանքը, որ ԱՀակոբյանը, ով ՀՀ պաշտպանության նախարարության ոազմական ոստիկանությունւմ ն ՀՀ ոսվփկանությունում զբաղեցրել է պաշվտններ, ունի բավականաչափ ազդեցություն ն հեղինակություն իրեն վերագրվող հանցագործություններին ենթադրաբար առնչություն ունեցած անձանց նկատմամի (...) (Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրում է, ոչ անհրաժեշվփ է սահմանափակել մեղադրյալի՝ այլ անձանց հեր հաղորդակցվելու իրավունքը` բացառությամբ ազգակցական մինչն երկրորդ աստիճաւնի կապի մեջ գտնվող անձանց տեսակցելուն հաղորդակցվելուիրավունքի:

(-:)

Քննելով միջնորդությունը ն կից ներկայացված նյութերը` (Առաջին ատյանի դյատարունն արձանագրում է հետեյալ կարնոր հանգամանքները.

- մեղադրյալը 8 ամիս գտնվում է անազատությոաւն մեջ,

17

- իակ քննիչի միջնորդության` մեղադրյալի կողմից արդեն իսկ հարցաքննված անձանց նկատմամբ մեղադրյալի կողմից ազդեցություն գործադրելը րացակայում է,

- րար քննիչի` վարույթով բացակայում են մեղադրյալին ուղղակի մերկացնող ցուցմունքներ,

-խոչընդուրման հիմքն աոկա է ինչպե ցուցումով ուղղակիորեն նշված անձանց, այնպե էլ 6օպերատիվհետախուզական միջոցառումների արդյունքում ենթադրարար հայտնաբերման ենթակա անձանց նկատմամի,

- մեղադրյալը եկամուտ չունի,

- զիոլադրյալին մեղսագրվում է առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր 156.472.947 ՀՀ դրամի ն 75.000.000 ՀՀ դրամով անշարժ գույքի, ենթադրարար հանցավոր ճանապարհով սվաւցված գույքի օրինականացման հանցակազմ,

(-:)

- իա մեղադրյալի խտսքերի՝ վերջինս երկար փարիներ զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ, ունի որոշակի հարգաւնք ն ճաւնաչողություն:

Վերոգրյալ հանգամանքների հաշվառմամի` (Առաջին ատյանի դատարանի գնահատմամբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովվել վարույթի քննության փվյալ փուլում այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառման պայմաններում (..):

(-) (Առաջին ատյանի դատարանի գնահատմամի մեղադրյալի պափշաճ վարքագիծը վարույթի քննության տվյալ վատում կարող է ապահովվել այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ գրավի կիրաոման պայմաններում»:

1. Վերաքննիչ դատարանն իր դատական ակտում արձանագրել է հետնյալը. «(..) Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավորված են Առաջին ատյանի դատարանի հետնություններն այն մասով որ Ա.Հակոբյանը կարող է խոչընդուրծնը մինչդավաւկան վարույթում գործի քննությանը, որպիսի դիրքորոշումը պայմանավորված է մասնավորապես նյութերում առկա փաստերից բխող այն ենթադրություններով, որ.

2 Տե'ս նյութեր, հատոր 10, թերթեր 30-46:

18

ա) դեռնս առավել քան հավանական է քննվող քրեական գործի քննության շիջանակներում մեծածավալ վարութային ն քննչական գործողությունների կատարման անհրաժեշտությունը.

բ) մեղադրյալը նախկինում հանդիսացել է բարձրաստիճան պաշտոնատար անձ, որպիսի պաշտոնից բխող հեղինակությունը ն ունեցած կապերը բարձրացնում: են քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ոխսկը:

Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների բնույթը (հանցանքները ոտնձզում են ՀՀ-ում օրինական ձեռնարկատիրական գործունեությունը ն ներդրումային, քաղաքականությունը կարգավորող, ինչպես նան պաշտոններ զրաղեցնելու համար սահմանված կարգի ապահովմանն ուղղված հասարակական հարարերությունների դեմ, դրանց վվանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ ԱՀակոբյանին մեղսագրվում է միջին ծանրության ն առանձնապես ծանր հանցագործությունների կատարում, որոնց համար որպես պատիժ նախատեսված է 24 ն 612 տարի ժամկերով ազատազրկում, էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի հերագա վարքագծի հավանականությունը կանխորոշելու հարցում:

(-) Անդրադառնալով գրավ խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հեպտնություններին Վերաքննիչ դատարանը փաստում է (.) լր) մինչդատական վարույթում գրավ խափանման միջոցի կիրառումն օրենսդիրը վերապահել է վարույթն իրականացնող մարմնի իրավասությանը, ուսարի դավփարանը, խավաւնման միջոց կիրառելուկամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդության քննության արդյունքում հանգելով եզրակացության, որ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովել հնարավոր է նան այնպիսի խափանման միջոցի կիրառմամբ, որը կիրառելու իրավասությունը վերապահված է վարույթն իրականացնող մարմնին, պարփավոր էր մերժել ներկայացված միջնորդությունը` այլ խափանման միջոցի կիրառման հայեցողությունը թողնելով քննիչին կամ դատախազին:

Միննույս ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի հետրնությանն այն մասով, որ մեղադրյալի

19

պափշաճ վարքագիծ, հնարավոր է ապահովել նան կալանավորմանն

այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցության կիրառմամբ, հատկապես հաշվի առնելով այն էական հանգամանքը, որ մեղադրյալն արդեն իսկ Ց ամիս գվեվել է կալանքի տակ»':

Վճոաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եգրահանգումը.

12. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավոր են արդյո՞ք այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ խափանման միջոցների համակցված կիրառմամբ մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի օրինական վարքագիծն ապահովելու հնարավորության վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները:

13. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «(...) (Կալանքի ժամկետը երկարաճգելը (...) թույլատրվում |) միայն դատարանի որոշմամբ այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով»:

Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն` «(...) 2 Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշվ է`

(-.)

3) մեղադրյալի կողմից իր վրա տոն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կապտաւրումն ապահովելու համար:

3 Խափանման միջոցի տեսակն ընվրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող ն դրան խոչընդոտող րոլոր հնարավոր հանգամանքները: (...)»:

Նույն օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անրավարալ է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու հսւմար»:

13.1. Վկայակոչված իրավադրույթների հաշվառմամբ Վճռաբեկ դատարանը նախնառաջ արձանագրում է, որ խափանման միջոցները, դասակարգվելով 3Տե՛ս նյութեր, հատոր 12, թերթեր 1-24:

20

կալանավորման ն կալանքին այլընտրանք հանդիսացող խափանման միջոցների, նպատակ ունեն ապահովելու քրեական վարույթի ընթացքում մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ն կիրառվում են միայն այն դեպքում, երբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ անձը կարող է կատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված գործողությունները կամ դրանցից որնէ մեկը: Ընդ որում՝ վերոնշյալ նպատակի իրականացման համար անհրաժեշտ ն պիտանի խափանման միջոցի կոնկրետ տեսակի ընտրության հարցն օրենսդիրը վերապահել է վարույթն իրականացնող մարմնի հայեցողությանը՝ միաժամանակ երաշխավորելով մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը նրա իրավունքների հնարավոր նվազ սահմանափակմամբ ապահովելու հնարավորությունը: Մասնավորապես, օրենսդիրն ամրագրել է, որ անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է առաջնորդվի նվազագույնի սկզբունքով, այն է՝ չընտրի ավելի խիստ խափանման միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը:

Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, հարկ է նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված խափանման միջոցների աստիճանակարգությունում, ելնելով ներգործության բնույթից, աստիճանից ն վրա հասնող հետնանքներից՝ կալանքը համարվում է ամենախիստը, քանի որ առավելագույն չափով է սահմանափակում մարդու սահմանադրական իրավունքներն ու ազատությունները, ն որպես անձի ոջ պատշաճ վարքագծի կանխման վերջին հնարավոր միջոց (ամմոոճ ոճն օ) պետք է կիրառվի այն բացառիկ դեպքերում, երբ կհիմնավորվի մեղադրյալի օրինական վարքագիծն այլընտրանքային խափանման միջոցներով երաշխավորելու անհնարինությունը: Այլ խոսքով՝ կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ վարույթն իրականացնող մարմինը փաստական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ կհիմնավորի, իսկ դատարանն էլ պատճառաբանված որոշմամբ կհաստատի, որ միայն այդ խափանման միջոցի կիրառմամբ է հնարավոր հասնել խափանման միջոցների կիրառմամբ հետապնդվող նպատակներին` այդ համատեքստում հաշվի առնելով մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող