Կարապետյան — ԵԴ/0114/01/18

թ: ԵԴ/0114/01/18

ԱԱ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում

Նախագահող դատավոր՝ Ռ.Մխիթարյան

Դատավորներ՝ Կ.Մարդանյան

ԱՄնացականյան

10 մարտի 2023 թվական ք. Երնան

ՀԸ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ

դատարան),

նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

ԼԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

ԱՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ամբաստանյալ Բաբկեն Շմիդտի Կարապետյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2020 թվականի մայիսի 14-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Աֆանդյանի վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1 2017 թվականի օգոստոսի 30-ին ՀՀ ոստիկանության Երնան քաղաքի վարչության Մալաթիայի բաժնում հարուցվել է թիվ 16193717 քրեական գործը՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ` ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:

Նախաքննության մարմնի՝ 2017 թվականի սեպտեմբերի 2-ի որոշմամբ Բաբկեն Շմիդտի Կարապետյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:

Երնան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի սեպտեմբերի 2-ի որոշմամբ Բ.Կարապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:

Նախաքննության մարմնի 12018 թվականի մարտի 6ի որոշմամբ

Բ.Կարապետյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, ն նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:

2018 թվականի մարտի 13-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ՝ նան Առաջին ատյանի դատարան):

2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2019 թվականի հունիսի 17-ի դատավճռով Բ.Կարապետյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2- րդ մասի 1-ին կետով, ն նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, ն սահմանվել է փորձաշրջան՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով:

3. Մեղադրողի ն պաշտպանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում, ՃՇ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նան Վերաքննիչ դատարան) 2020 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ մեղադրողի բողոքը մերժել է, իսկ պաշտպանի

3

բողոքը՝ բավարարել. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2019 թվականի հունիսի 17-ի դատավճիռը բեկանել է, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի Լին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել է Բ.Կարապետյանի անմեղությունը ն արդարացրել վնաս պատճառած արարքը քրեական օրենքով իրավաչափ համարվելու հիմքով:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Աֆանդյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 4-ի որոշմամբ վարույթ է ընդունվել:

Վճռաբեկ դատարանի՝ 2022 թվականի նոյեմբերի 11-ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

5. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա: Բողոքաբերը նշել է նան, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշումը հակասում է Առամայիս Հակոբյանի, Արամայիս Մկրտչյանի ն այլոց գործերով Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արտահայտված իրավական

դիրքորոշումներին:

Մասնավորապես, բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Վերաքննիչ դատարանը դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներին տվել է չհիմնավորված նե կամայական գնահատականներ, քանի որ ապացույցները վերլուծելիս չի ղեկավարվել օրենքով սահմանված ապացույցների գնահատման սկզբունքով: Հարկ է նկատի ունենալ, որ Բ.Կարապետյանի մոտ ի սկզբանե եղել է դանակ ն փոխադարձ կովի ժամանակ վերջինս գործադրել է այն: Տվյալ դեպքում ամբաստանյալ Բ.Կարապետյանն իրեն մեղսագրված գործողությունը կատարել է փոխադարձ վիճաբանության պայմաններում պատասխան հարված հասցնելու ' Շամաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483- րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:

4

նպատակով, ուստի այս պարագայում անհրաժեշտ պաշտպանության իրավիճակն իսպառ բացակայում է: Բ.Կարապետյանը, մտնելով վիճաբանության մեջ, նախապես լինելով զինված սուր կտրող-ծակող գործիք հանդիսացող դանակով, նպատակաուղղված հարվածներ է հասցրել տուժողներ Արսեն ն Արթուր Պողոսյանների կարնոր կենսական օրգանների ուղղությամբ` վերջիններիս առողջությանը պատճառելով ծանը վնաս: Տուժող Արսեն Պողոսյանը ստացել է սուր կտրող-ծակող գործիքով երկու հարված՝ որովայնի շրջանի աջից կրծքավանդակի խոռոչ թափանցող, որն առաջացրել է առողջությանը ծանր վնաս, ն որովայնի ձախ կեսի չթափանցող վիրավորումներ, որոնք առողջությանը պատճառել են միջին ծանրության վնաս, իսկ տուժող Արթուր Պողոսյանը հարված է ստացել մեջքի հատվածից, ինչի արդյունքում նրան պատճառվել է կրծքավանդակի շրջանի ծակած- կտրած թափանցող վիրավորում՝ ուղեկցված ձախակողմյան պննմոթորաքսով, որը կրկին առաջացրել է առողջության ծանր վնաս: Մինչդեռ, Բ.Կարապետյանի մարմնակցան՝ վնասվածքներն արտահայտվել են դեմքի ն ձեռքի

արյունազեղումների, քերծվածքների ն սալջարդի տեսքով, որոնք առաջացրել են առողջության թեթն վնաս՝ առողջության կարճատն քայքայումով: Ավելին, համաձայն Արթուր Պողոսյանի վերաբերյալ դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1753/հ եզրակացության՝ վերջինիս վերքային խողովակն ունի հետնից առաջ, հորիզոնական ուղղությամբ, միջայինից դրսային ուղղություն ն վերջանում է պլնրալ խոռոչում, ինչը բացառում է այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալն ընկած վիճակում է հարվածներ հասցրել տուժողներին:

Նշվածի կապակցությամբ բողոքարերը նշել է, որ փոխադարձ կռվի պայմաններում, տուժողների կողմից ոտնձգած օբյեկտի արժեքավորությունն անհամեմատելի է ամբաստանյալի կողմից ոտնձգած օբյեկտի արժեքավորությանը: Նմա՝ Օ-պարագաում ոչ թե առա է ակնատ (խիստ. էական)

անհամապատասխանություն ոտնձգությամբ սպառնացող ն պատճառված վնասների միջն, այ առկա է իրավիճակ, երբ փոխադարձ հարվածների պայմաններում յուրաքանչյուրն ընտրել է իր նպատակն առավել արդյունավետ իրականացնելու նախընտրելի տարբերակը` նախապես գիտակցելով իր արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը, նախատեսելով դրա վտանգավոր

5

հետնանքները ն ցանկանալով կամ գիտակցաբար թույլ տալով դրանց վրա հասնելը:

Հետնաբար, ըստ բողոքաբերի, տվյալ իրավիճակում անհրաժեշտ

պաշտպանության վիճակի մասին խոսք լինել չի կարող:

6. Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը՝ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2020 թվականի մայիսի 14-ի որոշումը ն գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության:

Վճոաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. Բաբկեն Կարապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել հետնյալ արարքի համար. «/Նայ կտրու-ծակող գործիքով երկու անձի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս:

Այսպես.

2017 թվականի օգոստոսի 30-ին ժամի 0Լի սահմաններում, տուժող Արսեն Բագրատի Պողոսյանն իրեն պատկանող ն իր կողմից վարվող «Նիսսան Իքսթրայլ» մակնիշի 35 ՇՄ 056 խաշվառման համարանիշի սն գույնի, թեթն մարդատար ավտոմեքենայով միայնակ վերադարձել է իր բնակության վայր Երնան քաղաքի Անդրանիկի փողոցի 127-րդ շենք ն ավվտմնքենան կայանել է րակում՝ փողոցում: Այդ պահին նշված բակում միայնակ գտնվող, հարնանությամի բնակվող շենքի բնակիչ Բարկեն Շմիդտի Կարապետյանն Արսեն Բագրատի Պողոսյանին առաջարկել է ավտոմեքենան կայանել այնպիսի դիրքով, որպեսզի չխոչընդուրվի հնարավոր անցորդների ազավ. փաեղլաշարժը: Այնուռետրն տեսնելով, որ Արսեն Պողոսյանը չի կատարում իր առաջարկը, նրան ասել է «ավ չես հասկանում», ինչին վերջինս պատասխանե է, որ «ինքը լավ չի հասկանում» ն այդ հարցի շուրջ վիճաբանություն է առաջացել մի կողմից Բարկեն Կարապարյանի, իսկ մյուս կողմից Արսեն Պողոսյանի ն վերջիններիս կարճ ժամանակ անց միացած Արթուր Բագրատի Պողոսյանի միջն:

6

Նշված վիճարանության ընթացքում Բարկեն Կարապետյանը երկու անձանց առողջությանը ծանր մարմնական վնասվածք պավփճառելու դիփավորությաւմը իր մոր գտնվող, քննությամբ չհայտնաբերված ասր ծակողկտրող գործիքով դանակով, հարվածներ է հասցրել Արսեն Պողոսյանի որովայնին՝ դիտավորությամը պատճառելով որովայնի շրջանի աջից ծակած-կտրած, կրծքավանդակի խոռոչ թափանցող ն որովայնի ձախ կեսի ծակած-կտրած չթափանցող վիրավորումների ուղեկցված ենթամաշկի, ապոներոզի, կողային մկանների ն առաջորովայնամզային ճարպարջջանքի վնասումների ձնով առողջությանը ծանր վնաս կյանքին վտանգ սպառնացող:

Այնուհետն նույն դանակով հարվածել է Արթուր Պողոսյանի մեջքին, ինչի արդյունքում նրան դիտավորությամբ պատճառել է կրծքավանդակի շրջանի ծակածկփրած թափանցող վիրավորման՝ ուղեկցված ձախակողմյան

պննմոթորաքսով ն աջ նախաբազկի շրջանի գունազրկված տեղամասի ձնով մարմնական վնասվածքներ, որոնք առաջացրել են առողջությանը ծանր վնա կյանքին վտանգ սպառնացող (..)»:

7. Ամբաստանյալ Բ.Կարապետյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «20/7 թվականի օգոստոսի 29-ի գիշերը՝ ժամը 24:00-ից ժամը 01:00ի սահմաններում միայնակ գտնվել է իրենց շենքի րակում վարսավիրական սրահի մոտակայքում: Այդ պահին սն գույնի ավտոմեքենայով բեւկ է մտել Արսենը ն ավվտմնքենան կայանել է բակում հենց փողոցի վրա ու իջել մեքենայից: Տեսել է, որ մեքենայի դիրքն անհարմար է, խանգարելու է մարդկանց ազատ շարժին: Մոտեցել է Արսենին ն ասել, որ նա մեքենան նորմալ չի կայանել, ասել է, որ մի կողմ քաշի: Արսենն ասկ է, որ կքաշի, սակայն մի քանի րոպեն անց, տեսնելով, որ Արսենը չի ցանկանում մեքենան նորմալ կայանել, նրան ասկ է, որ լավ չի հասկանում, մեքենան քաշի մի կողմ, քանի որ մարդկանց խանգարում է: Դրանից Արսենը վրդովվել է, ինչից իրենց միջն խոսակցություն ն լեզվակոիվ է սկսվել: Այդ ժամանակ Արսենն անակնկալ ձեով հարվածել է իրեն ն կոիվ ու քաշքշոց է սկսվել: Չի նկատել, թե որ կողմից, բայց անմիջապես իրենց է մուրեցել 2 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթեր 155-163:

7

Արսենի եղբայր Արթուրը ն երկուաով միասին սկսել են ոտքերով ն ձեռքերով ուժեղ ծեծի ենթարկել իրեն: Այդ ընթացքում չի կարողացել նրանց հարվածել, փորձել է միայն պաշտպանվել, սակայն չի արացվել ն բազմաթիվ ուժգին հարվածներ է ստացել, իրեն գցել են գետնին ն առանց դադարեցնելու հարվածել են: Գոռացկլ է, ձայն է փվել, որպեսզի մարդիկ մոտենան, օգնեն, սակայն շրջակայքում մարդ չի եղել: Հասկանալով, որ իր կյանքին ու առողջությանը ոնալ վտանգ է սպառնում, իր գոռոցներին, որ չհարվածեն, չեն լսում, իսկ շրջակայքում մարդիկ չկան, որ բաժանեն, տեսնելով, որ այլ ելք չունի, ծեծր դադարեցնելու ն պաշտպանվելու համար գիսպյանում ունեցած ծալովի դանակը հանելով հարմարեցրել ն հարվածներ է հասցրել նրանց ուղղությամի, սկզբում Արսենի, այնուհետն՝ Արթուրի ուսլղությամը: Իր կողմից դանակով նրանց ուղղությամը հարվածներ հասցնելուց հետո նրանք դադարեցրել են իրենց զործողությունները ն հեռացել: (...)

Պատասխանելով մեղադրովլի ն դատարանի հարցերին ամիատրանյալ Բարկեն Կարապետյանը հայտնվ է, որ դանակն աջ ձեռքով հանել է աջ գրպանից, երկուսին էլ հարվածել է ընկած վիճակում (...)»:

7.2. Տուժող Արսեն Պողոսյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «չյնեպքի օրի օգոավտսի 29-ը, եղբոր` Արթուրի ծննդյան օրն է եղել: Գտնվել են իրենց փանը, այնուհերն ծննդյան միջոցառումն ավարտելուց հետո, եղբորը ճանապարհելու նպատակով դուրս են եկե տանից: Հյուրերին ճանապարհել է ոտքով, իր մեքենան կայանված է եղել ավտոտնակի մոտ: Ճանապարհելու ընթացքում ինչ-որ անձ բարձրաձայն խոսել է, մութ է եղել ն չի կարող հարակ ասել` հեռախոսով, թե՝ ոչ, ինքը զգուշացրել է, ինչից հերո վիճաբանություն է եղել, ծեծկոտուքը եղել է շատ կարճ: Չի կարող հիշել՝ ով է առաջինը հարվածել: Առաջին դիտողությունն ինքն է արել, ասել է՝ մի քիչ կամաց խոսացեք, ուշ ժում է: (...)

Պատասխանելով դատավարական կողմերի ն դատարանի հարցերին` տուժող Արսեն Պողոսյանը մանրամասեել է, ոլ, եղել է վիճաբանություն, որի ժամանակ հարվածել են միմյանց, եղել է դանակահարություն, ինքն ընկել է գետնին. (...) "Տես քրեական գործ, հատոր 4-րդ, թերթ 76:

8

Վիճարանության ընթացքում չի իմացել, թն ում հեր են կովում, դա իմացել է գործի քննության ընթացքում, երը առերեսում է կատարվել: Չի տեսնե՝ իր եղբայրը հարվածել է, թն ոչ ն չի կարող ասել, թե իր հարվածից անձն ինչ վնասվածք կարող էր արանալ, եթն վեճը վել է 2-3 րոպե: Կոխվը եղել է ձեռքերով:

Չի հիշում առաջին հարվածողը ով է եղել: Ինքը հարված հասցրել է միայն ձեռքերով»":

7.3. Տուժող Արթուր Պողոսյանը դատական քննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «(...) Գիշերն իր ընփանիքը մնացկլ է հայրական տանր, իսկ իր եղբայրը Արսեն Պողոսյանն իրեն ուղեկցել Լ տուն: Մութ Լ եղել, լուսավորություն չի եղել փողոցում: Անծանոթ մի տղամարդ բարձր խոսելիս է եղել, չեն նկատել հեռախոսով, թե՝ ոչ: Դրանից հերո Արսենը նրան զգուշացրկ է, որ կամաց խոսի, ամառ է, բոլորի լուսաւմուտները բաց են: Վիճարանություն է եղել, քաշքշուկ ն կոիվ, որը տնել է մուր 23 րոպեն: Դրանից հետո նկատել է, որ իր եղբայրը կռացել է, ընկնելիս է եղել, պահել է նրան: Հետո շուռ են եկել ն տեսել են, որ անծանոթը, ով իրենց հայտնի չէր, արդեն գնացել է: Հասկացել է, ոլր հագուարը հետնամասում թաց է: Դրանից հետո հասկացել է, ոլ: ինքն էլ է «ծակվել», թե ինչով չի տեսավ:

Պատասխանելով դատավարական կողմերի ն դատարանի հարցերին` տուժող Արթուր Պողոսյանը մանրամասնեց, որ քանի որ քաշքշուկ է եղել, չեն նկավոլ՝ ով է առաջինը հարվածել: Ոտքերով հարվածներ չի եղել, քանի որ այդ անձր գետնին չի ինկել: Վիճաբանությունը ակսվել է երկկողմանի, այլ ոչ թե իր եղբոր կողմից»":

7.4. Դատաբժշկական փորձաքննութան թիվ 1753/հ եզրակացության համաձայն՝ «(..) Արթուր Բագրատի Պողոսյանի մարմնական վնասվածքները՝ կրծքավանդակի շրջանի ծակած-կտրած թափանցող վիրավորման` ուղեկցված ձախակողմյան պննմոթորաքատվ ն աջ նախաբազկի շրջանի գունազրկված տեղամասի ձեով պատճառվել են ծակած-կտրած վերքը առր ծակող-կտրող գործիքի, իսկ քերծվածքը` բութ, կոշտ, առարկայի ներգործությամի, հնարավոր է որոշման մեջ եշված ժամկետում ն հանգամանքում, որոնք առաջացրել են առողջությանը ծանր վնաս՝ կյանքին վվանգ սպառնացու: (..) Համաձայն «Տես քրեական գործ, հատոր 4-րդ, թերթեր 77.78:

5 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 4-րդ, թերթեր 78.79:

9

իժշկական փատրաթղթերի տվյալների` վերքային խողովակն ունի հետնից առաջ, հորիզոնական ուղղությաւմի, միջայինից դրսային ուղղություն ն վերջանում է պլերալ խոռոչում: ԱՊողոսյանը տարածության մեջ կարող էր գտնվել ցանկացած՝ վնասվածքների առաջացումը չբացառող դիրքերում, վերոնշյալ վնասվածքներն ստանալու պահին մարմնի տվյալ մակերեսներով ուղղված դեպի վնասվածք պատճառող առարկան կամ գործիքը (...)»":

75. Դատաբժշկական փորձաքննութան թիվ 1754հ եզրակացության

համաձայն` «(..) Արսեն Բագրատի Պողոսյանի մարմնական վնասվածքները՝ որովայնի շրջանի աջից ծակած-կտրած, կրծքավանդակի խոռոչ թափանցող ն որովայնի ձախ կեսի ծակած-կտրած չթափանցող վիրավորումների` ուղեկցված ենթամաշկի, ապոննրոզի, կողային մկանների նե առաջորովայնամզային ճարպարջջանքի վնասումներով՝ պատճառվել են առր ծակու-կտրող գործիքի ներգործությամը, հնարավոր է որոշման մեջ նշված ժամկետում ն հանգամանքում, որոնք առաջացրել են առողջությանը ծանր վնաս՝ կյանքին վտանգ սպառնացող: (..) Համաձայն բժշկական փատրաթղթերի տվյալների՝ որովայնի ձախ կեսի վերքային խողովակն ունի առաջից հեփ, ներքնից վերն, միջայինից դրսային ուղղություն ն վերջանում է պլնրալ խոռոչում: Ա.Պողոսյանը փարածության մեջ կարող էր գտնվել ցանկացած՝ վնասվածքների առաջացումը չբացառող դիրքերում, վերոնշյալ վնասվածքներն արանալու պահին մարմնի տվյալ մակերեսներով ուղղված դեպի վնասվածք պատճառող առարկան կամ գործիքը (...)»՛:

7.6. Դատաբժշկական փորձաքննութան թիվ 1846/հ եզրակացության համաձայն` «(...) Բաբկեն Շմիդտի Կարապետյանի մարմնական վնասվածքները՝ սվտրին կոպերի, ձախ ձեռքի միջնամատի շրջանների արյունազեղումների, դեմքի, կրծքավանդակի, ձախ. ազդրի շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդների, ձեռնաթաթերի ծալիչների գերձգման, նախարբրազուկների շրջանների քերծվածքների, ձաւխ ծնկի ն աջ ոտնաթաթի շրջանների վերքերի ձնով հասցվկ են մեկից ավելի բութ, կոշր առարկայով/ներով/ այդ թվում՝ ուրքերով, բռունցքներով, որոնք առաջացրել են առողջության թեթն վնաս, առողջության կարճատն 6 Տե'ս քրեական գործ, հատոր 4-րդ, թերթեր 8182:

7 Տե'ս քրեական գործ, հատոր 4-րդ, թերթ 82:

10

քայքայումով, նկատի ունենալով վնասվածքների հեր անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հերնանքների տնողությունը՝ ոչ պակաս 6 օրից ն ոչ ավելի, քան՝ 21 օր: Քանի որ նկարագրված վնասվածքները տեղեկատվական չեն, ուարի դատողություն անել վնասվածք պատճառող գործիքի կամ առարկայի, ինչպես նաւն հաջորդականության վերաբերյալ հնարավոր չէ: Բ. Կարապերյանը փաւլրածության մեջ կայո էր գտնվել ցանկացած՝ վնասվածքների առաջացումը չբացառող դիրքերում՝ վերոնշյալ վեասվածքներն ստանալու պահին մարմնի տվյալ մակերեսներով ուղղված դեպի վնասվածք պատճառող առարկան կամ գործիքը 122

8. Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում արձանագրել է հետնյալը. «(...) Դատարանն ապացուցված է համարում այն, որ ամբաարանյալ Բաբկեն Շմիդտի Կարապետյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգքրի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի Լին կեմտվ նախատեսված հանցավոր արարք, որը որակված է ճիշտ, հետնաբար ամրաապրանյալը քրեական պատասխաւնավտվության ն պատժի ենթակա է այդ հոդվածով:

Ը) Դատարանը, վերլուծելով ասյն քրեական գործով հատրատված

փաստական հանգաւմանքները, հանգում է հետնությաւն, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Կարապետյանի ն տուժողներ Արսեն ու Արթուր Պողոսյանների միջն վեղի է ունեցել փոխադարձ կոիվ՝ հակամարտող կողմերի միջն ավվոմեքենայի կայանման շուրջ առաջացած վիճարանության շարժառիթով ընդհարում, որի ընթացքում կողմերը փոխադարձ հարվածներ են հասցրել միմյանց՝ նպատակ ունենալով մեկը մյուսին վնաս պատճառել: Այսինքն, թե ամբաստանյալ Բարկեն Կարապետյանը, թե վմնժողներ Արթուր ն Արսեն Պողոսյանները հանդես են եկել որպես ոտնձգողներ ն գործել են ոչ իրավաչավ, իսկ ամբաստանյալը դանակով հարվածներ հասցրել է փոխադարձ կովի ընթացքում: Ընդ որում, ձեռք չի բերվել այնպիսի փատարական տվյալ, որր կվկայեր այն մասին, որ փոխադարձ կովի ընթացքում կողմերի նպատակները ն դրդապատճառները փոխվել են ն հանգեցրել են նրանց վարքագծի ծ Տե'ս քրեական գործ, հատոր 4-րդ, թերթ 82:

11

մտփոխմանը ն ամիատարանյալ Բարկեն Կարապետյանի համար անհրաժեշտ պաշտպանություն վիճակի առաջացմանը:

Դատարանի նման հետնությունը բխում է նան այն քրեական գործի քննության արդյունքում հաարավտված հետեյալ փաատեւկան հանգամանքներից.

- ամիաատանյալ Բարկեն Կարապետյաւնի ն տուժողներ Արթուր ն Արսեն Պողոսյանների միջն փոխադարձ վիճարանության ն ծեծկոտուքի ընթացքում ամբաարանյալը փուժողներին հարվածներ է հասցրել իր մուր եղած սուր կտրող- ծակող գործիքով, մինչդեռ տուժողների մոտ որեէ առարկա չի եղել,

- դատարժշկան փորձաքննության եզրակացությունների համաձայն` փուծող Արսեն Պողոսյանը ստացել է աւր կտրող-ծակող գործիքով երկու հարված՝ որովայնի շրջանի աջից կրծքավանդակի խոռոչ թափանցող, որն առաջացրել է առողջությանը ծանր վնաս ն որովայնի ձախ կեսի չթափաւնցող վիրավորումներ, որն առողջությանը պատճառել է միջին ծանրության վնաս, իսկ տուժող Արթուր Պողոսյանը հարված Լ արացել մեջքի հատվածից, ինչի արդյունքում նրան պատճառվել է կրծքավանդակի շրջանի ծակած-կտրած թափանցող վիրավորում՝ ուղեկցված ձախակողմյան պննմաթորաքսով, որը կրկին անգամ առաջացրել է առողջությանը ծանր վնաս, մինչդեռ Բաբկեն Շմիդտի Կարապաերյանի մարմնական վնասվածքներն արտահայտվել են դեմքի ն ձեռքի արյունազեղումների, քերծվածքների ն սալջարդերի վեսքով, որոնք առաջացրել են առողջության թեթն վնաս, առողջության կարճավնն քայքայումով

Այսպիսով,։ դատարանը, համադրելով տուժողներ Արթուր ն Արսեն Պողոսյաններին ամբաստանյալի կողմից հասցված հարվածների քանակը ն ուղղվածությունը, ամիաստաւնյալ Բարկեն Կարապեվտյանի ստացած վնասվածքների հետ գտնում է, որ չի հիմնավորվել, որ ամբաստանյալն իրեն մեղսագրվող արարքը կատարել է անհրաժեշր պաշտպանության վիճակում, որպիսի հանգամանքը բացառում է նրա արարքն անհրաժեշտ: պաշվտայանությաւն սահմանազանցմաւմը հանցագործություն որակելու հնարավորությունը:

(-.)

Միննույն ժամանակ դատարանը գփտնում է, ոլ, միայն այն հանգամանքը, որ փոխադարձ կովի ընթացքում հակամարտող մի կողմից մասնակցել են երկու անձ՝

12

վմսժողենր Արսեն ն Արթուր Պողոսյանները, իսկ մյուս կողմից եղել է միայն ամբաարանյալ Բարկեն Կարապեվյանը, դեռնս րավարար չէ հանգելու հեփնության առ այն, որ վերջինը գործել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում:

(-.)

Դատարանը, (..) հաշվի առնելով ամրատտրանյալի անձր բնութագրող հանգամանքները, պատաւսխաւնապտվությունը ն պատիժը մեղմացնող ն ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, (.) գտնում է, որ ամբաստանյալ Բաբկեն Կարապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 2-րդ մասի Էին կերով պարք է պատիժ նշանակել ազապտազիկում, ինչ, դավարանի գնահատմամբ, բավարար է պատժի նպատակների

իրացվելիությունն ապահովելու համար:

(-.)

Դատարանը, ուասմնասիրկով ամբասվանյալ Բարկեն Կարապետյանի

անձր, զտնում է, ոլ վերջինիս նկատմամի ազատությունը սահմանափակելու ձնով կիրառման ենթակա քրեաիրավական ներգործության միջոցն անմիջականորեն չպերք է ներգործի ամբաարանյալի նկատմամի, քանի որ Դատարանի մոր առկա

է. վարահություն ն համոզվածություն առ այն, որ նշանակված պատժատեսակի կիրառման արդյունքում ակնկալվող պատժի նպատակների իխրագործումը հնարավոր է նան առանց ամիատրանյալին հասարակությունից մեկուսացնելու (:-.)»:

9. Վերաքննիչ դատարանը, բեկանելով ն փոփոխելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, արձանագրել է հետնյալը. «(...) (Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ այն գործով ձեռք չի բերվել փոխկապակցված ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որը հիմք կտար, բացառելով հակառակի ողջամիտ հավանականությունի, անվերապահ հետնություն անելու առ այն, որ ամբաստանյալ Բարկեն Կարապետյանն իրեն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ 5 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 4-րդ, թերթեր 73-95:

13

հոդվածի 2-րդ մասի Լին կետով մեղսագրվող արարքը չի կատարել անհրաժեշտ պաշտպանություն վիճակում:

Վերաքննիչ դատարանը նախ արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի

դատարանի եզրահանգումն առ այն, որ ամբաարաւնյալ Բարկեն Կարապետյաւնը վտաժողներ Արթուր ն Արսեն Պողոսյաններին դանակով հարվածներ է հասցրել փոխադարձ կովի ընթացքու, չի բխում ասն գործի փարական

հանգամանքներից: Մասնավորապես, գործի նյութերում առկաւ չեն ապացույցների բավարար համակցությամբ հիմնավորվող հարակ ն համոզիչ փաարարկներ այն մասին, որ ամրիաարանյալ Բաբկեն Կարապերյանի ն տուժողներ Արթուր ն Արսեն Պողոսյանների միջն տեղի Լ ունեցել փոխադարձ կոիվ: Այս կապակցությամբ հարկ է նշել, որ փոխադարձ կովի մասին իրենց ցուցմունքներում նշել են միայն մտւժողները: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն առանց որնէ հիմնավորման առավել նշանակություն է տվել տուժողների ցուցմունքներին՝` անտեսելով այն հանգամանքը, որ վերջիններիս հակասական ցուցմունքները չեն հիմնավորվում որնէ այլ ապացույցով: Մինչդեռ, դեպքի հանգամանքների մասին ամբաստանյալի հայտնած տեղեկություններն առավել համոզիչ են ն փաարարկված: Ընդ որում, վիճարկվող դատական ակտից երնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը վիճաբանությունն առաջանալու հանգամանքները գնահափելիս հիմք է ընդունել ամբաստանյալի ցուցմունքները՝ մտւժողների ցուցմունքներն այդ մասով գնահատելով անարժանահավավ, իսկ վիճաբանություն Օ Օ-առաջանալոց հետ ամիաարանալի ն տուժողների գործողությունները գնահատելիս արժանահավատ է դիտել վաուժողների ցուցմունքները:

(-.)

Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դեպքի հանգամանքները պարզելիս ն ամբաարանյալի ու փուժողների ցուցմունքների ».արժանահավաղվությունը գնահատելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել գործում առկա օբյեկտիվ ապացույցները: Մասնավորապես, գործում առկա դափտարժշկական փորձաքննությունների եզրակացություններից երնում է, որ տուժող Արսեն Պողոսյանի մով. առկա է միայն ծակած-կտրած մարմնական վնասվածքներ, իսկ

14

տուժող Արթուր Պողոսյանի մոտ` ծակած-կվտրած վնասվածք ն բազկի քերծվածք: Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, ոլ, փոխադարձ կովի ընթացքում հնարավոր չեր տուժողների մուտ բացի ծակած-կտրած մարմնական վնասվածքներից առկա լիներ միայն մեկ քերծվածք: Մինչդեռ, դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունից երնում է, որ Բաբկեն Կարապեպրյանի մոտ առկա են բազմաթիվ վնասվածքներ, այդ թվում՝ արորին կոպերի, ձախ ձեռքի միջնամատի շրջանների արյունազեղումներ, դեմքի, կրծքավանդակի, ձախ ազդրի շրջանների վաւփուկ հյուսվածքների սալջարդներ, ձեռնալթաթերի ծալիչների գերձգում, նախաբազուկների շրջանների քերծվածքներ, ձախ ծնկի ն աջ ոտնաթաթի շրջանների վերքեր:

Ամբաստանյալի ն փուժողների ցուցմունքները համադրելով դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունների հետ` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ առավել իրատեսական են դեպքի հանգամանքների մասին ամբաստանյալի հայտնած տեղեկությունները:

Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նան արձանագրել, որ գործի նյութերով չի հերքվում ամբաարանյալի հայտնած այն տեղեկությունները, որ առաջինը հարվածել է Արսեն Պողոսյանը, որից հետո վերջինիս է միացել նան Արթուր Պողոսյանը, ապա ամբատտանյալին գցել են գետնին ն հարվածներ հասցրել, ն որ ամբասվանյալը խնդրել է դադարեցնել հարվածներն ու օգնություն է կանչել, որից հերո տեսնելով, որ հարվածները չեն դադարում՝ ընկած վիճակում դանակով հարվածներ է հասցրել տուժողներին:

Միաժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով առկա է ողջամիտ ենթադրություն այն մասին, որ վփաուժողներն ունեցել են շահագրգովածություն դեպքի իրական հանգամանքները չներկայացնելու համար, քանի որ միաժամանակ հանդիսացել են ոնձգողներ Բարկեն Կարապետյաւնի նկատմամբ, ինչի վերաբերյալ այն գործով նրանց նկատմամի առկա է ոչ արդարացնող հիմքով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշում: Ինչ վերաբերում է Առաջին ատյանի դատարանի այն հետնությանը, որ տուժողների ցուցմունքները պայմանավորված են ամբաարանյալ Բարկեն Կարապետյանի՝ քրեական պատասխանատվությունը ն պատիժը մեղմելու ցանկությամբ, ապա նախ

15

պետք է նշել, որ տուժողների ցուցմունքներն ամեննին չեն վկայում նշվածի մասին, բացի այդ՝ նման ցանկության դեպքում փրամարանական կլիներ, որ տուժողները հաստաւտեին ամիաարանյալի հայտնած տեղեկությունները, այլ ոչ թե տային խուսափողական ն ամրասվաւնյալի ցուցմունքներից փարբերվող ցուցմունքներ:

Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեն միջադեպի ընթացքում ամբաստանյալի կողմից գործադրվել է դանակ, ն միջադեպի հետնանքով մտւժողներին պատճառվել է առավել ծանր վնաս, քան ամրաարանյալին, սակայն հաշվի առնելով ամիաարանյալի նկատմամբ ոտնձգություն կավարած անձանց քանակը, ովւնձգության ինտենսիվությունը, տնողությունը, ժամանակը ն իրադրությունը` գտնում է, որ ուրնձգության ն պաշտպանության միջն ակնհայտ անհամապատասիւանություն չի եղել: Այսինքն՝ պաշփպանությունը համարժեք է եղել որնձգությանը:

Վերը շարադրվածի լույսի ներքո գնահատելով Բարկեն Կարապետյանի գործողությունների իրավաչափությունը` Վերաքննիչ դատարանը փաստվում է, որ անձանց խմիի հարձակումից պաշվփապանվելու համար ամբասվտաւնյալ Բարկեն Կարապետյանը դանակով վնաս պատճառելով տուժողներին, իրականացրել է իր կյանքի ն առողջության իրավաչափ պաշմտապաւնություն ն դուրս չի եկել անհրաժեշտ: պաշտպանություն սահմաններից:

Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նան նշել, որ եթն նույնիսկ Բարկեն Կարապետյանի ն Արսեն Պողոսյանի միջն եղել է փոխադարձ կոիվ, ապա այդ կովին Արթուր Պողոսյանի միանալուց հերո Բարկեն Կարապետյանը ստացել է անհրաժեշտ պաշտպանության իրավունք, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դրանով Արսեն Պողոսյանի հնարավորությունները շեշտակի ուժեղացել է: Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Բարկեն Կարապետյանն Արթուր ն Արսեն Պողոսյանների առողջությանը ծանր վնաս է պատճառել անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում ն ՀՀ քրնական օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն` այն հանցագործություն չի համարվում»ո: օՏե'ս քրեական զործ, հատոր 5-րդ, թերթեր 128-155:

16

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

10. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավոր է արդյո՛ք ամբաստանյալ Բաբկեն Կարապետյանի կողմից տուժողների առողջութան՝ Օ`ծան՝՝ վնա պատճառելն անհրաժեշտ

պաշտպանության թույլատրելի շրջանակներում կատարված լինելու ն արարքն իրավաչափ դիտարկելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունը:

1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 42-րդ հոդվածի համաձայն՝ «մ. Հանցագործություն չի համարվում այն գործողությունը, որի կատարվլ է անհրաժեշտ պաշփպանության վիճակում, այսինքն` պաշտպանվողի կամ մեկ այլ անձի կյանքը, առողջություն, ն իրավունքները, հասարակության կամ պետության շահերը հանրության համար վտանգավոր ովնձգությունից կամ դրա իրական սպառնալիքից` ունձգություն կատարողին վնաս պատճառեու միջոցով պաշփպանելի, եթե թույլ չի տրվղ անհրաժեշտ պաշտպանության

սահմանազանցում: լ...)

41 Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցում են համարվում

դիտավորյալ այն գործողությունները, որոնք, պաշտպանվողի համար ակնհայվ, չեն համապատասխանում ովննձգությաւն բնույթին ն վտանգավորությանը:

Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցմամը արարքը

հանցագործություն է, եթե հատկապես նախապտեսված է սույն օրենսգրքի հատուկ մասով»:

Մեջբերված նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Արտյոմ Հակոբյանի գործով կայացված որոշման շրջանակներում` արձանագրելով հետնյալը. «(.) Անհրաժեշտ պաշտպանության իրավունքն ունն որոշակի սահմաններ: ՀՀ քրեական օրենսգիքի 42-րդ հոդվածի մեկնաբանման հիման վրա Վճռարեկ դատարանը գտնում է, որ օրենքով ամրագրված են որոշակի պայմաններ, որոնց առկայության դեպքում է միայն պաշտպանությունն իրավաչափ ն հետնաբար արարքի հանցավորություն, բացառող: Այսպես, անհրաժեշտ պաշտպանություն իրաւվաչափության պայմաններն են.

ա) ոտնձգության հանրային վտփանգավորությունը.

բ) ոտնձգության առկայությունը.

17

գ) ոզննձգության իրական լինելը.

դ) վտանգ սպառնալը անձի, հասարակության, պետության շահերին.

ե) վնաս հասցնելը միայն ովննձգողին.

զ) պաշտպանության համարժեքությունը ոնձգությանը:

(-.)

Անհրաժեշտ պաշտպանությունն, համարժեք :է ովնձգությանը, եթե պաշտպանության ն ովննձգության միջն անհամապատասխանությունն աւկնհայվ է, այսինքն` ոնձգողին հասցվում է այնպիսի ծանր վնաս, որը փվյալ պայմաններում անկասկած արդարացված չէ: Ընդ որում, ոնձգությաւն ն պաշտպանության միջն եղած անհամապատասխանություւն պետք Լ ակնհայտ լինի հենց իր պաշտպանությունն իրականացնողի համար: Պաշտպանվողը պեւրք է գիտակցի, որ չափից դուրս մեծ վնաս է հասցնում ովնձգողին, ինչն արդարացված չէ տվյալ իրադրությունում:

(։-.) Անհրաժեշվ: պաշտպաւնության համարժեքության գնահատման ն որսլես արդյունք անհրաժեշտ պաշվաանության սահմանազանցման առկայության կամ բացակայության որոշման համար անհրաժեշ է գնահատել ոտնձգության վտանգավորությաւն աստիճանի ն պաշտպանության միջն

համապատասխանությունը:

Օրենքը չի պահանջու, որ պաշտպանվողը կիրառի ովանձգողի կողմից կիրառվող միջոցներին հավասարազոր միջոցներ: Պաշտպանվողը կարող է գործադրել նուն առավել արդյունավետ միջոցներ:

Ոտեձգութան ն պաշտպանության միջոցների միջն համամասնություն խնդիրը լուծելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետեյալ հանգամանքները

ա) պաշվապանվող բարիքի արժեքավորությունը ն այն վնասի չափը, որ կարող էր հասցվել դրան,

Ի) ոտնձգության ինտենսիվությունը ու հանկարծակիությունը,

գ) պաշտպանվողի ն ուրնձգողի ֆիզիկական հնարավորությունները (սնոր, տարիքը, առողջական վիճակը, ֆիզիկական ուժը ն այլն),

դ) ոնձգողների ն պաշտպանվողների քանակը,

18

ն) ոտնձգության իրադրությունը, տեղը, ժամանակը ն այլե: (...)»/:

12. Զարգացնելով նախկինում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Անուշավան Թորոսյանի գործով որոշման շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանը փաստել|Սր է. «(.) (անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումը բնոթագրվւմ է օբյեկտիվ ն առբյեկկիվ 6 հատկանիշներով:

Անհրաժեշտ պաշտպանության սնսւեհմանազանցման օրյեկտիվ հատկանիշների կապակցությամը Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ովննձգության բնույթն ու վրանգավորությունը որոշվում են ոտնձգության օբյեկտի արժեքավորությամի, ուրնձգության ինտենախվությամբ, պաշտպանվողի ն ոպնձգողի ֆիզիկական հնարավորություններով, նրանց քանակով, ուրնձգության իրադրությամբ ն այլն: Ուարի, անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումն առկա է այն դեպքում, երը առկա է ակնհայվ (խիսվ, էական) անհամապապտաւախաեւնություն ոփննձգությաւմը սպառնացող ն պաշվապանվողի կողմից պատճառվող վնասների միջն:

(:.) Այլ կերպ՝ անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցումն առկա է այն դեպքում, երբ պաշտպանվողը կիրառել է պաշտպանության այնպիսի միջոցներ ն մեթոդներ, որոնց կիրառումն ակնհայտ կերպով չէր բխում ոչ ունձգության բնույթից ն վրանգավորությունից, ոչ էլ իրադրությունից:

(..)

Անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցման սուրյեկտիվ

հատկանիշների կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անհրաժեշր պաշտպանության սահմանազանցումը րբնութագրվում է մեղքի դիտավորյալ ձնով»":

Թ. Սոյն գործի նյութերի ուսումնասիրությունց երնում է, որ Բ.Կարապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա կտրող-ծակող գործիքով ո Տես Վճռաբեկ դատարանի` Արրյոմ Հակոբյանի գործով 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0149/01/09 որոշման 27-28-րդ կետերը:

ռ Տես Վճռաբեկ դատարանի` Անուշավան Թորոսյանի գործով 2012 թվականի մարտի 30ի թիվ ԵԿԴ/0118/01/11 որոշման 15-16-րդ կետերը:

19

Արսեն ն Արթուր Պողոսյանների առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է ծանը վնաս:

Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով քրեական գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, հանգել է հետնության, որ Բ.Կարապետյանի ն տուժողների միջն ավտոմեքենայի կայանման շուրջ առաջացած վիճաբանության պատճառով տեղի է ունեցե փոխադարձ կռիվ, որի ընթացքում կողմերը փոխադարձ հարվածներ են հասցրել միմյանց: Այսինքն՝ թե ամբաստանյալը, թե տուժողները հանդես են եկել որպես ոտնձգողներ ն գործել են ոչ իրավաչափ: Արդյունքում, Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ գործով չի հիմնավորվել այն, որ Բ.Կարապետյանն իրեն մեղսագրվող արարքը կատարել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում, հետնաբար բացառվում է նրա արարքն անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանազանցմամբ հանցագործություն որակելու հնարավորությունը":

Վերաքննիչ դատարանն իր հերթին արձանագրել է, որ գործով ձեռք չի բերվել փոխկապակցված ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որը հիմք կտար, բացառելով հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, անվերապահ հետնությոն անելու առ այն, որ ամբաստանյալ Բ.Կարապետյանն իրեն մեղսագրվող արարքը չի կատարել անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում:

Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ թեն միջադեպի ընթացքում ամբաստանյալի կողմից գործադրվել է դանակ, ն միջադեպի հետնանքով տուժողներին պատճառվել է առավել ծանր վնաս, սակայն, հաշվի առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ոտնձգություն կատարած անձանց քանակը, ոտնձգության ինտենսիվությունը, տնողությունը, ժամանակը ն իրադրությունը, ոտնձգության ն պաշտպանության միջն ակնհայտ անհամապատասխանություն չի եղել: Ալ կերպ տանձանց խմբի հարձակումից ապաշտպանվելու համար ամբաստանյալ Բ.Կարապետյանն իրականացրել է իր կյանքի ն առողջության իրավաչափ պաշտպանություն ն դուրս չի եկել անհրաժեշտ պաշտպանության 5 Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

Կ Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

20

սահմաններից, ուստի նրա արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112- րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցակազմը»:

14. Սույն գործի փաստական տվյալների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ հանցագործության դեպքը ն հանգամանքներն ըստ էության հաստատվում են ամբաստանյալի ն տուժողների՝ միմյանցից տարբերվող ցուցմունքներով: Առաջին ատյանի դատարանը, արձանագրելով, որ Բ.Կարապետյանի ն տուժողների միջն տեղի է ունեցել փոխադարձ կռիվ, ինչի արդյունքում ամբաստանյալը վերջինների առողջությանը պատճառել է ծանր վնաս, հիմնականում հիմնվել է տուժողների կողմից հայտնած փաստական տվյալների վրա: Միչդեռ, Վերաքննիչ դատարանը, արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելով տուժողների ն

ամբաստանյալի ցուցմունքները, գտել է, որ գործի հանգամանքների վերաբերյալ ամբաստանյալ Բ.Կարապետյանի հայտնած տվյալներն ավելի արժանահավատ են, ուստի հաստատված է համարել, որ վերջինս իրեն մեղսագրվող արարքները կատարելիս գտնվել է անհրաժեշտ պաշտպանության վիճակում:

Վճռաբեկ դատարանի համար ընդունելի են Վերաքննիչ դատարանի այն հետնությունները, որ դեպքի հանգամանքների մասին ամբաստանյալի հայտնած տեղեկություններն առավել համոզիչ են ու փաստարկված: Վերաքննիչ դատարանն իրավացիորեն արձանագրել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը վիճաբանությունն առաջանալու պատճառը գնահատելիս հիմք է ընդունել ամբաստանյալի ցուցմունքները, մինչդեռ վիճաբանությունն առաջանալուց հետո ամբաստանյալի ն տուժողների գործողություններ գնահատելիս արժանահավատ է համարել տուժողների ցուցմունքները՝ առանց որնէ կերպ պատճառաբանելու վերոնշյալը:

Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր կերպով փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ գնահատման չի ենթարկել գործում առկա դատաբժշկական փորձաքննությունների եզրակացությունները: Մասնավորապես, դրանցից հետնում է, որ տուժող Արսեն Պողոսյանի մոտ առկա են միայն ծակած- կտրած մարմնական վնասվածքներ, իսկ տուժող Արթուր Պողոսյանի մոտ՝ ծակած- կտրած վնասվածք ն բազկի քերծվածք, այնինչ փոխադարձ կռվի պայմաններում

21

տուժողների մոտ դժվար թե բացի ծակած-կտրած մարմնական վնասվածքներից ընդամենը մեկ քերծվածք առկա լիներ: Ամբաստանյալ Բ.Կարապետյանի մոտ, ընդհակառակը, առկա են եղել բազմաթիվ վնասվածքներ, այդ թվում` ստորին կոպերի, ձախ ձեռքի միջնամատի շրջանների արյունազեղումներ, դեմքի, կրծքավանդակի, ճախ ազդրի շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդներ, ձեռնաթաթերի ծալիչների գերձգում, նախաբազուկների շրջանների քերծվածքներ, ձախ ծնկի ն աջ ոտնաթաթի շրջանների վերքեր: Ավելին գործում առկա փաստական տվյալներից հետնում է, որ ամբաստանյալը դանակով հարվածներ է հասցրել տուժողների կողմից մարմնական վնասվածքներ պատճառելուց հետո միայն:

Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը, վերոհիշյալ դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացություններւմ առկա տվյալները համադրեով ամբաստանյալի ցուցմունքների հետ, փաստում է, որ