Հովհաննիսյան — ԼԴ/0015/18/21
Ամփոփում
Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարան, նախագահող դատավոր՝ Լ.Հովհաննիսյան 27 սեպտեմբերի 2024 թվական ք.Երնան ՀՇ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՇ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2021 թվականի դեկտեմբերի 2-Լի որոշման դեմ Հովհաննես Հրաչյայի Հովհաննիսյանի պաշտպաններ Ա.Կոչուբանի ն Մ.Սահակյանի վճռաբեկ բողոքը, ՊԱՐԶՔԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2021 թվականի սեպտեմբերի 30-ի
Ամբողջ Տեքստ
Լ թ ԼԴ/0015/18/21
/՛1 ոպ ԵԼ
ԹԽ:
Ն ՈԱ///| ՐԻ 2 թ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարան,
նախագահող դատավոր՝ Լ.Հովհաննիսյան
27 սեպտեմբերի 2024 թվական ք.Երնան
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2021 թվականի դեկտեմբերի 2-Լի որոշման դեմ Հովհաննես Հրաչյայի Հովհաննիսյանի պաշտպաններ Ա.Կոչուբանի ն Մ.Սահակյանի վճռաբեկ բողոքը,
ՊԱՐԶՔԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2021 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Լոռու մարզային քննչական վարչությունում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական
2
օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 316-րդ հոդվածի Լին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 52103021 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի՝ 2021 թվականի հոկտեմբերի Լի որոշմամբ Հ.Շովհաննիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2021 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Հ.Շովհաննիսյանը ձերբակալվել է՝ 1998 թվականի հուլիսի 1ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 130-րդ հոդվածով սահմանված կարգով:
2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի հոկտեմբերի 12-ի որոշմամբ պաշտպան ԱԿոչուբանի բողոքը՝ Հ.Հովհաննիսյանի ձերբակալումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու վերաբերյալ, մերժվել է:
3. «Շովհաննիսյանի պաշտպան Տ.Հակոբյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` նան Վերաքննիչ դատարան) 2021 թվականի դեկտեմբերի 21-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի հոկտեմբերի 12ի որոշումը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
4. Վերաքննիչ դատարանի վերոհիշյալ որոշման դեմ Հ.Հովհաննիսյանի պաշտպաններ ԱԿոչուրանը ն Մ.Սահակյանը բերել են վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2022 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ' ն 2024 թվականի օգոստոսի 23-ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:
Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
5. Բողոքաբերները փաստարկել են, որ սույն գործով առկա է դատական սխալ՝ դատավարական իրավունքի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա: / Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի` անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:
3
Մասնավորապես` ստորադաս դատարաններ սխալ են կիրառել) ՀՀ
Սահմանադրության 27-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 11-րդ, 130-րդ ն 358-րդ հոդվածների պահանջները:
6. Ի հիմնավորումն վերոնշյալի՝ բողոքաբերները նշել են, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 130-րդ հոդվածով նախատեսված կարգավորումների շրջանակներում ձերբակալում հնարավոր է իրականացնել միայն մեղադրյալի նկատմամբ, մինչդեռ սույն դեպքում Հ.Շովհաննիսյանը մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ չի ունեցել, քանի որ թեն ձերբակալման հիմքում դրվել է իբրն թե 2021 թվականի հոկտեմբերի Լին կայացված՝ անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը, սակայն նշված օրը պաշտպանները ն Հ.Հովհաննիսյանը մի քանի ժամ գտնվել են քննչական բաժնում ն Հ.Հովհաննիսյանին չի տրվել մեղադրյալի կարգավիճակ ն վերջինին մեղադրանք չի առաջադրվել: Ավելին՝ բողոքաբերներն անձի` մեղադրյալի կարգավիճակ ձեռք բերելու համատեքստում ընդգծել են Վճռաբեկ դատարանի՝ Ռոբերտ Հակոբյանի գործով 2013 թվականի ապրիլի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0218/06/12 որոշմամբ արձանագրված գործողություններ, հաջորդական իրականացման ն դրանց փաստաթղթավորման անհրաժեշտությունը:
Վերոգրյալի հետ միաժամանակ բողոքաբերները գտել են, որ արգելանքի վերցնելու պահին որպես մեղադրյալ ներգրավելու վերաբերյալ կայացված որոշման մասին տեղեկացվելը, ձերբակալման որոշմանը ծանոթանալը, ձերբակալվածի իրավունքները, այդ թվում՝ պաշտպան ունենալու իրավունքը բացատրված լինելը՝ քրեադատավարական նորմերի ն նախադեպային իրավունքի համատեքստում բավարար չեն հաստատված համարելու, որ անձը ձեռք է բերել մեղադրյալի կարգավիճակ:
6.. Բողոքաբերները նշել են նան, որ Վերաքննիչ դատարանը սխալ է կիրառել ՀԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 132րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջները, քանի որ թե առաջին, ն թե երկրորդ ձերբակալման ժամանակ Հ.Շովհաննիսյանը կասկածվել է նույն իրավախախտումը կատարելու մեջ, հետնաբար ձերբակալումից ազատված անձին նույն կասկածով կրկին ձերբակալելու արդյունքում խախտվել է նշված հոդվածի իմպերատիվ պահանջը:
4
6.2. Վերոգրյալից բացի, բողոքաբերները նշել են նան, որ դատական ակտը պատճառաբանված չէ ն ընդհանրական հղում է պարունակում քննիչի կողմից կայացված` որոշման իրավաչափության վերաբերյա: .Բողոքաբերների գնահատմամբ՝ Հ.Հովհաննիսյանի ձերբակալումը հիմնված է վերացական ն գործի նյութերից չբխող հանգամանքների վրա, դատարանի կողմից խախտվել են մրցակցության կանոնները ն անդրադարձ չի կատարվել բողոքի բոլոր հիմքերին ն հիմնավորումներին:
7. Արդյունքում բողոքաբերները խնդրել են բավարարել վճռաբեկ բողոքը՝ կայացնելով Հ.Հովհաննիսյանի ձերբակալումը ոչ իրավաչափ ճանաչելու մասին նոր դատական ակտ:
Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները ն ստորադաս դատարանի իրավական
դիրքորոշումները.
8. Նախաքննության մարմնի՝ 2021 թվականի հոկտեմբերի 1ի որոշմամբ Հ.Շովհաննիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի Լին մասով:
Նախաքննության մարմնի կողմից նույն օրը որոշում է կայացվել՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Հ.Շովհաննիսյանին ձերբակալելու մասին: Նշված որոշման օրինակը Հ.Շովհաննիսյանը ստորագրությամբ ստացել է 2021 թվականի հոկտեմբերի 2-ին»:
Ձերբակալման արձանագրության համաձայն՝ Հ.Հովհաննիսյանը փաստացի արգելանքի է վերցվել 2021 թվականի հոկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 12:00-ին, ն ձերբակալման արձանագրությունը կազմվել է նույն օրը՝ ժամը 13:04-ին: Նշված արձանագրությանը Հ.Շովհաննիսյանը ծանոթացել ն պատճենը ստացել է նույն օրը՝ ժամը 13:10-ին, իսկ վարույթն իրականացնող մարմին բերվել է նույն օրը՝ ժամը «Տեսկյութեր, հատոր 2, թերթեր 39-40:
3Տե՛ս նյութեր, հատոր 1, թերթեր 3-4:
5
13:14-ին: Նշված արձանագրության մեջ առկա է Հ.Հովհաննիսյանի կողմից կատարված նշումն առ այն, որ համաճայն չէ քննիչի որոշման հետ":
Հ.Շովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել 2021 թվականի հոկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 20:35-ին::
9. Առաջին ատյանի դատարանը 2021 թվականի հոկտեմբերի 12-ի որոշմամբ արձանագրել է. «(..) Սույն գործի փաստական տվյալների ուասմնասիրությունը վկայում է, որ ՀՀ քննչական կոմիտեի Լոռու մարզային քննչական վարչությաւն քննիչ Ե.Դանիելյանը 2021 թվականի հոկտեմբերի Էին որոշում Լ կայացրել Հ.Հովհաննիսյանին որպես մեղադիյալ ներգրավելու մասին: Նույն օրր քննիչ Ե.Դանիելյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանին ձերբակալելու մասին: Սույն որոշման մեջ քննիչը նկարագրել է այն դեպքը, որի առթիվ 2021 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 516-րդ հոդվածի Էին մասով հարուցվել է թիվ 52105021 քրեական գործը: Միաժամանակ որոշման մեջ նշվել է, որ 2021 թվականի հոկտեմբերի Լին կայացվել է Հ.Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի Լին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշում: 2021 թվականի հոկտեմբերի 2-ին ժամր 13:04-ին ՀՀ ռարիկանության Լոռու մարզային վարչության Սպիտակի բաժնի ավազ օպերլիազոր Ն.Աղումյանը կազմել է ձերբակալման արձանագրությունը, Հ.Հովհաննիսյանին պարզաբանվել է, թե նրան ինչ արարք է մեղսագրվու, նրան բացատրվել են համապատասխան
իրավունքները, այդ թվում պաշտպան ունենալուիրավունքը: Ընդ որում, դատարանն արձանագրում է, որ րատ էության Հ.Հովհաննիսյանին ծանոթ է եղել ձերբակալման մասին որոշումը, քանի որ ձերբակալման արձանագրության մեջ առկա է Հ.Հովհաննիսյանի կողմից կատարված նշումն այն մասին, որ «..համաձայն չեմ: քննիչի որոշմանը»: Բացի այդ, ձերբակալմեւն որոշման վրա առկա է գրառում այն մասին, որ Հ.Հովհաննիսյանը ազտացել է ձերբակալման մասին որոշման 1 օրինակը 02.10.2021 թվականին: Դատարանն արձանագրում է, որ ձերբակալման արձանագրության վերջում առկա գրառման համաձայն՝ Հ.Հովհաննիսյանը արձանագրությանը ծանոթացել ն պատճենը արացել է 02.10.2021 թվականին, ժումը «Տես նյութեր, հատոր | թերթեր 57:
5 Տե՛ս նյութեր, հատոր 1, թերթ 10:
6
Թ:1գին Անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին 6 որոշմաւն ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ Հ.Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել 02.10.2021 թվականին, ժամր 20:35-ին:
Վերոշարադրյալ փաստական վվյալների ուաումնասիրությունը վկայում է, որ Հ.Հովհաննիսյանը արգելանքի վերցվելու պահից արդեն տեղեկացվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը որոշում է կայացրել իրեն մեղադրյալ ներգրավելու մասին, ծանոթանալով ձերբակալման որոշմեւնը պաւտկերացում է կազմել այն մասին, թեինչ արարք է իրեն մեղսագրվում, նրան բացատրվել են ձերբակալված անձի իրավունքները, այղ թվում պաշտպան ունենալու իրավունքը: Իսկ արգելանքի վերցվելուց ութ ժամ անց Հ.Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել: Նման պայմաններում դատարանն արձանագրում է, որ Հ.Հովհաննիսյանի իրավունքներ, մասնավորապես պաշտպանության իրավունքը, չեն խախտվել, ն ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշմամբ արտահայտված իրավական
դիրքորոշումներում արտացոլված պահանջները պահպանվել են այն գործի շիջանակներում: Այլ կերպ ասած, նման դեպքերում դատարանը պեմք է գնահատման ենթարկի այն հանգամանքը, թե մինչն մեղադրանք առաջադրելը որքանով է անձր տեղեկացված, թե ինչ արարք է իրեն մեղսագրվում, նրան բացատրված են արդյոք մեղադրյալին վերագրվող իրավունքների նվազագույն ծավալը, հնարավորություն ընձեռնվել է արդյոք անձին իրականացնելու իր պաշտպանությաւն իրավունքը: Ինչ վերաբերում է մեղադրանքի առաջադրմանը, մեղադրյալին վերագրվող իրավունքների ամբողջական ծավալի պարզաբանմանը, ապա նշյալի իրականացումը, համաձայն նախադեպային իրավունքի, անհրաժեշվտ ն պարտադիր նախապայման է կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին միջնորդություն հարուցելու մասին որոշման կայացման համար: Նշյալի համատնեքատում դատարանը գտնում է, ոլչ Հ.Հովհաննիսյանը ձերբակալման մասին որոշման կայացման ժամանակ ունեցե է մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ:
Բացի այդ, դատարանը գտնում է, որ ձերբակալման ինավփվտուտին վերաբերող օրենադրական փոփոխությունները միտված են նրան, որ վարույթն իրականացնող մարմինը, արգելանքի վերցնելով մեղադրյալին, ձերբակալման մասին որոշման
7
կայացումից հետո 18 ժամվա, ընթացքում մեղադրյալին դատարան ներկայացնելու հնարավորություն ունենա: Հակառակ պարագայում, եթե մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման կայացմանը պարտադիր կերպով հաջորդի մեղադրանք առաջադրելու գործընթացը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքի 203-րդ հոդվածով սահմանված ընթացակարգով, որից հերո նոր միայն վարույթն իրականացնող մարմինը ձերբակալելու մասին որոշում կայացնելու հնարավորություն ունենա, կխախտվի օպերատիվության պահանջը, քանի որ, րար էության, ենթադրվում է, որ անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման կայացումից հետո ձերբակալման մասին որոշում կայացնելիս արդեն իսկ վարույթն իրականացնող մարմինը կալանավորման հիմքերի ն պայմանների վերաբերյալ որոշակի փաատական տվյալների է տիրապետում (...)»':
10. Վերաքննիչ դատարանը, 2021 թվականի դեկտեմբերի 2Լի որոշմամբ, մերժելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման դեմ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը, արձանագրել է. «(...) Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի որոշման վերը նշված հիմնավորումը դիտարկելով վերոգրյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո, գտնում է, որ այդ հիմնավորումն ամբողջությամը բխում է դրանցից, որպիսի պայմաններում այդ հիմնավորումն ընդունելի է նան Վերաքննիչ դատարանի համար:
Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքում արված այն պատճառարբաւնությանը, որ հոկտեմբերի Էին պաշտպանները ն Հ.Հովհաննիսյանը մի քանի ժամ գտնվել են քննչական բաժնում սակայն Հ. Հովհաննիսյանին չի տրվել մեղադրյալի կարգավիճակ, չի առաջադրվել մեղադրանք, որից հեւրո 202Լթվականի հոկտեմբերի 2ին ՀՀովհաննիսյանի կրկին ձերբակալումը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 150-րդ հոդվածի կարգավորումների շրջանակում իրականացված է եղել ոչ իրավաչափ, քանի որ Հ.Հովհաննիսյանը չի ունեցել մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ, ուստի ն Հ.Հովռաննիսյանին քննիչը իրավասու չէր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 130-րդ հոդվածի կարգավորումների շրջանակում ձերբակալել դատարան ներկայացնելու համար, վերջինի հիման վրա ՀՀ քրեական դափավարության օրենսգիրքը թույլ է փալիս ձերբակալել միայն մեղադրյալին, ապա «Տե՛ս նյութեր, հատոր 1, թերթեր 17-21:
8
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ձերբակալման դեպքում անձր ձեռք է բերում մեղադրյալի կարգավիճակ այն պահից, երբ որոշում է կայացվում նրան որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, ինչից հետո, եթե նա պերք է տարվի դատարան` մեղադրանքի առաջադրված լինելը կդիտվի կալանավորումի որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդության քննության պարտադիր պայման (...)»՛:
Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.
1. Սույն վարույթով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավոր են արդյոք Հ.Շովհաննիսյանին՝ մեղադրանք առաջադրված չլինելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 130-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով իրականացված ձերբակալումն իրավաչափ ճանաչելու մասին ստորադաս դատարանների հետնությունները:
12. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազավության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զիկվել այլ կերպ, քան հետնյալ դեպքերում ն օրենքով սահմանված կարգով
(-.)
4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպավաւկով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երը դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպավզակով.
(-.)
2. Անձնական ազատությունից զրկված լուրաքաւեչյուր ոք իրեն հասկանալի լեզվով անհապաղ տեղեկացվում է ազատությունից զրկվելու պատճառների, իսկ քրեական մեղադրանք ներկայացվելու դեպքում՝ նան մեղադրանքի մասին:
4. Եթե սույն հոդվածի Լին մասի 4-րդ կետի հիմքով ազատությունից զրկված անձի վերաբերյալ ազատությունից զրկվելու պահից ողջամիտ ժամկետում, սակայն ոչ ուշ, քան յոթաւնասուներկու ժաւմվա ընթացքում դատարանը որոշում չի կայացնում 7 Տե'ս նյութեր, հատոր 2, թերթեր 30337:
9
անազատության մեջ նրան հետագա պահելը թույլատրելու մասին, ապա նա անհապաղ ազավ է արձակվում:
5. Անձեական ազատությունից զրկված յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի վիճարկելու իրեն ազավտւթյունից զրկելու իրավաչափությունը, որի վերաբերյալ դատարանը սեղմ ժամկետում որոշում է: կայացնում ն կարգադրում է նրան ազատ արձակել, եթե ազավությունից զրկելը ոչ իրավաչավ է: (..»:
«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ` Կոնվենցիա) 5-րդ հոդվածի համաձայն «. Յոարաքանչյուն ոք ունն ազատության ն անձնական անձեռեմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազավությունից զրկել այլ կերպ, քան հետնյալ դեպքերում ն օրենքով սահմանված կարգով.
(-.)
գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուարը կանխելու համալ, (...)»:
ՀԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 4րդ մասի համաձայն՝ «4. Յուրաքանչյուր ձերբակալվածի ն կալանավորվածի անհապաղ հաղորդվում են ձերբակալության կամ կալանավորման հիմքերը, ինչպես նան այն հանցագործության փաստական հանգամանքները ն իրավարանական որակումը, որի կատարման մեջ նա կասկածվում կամ մեղադրվում է»:
Նույն օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն՝ ««. Մեղադրյալ է այն անձը, որի նկատմավը որոշում է կայացված որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին (..):
Նույն օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի համաձայն՝ «մ. Մեղադրանքը պետք է առաջադրվի տվյալ անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին քննիչի կողմից որոշումն ընդունելու պահից ոչ ուշ, քան 48 ժամվա ընթացքում, սակայն րոլոր դեպքերում ոչ ուշ, քան մեղադրյալի ներկայանալու կամ նրան բերման ենթարկելու
10
օրը: Մեղադրանք առաջադրելու ասյն հոդվածով սահմանված ժամկետն ընդհատվում է, եթն մեղադրյալը թաքնվում է քննությունից:
2 Քննիչը, հավաստիանալով մեղադրյալի ինքնության մեջ, նրան հայտարարում է որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը ն բացատրում առաջադիված մեղադրանքի էությունը: Այդ գործողությունների կատարումը մեղադրյալի ն քննիչի արորագրությամբ հատրապտվում է որոշման մեջ նշելով մեղադրանքի առաջադրմուն ամիսը, օրը, ժամը ն թվականը: (...)»:
Նույն օրենսգրքի 128-րդ հոդվածի համաձայն` «Լ Ձերրակալումն անձին արգելանքի վերցնելն է, հետաքննության կամ վարույթ իրականացնող մարմին բերելը, համապատասխան արձանագրություն կազմը ե այդ մասին նրան հայտարարելը` օրենքով որոշված վայրերում ու պայմաններում: արգելանքի փակ կարճաժումկետ պահելու համար:
(-.)
3. Ձերբակալումը կատարվում է՝
1) հանցանք կատարելու մեջ անմիջականորեն ծագած կասկածանքի հիման վրա.
2)քննիչի որոշմեաւն հիման վրա»:
Նույն օրենսգրքի 130-րդ հոդվածի համաձայն՝ «մ. Ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու անհրաժեշտության դեպքում քննիչը որոշում է կայացնում մեղադրյալին ձերբակալելու մասին: Որոշման մեջ նշվում են այն կազմելու տարին, ամիսը, օրը, մեղադրյալի տվյալները, ձերբակալման հիմքը ն պատճառը, ինչպես նան հետաքննության այն մարմին, որին հանձնարարվում է ձերբակալման իրականացումը:
2. Մեղադրյալին այն հոդվածով նախատեսված հիմքով կարելի է ձերբակալել միայն այն դեպքու, երբ այն օրենսգրքի դրույթները թուլ են տալիս երա նկատմամի որպես խափանման միջոց կիրառել կալանավորումը:
3. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը մեղադրյալին ձերբակալելուց առաջ ստորագրությաւմը նրան է հանձնում ձերբակալման որոշման պատճենը: Արգելանքի վերցնելուց անմիջապես հեվո մեղադրյալը բերվում է քննիչի մոտ: Մեղադրյալին
1
քննիչի մուր բերելու փաստն ամրագրվում է անձի ձերբակալման արձանագրության մեջ: Արձանագրության մեջ նշվում են մեղադրյալի անունը, ազգանունը, հայրանունը, երան արգելանքի վերցնելու տարին, ամիս, օրը, ժումը, րոպեն, վայրը, պայմեաւնները ն հիմքերը, ձերբակալում իրականացրած հետաքննության մարմնի աշխատակցի անուն, ազգանուն, պաշտոնը, կոչումը, ձերբակալված մեղադրյալի հայտարարությունները, ձերբակալված մեղադրյալին քննիչի մոտ բերելու ն արձանագրություն կազմելու տարին, ամիսը, օրը, ժումը ն րոպեն:
4. Ձերբակալման որոշմանը, որպես դրա բաղկացուցիչ մաս, կցվում է ձերբակալման արձանագրությունը: Ձերբակալման որոշման ն ձերբակալման արձանագրության պատճեններն անհապաղ ուղարկվում են հսկող դատախազին:
5. Սույն հոդվածի Լին մաստտվ նախատեսված հիմքով իրականացված ձերբակալումը չի կարող փնել 36 ժամից ավելի: Նշված հիմքով ձերբակալված մեղադրյալը պետք է դատարան փարվի ոչ ուշ, քան արգելանքի վերցնելու պահից 18 ժամվա րնթացքում: Հակառակ դեպքում անձր պետք է ազատ արձակվի:
6. Եթե այն հոդվածի Լին մաստվ նախատեսված հիմքով ձերբակալված մեղադրյալն արգելանքի վերցնելու պահից 36 ժամվա ընթացքում դատարանի որոշմեւմը չի կալանավորվում, ապա նա ենթակա է անհապաղ ազավ արձակմաեւն»:
Թ. Վճռաբեկ դատարանը, Եվրոպական դատարանի դիրքորոշումների հաշվառմամբ, արձանագրում է, որ ցանկացած դեպքում անձին ազատությունից զրկելու ընթացակարգը պետք է համապատասխանի ներպետական օրենսդրության պահանջներինձ, իսկ անձին ազատությունից զրկելուօրինականության ապացուցման բեռը կրում են քրեական հետապնդման մարմինները, եթե արգելանքի վերցվելու պահից անձը գտնվել է նրանց իրավասության ներքո ն բացակայում է հակառակը հիմնավորող համոզիչ, օբյեկտիվ բնույթ կրող փաստական տվյալ::
Ձերբակալման ն կալանավորման հարաբերակցության վերաբերյալ ՀՀ Սահմանադրական դատարանը 2009 թվականի սեպտեմբերի 12ի ՍԴՈՑՅԶ7 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ «Ձերրբակալում» ն Ց Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի` 1106ռ չ Օօռոռո» (ՇՇ/ գործով 2009 թվականի հուլիսի 9-ի վճիռը, գանգատ թիվ 11364/03, 72-րդ կետ:
5 Տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի` 221ջռո ճոճ օ1:6:5 ).. ոդւծուռ գործով 2016 թվականի մարտի 17-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 36894/04 ն 3521/07, 302-312-րդ կետեր:
12
«կալանավորում» ինատփվտուտների՝ օրենսդրությամի սահմանված նպատակների ն հիմքերի ուաճւմնասիրությունը թույլ է փալիս եզրահանգել, որ այդ ինարիտուտներն ունեն ինքնուրույն րովանդակություն, հետապնդում են միմյանցից ըստ էության տարբերվող նպավաւկներ, ունեն կիրառման միմյանցից էապես տարբերվող հիմքեր: Դրանցից յուրաքանչյուրն օրենադիրն ընտրել է որպես ՀՀ Սահմանադրության 16-րդ հոդվածի Էին մասով մատնանշված առանձին նպատաւկների հասնելու ինքնուրույն դատավարական միջոց, ն կիրառվում է տարբեր հիմքերի առկայությամբ: Հեփնաբար, դրանցից յուրաքանչյուրը, առանց որնէ փոխպայմանավորվածությաւն, փոխկապակցվածության ն հաջորդականության, ինքնուրույնաբար կարող է կիրառվել, երը առկա են դրանով հերապնդվող նպատակները ն դրս. կիրառման համար անհրաժեշվ հիմքերը: (...)»:
Վճռաբեկ դատարանը՝ Ռոբերտ Հակոբյանի գործով, անդրադառնալով անձին ազատությունից զրկելու ինքնուրույն միջոցի՝ խափանման միջոց կալանավորման պայմաններից մեկի՝ անձին մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ ունենալու քրեադատավարական պահանջին, իրավական դիրքորոշում է ձնավորել առ այն, որ «(..) կալանավորումը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի նկատմամբ: Այսինքն` այն անձի նկատմամի, ով հաջորդարալր անցել է մեղադրյալի կարգավիճակ ձեռք բերելու հերնյալ փովերը՝
ա) անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշմեւն կայացում,
ի) անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշմուն մեուսին տեղեկացում,
գ) առաջադրված մեղադրանքի էության պարզաբանում,
դ) անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման պատճենի ն մեղադրյալի իրավունքների ն պարտականությունների ցանկի հանձնում:
Շարադրված ` հաջորդականությամի կատարված գործողությունների արդյունքում է, որ անձին օրենքով սահմանված կարգով մեղադրանք է առաջադրվում, ն նա ձեռք է բերում մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ: Ընդ որում, նշված բոլոր գործողություններ կատարումը պերք է հավասարվի համապատասխան փատրաթղթեով ն հատրատվի մեղադրյալի ն քննիչի սվտրագրությամբ, իակ մեղադրյալի կողմից արորագրելուց հրաժարվելու դեպքում քննիչի համապատասխան նշումով:
13
(-) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կալանավորումը որպես խավանման միջոց կիրառելու միջնորդության քննարկման արդյունքներով դատարանն ի թիվս այլոց պերք է պարզի կալանավորման ինքնուրույն պայմանի առկայությունը, մասնավորապես այն, թե արդյոք անձին վրվել է մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ: Նշված հանգամանքը պարզելու նպատակով դատարանը պարտավոր է արուգել, թե նախաքննության մարմնի կողմից ներկայացվել են արդյոք համապատասխան տեղեկություններ, փատրեր կամ ապացույցներ այն մասին, որ անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշում է կայացվել, անձր տեղեկացվել է այդ որոշման մասին, բացի այդ, նրան պարզաբանվել է առաջադրված մեղադրանքի էությունը, ն հանձեվել են որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշման պատճենն ու մեղադրյալի իրավունքների ն պարտականությունների ցանկը: Հակառակ պարագայում, անձի կալանավորումը ն համապատասխանաբար նան ներա ազատության ե անձնական անձեռնմխելության իրավունքի սահմանափակումը կհամարվի կամայական ն անօրինական (...)»6:
14 Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված են ենթադրաբար հանցագործություն կատարած լինելու հիմքով անձին ազատությունից զրկելու երկու ինքնուրույն միջոց՝ ձերբակալումը (1-րդ գլուխ, 128-133րդ հոդվածներ ն խափանման միջոց կալանավորումը (18-րդ գլուխ, 137-142-րդ հոդվածներ):
15. Ձերբակալումն անձին արգելանքի վերցնելն է, հետաքննության կամ վարույթ իրականացնող մարմին բերելը, համապատասխան արձանագրություն կազմելը ն այդ մասին նրան հայտարարելը՝ օրենքով որոշված վայրերում ու պայմաններում արգելանքի տակ կարճաժամկետ պահելու համար:
ՃՇՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 130-րդ հոդվածով նախատեսված՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալին դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալման առանձնահատկությունն այն է, որ դրա կիրառման նպատակը մեղադրյալի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելն է: 6 Տես Վճռաբեկ դատարանի` Ռոբերտ Հակոբյանի գործով 208 թվականի ապրիլի Թի թիվ ԵԱՔԴ/0218/06/12 որոշման 15-16-րդ կետերը:
14
Ձերբակալման այդ հիմքը պայմանավորված է այն հիմնարար գաղափարով, որ կալանքի հարցը քննող դատարանը պետք է ոչ թե անձին ազատությունից զրկող լինի, այլ պետք է ստուգի արդեն իսկ անազատության մեջ գտնվող անձին ազատությունից զրկելու, ինչպես նան նրան հետագայում անազատության մեջ պահելու իրավաչափությունը:
Ավելին նշված հիմքով ձերբակալումն իրականացվում է քրեական հետապնդման մարմնի որոշման հիման վրա ն կիրառվում է միայն մեղադրյալի նկատմամբ, այսինքն՝ այն անձի, ում վերաբերյալ առկա է որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշում՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի Լին մասի: `Նշվածով պայմանավորված, Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 130-րդ հոդվածով սահմանված` մեղադրյալի ձերբակալման ինստիտուտի գործադրման համար չի պահանծֆվում, որ մինչն ձերբակալումն անձին առաջադրված լինի մեղադրանք:
Ընդ որում, հատկանշական է, որ վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումը համահունչ Օ է 2021 թվականի հունիսի 30ին ընդունած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի 6ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալի ձերբակալման ինստիտուտի կիրառման կարգի
առանձնահատկություններին, որի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը՝ Դավիթ Խաչատրյանի վերաբերյալ որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում առ այն, որ. «/...) ՀՀ քրնական դատավարության օրենսգրքի 106-րդ հոդվածի Էին մասի 2Չրդ կեվտվ նախատեսված կարգով ազավտւթյան մեջ գտնվող մեղադրյալի ձերբակալման իրավաչափ նպատակը վերջինիս դատարան ներկայացնելն է՝ կալանավորման անհրաժեշտության հարցը քննարկելու համար: Հեվւնաբար, նշված հիմքով անձին ձերբակալելու պայմաններից մեկր վերջինիս օրենքով սահմանված կարգով մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ փրված լինելն է, որը համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի Լին մասի 22րդ կետի՝ հատտապտվում է գործի նյութերում անձի նկատմամը հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու որոշման առկայությամբ: Այլ կերպ, նշված հիմքով ձերբակալումի կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի նկատմամի, այսինքն` այն անձի, ում նկատմամբ որոշում է կայացվել հանրային քրեական հետապնդում:
5
հարուցելու մասին: Նման պայմաններում, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1ԱԼԷրդ հոդվածով սահմանված մեղադրյալի ձերրակալմեաւն ինատփիտուտի գործադրման համար չի պահանջվում, որպեսզի մինչն ձերբակալումը անձին մեղադրանք ներկայացված լինի (...)»":
16. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝
- նախաքննության մարմնի՝ 2021 թվականի հոկտեմբերի Լի որոշմամբ Շ.Շովհաննիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով,
-նախաքննության մարմնի կողմից նույն օրը որոշում է կայացվել՝ ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Հ.Հովհաննիսյանին ձերբակալելու մասին, որում նկարագրված է այն դեպքը, որի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի Լին մասով հարուցվել է քրեական գործ: Որոշման մեջ նշվել է նան, որ 2021 թվականի հոկտեմբերի 1-ին կայացվել է Հ.Շովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշում,
- մեղադրյալին ձերբակալելու մասին նախաքննության մարմնի որոշման օրինակը Հ.Հովհաննիսյանը ստորագրությամբ ստացել է 2021 թվականի հոկտեմբերի 2-ին,
- ՇՀՇովհաննիսյանն փաստացի արգելանքի է վերցվել 2021 թվականի հոկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 12:00-ին, ն ՀՀ ոստիկանության Լոռու մարզային վարչության Սպիտակի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի ավագ օպերլիազոր Ն.Աղումյանի կողմից նույն օրը՝ ժամը 13:04ին կազմվել է ճերբակալման արձանագրություն, որի համաձայն՝ Հ.Հովհաննիսյանին պարզաբանվել է, թե նրան ինչ արարք է մեղսագրվում, նրան բացատրվել են արգելանքի վերցված անձի իրավունքները, այդ թվում՝ փաստաբան հրավիրելու իրավունքը: Ձերբակալման արձանագրության մեջ Հ.Հովհաննիսյանի կողմից նշում է կատարվել առ այն, որ համաձայն չէ քննիչի որոշման հետ: ՝Նշված արձանագրությանը Հ.Հովհաննիսյանը ծանոթացել ն պատճենը ստացել է 2021 թվականի հոկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 13:10-ին, ' Տես Վճռաբեկ դատարանի` Դավիթ Խաչատրյանի վերաբերյալ 2024 թվականի մարտի 22-ի թիվ ՀԿԴ/0054/06/23 որոշման 12-րդ կետը:
16
- ՇՇովհաննիսյանը վարույթն իրականացնող մարմին բերվել է 2021 թվականի հոկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 13:14-ին,
- Շ.Շովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել 2021 թվականի հոկտեմբերի 2-ին՝ ժամը 20:35-ին»,
- Առաջին ատյանի դատարանը, մերժելով պաշտպանի բողոքը, գտել է, որ Հ.Շովհաննիսյանն արգելանքի վերցվելու պահից տեղեկացվել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը որոշում է կայացրել նրան որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, ծանոթանալով ձերբակալման որոշմանը, պատկերացում է կազմել այն մասին, թե ինչ արարք է իրեն մեղսագրվում, նրան բացատրվել են ձերբակալված անձի իրավունքները, այդ թվում՝ պաշտպան ունենալու իրավունքը, իսկ արգելանքի վերցվելուց ութ ժամ անց Հ.Հովհաննիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել, որպիսի պայմաններում Հ.Հովհաննիսյանի իրավունքները, մասնավորապես՝ պաշտպանության իրավունքը, չեն խախտվել:,
- Վերաքննիչ դատարանը, օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, ի թիվս այլնի՝ փաստել է, որ ձերբակալման դեպքում անձը ձեռք է բերում մեղադրյալի կարգավիճակ այն պահից, երբ որոշում է կայացվումնրան որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, ինչից հետո, եթե նա տարվի դատարան՝ մեղադրանքի առաջադրված լինելը կդիտվի կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդության քննության պարտադիր պայման":
17. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 1215րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, ող Առաջին ատյանի դատարանը, Հ.Հովհաննիսյանի ձերբակալումն իրավաչափ ճանաչելիս, իսկ Վերաքննիչ դատարանը` Առաջին ատյանի դատարանի որոշման օրինականությունը ստուգելիս, Հ.Շովհաննիսյանի՝ ձերբակալման որոշման կայացման ժամանակ նրա՝ մեղադրյալի կարգավիճակ ռ Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:
5 Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:
Կ Տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը:
17
ունենալու մասին եզրահանգումը կառուցկլ են գործի հանգամանքների վերլուծության վրա ն հանգել են հիմնավորված հետնության:
Վճռաբեկ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է, մասնավորապես, այն հանգամանքներով, որ Հ.Շովհաննիսյանին ձերբակալելու մասին որոշում կայացնելիս առկա է եղել վերջինին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին նախաքննության մարմնի որոշումը: Ավելին` ձերբակալվածի կարգավիճակ ստանալու պահին Հ.Շովհաննիսյանը տեղեկացվել է, որ մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1ին մասով նախատեսված առերնույթ հանցավոր արարք կատարելու` ծառայողական ապարտականություններըը կատարող իշխանության ներկայացուցչի նկատմամբ ենթադրաբար առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու մեջ: Բացի այդ, Հ.Շովհաննիսյանին հանձնվել է «Մեղադրյալին ձերբակալելու մասին» քննիչի որոշումը, որում նկարագրված է այն դեպքը, որի առթիվ նախաքննության մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 316-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է քրեական գործ, ընդ որում, Հ.ՀՇովհաննիսյանն իր անհամաձայնությունն է հայտնել տվյալ որոշման հետ, ինչի մասին ձերբակալման արձանագրության մեջ կատարվել է համապատասխան նշում: Հ.Շովհաննիսյանին բացատրվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 129րդ հոդվածով նախատեսված իրավունքները, այդ թվում փաստաբան հրավիրելու իրավունքը, ինչպես նան բացատրվել է ձերբակալումը բողոքարկելու իրավունքը ն կարգը:
18. Անդրադառնալով բողոքաբերների այն փաստարկին, որ Ռոբերտ Հակորյանիգործով Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշման համատեքստում՝ անձին որպես մեղադրյալ դիտարկելու տեսանկյունից անհրաժեշտ է, որ նրան մեղադրանք առաջադրված լիներ նախքան ձերբակալումը, Վճռաբեկ դատարան` փաստում է, որ վկայակոչված որոշման շրջանակներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները սույն գործով կիրառելի չեն, քանի որ դրանք վերաբերում են ոչ թե ձերբակալման, այլ|իրլթանձի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու ընթացակարգին:
19. Ամփոփելով վերոգրյալը Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքաբերների պնդումները՝ Հ.Հովհաննիսյանի ձերբակալումը ոչ իրավաչափ
18
լինելու ն դրա արդյունքում վերջինի անձնական անձեռնմխելիութան ն ազատության իրավունքի անհամաչափ սահմանափակման առկայության վերաբերյալ, հիմնավոր չեն:
20 Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, Հ.Հովհաննիսյանին մեղադրանք առաջադրված չլինելու պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 130-րդ հոդվածով նախատեսված հիմքով իրականացված ձերբակալումն իրավաչափ ճանաչելու մասին ստորադաս դատարանների հետնությունները հիմնավոր են:
2. Միննույն ժամանակ, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 404րդ հոդվածի 2-րդ մասի իրավակարգավորումը, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ելնելով դատական վերանայման ծավալի վերընթաց նվազման սկզբունքից, զրկված է բողոքաբերների կողմից սույն որոշման 6.-րդ կետում բարձրացված փաստարկին անդրադառնալու հնարավորությունից: Վճռաբեկ դատարանը, սահմանափակված լինելով վիճարկվող դատական ակտում քննարկված հարցերի շրջանակով, չի կարող իր վերստուգիչ լիազորությունն իրացնելիս անդրադառնալ վերաքննիչ բողոքում չբարձրացված ն Վերաքննիչ դատարանում քննարկման առարկա չդարձված այդ փաստարկին, քանի որ բողոքաբերներն այդ հիմքով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը չեն բողոքարկել վերաքննիչ դատարանում»:
22. Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը` Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկվող որոշման օրինականությունը ն հիմնավորվածությունը ստուգելիս, թույլ չի տվել դատական սխալ՝ դատավարական օրենքի էական խախտում, որը ազդել է կամ կարող էր ազդել գործի ելքի վրա, հետնաբար Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ներկայացված վճռաբեկ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Վերաքննիչ դատարանի` 2021 թվականի դեկտեմբերի 21-ի որոշումը՝ թողնել օրինական ուժի մեջ՝ հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:
5 Տե'ս, ումոնչ ուամոոմլչ Վճռաբեկ դատարանի` Ռուբիկ Արշալույսյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԱՐԱԴ/0021/01/08 ն «Արդշինինվեստբանկ» վակ բաժնետիրական ընկերության գործով 2015 թվականի հունիսի 5-ի թիվ ԳԴ3/0001/11/14 որոշումները:
19
23. Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ, 17-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ, 43-րդ, 3611Լրդ, 415.1-րդ, 418.-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ
Լ Վճռաբեկ բողոքը մերժել: Հովհաննես Հրաչյայի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2021 թվականի դեկտեմբերի 21-ի որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ՝ հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:
2. Վճռաբեկ դատարանի որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է ն ենթակա չէ բողոքարկման:
՞Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
«ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
PDF Փաստաթուղթ
Բացել PDF-ը նոր ներդիրում* Դատարանի PDF-ը կարող է պարունակել անձնական տվյալների պաշտոնական ծածկագրություն (սև շերտեր)։ Ամբողջական տեքստը հասանելի է վերևում «Ամբողջ Տեքստ» բաժնում։
Տեղեկանք
- Ամսաթիվ:
- 27 սեպտեմբերի, 2024 թ.
- Գործի #:
- ԼԴ/0015/18/21
- Դատարան:
- Վճռաբեկ դատարան
Նմանատիպ գործեր
Գտեք նմանատիպ դատական ակտեր AI վերլուծությամբ
