ՀԿԴ/0030/06/23

ՇԿԴ/0030/06/23

ՆԱՆ /22»

7115 Հա ՏԻ Լ

ա (ելի

Ա.Հ) 72

ԱԱՐԻ)»

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարանի որոշում

նախագահող դատավոր՝ Ս.Դադոյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում

նախագահող դատավոր՝ Ա.Հովհաննիսյան

2024 թվականի ապրիլի 15-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ .»ԱԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

2

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով մեղադրյալ. արորը

թ: | վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2023 թվականի մարտի 15-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Պողոսյանի վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

Լ 2019 թվականի ապրիլի 18-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական դեպարտամենտում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ նը քրեական գործը:

2023 թվականի հունվարի 1-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության եր

ՏԱՏ աԱ Անան ա արթնա անապար կանարրարուն՝

կրաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաթաթա ւ մ. «ող

դատախազ) կողմից որոշում է կայացվել աաա:

հանրային քրեական հետապնդում հարուցել չորս դեպքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38- 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի Էիս ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-256-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետին), երեք դեպքով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի 1ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-441-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 5-րդ կետերին) ն վեց դեպքով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի 1-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-296-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերին):

2023 թվականի հունվարի 1-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական դեպարտամենտի ըհը...

Յ

նան՝ Քննիչ) կողմից որոշում է կայացվել Հազա նկատմամբ որպես խափանման միջոց՝ բացակայելու արգելք կիրառելու վերաբերյալ:

2023 թվականի հունվարի 13-ին Հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել վերացնել թիվ 58208919 քրեական վարույթով խափանման միջոց ընտրելու մասին Քննիչի՝ 2023 թվականի հունվարի 11-ին կայացված մեղադրյալ արը ււումամբ բացակայելու արգելք խափանման միջոց կիրառելու մասին որոշումը, ապա Քննիչին հանձնարարություն է տրվել մեղադրյալ աւն նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորումը կիրառելու միջնորդություն ներկայացնել դատարան:

Քրեական վարույթով Հսկող դատախազի վերոհիշյալ վարութային ակտի ն հանձնարարության դեմ Քննիչի կողմից վերադաս դատախազին ներկայացվել են գրավոր առարկություններ, որոնք վերադաս դատախազի 2023 թվականի հունվարի 20- ի որոշմամբ մերժվել են:

2023 թվականի հունվարի 25ին Քննիչի կողմից մեղադրյալ Խարրրը նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորումը կիրառելու վերաբերյալ միջնորդություն է ներկայացվել ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան):

2 Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի հունվարի 26-ի որոշմամբ տրան: նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորումը կիրառելու վերաբերյալ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը մերժվել է:

3. Շսկող դատախազի հատուկ վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ բողոքը մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի հունվարի 26-ի որոշումը՝ թողնվել անփոփոխ:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոհիշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ ԱՊողոսյանը հատուկ վերանայման բողոք է բերել, որը Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի մայիսի 4-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

4

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

5. Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշումն օրինական ն հիմնավոր չէ, առերնույթ թույլ է տրվել դատական սխալ՝ դատավարական իրավունքի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա: Մասնավորապես` Վերաքննիչ դատարանի դատական սխալի հետնանքով չի ապահովվել լՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ հոդվածով սահմանված վարույթի հանրայնության սկզբունքի բովանդակությունը կազմող հանրային ն մասնավոր շահերի հավասարակշոված պաշտպանությունը, ինչպես նան դրանում ճիշտ չեն կիրառվել ՀՀ քրեական դատվարության օրենսգրքի 18-րդ, 38-ը, 118-րդ, 288-րդ, 359-րդ հոդվածներով նախատեսված նորմերի պահանջները, ինչն ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:

Բողոքի հեղինակը նշել է, ու Առաջին Օ6:ատյանի դատարանի այն պատճառաբանությունը, որ չի ներկայացվել որնէ տվյալ կամ փաստական հանգամանք, որը կհիմնավորի, որ մեղադրյալ մարը ւլ է իրականացվող քրեական հետապնդման մասին ու դիմել է փախուստի ապա դրանք Առաջին ատյանի դատարանի կողմից գնահատվել են խիստ սուբյեկտիվ, մասնավորապես՝ դեռնս էչ) Աաաա. աաա ութ տարու ժամանակ

արդեն իսկ արը կացված է եղել հարուցված քրեական վարույթի մասին, ինչը, հաստատված փաստ է, ավելին, հետագայում իր նկատմամբ առերնույթ իրականացվող քրեական հետապնդման վտանգը կանխատեսելով՝` ուղղորդել է Տաաինագը իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունքներ տալուն, բացի այդ մինչն վերջինիս կողմից 2021 թվականի օգոստոսի 16-ից ՀՀ-ից բացակայելը, դեռնս 2020 թվականի մարտի 16-ին որոշում է կայացված եղել արկ ւււ մեղադրյալ ներգրավելու մասին, վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառվել է կալանավորումը ն հայտարարվել է հետախուզում, ինչը ողջամիտ է դարձնում հավանականությունն առ այն, որ Յամաէ կանխազգալով ապագայում իր

5

նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդման վտանգը, դիմել է փախուստի, իսկ այդպիսի փաստերի առկայությունը Առաջին ատյանի դատարանը չի գնահատել իրենց ամբողջության մեջ ն հանգել վարույթի նյութերից չբխող ն դրանց հակասող եզրահանգումների:

6. Բողոքաբերը, անդրադառնալով Վերաքննիչ դատարանի կայացրած դատական ակտին, նշել է, որ դատարանը հանգել է սխալ եզրահանգման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 288-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետը չի նախատեսում քննիչի կողմից միջնորդությունը դատարանում չպնդելու դեպքում միջնորդության մերժում, արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը ճիշտ չի գնահատել ներկայացված փաստերը ն կայացրել է չհիմնավորված որոշում: Բողոքաբերը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը, ըստ էության, իր որոշմամբ վերլուծելով վարույթն իրականացնող մարմնի ինքնուրույնության հարցը, մեջբերումներ է կատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի Լին մասի 17-րդ կետով սահմանված կանոնից, մասնավորապես` այն, որ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում հսկող դատախազն իրավասու է դատարանում մասնակցելու միջնորդության քննարկմանը, ինչպես նան հետ վերցնելու քննիչի կողմից դատարան ներկայացված միջնորդությունը: Սակայն, բողոքաբերը գտել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ նման կարգավորում, որ խափանման միջոց կալանավորումը կիրառելու մասին քննիչի ներկայացրած միջնորդությունը հսկող դատախազն իրավասու է հետ վերցնել ն հսկող դատախազին քննիչի միջնորդությունը հետ վերցնելու լիազորություն վերապահված է միայն այն դեպքում, երբ դա նախատեսված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով, մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանը փաստել է, որ քննիչի կողմից միջնորդությունը չպնդելու դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը պետք է որոշում կայացներ այն մերժելու մասին:

Վերաքննիչ դատարանը չի անդրադարձել ներկայացված բողոքի հիմքերին ու հիմնավորումներին՝ նշելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել վարույթի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ:

6

Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանն անտեսել է նան այն փաստարկը, որ քրեական վարույթի հանրային մասնակիցներից քննիչի՝ հսկող դատախազի խափանման միջոցը վերացնելու վարութային ակտի դեմ, բերված առարկությունն արդեն իսկ քննարկվել ն լուծվել է վերադաս դատախազի կողմից, որպիսի հանգամանքով էլ պայմանավորված վարույթն իրականացնող քննիչին տրվել է հանձնարարություն մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելու համար միջնորդություն ներկայացնել դատարան՝ դրանում նշելով խափանման միջոցի պայմանները, հիմքերն ու հիմնավորումները, ինչի վերաբերյալ հիմնավորող փաստերը տրամադրվել են նան Առաջին ատյանի դատարանին, հետնաբար այն փաստացի իրավական տեսանկյունից կորցրել է իր նշանակությունը ն որնէ հետնանքներ այդ փուլում չէր կարող առաջացնել, առավել նս հիմք հանդիսանար վերաքննիչ բողոքն այդ հիմքով մերժելու համար:

Ըստ բողոքաբերի՝ Վերաքննիչ դատարանը նան անտեսել է, որ դատական ակտը մեջբերված հիմքերի ու հիմնավորումների մասով բողոքարկել է այդ որոշումը բողոքարկելու բացառիկ լիազորություն ունեցող հսկող դատախազի, այլ ոջ թե քննիչի կողմից, հետնաբար Վերաքննիչ դատարանը պարտավոր էր քննարկել ն անդրադառնալ բողոքում առկա հիմնավորումներին:

6Լ Վերոգրյալից ելնելով բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակա՝ բար թա վ նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառելով կալանքը:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. ՀԱԱ ԱԱԱՈԱԱՈՏՐԱԱԱ: նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (չորս դրվագ), 38-308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (երեք դրվագ), 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին ն 3-րդ կետերով (վեց դրվագ) քրեական հետապնդում է հարուցվել այն արարքների համար որ. ԳԱՏԱԱԱԱ ԱԱ ԱԱՈՒՅԱՑՈ: Հրտանին անով Մաո Յ ԱԱ Աոա կակա Մարա մաին անարար

7

ԲԱՑԱՏ ԱՑ ՈՏ Աննա ակա աաաարաաազաակապաաղանան

ՀԱԱ նա աա արական ա նաաակ արագա արաաաակրաւյ՝

Աարոն ՈԱ Աոա թանն ննա ար կաաաաղորթը՝

ՀԱՅԱՑ Ո ԱՔ Աաաա Աաաա ն ասխան

ՀԱրՅԱ Ա ԱԹ ՈՑ Անան Ո մատա խարար:

«Աաաա աո: ԱԱ Ա Անագ երոտանակաաանաանր:

Հրա ն Ո Ար աաա աան աաաաաանեկակաղատը:

Գա ԱԱ ԱՔ անան անա աարնրողկ արարո նորուկարթ:

ՄՈրաա ԱԱ ԱԱ աննա ննա աննա արանաարուաար:

մԱաագրաա աաա աոա մԱա կոկոնի անկան ննապաշարաաը

Մարա եա ամաց աան սակար րնա:

ՄԱՐՏԱ աԱ ՈԱ Աաաա ոնա ական եմա աորտան ո:

ԱԱԱաարոա կո անտար նաարնեննաաաան ականապատ

ՀԱԱ ԱԱ Ար աթի կարան ատաման:

8. Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի հունվարի 26-ի որոշման համաձայն՝

«Ը. (Ու) սումնասիրեով վարույթի առարկային վերաբերելի նյութերը, խափանման միջոց կիրառելու միջնորդությամբ դատալսումներին լսելով մեղադրանքի կողմի բացատրությունները Հակակոռուպցիոն դատարանը մրահանգում է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից չեն ձեռնարկվել բավարար միջոցներ, որոնց համակցությամբ հնարավոր կլիներ գնահատել ենազրննրի կողմից իր նկատմամբ հարուցված քրեական հերապեդման մասին իրազեկված լինելը, այսինքն՝ մեղադրյալն անտեղյակ է իրականացվող քրեական հետապնդման մասին, հերնաբար առկա չէ որպես խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու հիմքը, ինչն ինքնին բացառում է մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու հնարավորությունը:

է)

Որպիսի պայմաններում, Դատարանը հանգում է այն հետնության, որ տվյալ դեպքում, առկա չէ այնպիսի հասարակական շահի գերակայություն, որն արդարացնում է մեղադրյուաաաաաաը ....: լլաավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելը: (...)

Ինչ վերաբերում է Քննիչի միջնորդությամբ նշված մեղադրյալի փախուստի ն նոր հանցանքի կատարման հավանականություն, հիմնավորող փաատրերին՝ ապա Հակակոռուպցիոն դատարան ան ողջամիտ չի համարում, քանի որ

միջնորդությամբ, որպես մեղադրյալի փախուստը կանխելու նպատակի հիմնավորում, նշվել է մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունն ու սպասվող պատժի խատությունը:

(-.)

Անդրադառնալով վարույթին խոչընդոտելու հավանականությանը՝

Հակակոռուպցիոն դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ սույն որոշման 3.21 կետում նշված փաարական տվյալների վերլուծության արդյունքում արձանագրելով ասար ո ուր իրականացվող քրեական հետապնդման

մասին պատշաճ ձնով տեղեկացված չլինելու փաարը, Դատարանն ի զորու չէ ողջամիտ եզրահանգումներ կատարելու մեղադրյալի կողմից սոյն փուլում վարույթին իտչընդոտելու հավանականության մասին: (...)»-:

9. Առաջին ատյանի դատարանի որոշման դեմ Հսկող դատախազի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքում նշվել է հետնյալը. «(..) Քրեական վարույթի նյութերում առկա են հասրատված տեղեկություններ, որ պազոաննաա երը հանդիսանալով ղարա ւււ 2տոքվ հայտնել է

իրականությանը չհամապատասխանող տեղեկություններ, մասնավորապես՝ այն մասին, որ իրեն պարտադրել անար

որպեսզի վարույթն իրականացնող մարմնին ցուցմունք տալու ժամանակ փրամադրի իրականության չհամապատասխանող տվյալներ, մասնավորապես` արո Աոա աա Ագա կին ւան ական մակար արա:

ՀԱԶԱ ԱԱ ԱԱ ԱԱ ԱԱ ԱԱ աԱ աան ԱՑ ԱԱ ՅՎՅՄ

Տե՛ս նյութեր, հատոր 2, թերթ 163:

9

ՀԵՏՈ թ Աա ԱԱ աաա ցրաա աան անապակ աաթիովարը:

ԱՅՔ Յ ԱԱ Տ ո Քանա աատերնն ախար աոնաաաակարանը

արարական իւ կենոմ անա անան անան աննա.

մանրամասնություններ չի հիշել:

Այնուհետն, աաա... .ուքով հայտնել է, որ

որնէ գույք չի գնել, այն ձեռք բերելու գումար անգամ չի ունեցել, այդ ժամանակ եղել է 23 տարեկան, աշխատել է առաքիչ, նույնիսկ հեծանիվով է առաքել առաքանին: Աաաա... շերը նրա ցուցումներով ձնական

հաշվառել են իր անվամբ, իսկ նուրարում: այլ անձ է դիմավորել ն մատնանշել, թե որտեղ արտրագրի: Որնեէ դիմում չի ներկայացրել, թե թաղապետարան ն թե քաղաքապետարան, այդ տարածքների տեղը անգամ չգիտի ն չի տեսել: Սկզբնական ցուցմունք տալուց առաջ իրեն զանգահարել աաա... լլ, որ

վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայանա իրենց նախընտրած փաստաբանի հեւր ն այնպիսի ցուցմունք տա, ինչպես իրենք կուղղորդեն, այնուհետն, հանդիպել անեն ասա ւ ոադրել է փատրաբանի հետ ներկայանա ն իրենց

ցանկությամբ ցուցմունք հայտնի նախաքննական մարմնին, քանի որ նրանք օգնել են իր մորը: Պատրասրակամություն է հայտնել նան իր ցուցմունքը պնդել բոլորին առերես:

Վերոհիշյալ հեռախոսակապի առկայության մասին փաստը հաստատվել է նան քրեական վարույթով ձեռք բերված այլ ապացույցով՝ հեռախոսազանգերի վերծանման զննությամբ:

Վերը նշվածը հաշվի առնելով, պետք է փաստել, որ բացի մը

առկա են նս այլ անձինք, ովքեր վկայել են աաա... ւ...

չունենալով որնէ գույք ձեռք բերելու իրական հնարավորություն, նույնպես առաջնային գույքերը ձեռք են բերել ձնական ան ւ, ինլ հիշյալ անձանց

հետ դեռես պերք է կատարել առերես հարցաքննություններ, լրացուցիչ հարցաքննել նախաքննության ընթացքում ցուցմունք տված մի շարք անձանց, իսկ տվյալ փուլում առկա է ողջամիտ մրավախությունն աո այն, րը արության

10

մեջ կարող է խախտել մեղադրյալի՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարումը, մասնավորապես՝ կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին, այդ թվում` ապօրինի միջամտել ապացուցման գործընթացին ն ազդել վարույթի մասնակիցների վրա, որպիսի տեղեկություններն արդեն իսկ աոկա են վարույթի նյութերում:

Մեղադրյալի կողմից փախուստի դիմելու հիմքի վերաբերյալ.

Թար, րութով մեղադրյալ աաաաը ......:

դեպքով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով, 3 դեպքով` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն 6 դեպքով՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին, 3րդ կետերով, որը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի 0Լին ուժի մեջ մրած համապատասխանաբար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-256-իդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կերին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-44Լրդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 5-րդ կետերին ու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-296-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2րդ ն 3-րդ կետերին, հիշյալ հանցանքների համար նախատեսված է առավելագույնը 12 փարի ժամկետով ազատազրկում:

Միաժամանակ քրեական վարույթի նախաքննության ընթացքում պարզվել է, որ մեղադրյալ Ան 2 ւր շզուտուի 1Ւ6ից բացակայում է

Հայաստանի Հանրապետությունից:

Հեփնաբար քրեական օրենսգրքով արգելված արարքի ն մեղսագրված առանձնապես ծանր հանցագործության համար նախատեսված պատժի խատությունը ծանրակշիռ գործոն է մեղադրյալի կողմից փախուարի դիմելու ոխսկը բարձր գնահատելու համար:

Վերոշարադրյալ հիմքերն ու հիմնավորումները Դատարանը հաշվի չառնելով, մեղադրյալ Սանասար ան ջոց

կալանավորումը կիրառելու միջնորդությունը մերժել է, ինչը նման պայմաններում անթույլատրելի է, քանի որ այլ խափանման միջոցի տեսակն անբավարար է

11

մեղադրյալի կողմից փախուարը կանխելու ն իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով դրված պարտականությունների կատարման համար, իսկ տվյալ փուլում խափանման միջոցի տեսակներից միայն կալանավորումի կարող է ապահովել մեղադրյալի օրինական վարքագիծը:

Դատարանի այն պատճառաբանությունը, որ չի ներկայացվել որնէ տվյալ կամ փարական հանգամանք, որը կհիմնավորի, որ մեղադրյալ...

իրականացվող քրեական հետապնդման մասին ու դիմել է փախուստի, ինչի կապակցությամբ վարույթն իրականացնող մարմնի պնդումներն անհիմն են ու հակասում են գործի նյութերից բխող տվյալներից, ապա այն Դատարանի կողմից գնահատվել են խիստ սուբյեկտիվ, մասնավորապես՝ դեռնս 2019 թվականի հոկտեմբերի 2Լի դրությամ,, աան րւ մամանակ արդեն

ազար 2: եղել հարուցված քրեական վարույթի մասին, ինչը

հասրարված փաս է, ավելին, հեւրագայում իր նկատմամբ առերնույթ իրականացվող քրեական հերապնդման վտանգը կանխատեսելով՝ ուղղորդել աաա

իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունքներ տալուն, բացի այդ մինչն վերջինիս կողմից 2021 թվականի օգոստոսի 16-ից ՀՀ-ից բացակայելը, դեոնս 2020 թվականի մարտի 16-ին որոշում է կայացված եղել աան ........ ներգրավելու մասին, վերջինիս նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորում է կիրառված եղել ն հարախուզում հայտարարվել, ինչը ողջամիր է դարձնում հավանականություն առ այն, ոա վ «ւագայում իր

նկատմամբ իրականացվող քրեական հերապեդման վտանգը, դիմել է փախուստի, իսկ այդպիսի փաարերի առկայությունը Դատարանը չի գնահատել իրենց ամբողջության մեջ ն հանգել վարույթի նյութերից չբխող ն դրանց հակասող եզրահանգումների:

Ըստ էության Դատարանը ներկայացված միջնորդության մեջ մատնանշված հիմքերի վերաբերյալ հանգել է առբյեկտիվ եզրահանգումների, պատշաճ պատճառաբանությամբ չի գնահատել այն՝ նշելով միայն, որ աար... իր նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդման առկայության մասին տեղեկացված չլինելու փատրը նվազեցնում է վտանգը երա կողմից վարույթին

12

խոչընդուրելու ն փախուարի դիմելու հավանականությունը, մինչդեռ հաշվի չի առել, որ տվյալ փուլում վերը նշված գործողությունների անխոչընդոտ իրականացման համար առնվազն մարը... հանման միջոց կալանավորումը կարող է

զապյել երա օրինական վարքագիծը: Դատարանը նույնիսկ պատշաճ գնահատման չի արժանացրել այն փարը, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 290-րդ հոդվածի համաձայն՝ կալանքը խափանման միջոց կիրառված մեղադրյալին հայտնաբերելուց հետո, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից նրա կալանավորման հարցը վերսւրին պետք է քննարկվի ն 48 ժամվա ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմինն այդ անձին ներկայացնի դատարան, իսկ այդ փուլում նոր պատշաճ գնահատականի կարող է արժանացվել մեղադրյալին կալանավորելու հիմքերն ու հիմնավորումները, ինչի մասին ներկայացվել է նան ի 58 խափանման միջոցի հարցի քննարկման դատալսումների ընթացքում: Ի վերջո վարույթն իրականացնող մարմնի համար ներկա փուլ աը նկատմամբ խափանման միջոցի առավել խիար տեսակն ընտրելիս վարույթի նյութերի համար անհրաժեշտություն է, մինչդեռ Դատարանը, առւբյեկտիվ գնահատելով, մերժել է միջնորդությունը: (...)»:

10. Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի մարտի 15-ի որոշման համաձայն՝ «/...) Վերաքննիչ դատարանը նախ անհրաժեշտ է համարում նշել, որ վարույթը նախաձեռնելու պահից մինչն մեղադրական եզրակացությունը կամ քրեական վարույթը կարճելու մասին որոշումը հակող դատախազին հանձնելը քրեական վարույթ իրականացնող մարմինը մինչդատական վարույթում քննիչն է, ով պատասխանատու է, ի թիվս այլնի, նախաքննության համակողմանիության ն դրա բնականոն ընթացքի ապահովման համար: Ընդ որում, հենց վերջինն է լիազորված նան դիմելու դատարան՝ անձի նկատմամբ կալանք որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդությամբ. հսկող դատախազնե իրավասու է դատարանում մասնակցելու միջնորդության քննարկմանը, ինչպես նան հեւր վերցնելու քննիչի կողմից դատարան ներկայացված միջնորդությունը:

Բ Տե՛ս նյութեր, հատոր 3, թերթեր 2-12:

13

Վերոգրյալի համատեքարում Վերաքննիչ դատարանը փատրում է, որ սույն վարույթի դեպքում քննիչի կողմից Առաջին ատյանի դատարան է ներկայացվել մեղադրանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու

մասին միջնորդություն, սակայն վերջինը Առաջին ատյանի դատարանում ընթացող դատալսումների ընթացքում չի պնդել ներկայացված միջնորդությունը, ավելին՝ միջնորդության բովանդակությունը ներկայացնելու փոխարեն, րար էության, ներկայացրել է հսկող դատախազի գործողությունների կապակցությամբ իր կողմից վերադաս դատախազին ներկայացված առարկությունները` պնդելով արատ նկատմամբ կալանքի կիրառման անհրաժեշտության բացակայությունը ն բացակայելու արգելք խափանման միջոցի կիրաոման հնարավորությունը: Նույն դիրքորոշումը քննիչը հայտնել է նան Վերաքննիչ դատարանում դատալսումների ընթացքում՝ նշելով նան, որ համաձայն չէ դատախազի կողմից ներկայացված հապտուկ վերանայման բողոքի հեվփ, իսկ Առաջին ատյանի դատարանում միջնորդություւը պնդելու առնչությամբ արձանագրված հանգամանքի վերաբերյալ քննիչն ու դատախազը, բար էության, հայտնեցին, որ հավանաբար թույլ է տրվել տեխնիկական վիրպակ:

(-.) Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն պայմաններում, երբ քննիչը, ով քրեական վարույթն իրականացնող մարմինն է ն պարասխանատուն նախաքննության համակողմանիության ն դրա բնականոն ընթացքի ապահովման համար, չի պնդում իր իսկ ներկայացրած միջնորդությունը ն դիտարկումներ է անում կալանքի կիրառման անհրաժեշտության բացակայության ն այլընտրանքային խափանման միջոցի` տվյալ դեպքում բացակայելու արգելքի կիրառման հնարավորության վերաբերյալ, դատարանը միջնորդությունը մերժելուց բացի, այլ որոշում, րար էության, չի կարող կայացնել: Հետնաբար, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում քննիչի կողմից ներկայացված միջնորդության բովանդակային քննարկումը առարկայազուրկ էր, ե այն Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ենթակա էր մերժման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 288-րդ հոդվածի 2րդ մասի 3րդ կետի հիմքով՝ միջնորդությունը քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դատարանում չպնդելու պափճառաբանությաւմբ:

14

Հաշվի առնելով վերը նշվածը` Վերաքննիչ դատարանը առարկայազուրկ է համարում նան հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերին ն դրանք հիմնավորող փատրարկներին անդրադառնալը ու գնահատման ենթարկելը:

Ամփոփելով վերոշարադրյալը` Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հեւրնության, որ թեն վերոգրյալին՝ այնուամենայնիվ, արդյուքում նախաքննական մարմնի միջնորդությունը մերժելով` Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է այնպիսի դատական ակտ, որով թույլ չի տրվել վարույթի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուսրի Գլխավոր դատախազության ԱԱԾ մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության դատախազ արզնեն: հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը` թողնել անփոփոտխ՝ հիմք ընդունելով սոյն որոշմամբ շարադրված հիմնավորումները (...)»':

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եգրահանգումը.

1. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավո՞ր են արդյոք Վերաքննիչ դատարանի հետնություններն առ այն, որ քննիչի կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը չպնդելու դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը պետք է կայացնի միջնորդությունը մերժելու մասին որոշում:

Խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը հարուցելու պահին վարույթի նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի լիազորությունների վերաբերյալ.

12. ՀՀ Սահմանադրության 6-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք իրավասու են կատարելու միայն այնպիսի գործողություններ, որոնց համար լիազորված են Սահմանադրությամբ կամ օրենքներով '(..)»:

4 Տե՛ս նյութեր, հատոր 3, թերթեր 45-46:

15

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ ն 12-րդ կետերի համաձայն՝ «(Մինչդատական վարույթ՝ վարույթի հանրային մասնակիցների կողմից իրենց իրավասության սահմաններում իրականացվող ընթացակարգ.

/Վ/արույթի հանրային մասնակից` դատախազը, քննիչը, քննչական մարմնի ղեկավարը, հետաքննության մարմնի պետը, հետաքննիչը.»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի համաձայն` «1 Քրեական վարույթն իրականացնող մարմիններն են՝

1) քննիչը՝ վարույթը նախաձեռնելու պահից մինչն մեղադրական եզրակացությունը կամ քրեական վարույթը կարճելու մասին որոշումի հսկող դատախազին հանձեելը.

2) հսկող դատախազը` մեղադրական եզրակացությունը կամ քրեական վարույթը կարճելու մասին որոշումը քննիչից արանալու պահից մինչն մեղադրական եզրակացությունը դատարան հանձնելը, քրեական վարույթը կարճելու մասին քննիչի որոշումը հաստատելը կամ վարույթի նյութերը նախաքննության մարմին վերադարձնելը.

3) դատարանը` մեղադրական եզրակացությունը դատախազից արանալու պահից մինչե քրեական վարութի ավարտը, ինչպես նան դատական երաշխիքների վարույթներով:»:

ՇԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ ն 4-րդ մասերի համաձայն` «Քրեական վարույթի ընթացքում իր լիազորություններն իրականացնելիս վարույթի հանրային մասնակիցը գործում է ինքնուրույն հիմնվելով օրենքի, իսկ օրենքով նախարեսված դեպքերում նան իրավատս անձի հանձնարարությունների վրա: Վարույթի հանրային մասնակիցը պատասխանատու է ներքին համոզմունքի վրա հիմնված իր վարութային ակտերի համար:

Դատախազի պատասխանատու է քրեական հետապնդման հարուցման,

չհարուցման ն դադարեցման իրավաչափության, մինչդատական վարույթի օրինականության, վարույթի հանրային մասնակիցների կողմից հարկադրանքի միջոցների կիրառման օրինականության, դատարանում հանրային մեղադրանքը պաշփպանելու կամ պերական շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու համար

16

անհրաժեշր հանգամանքների վերհանման, ինչպես նան դատական ակտի բողոքարկման կամ չբողոքարկման իրավաչափության համարչ»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 36-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետի ն 4-րդ մասի համաձայն՝ «Հեկող դատախազն իրավասու է հանձնարարություն տալու քննիչին քրեական հետապնդման հարուցման կամ դադարեցման հարցը լուծելու, հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու դատարանում հանրային մեղադրանքը պաշտպանելու կամ պերական շահերի պաշտպանության հայց հարուցելու համար նշանակություն ունեցող որոշակի հանգամանքներ պարզելու կապակցությամբ:

Իր իրավասության սահմաններում: հսկող դատախազի տված

հանձնարարություն, պարտադիր է քննչական մարմնի ղեկավարի, քննիչի ն հետաքենության մարմնի պետի համար, սակայն վերջիններս իրավասու են իրենց հասցեագրված հանձնարարության վերաբերյալ առարկություն ներկայացնելու վերադաս դատախազին: Քննչական մարմնի ղեկավարն իրավասու է վերադաս դատախազին առարկություն ներկայացնելու նան իր անմիջական ենթակայության ներքո գործող քննիչին հասցեագրված հանձնարարության կապակցությամբ:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետի համաձայն` «(Մինչդատական վարույթի ընթացքում: վերադաս դատախազը` եռօրյա ժամկետում որոշում է կայացնում հսկող դատախազի հանձնարարությունների կամ վարութային ակտերի վերաբերյալ հետաքննության մարմնի պետի, քննիչի կամ քննչական մարմնի ղեկավարի առարկությունների կապակցությամի, ինչպես նան վերադաս դատախազի հանձնարարություների կամ վարութային ակտերի վերաբերյալ հսկող դատախազի առարկությունների կապակցությամբ:»:

ՇԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-րդ ն 17- րդ կետերի համաձայն՝ հսկող դատախազը մինչդատական վարույթում «/Վ/երացնում է հետաքննության մարմնի պետի, քննիչի կամ քննչական մարմնի ղեկավարի անօրինական կամ անհիմն որոշումները, ինչպես նան քննչական մարմնի ղեկավարի կամ քննիչի անօրինական կամ անհիմն հանձնարարությունները,

17

(Ս)ույն օրենսգրքով սահմանված դեպքերում իրավասու է հեպ վերցնելու քննիչի՝ դատարան ներկայացրած միջնորդություն, կամ մասնակցելու դատական երաշխիքների վարույթին:

ՇԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի Լին մասի 5-րդ, 8-րդ ն 22-րդ կետերի համաձայն՝ քննիչը «(Դիմում է դատարան սույն օրենսգրքով սահմանված հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու, կալանքի ժամկեւրը երկարաձգելու, քննչական ն գաղտնի քննչական գործողություններ կատարելու միջնորդություններով միջնորդության պատճենն անհապաղ ուղարկելով հակող դատախազին.

(Իր իրավասության սահմաններում: որոշում է կայացնում խափանման միջոց կիրառելու, փոխելու, վերացնելու մասին՝ որոշման պատճենն անհապաղ ուղարկելով հսկող դատախազին.

(Հայող դատախազի հանձնարարության կամ վարութային ակտի վերաբերյալ եռօրյա ժամկետում առարկություն է ներկայացնում վերադաս դատախազին՝ չկասեցնելով հանձնարարության կամ որոշման կատարումը»:

ՀԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 1ին մասի համաձայն՝ «Խափանման միջոց կիրառելու ինչպես նան կալանքի կամ տնային կալանքի ժամկերը երկարաձգելու վարույթը հարուցվում է քննիչի միջնորդության հիման վրա»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 287-րդ հոդվածի 1-ին ն 3-րդ մասերի համաձայն՝ «Խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու միջնորդությամբ անցկացվում են դապտալսումներ` կողմերի հավասարության ն մրցակցության հիման վրա, քննիչի ն մեղադրյալի պարպադիր մասնակցությամի: Մեղադրյալի ներկայության ապահովման պարտականությունը կրում է միջնորդությունը հարուցած պաշտոնատար անձը:

Խափանման միջոց կիրառելու կամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկերը երկարաձգելու միջնորդությամբ դապտալսումներին մասնակցության իրավունք ունեն հսկող դատախազը, ինչպես նան մեղադրյալի պաշտպանը ն օրինական ներկայացուցիչը»:

18

«Դատախազության մասին» ՀՀ օրենքի 25-րդ հոդվածի Լին ն 2-րդ մասերի համաձայն` «Մինչդատական քրեական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողություն (այսուհետ` հսկողություն), որպես կանոն, իրականացնում է վերադաս դատախազի կողմից նման հանձնարարություն արացած դատախազը, կամ հսկողությունը արանձնում է անձամբ վերադաս դավախազը: Ի սկզբանե հսկողություն իրականացնող վերադաս դատախազը կարող է տվյալ քրեական գործով հսկողությունը հանձնարարել ստորադաս դատախազի:

Հսկողություն իրականացնելիս դատախազն ինքնուրույն է ն գործում է առանց վերադաս դատախազի թույլտվության ն համաձայնության»»:

«Դատախազության մասին» ՀՀ օրենքի 27-րդ հոդվածի 1-ին ն 2-րդ մասերի համաձայն՝ «Գործին մասնակցող դատախազը պարվավոր է բողոքարկել օրինական ուժի մեջ չմրած այն դատական ակտը, որը, իր կարծիքով, հիմնավոր չէ կամ ապօրինի ե:

2. Դատարանների՝ քրեական գործերով օրինական ուժի մեջ չմրած դատական ակտը կարող է բողոքարկել դատական քննությանը մասնակցած մեղադրող դատախազը կամ վերադաս դատախազը»:

8. Քննիչի կարգավիճակի առանձնահատկությունների համատեքստում Վճռաբեկ դատարանը, 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի շրջանակներում, արձանագրել է, որ քննիչի կարգավիճակը` նրա զբաղեցրած դիրքն է քրեական դատավարության համակարգում ն դրանից բխող նրա լիազորությունների ու պարտականությունների ամբողջությունը: Մասնավորապես, քննիչ, մինչդատական վարույթի հանրային մասնակիցների համակարգում առանցքային տեղ է զբաղեցնում, ում վերապահված է քրեական վարույթի ընթացքում քննություն իրականացնելու գործառույթը: Համապատասխան գործառույթը քննիչն իրացնում է վարութային հարաբերական ինքնուրույնության պայմաններում` քրեական դատավարության օրենսդրությամբ ամրագրված լիազորությունների միջոցով, որոնք նրա կարգավիճակի հիմքն են կազմում: Միննույն ժամանակ, այդ լիազորությունների կենսագործումը պետք է համապատասխանի դատավարական պահանջներին, որպիսի

19

եզրահանգումը բխում է ՀՀ Սահմանադրության համապատասխան նորմի բովանդակությունից::

14 Մեջբերված օրենսդրական կարգավորումների վերլուծության արդյունքում, զարգացնելով Վճռաբեկ դատարանի` Արտեմ Զավենի Խաչիկյանի գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քննիչի վարութային հարաբերական ինքնուրույնությունը պայմանավորած է մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատախազական հսկողությամբ, որն արտահայտվում է հսկող դատախազի՝ քննիչին հանձնարարություն տալու իրավասությամբ, դատախազի մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ պատասխանատվությամբ, քննիչի անօրինական ն անհիմն որոշումները վերացնելու լիազորությամբ ն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրությամբ դատախազին վերապահված այլ լիազորություններով: Այն պայմաններում, երբ քննիչի կողմից կայացված՝ անձի նկատմամբ բացակայելու արգելք կիրառելու մասին որոշումը վերացվում է հսկող դատախազի կողմից` միաժամանակ քննչին հանձնարարելով դատարան ներկայացնել կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին միջնորդություն, ն քննիչը, օժտված լինելով հսկող դատախազի վարութային գործողությունների դեմ վերադաս դատախազին առարկություններ ներկայացնելու լիազորությամբ, սպառում է որպես վարույթի հանրային մասնակցի իր ինքնուրույն գործելու քրեադատավարական մեխանիզմներ, ապա այդ պահից դատարանին ներկայացված կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին միջնորդությունը քննիչի կողմից պնդելու կամ չպնդելու հանգամանքը այնքանով էական նշանակություն չի ունենում, որքանով, որ հսկող դատախազը դատալսումների ընթացքում ներկայացնում է իր դիրքորոշումները ն հանդես է գալիս որպես վարույթ իրականացնող մարմին՝ ում հանձնարարության ուժով քննիչը դատարանին է ներկայացնում խափանման միջոց կիրառելու, ինչպես նան կալանքի կամ տնային կալանքի ժամկետը երկարաձգելու վերաբերյալ միջնորդությունը:

Տե'ս, ուսմոնչ ուանռոմտ Վճռաբեկ դատարանի` Արտեմ Զավենի Խաչիկյանի գործով 2023 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ ԵԴ/0577/11/20 որոշումը:

20

5. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- 2023 թվականի հունվարի 1-ին Հսկող դատախազի որոշմամբ թիվ մրրրու քրեական վարույթի շրջանակներում տազո նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, ն նույն օրը Քննիչի որոշմամբ աաա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել բացակայելու արգելքը,

- 2023 թվականի հունվարի 13-ին Հսկող դատախազի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Խար մբ բացակայելու արգելքի ձնով խափանման

միջոց կիրառելու մասին Քննիչի որոշումը վերացնելու մասին ն միաժամանակ հանձնարարություն է տրվել մեղադրյալ զաախելը նկատմամբ խափանման միջոց կալանավորումը կիրառելու միջնորդություն ներկայացնել դատարան,

- Շսկող դատախազի վերոնշյալ որոշման, ինչպես նան մեղադրյալ ազաեան: նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար դատարան միջնորդություն ներկայացնելու մասին հանձնարարության վերաբերյալ Քննիչի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազության Խան

ՀԱՅԱԹ աա Արա անթարթ աաա ատար ...

պետին ներկայացվել է առարկություն՝ խնդրելով վերացնել դրանք, որոնք վերադաս դատախազի որոշմամբ մերժվել ենճ,

- Առաջին ատյանի դատարանում ընթացող դատալսումներին ներկայացել են Քննիչը ն Հսկող դատախազը: Քննիչը հայտնել է, որ գտնում է բացակայելու արգելք խափանման միջոցն ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, իսկ Շսկող դատախազը հայտնել է, որ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մինորդությունը հիմնավոր է ն ՀԱԱ: նկատմամբ անհրաժեշտ է կիրառել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով, քանի որ բացակայելու արգելք խափանման միջոցը բացառապես ի զորու չէ ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:

16.Վերոշարադրյալ փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 12-14-րդ կետերում վկայակոչված իրավական նորմերի ն արտահայտված իրավական ծ Տե՛ս սույն որոշման 1-ին կետը:

7 Տե՛ս նյութեր, հատոր 2, թերթեր 75 78, դատական նիստի ձայնային արձանագրության էլեկտրոնային կրիչ:

21

դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն առ այն, որ այն պայմաններում, երբ քննիչը, չի պնդում իր իսկ ներկայացրած միջնորդությունը, դատարանը միջնորդությունը մերժելուց բացի, այլ որոշում, ըստ էության, չի կարող կայացնել, հիմնավոր չեն, քանի որ Վերաքննիչ դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ Քննիչի կողմից Շսկող դատախազի վարութային ակտի (խափանման միջոց բացակայելու արգելքը վերացնելու) ն հանձնարարության (կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը դատարան ներկայացնելու մասին) դեմ ներկայացված առարկությունները մերժվել են վերադաս դատախազի կողմից ն Քննիչի՝ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդությունը Առաջին ատյանի դատարանին ներկայացվել է Հսկող դատախազի հանձնարարության հիման վրա, ով ներկայանալով դատալսումներին հայտնել է իր դիրքորոշումը ն գտել, որ կալանքը միակ խափանման միջոցն է, որն ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Այլ կերպ՝ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի չի առել, որ քննարկվող իրավիճակում, երբ Քննիչը հանդես է գալիս դատարանում Հսկող դատախազի հանձնարարության հիման վրա, ապա Առաջին ատյանի դատարանը պետք է իրականացնի միջնորդության ըստ էության քննություն անդրադառանալով դրա հիմքերին ն հիմնավորումներին:

Անդրադառնալով Վերաքննիչ դատարանի այն դատողությանը, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից միջնորդությունը ենթակա էր մերժման ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 288-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հիմքով՝ միջնորդությունը քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դատարանում չպնդելու պատճառաբանությամբ՝ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծելու, որ նման դատողությունը կարող էր հիմնավոր համարվել այն դեպքում, երբ քննիչը կալանքի կիրառման միջնորդությունը ներկայացնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի 1-ին մասի 5-րդ մասով սահմանված իր լիազորությունների շրջանակում ն դատարանում դատալսումների ընթացքում չի պնդում իր իսկ 8 Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը։

22

ներկայացրած միջնորդությունը՝ հիմնավոր կերպով պատճառաբանելով միջնորդությունը չպնդելու հանգամանքերը, ինչպիսիք կարող են հանդիսանալ այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք նախքան միջնորդությունը դատարանի կողմից վարույթ ընդունելը հայտնի չեն եղել վարույթն իրականացնող մարմնին:

Վերաքննիչ դատարանի կողմից բողոքի վերանայման սահմանների վերաբերյալ.

17. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Հաւրուկ վերանայումն իրականացվում: է բողոքում նշված հիմքի ն այն հաստատող փաստերի սահմաններու»:

18. Վերաքննության գործառութային առանձնահատկությունների համատեքստում Վճռաբեկ դատարանը, 1998 թվականի հուլիսի 1ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի շրջանակներում, կայուն նախադեպային իրավունք է ձնավորել առ այն, որ վերաքննիչ դատարանը որպես կանոն, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սահմաններում վերանայում է