ՀԿԴ/0019/06/24

ՀՇԿԴ/0019/06/24

Ախո

ԽՄԵՆ

ԱԴԱ 2 ջ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Մ.Մոսինյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Նահապետյան

2025 թվականի մարտի 10-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ վճռաբեկ։ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով մեղադրյալ Խարոը

վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի` 2024 թվականի փետրվարի 23-ի որոշման դեմ պաշտպաններ անը

հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ ՛

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

Լ 2023 թվականի մայիսի 8-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական գլխավոր վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 441-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ ու 5-րդ կետերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-441-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ ու 5-րդ կետերով ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-284-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով նախաձեռնվել է թիվ արմավ քրեական վարույթը:

2024 թվականի հունվարի 17-ին քրեական վարույթի նախաքննության հետագա կատարումը` հանձնարարվե է ՀՀ քննչական կոմիտեի պետության, սահմանադրական կարգի հիմունքների ն հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործությունների քննության գլխավոր վարչությանը:

2024 թվականի հունվարի 3Լին հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել Աաաա վնոանվ նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-441-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:

2024 թվականի հունվարի 31-ին որոշում է կայացվել ազատության մեջ գտնվող մեղադրյալ Եատաոգոով դատարան ներկայացնելու համար ձերբակալելու մասին:

2024 թվականի հունվարի 31-ին՝ ժամը 23:33-ին լննննը: լ ււսվել է:

2. 2024 թվականի փետրվարի 1ին վարույթն իրականացնող մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) մեղադրյալ Աաաա նկատմամբ կալանքը

որպես խափանման միջոց երկու ամիս ժամկետով կիրառելու վերաբերյալ` նույն ժամանակահատվածում սահմանափակելով մեղադրյալի այ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը:

Առաջին ատյանի դատարանի` 2024 թվականի փետրվարի 1ի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է ն հատավ նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանքը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով:

3. Մեղադրյալ արը..." աան

հատուկ վերանայման բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ -վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանը (այսուհետ` նան Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի փետրվարի 23-ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը թողել է անփոփոխ:

4 ՝Վերաքննի, դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ աշաաղակներ

Աաաա ատու վերանայման վճռաբեկ բողոք,

որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 23-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, ն սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.

5. Բողոքաբերները նշել են, որ սույն վարույթով առկա չեն եղել մեղադրյալ Խարոազո նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու բավարար պայմաններ, հիմքեր ն անհրաժեշտություն:

Մասնավորապես, ըստ բողոքաբերների, արը ւու

միջնորդության հիմքում դրվել են ենթադրություններ պարունակող անուղղակի ապացույցներ, իսկ նրա կողմից հանցանք կատարելու մասին վկայող ուղղակի տվյալներ առկա չեն:

5.Լ Բողոքաբերները գտնում են, որ արը

պաշտոնատար անձինք, եթե նույնիսկ առերնույթ խախտել են գնումների ոլորտի օրենսդրության որոշ դրույթներ, ապա դատարան ներկայացված նյութերի համաձայն՝ դա արել են ոչ թե ի վնաս պետական, ծառայողական շահերին, այլ՝ այդ շահերը պաշտպանելու նպատակով: Այսինքն, բացակայում է հանցակազմի պարտադիր տարրերից մեկը հանցանք կատարելու դիտավորությունը: Բողոքաբերների պնդմամբ՝ այս հանգամանքն ակնհայտ է քրեական վարույթի՝ դատարան ներկայացված նյութերով, ու նկարագրված պայմաններում բացակայում են ն' պաշտոնատար անձանց կողմից լիազորությունները չարաշահելու, անցնելու հանցակազմերը, ն՛ Էա կողմից նման արարքին հանցակցության

հանգամանքը:

Բողոքաբերները փաստարկել են նան, որ Խանն մեղադրանքում

պետությանը կամ որնէ ֆիզիկական, իրավաբանական անձի պատճառված վնաս նկարագրված չէ:

5.2. Անդրադառնալով կալանավորման հիմքերից մեկին՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքին, բողոքաբերները նշե են ռր քրեական վարույթով

ապացույցների հավաքման սկզբնական, ակտիվ փուլը հիմնականում ավարտվել է ինչը այդ մասով կալանքի միջնորդությունը մերժելու մասին վկայող հիմնավոր փաստարկ է:

Բողոքաբերների պնդմամբ` վարութային նյութերից ակնհայտ երնում է, որ Աաաա մրցույթի մասնակցության գործընթացում չի ունեցել կենտրոնական դերակատարում, ն նախաքննության մարմինն էլ որնէ առարկայական, փաստական հանգամանք չի նշել, որի հիման վրա կարելի էր պնդել, որ մարը. կամ առավել նս դիտավորություն ունի քննությանը խոչընդոտել` մասնակիցների նկատմամբ անօրինական ազդեցություն գործադրելու կամ որնէ այլ եղանակով:

5.3. Բողոքաբերները արձանագրել են, որ ԱՈ ՈԱ | երիտասարդ կին է, խնամքին ունի 2 մանկահասակ երեխա: Ընդ որում, աննննոը խաները նրա ձերբակալումից ն կալանավորումից հետո հայտնվել են ծանրագույն վիճակում ն' հոգեբանորեն, ն պատշաճ խնամքի ապահովման առումով Բացի այդ, ազաաոզիւվ նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, ունի աշխատանք, մեղադրանքում նկարագրված իրադարձությունների ընթացքում ազատվել է անայ ընկերությունում աշխատանքից ն այլնս չի առնչվել վերոհիշյալ գնման գործընթացի հետ:

5.4. Բողոքաբերները գտել են նան, որ ստորադաս դատարանների կողմից խախտվել են րարարիո| արդար դատաքննության ն անձնական

անձեռնմխելիության ու ազատության հիմնարար իրավունքները:

5.5. Բողոքաբերները նշել են նան, որ 2024 թվականի փետրվարի 12-ին հսկող դատախազի որոշմամբ աոումով ազատվել է կալանքից, ն ավելի քան մեկ ու կես ամիս առաջ ազատվելով արգելանքից` արը ւտ մրպով

պահպանում է իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցների պայմանները:

6. Ամփոփելով վերոգրյալը` բողոքաբերները խնդրել են Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի փետրվարի 23-ի որոշումը բեկանել ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակա:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ուներտ փաստական հանգամանքները.

7. աոը ոււււււսբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-441-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքի նել Ր ՆԱՄ րամ

Սա կենան նականի անն ԱՆԱ Մանո մանանան

Աաաոնոաա նանա մանանան Կոնան

Սերո մանանա խան Ան մանանան

Սրան արն նն նանա անկա ա Ա կենա աան

Սորա նունը ական նա ա աա մաման անիմ

Արանեա Աաաա Ա Ա արմա խազ ատամանոնե

Աաաա ա Ան ԱԱ ԱԱ աաա Ա Մ աաա աաիաամ վե

Արան աան մա ո աակ ԱՆԱ խատան

Արամն նարեն նոնա ԱԱ աաա մանա նւթո՛ւմ

Աոա ն Աւ ԱԱ կաա Ն ամա արական կու

Արարա աւ նն ն ԱՄԱՆ Աակայն ականա խիաանայ

Սրան Անան Ան ԱԱ անա ակմանգաաումայե

Սատանան նաԱ ԱԱ Ո Անա աաա աաա կամա անորնւնի

Հաննան անր ԱԱ ԱԱ Աաաա Աաաա կաո անխնա

Սրան ի ԱԱ ԱԱ ԱԱ մանանան Ամի Կտամ ագաեն

Արուի նալին աաա աԱ անար կերաւ

Արան ան ԳԱՏԱԱՆաա ա աաաաաաաաաամենանան ումն ի

Սարդար եննենոն Մոտակա անան Անկարան աա նազինաննեն)

Աաաա անա Աի ԱԱ ԱԱ Ան մեան ՈԱվաանազննոկաաւ մ

Աաաա աննա ԱԱ ամաններն:

Սրան անան անան նո աաա աճաաոմաննանաւ

Սաակաանե նոն ՈՆ ւ Ան ննննանո ուան մա աո Վարկ մանե:

աան անկիւն աաա րնա դնա Ն արատ ինի զեւն ը

Հնդու նն Աոա անուն կԱ ԱԱԿ ԱԱ անայ

Սարեան ՄԱՆ ոա աին

ւ Տե՛ս նյութեր, հատոր 1, թերթ 4-5:

8. Առաջին ատյանի դատարանը 2024 թվականի փետրվարի 1-ի ՈՒՆ արձանագրել է. «(...) /Դ/ափւարանը գտնում է, որ առկա է հիմնավոր կասկած առ այն, ոլ, մեղադրյալ աար | առնչություն ունի իրեն մեղսագրվող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-441-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքի կատարմանը:

Վերոնշվածը, ի թիվս այլնի, հիմնավորվում է Դատարան ներկայացված` աԱ Սն նա Այ|իբ 69 71.1

հեռախոսահամարով «Թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» ն «Ներքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ անցկացնելու արդյունքում: կատարված խոսակցությունների, ձայնագրությունների վերծանման մասին» 2023 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, աք ղաս, ու րական միջոցների կիրառմամբ

«Արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում անցկացնելու մասին» 2023 թվականի մայիսի 08ի արձանագրությամբ, Աճարաաանոն մ ասա ւր ի-ա ոի ուահամարով

«Թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումնե, անցկացնկու արդյունքում կատարված խոսակցությունների ձայնագրությունների վերծանման մասին» 2023 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամ,, աան գործող

ամմա բջջային հեռախոսահամարով «Թվային, այդ թվում` հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ-հերախուզական միջոցառումներ անցկացնելու արդյունքում կատարված խոսակցությունների, ձայնագզրությունների, վերծանման մասին» 2023 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, անկ ՈՍ նն ինն ի ն

հեռախոսահամարով «Թվային, այդ թվում` հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացնելու արդյունքում կատարված խոսակցությունների ձայնագրությունների վերծանման մասին» 2023 թվականի մայիսի 08-ի արձանագրությամբ, «Զննում. կատարելու մասին» 2024 թվականի հունվարի 19-ի արձանագրությաւմըբ:

Դատարանի գնահատմամբ` վերոհիշյալ նյութերը պարունակում են փաստական տվյալնեն ն տեղեկություններ, որոնք իրենց համակցությամբ

հնարավորությու, են վփալիս անաչառ դիտորդին եզրակացնելու որ րք ատա ւ ո արարած լինի իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ

հանցանքը, ն որ դեպքերը, իրադարձությունները համընկնում են այն առերնույթ հանցանքին, որի կատարման մեջ վերջինս մեղադրվում է։ Այս կապակցությամը Դատարանը հարկ է համարում նշել նան, որ կասկածը հիմնավորող փաւարերը պարվադիր չէ, որպեսզի բավարարեն այն նույն սանդղակին, որն անհրաժեշտ Է անձի դատապարտումը հիմնավորելու համար: Որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդությամբ ն կից նյութերով պետք է հատրատվի, ոչ թն անձի մեղավորությունը, այլ պետք է հատրատվի հիմնավոր կասկածը, այլ կերար մեղադրյալի առնչությունն իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ արարքին:

Անդրադառնալով պաշտպանի այն փատրարկին, որ մեղադրյալ ին

ասար ո ուրք: ակտայտ սխալ է որակվել` Դատարանը

փաստում է, որ այն վարույթի շրջանակներում Դատարանն իրավունք չունի անդրադառնալու այդ հարցին, քանի որ սույն վարույթը չի հետապնդում ենթադրյալ հանցագործության բոլոր հանգամանքներ հետազոտվու ն դրանց

քրեաիրավական գնահատական տալու կամ փրված գնահատականը արուգելու ու համապատասխան որոշում կայացնելու նպատակ: Այդ հարցերը կարող են քննարկման առարկա դառնալ միայն գործն ըստ էության քննելու ն լուծելու ընթացքում, այսինքն հանդիսանում են արդարադատության իլչականացման արդյունքում լուծման ենթեւկաւ հարցեր:

Անդրադառնալով կալանք խափանման միջոցի կիրառման անհրաժեշտության իրավաչափության հարցին ն սույն որոշման 3.13.2րդ կետերի լույսի ներքո գնահաման ենթարկելով սույն դատական գործի նյութերը, Դատարանը գտնում է, որ իրատեսական չէ վարոււթն իրականացնող մարմնի մփավախությունի, որ մնալով ազատության մեչ՝ աաա ւու /իուտի:

Նման եզրահանգում կատարելիս Դատարանը հաշվի է առնում, որ մեղադրյալի թաքնվելու հավանականությունը վարույթն իրականացնող մարմինը հիմնավորել է միայն վերջինիս վերագրվող հանցանքի ծանրությամբ ն ակնկալվող պատժի իւարությամբ, ինչպես նան վերջինիս՝ աան...

հանգամանքով, ինչը, սակայն, Դատարանի գնահատմամբ բավարար չէ նման

հենության հանգելու համար, բացի այդ մեղադրյալն ունի մշտական ադորյան վայր, մշտական աշխատանք, ամուսնացած է, ունի երկու մանկահասակ երեխա:

Դատարանն իրատեսական չի համարում նան վարույթն իրականացնող մարմնի այն մրավախությունը, որ մնալու, ազատության մեջ` մեղադրյալ ք. Աամազվ կկատարի հանցանք՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը նախկինում դարտապարվյված կամ այլ կերպ արատավորված չի ելել:

Անդրադառնալով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված մյուս հիմքին՝ Դատարանը գտնում է, որ վարույթի տվյալ փուլում ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալ աան... ււ տրույթին

խոչընդոտելու, այդ թվում նան՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու հավանականությունը բարձր է:

Դատարանի նման ենզրահանգման հիմքում ընկած են -հերնյալ

հանգամանքները.

-` նախաքննությունը գտնվում է ապացույցների հավաքման ն արուգման սկզբնական փուլում, պարզված չեն դեպքի րոլոր հանգամանքները,

- այն վարույթով դեռնս չի պարզվել ենթադրյալ հանցագործությանն առնչություն ունեցող անձանց ամբովջական շրջանակը, այդ թվում՝ ավ ասար ուին լուակցությունների ընթացքում: մեղադրյալ

ասար ուտ ճի տվյալները, ումից վերջինս պետք է

ճշվներ, թե ինչ հարաբերություններ ունի Խաատավ հետ»

- վարույթով դեռես որնէ անձ չի հարցաքննվել, հարցաքննության են ենթակա մեղադրյալի հետ որոշակի փոխհարաբերությունների, այդ թվում նախկինում աշխատանքային հարարերություների մեջ գրնեվող անձին աար

ընկերության աշխատակիցները, ինչպես նաւ պան

աշխատակիցներ, որոնցից ոմանց հեր արն ու"

հեռախոսային կապի մեջ,

- թեն մեղադրյալն այլես չի աշխատում զնննը ընկերությունում, սակայն հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ենթադրաբար պարոն

փաարաթղթերի փոխանակում աթար

աշխատակիցների հեր կավարել է նան էլեկտրոնային փորի միջոցով, վերջինիս

տրամադրության տակ կարող են լինել վարույթի համար նշանակություն ներ փատրաթղթեր, նյութել

- մեղադրյալ Սարն ււ ցագործության բապթը,

վտանգավորության աստիճանը, սպառնացող հնարավոր պատժի խարությունը (վերագրվում է ծանր հանցագործություն, որի համար պատասխանատվություն է նախատեսված բացառապես ազատազրկման ձնով՝ չորսից ութ տարի ժամկետով):

Դատարանի գնահատմամբ՝ վերոնշյալ հանգամանքներն էականորեն

բարձրացնում են ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալ Աաաա ոչ իրավաչափ վարքազծի հավանականությունը, միաժամանակ համակցության մեջ թույլ են տալիս ողջամիտ դատողություն անելու այն մասին, որ վարույթի տվյալ փուլում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր է միայն վերջինիս նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջոցով:

Այս համատնեքարում անդրադառնալով պաշտպան աւա աաա այն

պեղման, որ մեղադրյալ անն ւււ ուր րանքային

խափանման միջոցներ գրավի ն բացակայելու արգելքի համակցված կիրառմամի հնարավոր է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը՝ Դաւրարանը գվմնում է, որ վարույթի այս փուլում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ հոդվածի 2րդ մասի պահանջների կատարման ապահովմանը հնարավոր չէ հասնել մեղադրյաւ աար ւ լւ րրանքային խափանման

միջոցների կիրառմամբ:

Անդրադառնալով մեղադրյալ աան արող րմյալներին՝

նախկինում դատապարտված չի եղել, ամուսնացած է, ունի երկու մանկահասակ երեխա, մշրական աշխատանք, Դատարանն արձանագրում է, որ նշված հանգամանքները, քննության սույն փուլում, չեն կարող հակակշռել մեղադրյալին անազատության մեջ պահելով հերապնդվող հանրային շահին:

Ատիոփաելով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրանքի կողմը պատշաճորեն հիմնավորել է Աաաա նկատմամը կալանք խափանման

միջոցի կիրառման անհրաժեշտությունը ն իրավաչափությունը: Այլ կերպ ասած՝ մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշփության վերաբերյալ առկա են բավարար փարական տվյալներ,

որպիսի պայմաններում Քննիչի միջնորդությունը Դատարանը ա.

հիմնավոր, որը ենթակա է բավարարման (...)»7:

9. Վերաքննիչ դատարանը 2024 թվականի փետրվարի 23-ի որոշմամբ նշել է հետնյալը. «(...) (Անդրադառնալով մեղադրյալ Աաաա աար նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի իրավաչափության պայմաններից հանցանք, կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցին Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի նյութերում առկա փաստական տվյալներն ու տեղեկությունները վարույթի քննության ասյն փտվում ողջամտորեն ըավարար են իրավաչափ հեարնության հանգելու, որ մեղադրյալն առնչություն ունի իրեն վերագրվող արարքին, ն դեպքը համինկնում է այն ենթադրյալ հանցանքին, որի կատարման մեջ անձր մեղադրվում, լ

Ինչ վերաբերում հատուկ վերանայման բողոքում պաշտպանի ներկայացրած այն պնդումներին, որ «Դատարանը մանրակրկիտ ն օբյեկտիվ չի հերազուրել ներկայացված վարութային նյութերր ն սխալ հետնության է հանգել ր ատա ուր 1ակածի առկայության վերաբերյալ», ապա

Վերաքենի։ դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի նյութերում առկա տվյալները համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու պարագայում հասրատվում է մեղադրյա Անան ու 2 տրո

հանցագործության հետ օբյեկտիվ կապը, այլ կերպ` հիմնավոր կասկածի առկայությունը հատրատված է վերաբերելի փարական տվյալների բավարար ամբողջությամը, որպիսի պայմաններում: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առկա չեն հիմքեր չհամաձայնելու հիմնավոր կասկածի առկայության վերաբերյալ Առաջին ափյանի դատարանի հեպնությունների հե:

Ը:-)

Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նան, որ հատուկ վերանայման բողոքում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ բարձրացված մյուս հարցերի (..) պարզումը, հաստատումը կամ հերքումը վարույթի այն վփտվի քննարկման շրջանակների խնդիրը չէ, այլ դրանք գործն րստ էության քննելիս դատական քննության ընթացքում գնահատման ենթակա հարցեր են, այսինքն` հանդիսանում Հ Տե՛ս նյութեր, հատոր 3, թերթեր 68-71:

են. արդարադապտության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա արջեր Եթե մինչդատական վարույթի նկատմամբ դավական վերահսկողություն իրականացնելիս դավփարանն անդրադառնա այդ հարցերին ն որոշում կայացնի դրանց վերաբերյալ, ապա կխախարվի քրեական դատավարության վալային կառուցվածքը, քրեադատավարական գործառույթների տարանջատման սկզբունքը, իսկ մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական

վերահսկողություն, Օ.կվերածվի բուն արդարադատության իրականացման գործընթացի:

Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի շիջանակներում Առաջին ատյան, դատարան ներկայացված են եղել մինչդատական փուլին բնորոշ բավարար տեղեկություններ ն փաարեր, որոնք, ի թիվս այլնի, մարնանշում են մեղադրյաւ արն ո: իրո.

մեղսագրված ենթադրյալ հանցանքի կատարմանը: Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը նս մեկ անգամ հարկ է համարում շեշտել, որ նախաքննության փուլում պարտադիր չէ, որ կասկածը հիմնավորող փատրերը բավարարեն այն նոյն սանդղակին, որն անհրաժեշտ է անձի դատապարտումը հիմնավորելու համար: Կասկածը հիմնավորելու համար բավարար է հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապր հատրավպող որոշակի տեղեկությունների ու փատրերի առկայությունը, որպիսիք տվյալ դեպքում առկա են:

Անդրադառնալով հատուկ վերանայման բողոքում ` բարձրացված՝

կալանավորման հիմքերի վերաբերյալ պաշտպանական կողմի ներկայացրած փաստարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանն նախնառաջ արձանագրում է, որ խափանման միջոց կալանքը քրեական վարույթի քննության ընթացքում կիրառվող խափանման միջոցներից ամենախիատրն է: Այն պետք է ընտրվի միայն այն ժամանակ, երը խափանման մյուս միջոցները քրեական վարույթի ընթացքում չեն կարող ապահովել անձի պավփշաճ վարքագիծը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենագրքով սահմանված է կալանավորման կիրառման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունն ապահովող մի շարք երաշխիքներ, որոնց մեջ առաջին հերթին կարնտրվում ու առանձնանում են կալանավորման հիմքերը: Դրանք օրենքով նախատեսված այն հանգամանքներն են, ոյոնք հաստատվում են ապացույցների որոշակի ամբողջությամբ ն հնարավորություն են տալիս

հիմնավորված ենթադրություններ անել այն մասին, որ անձր, կալանքի » չգտնվելու, կարող Է դրանորել ոչ պատշաճ վարքագիծ ն խոչընդուրնլ քրեական դատավարության բնականոն ընթացքին: Կալանքը որպես խատիանման միջոց կիրառելու հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Բացի այդ, կանխատեսվող գործողություններն անհրաժեշտ է հիմնավորել քրեական վարույթով ձեռք բերված որոշակի վվյալներով, որով որոշվում Է կալանավորման կիրառման հիմնավորվածությունը: Մալադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետնությունները պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ կասկածների կամ ենթադրությունների վրա: Դա նշանակում է, որ կալանավորման կիրառման հիմքում բոլոր դեպքերում պարք է դրվեն որոշ փաարական փվյալներ: Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշում կայացնելիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ հոդվածում թվարկված «մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի դրանորումները» ոչ թն. պերք է արդեն տեղի ունեցած լինեն, այլ ոիսկ կամ հավանականություն կա, որ եթե խափանման միջոց չկիրառվի, ապա դրանք տեղի կունենան:

Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ Սարը

նկապտմամը կալանք կիրառելու անհրաժեշտությանը, նախ վաւաղտում է, որ չի կարող հաշվի չաոռնվել հետնյալ հանգամանքները. կատարված ենթադրյալ հանցավոր արարքի բնույթը, մեղադրյալ աար ւոր: ւ ենթադրյալ

հանցավոր արարքի կատարման, նրա ներգրավվածության :ասրիճանը, սպառնացող հնարավոր պավրժի խատությունը, քրեական վարույթի՝ ապացույցների հավաքման ակտիվ վաղում գտնվելը, մի շարք ապացուցողական ն վարութային այլ գործողություններ կատարելու անհրաժեշտությունը, ենթադրյալ հանցանքի վերաբերյալ նշանակություն ունեցող վւեղեկություններին փիրապետող անձանց հարցաքննելու անհրաժեշտությունը, այդ անձանց հար աո ամաեեվ ունեցած կապերը, ենթադրյալ հանցավոր գործունեությանը ներգրավված անձանց ամբողջական շրջանակը պարզելու ուղղությամբ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ձեռնարկվող միջոցները:

Նախորդ կետում արված դատողությունների հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանը ընդհանուր առմամի իր համաձայնությունն է խայտնում վարույթի

քննությանը խոչընդովնելու բարձր հավանականության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի պափճառաբանություններին (...):

Անդրադառնալով մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքներին, այդ թվում՝ նրան, որ մեղադրյալը խնամքին ունի 2 մանկահասակ երեխա` Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ թեն հիշյալ հանգամանքները տվյալ դեպքում կարող էին դիտվել որպես բավարար գործոն մեկ ամսից ավելի ժամկետով կալանք չկիրառելու համախ, սակայն քրեական վարույթին մեղադրյալի խոչընդուրկյու բարձր ոխսկի պայմաններում ինքնին չէին կարող բացառել կալանքի ձնով խափանման միջոց կիրառելը: Սոյն դիրքորոշումը, ի թիվս այլնի, պայմանավորված է նան հատկապես նրանով, որ ինչպես նյութերում, այնպես էլ բողոքում առկա չէ այնպիսի հանգամանք, որից հնարավոր կլիներ եզրակացնել, որ տվյալ դեպքում կային երեխաների խնամքի ն հատուկ հոգատարության հետ կապված այնպիսի առանձնահապտկություններ, որոնք անրաժանելի էին մեղադրյալ ատար

Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

10. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավո՞ր են արդյոք մեղադրյալ արտա ոա նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու իրավաչափության մասին ստորադաս դատարանների հետնությունները:

1. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն՝

«Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազավաւթյան իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զիկվել այլ կերա, քան հարնյալ դեպքերում ն օրենքով սահմանված կարգով

(.-.)

Յ) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն

ապահովելու նպաւտաեւկով.

4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր 3Տե՛ս նյութեր, հատոր 4, թերթեր 169-173:

կերպով անհրաժեշտ Է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո - փախուստը կանխելու նպատակով. (...)»:

«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ՝ նան Կոնվենցիա) 5-րդ հոդվածի համաձայն (Մ. Յուռաքանչյուր ոք ուսն ազատութան նե անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետնյալ դեպքերում ն օրենքով սահմանված կարգով. (...)

բ) անձի օրինական ձերբակալումը, կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատակով,

գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը իրաւվախախտում: կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավատւ օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երը դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար. (...)»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Լ Խափանման միջոց չի կարող կիրառվել, եթե բացակայում է մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող հանցանքը կատարելու մասին հիմնավոր կասկածը:

2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշ է՝

1) մալադրյալի փախուստը կանխելու համար կամ

2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու համար կամ`

3) մեղադրյալի կողմից իր վրա տայն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:

3. Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող ն դրան խոչընդոտող բոլոր հնարավոր հանգամանքները (...)»:

ՇԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն «Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անբավարար է ասյն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար»:

12. Վերահաստատելով ն զարգացնելով կալանավորման տ

«հիմնավոր կասկածի» գնահատման սահմանների վերաբերյալ Վահրամ Գնորգյանի, Հարություն Խաչատրյանի գործերով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն Էդգար Եղիազարյանի գործով ընդգծել է, որ իրավասու մարմինը պետք է ներկայացնի փաստեր կամ տեղեկություններ, որոնք կհամոզեն դատարանին, որ անձը հիմնավոր կերպով է կասկածվում (մեղադրվում) ենթադրյալ հանցագործության կատարման մեջ: Այսինքն՝ քրեական հետապնդման մարմինները պետք է ներկայացնեն կասկածը հիմնավորող որոշակի փաստական հանգամանքներ, իսկ դրա վերաբերյալ դատարանի հետնությունները պետք է լինեն պատճառաբանված ն, միննույն ժամանակ, չպետք է պարունակեն իրավական գնահատականներ անձի մեղավորության կամ անմեղության հարցի առնչությամբ":

Վճռաբեկ դատարանը, ի թիվս այլնի, ընդգծել է հետնյալ հանգամանքները՝

- հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, 0 այնուամենայնիվ, «կասկածը» պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (որոնք կվկայեն կատարված արարքին անձի առնչությունն ն դեպքի, իրադարձության համընկնումն այն հանցանքին, որի առերնույթ կատարման մեջ անձը կասկածվում (մեղադրվում է), իսկ դրա առկայության կամ բացակայության վերաբերյալ դատարանի հետնությունները պետք է լինեն հիմնավորված ն պատճառաբանված,

-` մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողություն իրականացնելիս, մասնավորապես` կալանավորման վերաբերյալ միջնորդությունը քննելիս դատարանն իրավասու չէ քննարկման առարկա դարձնելու այնպիսի հարցեր, որոնք դուրս են այդ պահին իր առջն դրված խնդիրների շրջանակից , ուստին հիմնավոր կասկածի առկայությունը ստուգելիս դատարանն իրավասու չէ կանխորոշելու մեղքի հարցը,։ իրավական գնահատական տալու անձի մեղավորությանը կամ անմեղությանը, անմիջականորեն փաստելու անձի արարքում հանցակազմի առկայություն, Օ կամ բացակայությունը: Միննույն ժամանակ, դատարանը, վերոգրյալ հարցերի շուրջ իրավական գնահատականներ չտալով, " Տես Վճռաբեկ դատարանի` Էդգար Եղիազարյանի գործով 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 որոշումը, կետ 14:

իրավասու է որոշում կայացնել կալանավորումը որպես խափանման միջոց տարեր, կամ ժամկետը երկարացնելու կամ վերահաստատելու վերաբերյալ քրեական հետապնդման մարմնի ներկայացրած միջնորդությունը մերժելու մասին` այն դեպքում, երբ հավաստում է քրեական գործով վարույթը բացառող հանգամանքի առերնույթ առկայությունը ն դրա հնարավոր կիրառելիությունը: Ընդ որում, քրեական գործով վարույթը բացառող այդ հանգամանքի առերնույթ առկայության մասին վկայությունը պետք է լինի ոչ թե ներկայացված նյութերի, այդ թվում՝ ապացույցների՝ գործն ըստ էության քննելու ն լուծելու ժամանակ պահանջվող աստիճանի չափ բազմակողմանի ն խորը վերլուծության արդյունք, այլ այդպիսի վկայությունը պետք է հիմնված լինի ներկայացված նյութերից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա (օրինակ՝ արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է անձը, դրա կատարման պահին հանցագործություն չի համարվել, կամ որպես մեղադրյալ է ներգրավվել քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու տարիքի չհասած անձը, կամ անցել են վաղեմության ժամկետները, ընդունվել է համաներման ակտ ն այլն)»:

ՀՀ Սահմանադրական դատարանը թիվ ՍԴՈ-1480 որոշմամբ արձանագրել է, որ հաշվի առնելով անձի անձնական ազատության իրավունքին կալանավորման առավել ինտենսիվ միջամտող բնույթը, վարույթն իրականացնող մարմինը յուրաքանչյուր դեպքում այն ընտրելուց առաջ պարտավոր է պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հիմնավորված կերպով բացառել մնացած բոլոր, ավելի մեղմ խափանման միջոցների ընտրության հնարավորությունը::

Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է անձի ազատության իրավունքի հիմնարար ու անօտարելի բնույթը ն հետնողականորեն ամրապնդել ու զարգացրել քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձնավորել առ այն, որ կալանավորման օրինականության ն հիմնավորվածութան ապահովման տեսանկյունից կարնոր է կալանավորման հիմքերից որնէ մեկի կամ մի քանիսի ն 5 Տես Վճռաբեկ դատարանի` 2յգար Եղիազարյանի գործով 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 որոշումը, կետ 15:

6 Տե'ս ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2019 թվականի հոկտեմբերի 15-ի թիվ ՍԴՈ-1480 որոշումը:

կալանավորման պայմանների վերաբերալ դատական ակտում ոյա

հետնությունների առկայությունը՝ հիմնավորված վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացվող տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով":

13. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

- ազոնուն | նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-441-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով",

- Առաջին ատյանի դատարանը 2024 թվականի փետրվարի 1-ի որոշմամբ արձանագրել է, որ վարույթի նյութերը պարունակում են փաստական տվյալներ ն տեղեկություններ, որոնք իրենց համակցության մեջ հնարավորություն են տալիս անաչառ դիտորդին եզրակացնելու, որ Աոա ավ հնարավոր է, որ կատարած լինի խիրեե մեղսագրվող ենթադրյալ հանցանքը, ն որ դեպքերը, իրադարձությունները համընկնում են այն առերնույթ հանցանքին, որի կատարման մեջ նա մեղադրվում է: Անդրադառնալով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված նյութերին՝ Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, ռր վարույթի տվյալ փուլում ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալ ագորանվ կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ թվում նան՝ ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու հավանականությունը բարձր է":

- Վերաքննիչ դատարանը, 2024 թվականի փետրվարի 23-ի որոշմամբ, անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, ըստ էության ընդունելի է համարել Առաջին ատյանի դատարանի հետնությունները»:

14. Նախորդ կետում վկայակոչված փաստական հանգամանքները

գնահատելով սույն որոշման 1112-րդ կետերում մեջբերված իրավադրույթների ն իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Վերաքննիչ դատարանն, իր դատական ակտով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումն անփոփոխ թողնելով, Աաաա արարքում առերնույթ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-441-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4րդ կետով նախատեսված հանցագործության հիմնավոր կասկածի առկայությունը հաստատելիս հանգել է 7 Տես, մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանի՝ թիվ ՎԲ-132/07, ԱՎԴ/0022/06/08, ԼԴ/0197/06/08, ԵԿԴ/0580/06/09, ԵԿԴ/0678/06/10, ՏԴ/0052/06/14, ԵԱՔԴ/0386/06/15 ն այլ գործերով կայացված որոշումները:

Ց Տե'ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

5 Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

6 Տե'ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

վարույթի նյութերից բխող ճիշտ հետնության։ Մասնավորապես, Ատորադաս դատարանը, գնահատելով նախաքննության մարմնի կողմից միջնորդությանը կից ներկայացված նյութերը, իրավաչափ հետնության է հանգել առ այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը քննիչի միջնորդության քննության ժամանակ բավարար տվյալներ է ունեցել անն րգ ենթադրյալ հանցանքը կատարված լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության մասին հետնության գալու համար:

Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Վճռաբեկ դատարանը գանում է, որ ստորադաս դատարանների հիմնավոր կասկածի առկայության վերաբերյալ տրված գնահատականների հետ չհամաձայնվելու բավարար հիմքեր չկան:

15. Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանները արը ց ջրեական վարույթին խոչընդոտելու, այդ

թվում` ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու հավանականությունը գնահատելիս համակցության մեջ սխալ են գնահատել վարույթի նյութերում առկա փաստական հանգամանքները:

Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ իրանում կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսնորելու ն քրեական դատավարության բնականոն ընթացքին խոչընդոտելու հավանականության աստիճանը գնահատելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի չի առել. որ ատր ււ»

մեղադրանքում նկարագրված իրադարձությունների ընթացքում ազատվել է եւտավ ընկերությունում աշխատանքից, ն այնս չի հանդիսանում այդ կազմակերպութան աշխատակից. ինը սոյն վարույթի փաստական

հանգամանքների շրջանակներում ինքնին նվազեցնում է աո ց

քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականության աստիճանը:

Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ էական նշանակություն ունի նան այն հանգամանքը, որ Հարա աանաեվ առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված են մեծամասամբ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում ձեռք բերված տվյալները, որոնք ունեն օբյեկտիվության ն արժանահավատության ավելի բարձր չափանիշ, ն որոնց վրա արը ց իսարավոր միջամտության

ռիսկն էականորեն ցածը է:

Նման պայմաններում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Աաաա

կողմից քրեական վարույթին միջամտելու հավանականության աստիճանը բարձր

գնահատելու դատողությունը չի բխում վարույթի նյութերում առկա ուան հանգամանքների համադրված վերլուծությունից, իսկ մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը ն վտանգավորության աստիճանը բավարար չեն քրեական վարույթին խոչընդոտելու հիմքի առկայութան վերաբերյալ հիմնավորված ենթադրություն անելու համար:

16. Ինչ վերաբերում է բողոքաբերների սույն որոշման 53-րդ կետում նշված փաստարկներին, ապա Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետնյալը.

«Քաղաքացիական ն քաղաքական իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագրի 9-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր մարդ ունի ազատության ն անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ու ոք չի կարող ենթարկվել քմահաճ ձերբակալման կամ կալանքի տակ պահվելու: Ոչ ոք չպերք է զրկվի ազատությունից այլ կերպ, քան այնպիսի հիմքերով ն այնպիսի ընթացակարգին համապատասխան, որոնք սահմանված են օրենքով»:

«Երեխայի իրավունքների մասին» կոնվենցիայի 9-րդ հոդվածի 1ին մասի համաձայն` «Մասնակից պետություններն ապահովում են, որ երեխան, հակառակ ծնողների ցանկության, չրաժանվի նրանցից, բացառությամբ այն դեպքերի, երը իրավասու մարմինները գործող օրենքի ն ընթացակարգի համաձայն կայացնեն որոշում, ինչը ենթակա է դատական վերահսկողության, որ այդպիսի ըաժանումն անհրաժեշտ է երեխայի շահերը լավագույնս պաշտպանելու տեսակարից: Նման որոշում կարող է անհրաժեշտ լինել այս կամ այն կոնկրետ դեպքում, օրինակ, երը ծնողները դաժանորեն են վարվում երեխայի հետ կամ հոգ չեն տանում նրա մասին, կամ երբ ծնողներն առանձին են ապրում ն հարկ է որոշում կայացնել երեխայի բնակության վայրի վերաբերյալ»:

ՀԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն՝ «մ. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան այն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով ն կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազատությունից զիկելը չպերք է պատժի նպատակ հետապնդի:

2. Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի

20

նկատմամբ ընտրել ավելի խիար հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը»:

ասար ւով արարքի բնույթի, հանրային վտանգավորության

աստիճանի ն սույն վարույթի փաստական հանգամանքների համատեքստում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ լաո) անձը բնութագրող տվյալները՝ որպես նրա ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսնորման ռիսկերը հակակշռող գործոններ (մշտական բնակության վայր ունենալը, նախկինում դատապարտված չլինելը, ամուսնացած լինելը), մինչդատական վարույթի տվյալ փուլում բավարար են քրեական վարույթի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի ն մեղադրյալի անձնական ազատության միջե արդարացի հավասարակշռությունը հաստատելու համար:

Միննույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարաններն աուն նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց

կիրառելու իրավաչափություն՝ քննարկելիս, պատշաճ ուշադրության չեն արժանացրել այն հանգամանքը, որ թայ խնամքին են գտնվում երկու մանկահասակ երեխաներ (որոնցից մեկը միջնորդության ներկայացման պահին մինչն երկու տարեկան): Այս հանգամանքը հատկապես կարնոր նշանակություն է ստանում մանկահասակ երեխաների ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները հաշվի առնելու, վերջինների բնականոն զարգացումն ու կենսական իրավունքների պաշտպանությունն ապահովելու տեսանկյունից:

Վերոշարադրյալի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նան Միավորված ազգերի կազմակերպության կողմից ընդունված «Բանգկոկյան կանոններ»-ին" (կին բանտարկյալների հետ վարվեցողության ն այլընտրանքային պատժամիջոցների վերաբերյալ կանոններ), որտեղ ի թիվս այլնի, հստակ նշված է, որ կանանց ազատությունից զրկելու հետ կապված հարցերը քննարկելիս, պետք է հատուկ ուշադրություն դարձնել ինչպես վերջիններիս ընտանեկան դրությանը, այնպես էլ խնամքին գտնող անճանց առկայությանը ն ազատությունից զրկելու հետ կապված միջոցները կիրառել միայն խիստ անհրաժեշտության դեպքում:

ճ Տես Միավորված ազգերի կազմակերպության կողմից 2010 թվականի հուլիսի 22-ին ընդունված «Բանգկոկյան կանոներ»-ը:

Նման պայմաններում ստորադաս դատարանները, խախտելով ՀՀ լքում, դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված կանոնը, ասար ւմ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս չեն առաջնորդվել

նվազագույնի սկզբունքով ու պատշաճ քննարկման առարկա չեն դարձրել րեական վարույթի ընթացքում անձի օրինական վարքագիծն ապահովելու նպատակով այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառման

հնարավորությունը:

Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ սույն վարույթով չեն ներ