Գոմցյան — ՀԿԴ/0015/01/22

2"

կ ԱՏ առ 2 Հ ՇԿԴ/0015/01/22

ԱԱ)

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում

Նախագահող դատավոր՝ Կ. Ամիրյան

09 դեկտեմբերի 2022 թվական քաղաք Երնան

ՀԸ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Կ. ԲԻՇԱՐՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ամբաստանյալ Ալեքսեյ Շոթայի Գոմցյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2022 թվականի հոկտեմբերի 7-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ ԱՊողոսյանի հատուկ վերանայման բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1 2022 թվականի հունիսի 6ին Հ. գլխավոր դատախազության

հակակոռուպցիոն կոմիտեում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության դատախազ Ա.Ալեքսանյանը հաստատել է թիվ 62216522 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունն ըստ մեղադրանքի Ալեքսեյ Շոթայի Գոմցյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3112-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով ն Հայկ Սամվելի Մանուկյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311Լ2-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով ն ուղարկել Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի հունիսի 15ի որոշմամբ ԱԳոմցյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ:

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշմամբ թիվ ԵԴ/0873/01/22 քրեական գործն ըստ ընդդատության ուղարկվել է ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան):

11 Առաջին ատյանւի դատարանի 2022 թվականի օգոստոսի 31ի որոշմամբ թիվ ՀԿԴ/0015/01/22 (ԵԴ/0873/01/22) քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:

Առաջին ատյանի դատարանի 2022 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ ԱԳոմցյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորումն այլ խափանման միջոցով փոխարինելու վերաբերյալ պաշտպաններ Ա.Հայրապետյանի ն Է.Թումասյանի միջնորդությունը բավարարվել է, Ա.Գոմցյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը փոփոխվել է՝ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառելով գրավը՝ 3.500.000 (երեք միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով:

3

Առաջին ատյանի դատարանի 2022 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշմամբ ԱԳոմցյանի նկատմամբ որպես հարկադրանքի այլ միջոց է կիրառվել մեղադրյալի կարգավիճակ ունեցող աշխատողի լիազորությունների կասեցումը:

2 ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում

մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության ավագ դատախազ Ա.Ալեքսանյանի հատուկ վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 7-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2022 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշումը թողնելով օրինական ուժի մեջ:

3. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Պողոսյանը հատուկ վերանայման բողոք է բերել, որը Վճռաբեկ դատարանի 2022 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, ն սահմանվել հատուկ վերանայման բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը դրանք հիմնավորող

փաստարկները ն պահանջը.

4. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.

Բողոքի հեղինակը, մատնանշելով Վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումներ, գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտն օրինական ն հիմնավոր չէ, Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ` քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա:

Ըստ բողոքաբերի՝ ինչպես Առաջին ատյանի դատարանը 2022 թվականի սեպտեմբերի 12ի որոշմամբ, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանը վիճարկվող որոշմամբ մանրամասն անդրադարձ չեն կատարել ամբաստանյալ ԱԳոմցյանին վերագրվող արարքի բնույթին ն վտանգավորության աստիճանին, կատարման եղանակին, հանցավոր մտադրության նպատակին ն հետնանքներին, այդ հանգամանքներ, չեն համադրել գործում առկա՝ քրեական վարույթին խոչընդոտելու մտավախության էական ն բարձր լինելը գնահատելու համար

4

անհրաժեշտ այլ գործոնների հետ: Բողոքաբերի պնդմամբ Վերաքննիչ դատարանը վերացական դատողություններ է արել առ այն, որ վերոնշյալ հանգամանքներն իրենց միասնության մեջ խափանման միջոց կալանավորումը գրավով փոխարինելն անթույլատրելի ճանաչելու համար բավարար չափով ծանրակշիռ չեն, մինչդեռ այդ հանգամանքները պատշաճ չգնահատելու արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը զրկված է եղել քրեական վարույթին խոչընդոտելու իրական ռիսկը ճիշտ գնահատելու հնարավորությունից:

Անդրադառնալով Վերաքննի դատարանի որոշմամբ արձանագրված

փաստական հանգամանքներից յուրաքանչյուրին՝ բողոքաբերը նշել է, որ քրեական գործի դատաքննության փուլում գտնվելու հանգամանքն ինքնին չի կարող նվազեցնել քրեական վարույթին խոչընդոտելու մտավախությունը ն ենթակա է գնահատման գործում առկա մյուս փաստական տվյալների հետ համադրության մեջ: Մասնավորապես, բողոքաբերը գտել է, որ չի կարող անտեսվել|Սր լայն ծանրակշիռ հանգամանքը, որ վիճարկվող որոշման կայացման պահին դատարանում որնէ ապացույց դեռնս հետազոտված չի եղել, չեն հարցաքննվել դատակոչի ցանկում ներառված ն ԱԳոմցյանի վերաբերյալ մեղադրող բնույթի ցուցմունքներ տված անձինք, այդ թվում՝ Տիգրան Եգանյանը, ով ազատազրկման ձնով պատիժ է կրում այն քրեակատարողական հիմնարկում, որտեղ մինչն ձերբակալվելն աշխատել|Ս լթէ ԱԿԳոմցյանըբ Բացի այդ, դեպքի էական հանգամանքների վերաբերյալ տեղեկություններ ունեցող Ալբերտ Ռուշանյանը ն մյուս ամբաստանյալ Հայկ Մանուկյանն Ա.Գոմցյանի մտերիմներն են: Բողոքաբերի գնահատմամբ վերը նշված հանգամանքները վկայում են ԱԿԳոմցյանի կողմից քրեական վարույթին խոչընդոտելու բարձր հավականության մասին:

Ըստ բողոքաբերի՝ Վերաքննիչ դատարանը վիճարկվող որոշումը կայացնելիս հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Ա.Գոմցյանը հավանական բացահայտումից խուսափելու համար, գումարը ստանալիս անձամբ չի ներկայացել Սուսաննա Պետրոսյանի հետ հանդիպմանը, այլ օգտագործել է Ա.Ռուշանյանին՝ վերջինիս խնդրելով ընկերոջ հետ գնալ Երնան, վերցնել ծրարը ն փոխանցել իրեն:

5

Անդրադառնալով ԱԿԳոմցյանի՝ շուրջ հինգ ամիս անազատության մեջ գտնվելու հանգամանքին՝ բողոքաբերը նշել է, որ ան չի կարող նվազեցնել վերջինիս կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսնորելու հավանականությունը:

Բացի այդ, բողոքաբերը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ գնահատման չի ենթարկել Ա.Գոմցյանի՝ հասարակությունում ունեցած դերը, զբաղեցրած պաշտոնը, դրանից բխող հեղինակությունը, այդ համատեքստում հնարավոր ազդեցություն, վկանների վրա, ինչպես նան ամբաստանյալին մեղսագրվող կոռուպցիոն հանցագործության հանրային բարձր

վտանգավորությունը:

5. Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2022 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշումն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 7-ի որոշումը՝ բեկանված մասով կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:

Հատուկ վերանայման բոդոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

6. Ալեքսեյ Գոմցյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3112 հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա «զբաղեցնելով Հայաստանի Հանրապետության արդարադավտության նախարարության քրեակատարողական ծառայության «Վանաձոր» քրեակատարողական հիմնարկի հերթապահ խմիի գլխավոր մասնագետի ժամանակավոր պաշտոնակատարի պաշտոնը, հանդիսանալով մշտապես իշխանության ներկայացուցչի գործառույթնեն իրականացնող պաշտոնատար անձ, մպերիմի՝ ՀՀ ոստիկանության Շիրակի մարզային վարչության Աշոցքի բաժնի նախկին պել. Հայկ Մանուկյանի հետ, նախնական համաձայնությամբ, խմբով, հիշյալ պաշվտնից բխող իր ենթադրյալ ազդեցությունը շահադիտական շահագրգովածությունից ելնելով օգտագործելով նույն քրեակատարողական հիմնարկի դավապարտյալ Տիգրան Եգանյանի օգվին պաշտոնատար տանձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակում

6

գործողություն կատարելուն նպաստելու համալ, վերջինից անձամի պահանջել ն Ալբերտ Ռուշանյանի օժանդակությամի արացել է առանձնապես խոշոր չափերով գումար:

Տիգրան Եգանյանը 2021 թվականի դեկտեմբերից պատիժ է կրել ՀՀ արդարադավաության նախարարության «Վանաձոր» քրեակատարողական հիմնարկում:

2022 թվականի մարտի սկզբին Տիգրան Եգանյանից տեղեկանալով, որ նույն թվականի մայիսին մոտենալու է նրան պայմանական վաղաժամկեր ազատ արձակելու հարցի քննությունը` Ալեքսեյ Գոմզյանը խոստացել է պաշտոնից բխող ենթադրյալ ազդեցությունն օգտագործելով նպատրել այդ հարցի լուծմանը: Շահադիտական շահագրգովածությունից ելնելով իր ենթադրյալ ազդեցությունն օգտագործելով դատապարտյալ Տիգրան Եգանյանի օգտմփն պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակում գործողություն կափարելուն՝ նրան պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակելու, նպատրկու հարցով Ալեքսեյ Գոմզյանը նախնական համաձայնության է եկել իր մտերիմ՝ ՀՀ ոստիկանության Շիրակի մարզային վարչության ն Աշոցքի բաժնի նախկին պար Հայկ Մանուկյանի հետ, ով իր հերթին պատրասարտակամություն է հայտնել նախկինում զբաղեցրած պաշտոններից բխող ենթադրյալ ազդեցությունը շահադիտական շահագրգովածությունից ելնելով օգտագործելով՝ նպաարել նշված հարցի լուծմանը:

Այնուհետն՝ 2022 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսներին, շահադիտական շահագրգովածությունից ելնելով պաշտոնից բխող իր ենթադրյալ ազդեցությունն օգտագործելով դատապարմյալ Տիգրան Եգանյանի օգտին պաշտոնավտար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակում գործողություն կափարելուն՝ նրան պատժի կրումից պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակելու, նպաատրկու համար, նախնական համաձայնությամի խմբի կազմում գործող Ալեքսեյ Գովցյանը Տիգրան Եգանյանից անձամբ պահանջել է առանձնապես խոշոր չափերով՝ 9.355.400 ՀՀ դրամին համարժեք 20.000 ԱՄՆ դոլար, որից 10.000 ԱՄՆ դոլարը պահանջել է մինչն նրան պայմանական վաղաժամկետ ազատ արձակելը, իսկ

7

մնացած 10.000 ԱՄՆ դոլարը՝ ազատ արձակվելուց հերո ինչին դատապարտյալ Տիգրան Եգանյանը տվել է իր համաձայնությունը ն հայտնել, ոչ գումարը պետք Լ վերցնել Երնան քաղաքում բնակվող իր ծանոթից՝ Սուսաննա Պետրոսյանից:

Տեղեկանալով այդ մասին՝ Հայկ Մանուկյանը 2022 թվականի ապրիլի 16-ին Ալեքսեյ Գովցյանի հետ ունեցած հեռախոսային խոսակցության ընթացքում պատրասվաւկամություն է հայտնել անձամի հանդիպել դատապարմյալ Տիգրան Եգանյանի մաւփնանշած անձին ն վերցնել գումարը:

Չցանկանալով անձամի վերցնել նշված գումարը, Հայկ Մանուկյանի հեզ նախնական համաձայնությաւմը գործող Ալեքսեյ Գովցյանը 2022 թվականի ապրիլի 20-ին դիմել է իր մրերիմ Ալբերտ Ռուշանյանին՝ խնդրելով երան Հայկ Մանուկյանի հետ գնալ Երնան ու Տիգրան Եգանյանի ծանոթ Սուսաննա Պետրոսյանից վերցնել նշված գումարից 10.000 ԱՄՆ դոլարը, սակայն այդ օրը վերջինիս հարմար չի եղել հանդիպե ն փոխանցել գումարը, ուստի պայմանավորված հանդիպումը տեղափոխվել է հաջորդ օրը:

Հաջորդ օրի՝ 2022 թվականի ապրիլի 2-ին, Ալեքսեյ Գոմցյանը ն Հայն Մանուկյանը պայմանավորվածություն են ձեռք բերել վերջինիս կողմից Ալբերտ Ռուշանյանի հետ Երնան գնալու, Սուսաննա Պետրոսյանին հանդիպկու ն գումարը նրանից վերցնելու վերաբերյալ, ինչի մասին Ալեքսեյ Գոմցյանը տեղեկացրել է Ալբերվ. Ռուշանյանին՝ վերջինիս փոխանցելով Սուսաննա Պերրոսյանի բջջային հեռախոսահամարը: Դափապարվմյալ Տիգրան Եգանյանի հետ նախապես ձեռք բերված պայմանավորվածության արդյունքում Ալեքսեյ Գոմցյանն Ալբերտ Ռուշանյանից պահանջել է նան Սուսաննա Պետրոսյանին հանդիպելիս ներկայանալ որպես Վրաստանից եկած Արո, կրել զլխարկ ն ակնոց:

Ալբերտ Ռուշանյանը, Ալեքսեյ Գոմցյանի ն Հայկ Մանուկյանի կողմից անձամը գումարը վերցնելու դեպքում հավանական բացահայտման խոչընդոտը վերացնելու նպատակով, նույն օրը` 2022 թվականի ապրիլի 2Լին՝ ժամը 16:40-ի սահմաններում, Ալեքսեյ Գոմցյանի պահանջով, իր կողմից շահագործվող ավտոմնքննայով Հայկ Մաւնուկյաւնի հետ գնացել է Երնան քաղաք, որտեղ զանգահարել է Սուսաննա Պետրոսյանին ն պայմանավորվածություն է ձեռք բերել նրա հեր հանդիպել

8

«Մոսկվա» կինոթատրոնի մոտ: Այնուռարն Ալբերտ Ռուշանյանը Երնանի Հանրապետության հրապարակի մոտակայքում կայանել է ավտոմեքենան, որտեղ Հայկ Մանուկյանը սպասել է ավտոմեքենայում, իսկ նա գնացել է Աբովյան փողոցի 18 հասցեում գտնվող «Մոսկվա» կինոթատրոնի բակային հատված, նախապես Ալեքսեյ Գոմզյանի հեփ ձեռք րերված պայմանավորվածության համաձայն՝ հանդիպել Լէ դատապարվպյալ Տիգրան Եգանյանի ծանոթ Սուսաննա Պետրոսյանին ն նրանից ստացել Ալեքսեյ Գոմցյանի ն Հայկ Մանուկյանի կողմից նախնական համաձայնությամբ Տիգրան Եգանյանից պահանջված առանձնապես խոշոր չափի 20.000 ԱՄՆ դոլարից 4.677.700 ՀՀ դրամին համարժեք 10000 ԱՄՆ դոլարը, որից անմիջապես հեվտ բոնվել ն բերման է ենթարկվել

ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայություն, որտեղ ներա անձնական խուզարկությամբ հիշյալ գումարը հայտնաբերվել ու վերցվել է»:

7. Առաջին ատյանի դատարանի 2022 թվականի սեպտեմբերի 12-ի որոշման համաձայն՝ «/...) Դատարանի համար նս ընդունելի է, որ Ալեքսեյ Գոմցյանի կողմից գործի քննության ընթացքում առավելապես ոչ պատշաճ վարքագիծ կարող է դրսնորվել գործի քննությանը խոչընդուրելու միջոցով, սակայն հարկ է փաարել, որ նախաքննությունն ավարտվել է, ն գործը գտնվում է Դատարանում: Այսինքն՝ քննչական ն դատավարական ամբողջ գործողությունների կատարված լինելու փաստն էականորեն նվազեցնում է ամրբատրանյալի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը:

Այլ կերպ ասած` Դատարանը չի բացառում ամբաստանյալի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու ոխսկը, սակայն այս փոլում, երբ ապացույցները հավաքված են ն գտնվում են դատարանում, այդ հավանականությունն էականորեն նվազել է:

Անդրադառնալով գործի համար կարնոր նշանակություն ունեցող վկաների վրա ներգործելու հանգամանքին՝ Դատարանը փաստում է, որ այդ մասով խոչընդոտելու հիմքը թեկուզլն առկա է, սակայն այնքան է նվազել, որ այլ խափանման միջոցն ի զորու կլինի ապահովել ամրաստանյալի պավշան, (Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1, թերթ 46-48:

9

վարքագիծը: Միաժամանակ հարկ է նշել, որ եթե նույնիսկ որնէ ազդեցության արդյունքում վկաները փոխեն խրենց ցուցմունքները, ապա Դատարանը կաշկանդված չի լինելու ավելին պարտավոր է գնահատել ինչպես նախաքննական, այնպես էլ դատաքննական ցուցմունքների

արժանահավատությունը:

Միաժամանակ, Դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ չկա որնէ արգելք, կաշկանդվածությու, որ դատական քննության հետագա փուլերում, ամբաատանյալի կողմից հնարավոր րացասական վարքազիծ ցուցաբերելու դեպքում, չի կարող քննարկվլզ խափանման միջոց կալանավորման կիրառելիության հարցը:

(-.)

Ընդ որում, Դատարանի մեկ այլ որոշմամբ Ալեքսեյ Գոմցյանի նկատմամը կայացվել է դատավարական հարկադրանքի այլ միջոց` պաշտոնավարման կասեցում, որը նս լրացուցիչ երաշխիք է գործի քննությանը խոչընդուրնյու հավանականությունը նվազեցնելու համար:

Այսպիսով` դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում առկա չէ հասարակական շահ, համապատասխան նե բավարար պատճառ, որի, հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածը, արդարացնում է նահանջը անձի ազատության իրավունքի հարգանքից:

(-.)

Բացի այդ, Դատարանը թեն գտնում է, որ Ալեքսեյ Գոմցյանի կողմից ենթադրյալ ծանր հանցանք կավզտարելու հանգամեաւնքը չի կարող անտեսվել ն պետք է էական նշանակություն ունենա խափանման միջոցի հարցը քննարկելիս, սակայն դա չի կարող դատավարական ցանկացած փուլում դիտարկվել որպես անբեկանելի հիմք անձին անազատության մեջ պահելու համար:

Բանն այն է, որ Ալեքսեյ Գոմցյանի նկատմանը խափանման միջոցն ընտրելուց հետո անցել է մոտ 5 ամիս ն այս ընթացքում վերջինս գտնվում է կալանքի տակ: Այլ կերպ ասած՝ տնական ժամանակ անցած լինելու հանգամանքը ն կալանքի փակ գտնվելու փաարը ողջամտորեն կարող է խոսել ամրաատաւնյալի կողմից հեվփագա

10

պատշաճ վարքագիծ դրեսնորելու հավանականության մասին: Ընդ որում, պետք է փաստել, որ ամբաստանյալի նկատմամբ հնարավոր մեղադրական դատավճիռ կայացնելու ն պատիժ նշանակելու դեպքում, վերջինիս անազատության մեջ գվնվելու ժամանակահատվածը` մուր 5 ամիսը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ուժով պարք է հաշվակցվի հնարավոր նշանակվելիք պավ՛ժից:

Հեփնաբար, Դատարանի հարկ է համարում արձանագրել նան, որ գործի տվյալ վալում էապես նվազել է ամբատրանյալի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու ոռնալ հնարավորությունը, ուարի նման պայմաններում անձին շարունակական կալանքի վաւկ պահելը չի կարող համարվել արդարացված:

(-.)

Այսինքն՝ ամբաստանյալ Ա. Գոմցյանի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը էականորեն նվազել են, ն վերջինիս պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոցով, այն է՝ նրա նկապմեւմի այլ խափանման միջոց՝ գիավ կիրառելու ն գրավի գումարի ողջամիտ չափ (ֆինանսական երաշխիք) սահմանելու պարագայում»2

8. Վերաքննի, Օ։»դատարանի 2022 թվականի հոկտեմբերի 7-ի որոշման համաձայն` «(...) Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաատրանյալ Ալեքսեյ Գովցյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանքը փոխելու ն վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց գրավը կիրատելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետնությունը հիմնավոր է:

Վերաքննիչ դատարանի նման հետնության համար հիմք են հանդիսացել գործում առկա հետնյալ փաստական հանգամանքները`

1 քրեական գործն արդեն գտնվում է դատաքննության փուլում,

Զ ամբաստանյալ Ալեքսեյ Գոմցյանը սույն քրեական գործով շուրջ հինգ ամիս գտնվել է անազատություն մեջ,

3 ամբաատաւնյալ Ալեքսեյ Գոմցյանի նկատմամբ որպես դատավարական հարկադրանքի միջոց կիրառվել է պաշտոնաւվարման կասեցումի,

2 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1, թերթեր 119-127:

11

4. ամբաարանյալ Ալեքսեյ Գոմցյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, անձր հայտնի է, ունի բարձրագույն կրթություն, մշփաւկան բնակության վայր,

5 ամուսնացած է, խնամքին ունի երեք անչափահաս երեխա, ընդ որում նրանցից մեկր հանդիսանում է մինչն երեք տարեկան մանկահասակ երեխա:

Անդրադառնալով բողոքարերի այն փաարարկներին, որ քրեական գործի քննությունը դեռես գտնվում է նախապատրաարական վաղում, ուարին չեն հարցաքննվել դատակոչված անձինք, չի հերազոտվել որնէ ապացույց ն Առաջին ատյանի դատարանը անվեսել է այն հանգամանքը, որ քրեական գործով անցնող բոլոր անձանց հեվ Ալեքսեյ Գոմցյաւնը ունեցել է որոշակի փոխհարաբերություններ, ինչը վկայում է վարույթի ընթացքին խոչընդուրնկու բարձր հավանականության մասի, ՕՁցՁՕ`Ջապա Վերաքննիչ դատարանն Օ -արձանագրում է, որ այդ հավանականություն Օ`այնքան առարկայացված ն ծանրակիո է, որ հնարավորություն տա սաաւհմանափակե անձի անձնական ազավաւթյան սահմանադրական խրավուքը ն որպես խափանման միջոց շարունակել պահպանել կալանավորումը: Հակառակ մեկնաբանության դեպքում կստացվի, որ բոլոր այն դեպքերում, երը չնայած գործը գտնվի դատաքննության փուլում ն լինեն չհարցաքննված վկաներ, ապա կալանավորումի չպետք է գրավով փովոխվի՝ նկատի ունենալով, որ անօրինական ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը, այնուամենայնիվ, առկա է: Նման մովզեցումը չի բխի անձի անձնական ազատության սահմանադրական իրավունքի էությունից ն կհանգեցնի օրենսդրական ձնակերպումների սխալ մեկնաբանման՝` հաշվի առնելով նան այն հանգամանքը, որ րուն դավփաքննության փուլը ժամանակային առումով ունի երկարա բնույթ:

Այս տեսանկյունից Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում: Առաջին ատյանի դատարանի այն հետնության, որ եթե նույնիսկ որեւ ազդեցության արդյունքում վկաները փտխեն իրենց ցուցմունքները, ապա Առաջին ատյանի դատարանը կաշկանդված չի լինելու, ավելին` պարկավոր է գնահատել ինչպե նախաքննական, այնպե էլ 6դատաքննական ցուցմունքների

արժանահավատությունը:

12

Ընդ որում, Վերաքննիչ դատարանը կարնոր է համարում Առաջին ատյանի դավփարանի կողմից այն շեշտադրումը, որ չկա որնէ արգելք, կաշկանդվածություն, որ դատաւկան քննության հետագա փուլերում, ամբաարանյալի կողմից հնարավոր բացասական վարքագիծ ցուցաբերելու դեպքում, չի կարող կրկին քննարկվել խափանման միջոց կալանավորման կիրառելիության հարցը:

Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նշել, որ

հասարակությունում ունեցած դերը, զբաղեցրած պաշտոնից բխող հեղինակությունն ու կապերն օգտագործելն ինքնին բավական վերացարկված դատողություններ են ն Վերաքննիչ դատարանը դրանց հել. կարող է համաձայնվել այն դեպքում, երը բողոքաբերը հարակ կերպով վկայակոչեր գործից բխող որոշակի փաարական տվյալներ ն փորձեր դրա վերլուծության արդյունքում ցույց տալ, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետնություններն այս մաստտվ անհիմն են, մինչդեռ բողոքաբերը բավարարվել է զուր ընդհանրական բնույթի դատողություններով, ինչն էլ Վերաքննիչ դատարանին հնարավորություն չի տալիս այս մասով չհամաձայնել Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգման հեվ առ այն, որ մեկ այլ որոշմամբ Ալեքսեյ Գոմցյանի նկատմամբ կայացվել է դատավարական հարկադրանքի այլ միջոց` պաշվոնավարման կասեցում, որր նս լրացուցիչ երաշխիք է գործի քննությանը խոչընդուրելու հավանականությունը նվազեցնելու համար:

Ինչ վերաբերում է հավուկ վերանայման բողոքում առկա այն փաստարկին, որ Առաջին ատյանի դազտաւրանի կողմից պատշաճ գնահապտաւկաւնի չեն արժանացել նան ենթադրաբար խախտված հասարակական հարարբերությունների բնույթն ու կարնորությունը, մեղաագրվող արարքների կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության նպատակը ն հետնանքներ, նե այս ամենը չի համադրվել խոչընդովտելու մփաւվայխության բարձր հավանականությունը փաարելու համար առկա, իր կողմից ներկայացված բողոքում մատնանշված այլ գործոնների հեվ, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ պարագայում վերոնշյալ հանգամանքներն իրենց միասնության մեջ այնքան ծանրակշիո չեն, որ

13

խափանման միջոց կալանավորումը գրավով փոխարինելն անթույլատրելի ճանաչվի:

Անդրադառնալով բողոքաբերի կողմից բերված այն փաարարկին, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատշաճ գնահատականի չի արժանացել

մեղսագրվող արարքի ծանրության աստիճանը, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշման մեջ մասնավորապես նշել Լ՝ «(.) Բացի այղ, Դափարանը թեն գտնում է, որ Ալեքսեյ Գոմցյանի կողմից ենթադրյալ ծանր հանցանք կատարելու հանգաւմանքը չի կարող անտեսվել ն պետք է էական նշանակություն ունենա խափանման միջոցի հարցը քննարկելիս, սակայն դա չի կարող դատավարական ցանկացաւծ փուլում դիտարկվել որպես անբեկանելի հիմք անձին անազատության մեջ պահելու համար», ինչի վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանը նույնպես տալիս է իր համաձայնությունը:

/Թեն արայչքի բնույթով ու վտաւնգավորությաւն աստիճանով պայմեւնաւվորված ամբաարանյալին մեղսագրվում է ժաւնրը հանցագործություն, սակայն Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամԻ առանց գործի փաստական հանգամանքները ներկայացնելու մեղսագրվող արարքի ծանրության աստիճանն ինքնին չի կարող հիմք հանդիսանալ մեղադրյալին ազատությունից զրկելու համար (Տե'ս, ի թիվս այլնի, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Այվազյանն ընդդեմ Հայաարեւնի գործով 20048 թվականի հոկտեմբերի 18-ի վճիոր, գանգավ թիվ 46245/08, Ոսկերչյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2018 թվականի հոկտեմբերի 18-ի վճիոր, գանգավ թիվ 28739/09):

Ուստի, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով չեն ներկայացվել այնպիսի ծանրակշիռ փաարական տվյալներ, որոնք կհիմնավորեին արորադաս դատարանի կողմից ամբաարանյալի նկատմամբ գրավ կիրառելու ոչ իրավաչափ լինելը ն դատաքննության տվյալ փուլում նրան անազատության մեջ պահելու անհրաժեշտությունը: Այլ կերպ ասած՝ Վերաքննիչ դատարանը գվնում է, որ տվյալ դեպքում 3.500000 (երեք միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով սահմանված գրավը կարող է լինել գործուն երաշխիք՝ ազատության մեջ գտնվելու

14

դեպքում ամբաստանյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսնորման ոխակերը չեզոքացնելու համաթ»:

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

9. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի` անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 7-րդ մասի համաձայն` «Այն քրեական գործերը, որոնցով մինչն ասյն օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելը դատական քննություն նշանակելու մասին որոշում է կայացվել, քննվում ն լուծվում են մինչն 2022 թվականի հուլիսի Էր գործող կարգով»: Նույն հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «Մինչն սույն օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելը կայացված դատական ակտերով վերաքննիչ ն վճռաբեկ բողոքները բերվում ն քննվում են մինչն 2022 թվականի հուլիսի Լր գործող կարգով»:

Վերոշարադրյալ հոդվածների համակարգային վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ 2022 թվականի հուլիսի 1-ից հետո կայացված դատական ակտերի դեմ վճռաբեկ բողոքները բերվում ն քննվում են 2022 թվականի հուլիսի Լից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով: Միննույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Վերաքննիչ դատարանն Առաջին ատյանի դատարանի հետնությունների իրավաչափությունը գնահատելիս ղեկավարվել է 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումներով, հետնաբար, Վերաքննիչ դատարանի հետնությունների իրավաչափության գնահատման համար Վճռաբեկ դատարանը հիմք է ընդունում 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումները:

10. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավոր են արդյոք խափանման միջոց գրավի կիրառմամբ ամբաստանյալ Ա.Գոմցյանի պատշաճ վարքագծի ապահովման հնարավորության մասին ստորադաս դատարանների հետնությունները:

1. 1998 թվականի հուլիսի 1ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համաձայն՝

3Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2, թերթեր 39-60:

15

«ԼԴատարանը, (-.) խափանման միջոց կարող հ) կիրառե միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բսւվարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ (..) մեղադրյալը կարող Լ՝

Ս թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից.

2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դավփարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությաւնը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կում այլ ճանապարհով.

3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք.

4) խուսափել քրեական պատասխանապտվությունից ն նշանակված պատիժը կրելուց.

5) խոչընդուել դավարանի դատավճռի կատարմանը:

(.-.)

3 Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշվաաթյան ն կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամի դրա տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս հաշվի են առնվում

1) վերագրվող արարքի բնույթը ն վփանգավորության աարիճանը.

2) կասկածյալի կամ մեղադրյալի անձր.

3) տարիքը ն առողջական վիճակը.

4) սեռը.

5) զբաղմունքի տեսակը.

6) րնտանեկան դրությունը ն խնամարկյալների առկայությունը.

7) գույքային դրությունը.

8) բնակության մշտական վայրի առկայությունը.

9 այլէական հանգամանքներ»:

Նույն օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝

«Դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչե անթույլատրելի առանձին դեպքերում, մասնավորապես, եթն հայտնի չէ մեղադրյալի անձը, նա

16

չունի մշտական բնակության վայր կամ փորձել է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից»:

Կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոցի՝ գրավի

կիրառելիության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ասպան Ավետիսյանի գործով որոշմամբ՝ իրավական դիրքորոշում հայտնելով այն մասին, որ «(..) (Անձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության հիմնավորումը կարող է դրվել գրավի կիրառումը մերժելու պատճառաբանության հիմքում. պայմանով, որ այդ պատճառարանությունը հիմնված լինի գործով առկա փաատրական վվյալների վրա (...):

Ը") Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնարաւնություններում չի արգելվում չնշված առանձին դեպքերում անձին երաշխիքով ազատ գ արձակելը ճանաչել անթույլատրելի. մասնավորապես, երբ առկա է անձի կողմից թաքնվելու կամ գործով ճշմարտությունը բացահայտելու ընթացքին միջամտելու վտանգ, կամ երբ դա անհրաժեշտ է հանցազործությունը կանխելու կամ հասարակական կարգի պահպանությունն իրականացնելու համար:

(::) Թ/յրավի կիրառման անթույլատրելիության հարցը պետք է քննարկվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքարում, որտեղ նշված են խափանման միջոց կիրառելու այլ հիմքեր, այդ թվում նան մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքը»:

Անդրադառնալով կալանքը գրավով փոխարինելու հարցը լուծելիս անձին մեղսագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը պատշաճ գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտության հարցին Վճռաբեկ դատարանը Սաւվել Մարգարյանի գործով իրավական դիրքորոշում է ձնավորել առ այն, որ «(...) (Գրավի) թույլաւտրելիության հարցի լուծման ժամանակ ՀՀ քրեական դավավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կեվով սահմանված՝ Հ Տե՛ս Ապան Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2008 թվականի հոկտեմբերի 3Լի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշումը, կետեր 34-36:

17

մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանը պերք է գործով ներկայացված ապացույցների հիման վրա պարզի մեղադրյալին վերագրվող հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, իսկ հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կավարած արարքը ն հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: Այլ խոսքով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս ն, հետնաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պեփք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը ն արարքի հանրային

վտանգաւվորությաւն ատրիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները: (:-.)»:

Կալանավորման հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետնությունների հիմքում դրված փաստական տվյալներն իրենց ամբողջության մեջ գնահատելու անհրաժեշտության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Տիգրան Պետրոսյանի գործով որոշմամբ՝ իրավական դիրքորոշում հայտնելով այն մասին, որ «(...) (Կալանավորման հիմք(եր)ի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետրնությունները պետք է հիմնված լինեն ոչ թնե այդ փաարական տվյալները մեկր մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ձնեավորվող փատրարկված դատողությունների վրա: Վճոռարեկ դատարանը փապրում է, որ համապատասխան փատրական վվյալներն իրենց ամբողջության մեջ չվերլուծելը, դրանք իրարից անջատ գնահատելը կարող է հանգեցնել կալանավորման հիմքի առկայության կամ բացակայության մասին Տե՛ս Սամվել Մարգարյանի զործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշումը, կետ 14։

18

չհիմնավորված եզրահանգման գալուն: Հետփնաբար խնդրո առարկա հարցը լուծելիս դատարանի հետրնությունները յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հիմնված լինեն Օ-գործի նյութերում առկա 6 ապացույցների, փաատրերի կամ այլ տեղեկությունների, այդ թվում քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ հանցանքի կատարման պահից ի վեր մեղադրյալի դրսնորած վարքագծի ն նրա անձր բնութագրող այլ հատկանիշների` իրենց ամբողջության մեջ գնահատման վրա (...»:

Բացի այդ, Դավիթ Համբարձումյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է «/Ս/րորաղասմ դատարանները պատշառ

ուշադրության չեն արժանացրել այն առանցքային փաստական տվյալը, որ մեղադրյալը, քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ արարքները կատարելիս, եղել է պաշտոնատար անձ:

(-.)

Ընդ որում, (Մասիսի քաղաքապեվի) պաշտոնը նաւ շարունակել է զբաղեցնել նան քրեական վարութի ընթացքում օգտվելով նան դրանից բխող

իշխանությունից: Նման պայմաններում, էապես բարձր է եղել հավանաւկանությունն առ այն, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում, մեղադրյալ Դ.Համբարձումյանը կարող է դրանորել ոչ իրավաչափ վարքագիծ ն խոչընդուրն մինչդատական վարույթում գործի քննությանը՝ հավլկապես հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ քրեական գործով որպես մեղադրյալ ն վկա ներգրավված անձինք որոշակի փոխհարաբերությունների մեջ են գտնվել Դ.Համբարձումյանի հետ»՛:

12. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

- Ա. Գոմցյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3112 հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել հանրորեն վտանգավոր այն արարքի կատարման համար, որ նա, զբաղեցնելով Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության քրեակատարողական ծառայության «Վանաձոր»

ճ Տես Տիգրան Պետրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2017 թվականի նոյեմբերի 15ի թիվ ԵԿԴ/0084/06/16 որոշումը, կետ 13:

՛ Տե՛ս Դավիթ Համբարձումյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2019 թվականի նոյեմբերի 7-ի թիվ ԵԴ/0700/06/18 որոշումը, կետ 16:

19

քրեակատարողական հիմնարկի հերթապահ խմբի գլխավոր մասնագետի ժամանակավոր պաշտոնակատարի պաշտոնը, հանդիսանալով մշտապես իշխանության ներկայացուցչի գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, իր մտերիմ, ՀՀ ոստիկանության Շիրակի մարզային վարչության Աշոցքի բաժնի նախկին պետ Հայկ Մանուկյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, խմբով, հիշյալ պաշտոնից բխող իր ենթադրյալ ազդեցությունն շահադիտական շահագրգովածությունից ելնելով օգտագործելով նույն քրեակատարողական հիմնարկի դատապարտյալ Տիգրան Եգանյանի օգտին պաշտոնատար անձանց կողմից իրենց լիազորությունների շրջանակում գործողություն կատարելուն նպաստելու համար, վերջինից անձամբ պահանջել ն Ալբերտ Ռուշանյանի օժանդակությամբ ստացել է առանձնապես խոշոր չափերով գումարձ:

- Առաջին ատյանի դատարանը, վկայակոչելով տվյալ քրեական գործով ապացույցները հավաքված լինելու, գործի դատարանում գտնվելու, ԱԳոմցյանի՝ մինչդատական վարույթի ընթացքում մոտ հինգ ամիս անազատության մեջ պահվելու, նրա լիազորությունները կասեցված լինելու, ինչպես նան վերջինիս անձը բնութագրող հանգամանքները, գտել է, որ ամբաստանյալի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու ռիսկն էականորեն նվազել է, ն նրա պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել ազատությունից զրկելու հետ չկապված խափանման միջոցի կիրառմամբ»:

- Վերաքննիչ դատարանը, օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, արձանագրել է, որ սույն գործով չեն ներկայացվել այնպիսի ծանրակշիռ փաստական տվյալներ, որոնք կհիմնավորեին ստորադաս դատարանի կողմից ամբաստանյալի նկատմամբ գրավ կիրառելու ոչ իրավաչափ լինելը ն դատաքննության տվյալ փուլում նրան անազատության մեջ -պահելու անհրաժեշտությունը»:

8 Տես սույն որոշման 6-րդ կետը:

9 Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

օ Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

20

Թ. Նախորդ կետում նշված փաստական հանգամանքները գնահատման ենթարկելով սույն որոշման 1-րդ կետում մեջբերված իրավական նորմերի ն իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարաններն ամբաստանյալ Ա.Գոմցյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս չեն պահպանել Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձնավորված նախադեպային իրավունքի պահանջները" ն անտեսել են սույն գործի փաստական հանգամանքների առանձնահատկությունները, որոնք, իրենց համակցության մեջ, բավարար էին ենթադրելու, որ ԱԳոմցյանն ազատության մեջ մնալով, կարող է խոչընդոտել դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով:

Այսպես, ենթադրյալ հանցագործությանն ԱՕԳոմցյանի մասնակցության աստիճան` գնահատելիս ստորադաս դատարանների կողմի` պատշաճ

ուշադրության պետք է արժանանար նրա որոշակի ակտիվ դերակատարումը: Մասնավորապես՝ ըստ առաջադրված մեղադրանքի՝` ԱԳոմցյանը գործելով խմբի կազմում, դատապարտյալ Տիգրան Եգանյանի օգտին գործողություններ կատարելուն նպաստելու համար, վերջինից անձամբ է պահանջել առանձնապես խոշոր չափերի գումարը, այնուհետն 2022 թվականի ապրիլի 2Լին, Ա.Գոմցյանը ն Հ.Մանուկյանը պայմանավորվածություն են ձեռք բերել վերջինիս կողմից Ա.Ռուշանյանի հետ Երնան գնալու, Ս.Պետրոսյանին հանդիպելու ն գումարը նրանից վերցնելու վերաբերյալ, ինչի մասին ԱԿԳոմցյանը տեղեկացրել է ԱՌՈուշանյանին՝ նրան փոխանցելով Ս.Պետրոսյանի բջջային հեռախոսահամարը:

Վերոնշյալի հետ մեկտեղ, ստորադաս դատարանների կողմից հաշվի չի առնվել հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մասնավորապես, այն, որ Ա.Գոմցյանը, ըստ մեղադրանքի, ոչ միայն առանձնապես խոշոր չափերի գումար է պահանջել, այլն այն ստանալուն ուղղված կոնկրետ միջոցներ ձեռնարկել: 77 Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ թեն մեջբերված իրավական դիրքորոշումները վերաբերում են մինչդատական վարույթի ընթացքում խափանման միջոցների կիրառման իրավաչափությանը, սակայն կիրառելի են նան սույն գործի փաստերի նկատմամբ:

21

14. Բացի այդ, ստորադաս դատարանները պատշաճ ուշադրության չեն արժանացրել այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալը, քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ արարքը կատարելիս, եղել է պաշտոնատար անձ: Այս առումով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձնավորել առ այն, որ ի թիվս այնի, անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման հարցը լուծելիս առանձնահատուկ դերակատարում ունի նրա՝ հասարակությունում ունեցած դերը, զբաղեցրած պաշտոնն ու հնարավոր ազդեցությունը գործով անցնող վկաների վրա, նրա հնարավորությունները՝ խոչընդոտելու վարույթի բնականոն ընթացքին:

Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Ա.Գոմցյանը քրեական օրենքով արգելված ենթադրյալ արարքը կատարելիս զբաղեցրել է ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական ծառայության «Վանաձոր»

քրեակատարողական հիմնարկի հերթապահ խմբի գլխավոր մասնագետի ժամանակավոր պաշտոնակատարի պաշտոնը, որպիսի հանգամանքը

բարձրացնում է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում վերջինս պաշտոնից բխող ազդեցությունն օգտագործելով, կարող է դըսնորել ոչ իրավաչափ վարքագիծ ն խոչընդոտել գործի քննությանը՝ հատկապես հաշվի առնելով, որ սույն գործով դատական նիստին կանչված վկա Տ.Եգանյանը պատիժ է կրում նույն քրեակատարողական հիմնարկում, որտեղ պաշտոն է զբաղեցրել Ա.Գոմցյանը:

Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում պաշտոնից բխող ազդեցությունն օգտագործելով գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականության վերացարկված լինելու մասին Վերաքննիչ դատարանի դատողություններին: Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, նման դատողություններ անելիս, Վերաքննիչ դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, օ Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի` 7/օաօուօջիթ ». Թատտո զործով 2011 թվականի մայիսի 3Լի վճիռը, զանգատ թիվ 5829/04, կետեր 188-189, 47ւմօ» ». Թատտո գործով 2014 թվականի նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 51857/13, կետեր 103-107:

22

որ ԱԳոմցյան