Ալեքսանյան — ՀԿԴ/0002/01/23

«ՅԱՆ 225 ՇԿԴ/0002/01/23

ԵՏ ե,

1 ՐՂ ՐՀ:

ԱԱ,

Լ /.2: 1

ՊՈԼ. շ ջ

2:

ՀՀԶՅԱղՈՒՑ7

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

2024 թվականի դեկտեմբերի 26-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ս.ԶԻՉՈՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ ԵԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով թիվ ՀԿԴ/0002/01/23 Վճռաբեկ

դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի 2023 թվականի ապրիլի 26-ի որոշման դեմ

մեղադրյալ Արուսյակ Հարությունն Ալեքսանյանի պաշտպան Ա.Մանուկյանի բացառիկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶՔԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1 2022 թվականի հոկտեմբերի 3-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44Լրդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ ն 5-րդ կետերով, 482-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 46-44Լրդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ ն 5-րդ կետերով նախաձեռնվել է թիվ 58236222 քրեական վարույթը:

2

Թիվ 58236222 քրեական վարույթի նախաքննության օրինականության նկատմամբ հսկողություն, ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից 2022 թվականի հոկտեմբերի 5-ին հանձնարարվել է ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Արթուր Պողոսյանին:

ՀՀ գլխավոր դատախազի 2022 թվականի հոկտեմբերի 5-ի որոշմամբ թիվ 58236222 քրեական վարույթով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական դեպարտամենտին:

2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից միջնորդություններ են ներկայացվել ՀՀ բարձրագույն դատական խորհուրդ՝ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Արուսյակ Հարությունի Ալեքսանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու ն ազատությունից զրկելու վերաբերյալ համաձայնություն տալու մասին:

2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՇ բարձրագույն դատական խորհուրդը բավարարել է ՀՀ գլխավոր դատախազի երկու միջնորդությունները ն որոշում է կայացրել Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Արուսյակ Հարությունի Ալեքսանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու ն ազատությունից զրկելու համաձայնություն տալու մասին:

2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալի կողմից որոշում է կայացվել Արուսյակ Հարությունի Ալեքսանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 441-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ ն 5-րդ կետերով, 482-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:

2025 թվականի հունվարի 3ին թիվ 58248222 քրեական վարույթով նախաքննության օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացրած դատախազի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին ն նույն օրը մեղադրական եզրակացությունը վարույթի նյութերի հետ ուղարկել է ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարանԻ՝ ըստ էության քննելու համար:

2. Առաջին ատյանի դատարանը 2023 թվականի հունվարի 18-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ա.Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել

Յ

կալանքը՝ երեք ամիս ժամանակով, նույն ժամանակահատվածում

սահմանափակելով նրա՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքը:

3. Մեղադրյալ Ա.Ալեքսանյանի պաշտպաններ Ա.Մանուկյանի, Հ.Սարգսյանի ն Ե.Սարգսյանի հատուկ վերանայման բողոքների քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան Վերաքննիչ դատարան) 2023 թվականի փետրվարի 23ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը մասնակիորեն` այլ անձանց հետ հաղորդակցության սահմանափակման մասով, բեկանել է ն մեղադրյապի այ անձանց հետ հաղորդակցության

սահմանափակումները վերացվել են, իսկ մնացած մասով դատական ակտը թողնվել է օրինական ուժի մեջ:

4. Վերաքննիչ դատարանի հիշյալ որոշման դեմ մեղադրյալ Ա.Ալեքսանյանի պաշտպան Ա.Մանուկյանը հատուկ վերանայման բողոքների քննության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը 2023 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ բողոքների վարույթը ընդունելը մերժել է:

5. ՇԸ Սահմանադրական դատարանը, քննության առնելով Ա.Ալեքսանյանի ներկայացուցիչ Ա.Մանուկյանի դիմումը, 2023 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացրել է թիվ ՍԴՈ-707 որոշումը, որով արձանագրել է, որ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված թիվ ՀԿԴ/0002/01/23 գործով 2023 թվականի ապրիլի 26-ի դատական ակտով՝ դատական ակտի պատճառաբանվածության վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իրավական դրույթը, մեկնաբանվել ն կիրառվել է ՀԸ Մահմանադրական դատարանի որոշմամբ նախատեսված դիրքորոշումների հիման վրա տրված մեկնաբանությունից տարբերվող մեկնաբանությամբ:

5. Մեղադրալ Անկպւեքսանյաանի պաշտպան ԱՄանուկյանը ՀՀ

Սահմանադրական դատարանի թիվ ՍԴՈ-1707 որոշման, որպես նոր հանգամանքի առկայության հիմքով, Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի ապրիլի 26-ի որոշման դեմ բացառիկ վերանայման բողոք է ներկայացրել, որի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 9-ի որոշմամբ բացառիկ վերանայման վարույթի հարուցումը մերժվել է:

4

5.2. ՀԸ Սահմանադրական դատարանը, քննության առնելով Հ.Մամիջանյանի դիմումը 2024 թվականի հունիսի 4-ին կայացրել է թիվ ՍԴՈՌ-Ղ/36 որոշումը, որով արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 401-րդ հոդվածի 2-րդ մասն այնքանով, որքանով չի նախատեսում ՀՀ Սահմանադրական դատարանի որոշման՝ որպես նոր հանգամանքի հիմքով անձի նկատմամբ կայացված՝ խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ վերջնական դատական ակտը վերանայելու հնարավորություն, ճանաչվում է ՀՀ Սահմանադրության 40-րդ, 61-րդ ն 75-րդ հոդվածներին հակասող ն անվավեր:

53. Մեղադրյալ Ա.Ալեքսանյանի պաշտպան ԱՄանուկյանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի հիմքով, որպես նոր հանգամանք վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2024 թվականի հունիսի 4-ի թիվ ՍԴՈՌ-Ղ/736 որոշումը, բացառիկ վերանայման բողոք է ներկայացրել Վճռաբեկ դատարան:

6. Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 14-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ակլեքսանյանի պաշտպան Ա.Մանուկյանի բացառիկ վերանայման բողոքի հիման վրա հարուցվել է Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի ապրիլի 26-ի որոշման բացառիկ վերանայման վարութ նե սահմանվկլ է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Բացառիկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.

7. Բողոքաբերը գտել է, որ 2023 թվականի ապրիլի 26-ի թիվ ՀԿԴ/0002/01/23 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանը խախտել է թիվ ՀԿԴ/0002/01/23 քրեական գործով մեղադրյալ Ա.Ալեքսանյանի՝ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածով երաշխավորվող՝ արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքը ն գտել է, որ թիվ ՀԿԴ/0002/01/23 դատական վարույթով առկա է անվերապահ անհրաժեշտություն Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի ապրիլի 26-ի թիվ ՀԿԴ/0002/01/23 որոշումը բեկանելու միջոցով վերականգնելու թիվ ՀԿԴ/0002/017/23 քրեական գործով մեղադրյալ

5

ԱԱլեքսանյանի` Սահմանադրության 63-րդ հոդվածով երաշխավորվող՝ արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքը, ինչը պետք է դրսնորվի՝ մինչն իրավախախտումը գոյություն ունեցած վիճակը վերականգնելով (65ենսեօ ո 1ոէ69ւս ող):

7.1 Բողոքաբերընշել է, որ մինչն Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի ապրիլի 26-ի թիվ ՀԿԴ/0002/01/23 որոշմամբ թույլ տրված վերոհիշյալ իրավախախտումը գոյություն ունեցած վիճակը պետք է վերականգնվի՝ բողոքն ամբողջությամբ բավարարելով, այն է՝ հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի ապրիլի 26-ի վերոհիշյալ որոշումը բեկանելով ն դատական վարույթը Վերաքննիչ դատարան փոխանցելով, որպեսզի Վերաքննիչ դատարանը կրկին քննության առնի Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի հունվարի 18-ի թիվ ՀԿԴ/0002/01/23 որոշման դեմ պաշտպան Ա.Մանուկյանի այն հատուկ վերանայման բողոքը, որը վերաբերել է 2023 թվականի հունվարի 18ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից քրեադատավարական օրենքի էական, այն է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված սկզբունքի խախտում թույլ տալուն՝ դրսնորված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի 1- ին մասի 5-րդ կետի ն 121-րդ հոդվածի 1-ին մասի խախտմամբ:

7.2. Ըստ բողոքաբերի՝ մինչն Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի ապրիլի 26- ի որոշմամբ թույլ տրված իրավախախտումը գոյություն ունեցած վիճակը չի կարող վերականգնվել այլ կերպ, քան Վճռաբեկ դատարանի կողմից վերոհիշյալ՝ բովանդակությամբ դատական ակտ կայացնելն է, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 408-րդ հոդվածի 1-ին մասը սպառիչ նախատեսում է այն, թե ինչ որոշումներ կարող է կայացնել Վճռաբեկ դատարանը բացառիկ վերանայման արդյունքում:

8. Բողոքաբերը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023թ. ապրիլի 26-ի որոշումը ն թիվ ՀԿԴ/0002/01/23 դատական վարույթը փոխանցել Վերաքննիչ դատարան՝ Առաջին ատյանի դատարանի` 2023թ. հունվարի 18-ի

6

որոշման դեմ պաշտպան Ա. Մանուկյանի հատուկ վերանայման այն վերաքննիչ բողոքը կրկին քննության առնելու համար:

Բացառիկ վերանայման բողոքների քննության համար էական

նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

9. Վճռաբեկ դատարանը մեղադրյալ ԱնկԱլեքսանյաանի պաշտպան

Ա.Մանուկյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելը մերժելու մասին 2023 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ նշել է «(..) Բողոքաբերը փատրարկել է, որ բողոքները պետք է վարույթ ընդունվեն, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի Լին մասի Էին կեզտվ նախատեսված պայմանը, մասնավորապեմ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերնույթ թույլ է մտվել դատական սխալ, ն միաժամանակ բողոքներում բարձրացված հարցերի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառություն համար:

Որպես հատուկ վերանայման բողոքները վարույթ դունելու վերը հիշատակված պայմանի առկայության հիմնավորում բողոք բերած անձր նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը խախպել է վարույթի հանրայնության, անձի ազատության ն անձնական անձեռնմխելիության, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքները:

Բացի այդ, րար բողոքաբերի՝ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 120-րդ հոդվածի Լին մասի 5-րդ կետի ն 12-րդ հոդվածի Լին մասի միատեսակ կիրառության համար:

Բողոքարերի փաարարկների, այւյն գործի նյութերի, ինչպեսնան բողոքարկվող դատական ակրի ապափտճառարաւնությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոք բերած անձի կողմից բավարար կերպով չի հիմնավորվել, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերնույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, ն որ միաժամանակ բողոքներում բարձրացված հարցերի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, հետնաբար

7

բացակայում են բողոքները վարույթ ընդունելու` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 396-րդ հոդված Լին մասի Էին կետով նախատեսված պայմանը:

ՀՀ քրեական դավտավարության օրենսգիքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե Վճոարեկ դատարանը գալիս է հետնության, Օ որ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումները բավարար չեն», ուստի ներկայացված րողոքները վարույթ ընդունելը ենթակա են մերժման'լ..)»:

10. ՀԸ Մահմանադրական դատարանը, քննության առնելով Ա.Ալեքսանյանի ներկայացուցիչ ԱՆՄանուկյանի դիմումը, 2023 թվականի դեկտեմբերի 19-ին կայացրած թիվ ՍԴՈՂՎ/707 որոշմամբ արձանագրել է. «(..) Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզվել է, որ ՀԿԴ/0002/01/23 քրեական գործով Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ, Դիմողի կողմից ներկայացված վճռաբեկ բողոքի հիմքերին ն բողոքը վարույթ ընդունելու պայմանները հիմնավորող փաստարկներին ի պատասխան, միայն նշվել է, որ բողոքաբերի փաստարկների, գործի նյութերի, ինչպես նան բողոքարկվող դատական ակտի պափտճառարանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից բավարար կերպովչի հիմնավորվել, որ վերաքննիչ դատարանի կողմից առերնույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, ն որ միաժամանակ բողոքաբերի կողմից բարձրացված հարցերի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար: Սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ Դիմողի նկատմամբ դատական ակտի պատճառաբանվածության վերաբերյալ Օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասր կիրառվել է այն մեկնաբանությամբ, որի արդյունքում դատական ակտի պատճառարաւնությունների փոխարեն այն պարունակում է միայն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հիմքերի անբավարարության մասին եզրահանգում: Հեւրնաբար` Դիմողի գործով Վճռաբեկ դատարանի կողմից դատական ակտի ւՏե՛ս նյութեր, հատոր 3, թերթեր 151-153:

8

պատճառաբանվածության վերաբերյալ վիճարկվող իրավական դրույթը մեկնաբանվել ն կիրառվել է Սահմանադրական դատարանի սույն որոշմաւմը նախատեսված դիրքորոշումների հիման վրա տրված մեկնարանությունից տարբերվող մեկնարբանությաւմը: Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ քաղաքացիական գործերով իրավակիրառ պրակվփկայում ուղենշային դեր ունի Սահմանադրական դատարանի ՍԴՈ-1628 որոշումը` Վճռաբեկ դատարանի կողմից վճռաբեկ րողոքը վարույթ ընդունղը մերժելու մասին 6 որոշումների պատճառաբանվածությաան կարնորության մասով Սույնի առնչությամը Սահմանադրական դափարանը գտնում է, որ թեն այն վերարերում է քաղաքացիական դատավարությանը, սակայն Սահմանադրական դատարանի դիրքորոշումը հիմնված է Սահմանադրության 63րդ հոդվածով նախատեսված արդար դատաքննության իրավունքի բաղադրիչ հանդիսացու` դատական ակտի պատճառաբանվածության ընդհանրական սահմանադրական պահանջին, որը նույնական է նան քրեական դատավարությաւն շրջանակում հավզտուկ վերանայման բողոքների վերաբերյալ կայացվող Վճռաբեկ դատարանի ակտերի նկատմամբ: Հեփնարբար՝ Սահմանադրական դավարանը սույն սահմանադրական վեճի լուծման նպատակով հիշյալ որոշմամբ իր արտահայտած իրավական դիրքորոշումից շեղվելու պատճառ չի տեսնում: (...)»7:

1. Վճռաբեկ դատարանը մեղադրյալ Ա.վլեքսանյան՝ պաշտպան

ԱՄանուկյանի՝ ՀՀ Սահմանադրական դատարանի թիվ ՍԴՈ-1707 որոշման, որպես նոր հանգամանքի առկայության հիմքով, Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի ապրիլի 26-ի որոշման դեմ բացառիկ վերանայման բողոքի վերաբերյալ 2024 թվականի փետրվարի 9-ի բացառիկ վերանայման վարույթի հարուցումը մերժելու վերաբերյալ որոշմամբ նշել է. «(..) Վճռաբեկ դատարանը փասվաում է, որ Սահմանադրական դատարանը 2023 թվականի դեկտեմբերի 19-ի թիվ ՍԴՈՎՕ7 որոշմամը արձանագրել է, որ դիմողի նկատմամի կայացված վերջնական դատական ակտը նոր հանգամանքի ի հայտ գալու հիմքով ենթակա է վերանայմեւն օրենքով Տե'ս ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2023 թվականի դեկտեմբերի 19-ի թիվ ՍԴՈՌ-Ղ/07 որոշումը:

9

սահմանված կարգով, քանի ոլ Հայաարանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3րդ մասր դիմողի նկատմամբ կիրառվել է այն որոշմամբ տրված մեկնաբանությունսից տարբերվող մեկնաբանությաւմը: Սակայն, հիմք ընդունելով 2021 թվականի հունիսի 30-ին ընդունված ՀՀ քրեական դավփավարությաւն օրենսգրքի 402-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, որում սպառիչ նախատեսված են բացառիկ վերանայման ենթակա դատական ակտերը, որոնց թվում խափանման միջոցի վերաբերյալ կայացրած ակտր ներառված չէ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ մալադրյալ ԱԱլեքսանյանի պաշտպան ԱՄեանուկյանի բողոքի հիման վրա բացառիկ վերանայման վարույթի հարուցումը ենթակա է մերժման, քանի որ բողոքը բերվել է այնպիսի դատական ակտի դեմ, որը ենթակա չէ բացառիկ վերանայման: (...»՝:

12. ՀԸ Սահմանադրական դատարանը Հ.Մամիջանյանի դիմումի հիման վրա 2024 թվականի հունիսի 4-ին կայացրած թիվ ՍԴՈՌ-ՂԼ/36 որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում առ այն, որ. «(...) | Սյահմանադրական դազարանե ընդգծում է, որ դավւավարական օրենսդրությամի սահմանված իրավակարգավորումները չպետք է խոչընդոտեն Սահմանադրական դատարանի որոշումների կատարումը, անձի խախտված իրավունքների վերականգնումը: Անձր պետք է ունենա օրինական ուժի մեջ մտած՝ խափանման միջոցի կիրառման վերարերյալ կայացված վերջնական Օ դատական ակտի նոր հանգամանքով վերանայելու բողոք ներկայացնելու հնարավորություն այն դեպքում, երբ դա անհրաժեշտ է իր նկատմամի կայացված վերջնական դատական ակտր վերանայելու համար՝ պայմանավորված Սահմանադրական դատարանի համապավզտաասխան որոշման առկայությամբ: Սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ Օրենսգրքի 401-րդ հոդվածի 2րդ մասով սահմանված արգելքի գոյությունն իմաստազրկում է որոշ դեպքերում Սահմանադրական դատարան անհատական դիմումներ ներկայացնելը, քանի որ Սահմանադրական դատաւրանի կողմից կայացվող որոշումը, փաարորեն, դիմողի համար կոնկրեւր գործով չի կարող լինել վերջնական դատական ակտի 3 Տե՛ս ճեմթչ առ դատական տեղեկատվական համակարգ, քրեական գործ թիվ ՀԿԴ/0002/01/23:

10

վերանայման նախադրյալ, արգելափակվում է առզբյեկտիվ իրավունքների պաշտպանության առումով Սահմանադրական դատարանի որոշման կատարումը, փակուլի է մրնում իրավունքի գերակայության, հերնաբար` Սահմանադրության գերակայության երաշխավորման սկզբունքի իրացումը: Ավելին, այդ արգելքի առկայության պայմաններում, որոշ դեպքերում հնարավորություն չի արեղծվում անձի խախտված իրավունքների ու ազատությունների վերականգնման ն պաշտպանության համար, ինչը խնդրահարույց է Սահմանադրության 6Լրդ հոդվածով նախատեսված դաւտական պաշտպանության իրավունքի առումով:

(-.)

(Սյահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ օրենսդիրը խիար սահմանափակել է բացառիկ վերանայման առարկայի շրջանակը` սահմանելով, որ բացառիկ վերանայման են ենթակա բացառապես օրինական ուժի մեջ մած դատավճիոր, վարույթը կարճելու կամ քրեական հերապնդումը դադարեցնելու մասին դատարանի որոշումը, մինչդատական ակտերի վիճարկման վարույթի շիջանակներում կայացված ն օրինական ուժի մեջ մտած այն դավփաւկան ակտր, որով հաստատվում է քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավաչափությունը, քրեական հետապնդումը նորոգելու անիրավաչափությունը կամ վարույթը կարճելու իրավաչափությունը, ինչպես նան վերը թվարկված դավաւկան ակտերի վերանայման արդյունքով վերաքննիչ կամ Վճռաբեկ դատարանի կայացրած ն օրինական ուժի մեջ մտած որոշումը: Այսինքն՝ օրենսդիրը նոր հանգամանքով դավփմական ակտի վերանայումը հնարավոր է համարել միայն վերոնշյալ դատական ակտերի դեպքում, րար այդմ էլ` նշված դատական ակտերի շրջանակից դուրս կայացված դատական ակտի դեմ բողոք բերելը համարել է բացառիկ վերանայման վարույթի հարուցումը մերժելու հիմք:

(-.)

(Սյահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ վիճարկվող դրույթով օրենսդիրը չի նախատեսել անհրաժեշտ կազմակերպական կառուցակարգեր ն ընթացակարգեր Դիմողի նկատմամի կայացված՝ խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ վերջնական դատական ակտր նոր հանգամանքի հիմքով վերանայելու

11

համար այն դեպքում, երբ Սահմանադրական դատարանը դիմողի նկատմամբ կ(իրաոված դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը հակասող ն անվավեր, ինչպես նան այն դեպքու, երբ Սահմանադրական դատարանն այդ դրույթն իր մեկնաբանությամբ ճանաչելով Սահմանադրությանն համապատասխանող, միաժամանակ գտել է, որ այն Դիմողի նկատմամբ կիրառվել է այ մեկնաբանությաւմը: Սահմանադրեւկան դատարանը գտնում է, որ թեն օրենսդրի կողմից Օրենսգրքում սահմանվել են բացառիկ վերանայմանը վերաբերելի իրավանորմեր, սակայն դրաւնք, իրավունքների ն ազատությունների արդյունավեվ իրականացման համար անհրաժեշտ կազմակերպական կառուցակարգերի ն ընթացակարգերի բացակայության պայմաններում, ամբողջապես չեն ապահովում: անձի դատական պաշտպաւնության իրավունքի իրացման արդյունավետությունն այնքանով, որքանով խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ կայացված վերջնական դատական ակրով անձի հիմնարար իրավունքի խախտումը Սահմանադրական դավփարանի կողմից արձանագրվելու պայմաններում չի նախատեսվում անձի նկավփմամը կայացված դատաւկան ակտր նոր հանգամաւնքի հիմքով վերանայելու հնարավորություն, ինչը, Սահմանադրական դատարանի գնահատմամբ, խնդրահարուց է նան Սահմանադրության 75-րդ հոդվածի համապտեքատում: Ընդ որում, Սահմանադրական դատարանը հատկապես ընդգծում է այն փաս, որ Սահմանադրաւկաւն դաւտարաւնի 2023 թվաւկաւնի մայիսի 30-ի ՍԴՈ- 1690 որոշման հիմքով Հայկ Մամիջանյանի նկատմամի կայացված վերջնական դատական ակտր նոր հանգամաւնքի հիմքով չվերանայելն րատ էության հանգեցնում է դիմողի՝ Սահմանադրական դատարանի վերը նշված որոշմամբ արձանագրված՝ Սահմանադրությաւն 40-րդ հոդվածով ն 6-րդ հոդվածի Լին մասով ամրագրված իրավունքների շարունակական խախտման: Այսպիսով ` Սահմանադրական դատարանը գտնում է, որ Օրենսգրքի 401-րդ հոդվածի 2-րդ մասն այնքանով, որքանով չի նախատեսում անձի նկատմամբ կայացված վերջնական դատական ակտր նոր հանգամանքի հիմքով վերանայելու հնարավորություն, խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ կայացված վերջնական դափական ակտով անձի նկատմամիԻ կիրառված դրութ, Չ։`Սահմանադրական դատարանի կողմից

12

Սահմանադրությանը հակասող ն անվավեր ճանաչվելու դեպքում, ինչպես նան այն դեպքում, երը Սահմանադրական դատարանը, սւնձի նկավմամի կիրառված դրույթն իր մեկնարանությամբ ճանաչելով Սահմանադրությանը համապատասխանող, միաժամանակ գտել է, որ այն վերջինիս նկատմամբ կիրառվել է այլ մեկնաբանությաւմը, համահունչ չէ Սահմանադրության 6Էրդ հոդվածի Լին մասին ն Սահմանադրության 75-րդ հոդվածով ամրագրված սնհմանադրաիրավական պահանջին, քանի որ չի երաշխավորում Սահմանադրության 6Լրդ հոդվածով ամրագրված՝ հիմնական իրավունքի արդյունավետ իրացման համար անհրաժեշտ կազմակերպական կառուցակալրգեր ն ընթացաւկարգեր: (...»'։

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

3. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետնյալն է. արդյո՞ք Սահմանադրական դատարանի՝ Հայկ Մամիջանյանի դիմումի հիման վրա կայացված 2024 թվականի հունիսի 4-ի թիվ ՍԴՌ-1736 որոշումը հիմք է Վճռաբեկ դատարանի` 2023 թվականի ապրիլի 26ի դատական ակտը նոր հանգամանքի առկայության ուժով վերանայելու համար:

14. ՀԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 352-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` «Բացառիկ վերանայումը կիրառվում է այն դեպքում, երը (-) նոր հանգամանքի (..) հիմքով բողոքարկվում է սույն օրենսգրքի 40Լրդ հոդվածի 2-րդ մասով նախապտեսված՝ օրինական ուժի մեջ մփած դատական ակտը»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 401-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Բացառիկ վերանայման վարույթներն են՝

Ս նոր հանգամանքներով վարույթը.

(-)

2. Բացառիկ վերանայման ենթակա են՝

1 օրինական ուժի մեջ մփւած դատավճիոր, վարույթը կարճելու կամ քրեական հեվաալնդումը դադարեցնելու մասին դատարանի որոշումը.

«Տե՛ս ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2024 թվականի հունիսի 4-ի թիվ ՍԴՌ՛1736 որոշումը:

13

2) մինչդատական ակտերի վիճարկման վարույթի շրջանակներում կայացված ն օրինական ուժի մեջ մտած այն դատական ակտի, որով հաստատվում է: քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ քրեական հետապնդումը դաղարեցնելու իրավաչափությունը, քրեական հետապնդումը նորոգելու անիրավաչավությունը, կամ վարույթը կարճելու իրավաչափությունը.

3) այն մասի Էին ն 2րդ կետերով նախատեսված դավփտաւկան ակտերի վերանայման արդյունքով վերաքննիչ կամ Վճռաբեկ դատարանի կայացրած ն օրինական ուժի մեջ մտած որոշումը»:

Նույն օրենսգրքի 403-րդ հոդվածի համաձայն՝ «մ. Նոր հանգամանքներով բողոք կարող է բերվել հետնյալ հիմքերով.

Ը)

4) Սահմանադրական դատարաւնը վփվյալ վարույթով դատարանի կիրառած նորմատիվ իրավական ակտի դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը հակասող ն անվավեր կամ այն իր մեկնաբանությամբ ճանաչել է Սահմանադրությանը համապատասխանող, սակայն գտել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությումը. (...)»:

15. Վճռաբեկ դատարանը Արա Բուդաղյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ անդրադառնալով բացառիկ վերանայման ենթակա դատական ակտերի շրջանակին նշել է. «(...) Մեջբերված նորմերի բովանդակությունից երնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը, որպես բացառիկ վերանայման բողոք բերելու հիմք դիտարկելով Հայաստանի Հանրապետության մասնակցությամբ գործող միջազգային դատալրաւնի ուժի մեջ մվւած վճիոր կամ որոշումը, որով հասվաւվվում, է Հայաարանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրով նախատեսված իրավունքի խախտման փատրը կամ կողմերի միջն ձեռք բերված հաշտության համաձայնությունը (բարեկամական կարգավորումը) կամ Հայասատանի Հանրապետության կողմից Փարված միակողմանի հայտարարությունը, մինչդատական ակտերի վիճարկման վարույթի շրջանակներում, որպես բացառիկ վերանայման ենթակա դատական ակտեր, վկայակոչում է միայն օրինական ուժի մեջ մտած այն դատական ակտերը, որոնցով հաստատվում է քրեսւկան հետապնդում

14

չհարուցելու կամ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու իրավաչափությունը, քրեական հետապնդումը նորոգելու անիրավաչափությունը կամ վարույթը կարճելու իրավաչափությունը: Փաարորեն, կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին մինչդատական վարույթներով կայացված դատական ակտերն ըստ գործող իրավակարգավորումների` ենթակա չեն բացառիկ վերանայման:

(-.)

(Վյճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Եվրոպական կոնվենցիայով ն ՀՀ Սահմանադրությամի երաշխավորված անձնական ազատությունը

սահմանափակող` կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին մինչդատական վարույթներով կայացված դատական ակտերի բացառիկ վերանայման հնարավորություն՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-րդ հոդվածի Լին մասի 5-րդ կետով նշված հիմքով նախատեսված չլինելը չի ապահովում անձնական ազավպությունից զրկելու հետ կապված հարկադրանքի միջոցների կիրառումից պաշտպանվելու իրավունքի իրացման միջազգային իրավական չափանիշների կենսագործումի, ավելին՝ հակադրության մեջ է մտնում Հայասատանի Հանրապետության ափանձնած միջազգային իրավական պարտավորությունների հեր:

Հետնաբար, ղեկավարվելով ՀՀ Սահմանադրության 8Լրդ հոդվածի Էին մասով առ այն, որ հիմնական իրավունքների ն ազատությունների վերաբերյալ Սահմանադրությունում ամրագրված դրույթները մեկնաբանելիս հաշվի է առնվում Հայաստանի Հանրապետության վավերացրած՝ մարդուիրավունքների վերաբերյալ միջազգային պայմանագրերի հիման վրա գործող մարմինների պրակտիկան` Վճռաբեկ դատարանը, հաշվի առնելով Եվրոպական կոնվենցիայի դրույթները, Եվրոպական դատարանի վերաբերելի նախադեպային իրավունքը, եվրոպական կոնվենցիոն համակարգի սուբսիդիարության սկզբունքի կարնորությունը, ինչպես նան արդարադատության շահր, գնում է, որ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին մինչդատական վարույթներով կայացված դատական ակտերը ՀՀ քրեական դատավարության

15

օրենսգրքի 403-րդ հոդվածի Լին մասի 5-րդ կետով նշված հիմքով բերված բացառիկ վերանայման բողոքի առկայության պայմաններում նս ենթակա են բացառիկ վերանայման:

(..»:

16. Վճռաբեկ դատարանը սույն որոշման նախորդ կետում վկայակոչված իրավական դիրքորոշումների լուսի ներք գտնում է, որ ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀԸ Սահմանադրական դատարանի կողմից արձանագրված խախտումների հիմքով կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին վերջնական դատական ակտերը ենթակա են բացառիկ վերանայման: Ուստի կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու կամ կալանքի ժամկետը երկարաձգելու մասին վերջնական դատական ակտերը` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նշված հիմքով բերված բացառիկ վերանայման բողոքի առկայության պայմաններում նս ենթակա են բացառիկ վերանայման:

17. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից հետնում է, որ՝

- Վճռաբեկ դատարանը 2023 թվականի ապրիլի 26-ի որոշմամբ մերժել է Ակլեքսանյանկ պաշտպան Ա.Մանուկյանի հատուկ վերանայման բողոքների վարույթը ընդունելը՝ վարույթ ընդունելու պայմանների հիմնավորումների բավարար չինելու հիմնավորմամբ»,

-ՇՇԸ Սահմանադրական դատարանը, քննության առնելով ԱՍԱլեքսանյանի ներկայացուցիչ Ա.Մանուկյանի դիմումը, 2023 թվականի դեկտեմբերի 19-ի թիվ ՍԴՈ- 1707 որոշմամբ արձանագրել է, որ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված թիվ ՇԿԴ/0002/01/23 գործով 2023 թվականի ապրիլի 26-ի դատական ակտով՝ դատական ակտի պատճառաբանվածության վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իրավական դրույթը, մեկնաբանվել ն 5 Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Արա Բուդաղյանի գործով 2022 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԿԴ/0167/06/15 որոշման 17-18-րդ կետերը:

6 Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

16

կիրառվել է ՀԸ Մահմանադրական դատարանի որոշմամբ նախատեսված դիրքորոշումնեի հիման Օ վրա տրված մեկնաբանությունիկց տարբերվող մեկնաբանությամբ: ՝Նշվածի հիմքով ՀԸ Սահմանադրական դատարանը եզրահանգել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասը համապատասխանում է ՀՀ Սահմանադրությանն այն մեկնաբանությամբ, համաձայն որի՝ Վճռաբեկ դատարանի՝ հատուկ վերանայման բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին որոշումը` դրա հիմքում դրված եզրահանգման հետ մեկտեղ, պետք է պարունակի նան դրան հանգեցրած պատճառաբանությունը: Բացի այդ, ՀՀ Սահմանադրական դատարանը նշել է, որ Ա.Ալեքսանյանի նկատմամբ կայացված վերջնական դատական ակտը նոր հանգամանքի ի հայտ գալու հիմքով ենթակա է վերանայման օրենքով սահմանված կարգով՛:

չ Մեղադրյա։՝ Անկպեքսանյաի պաշտպան ԱՄանուկյանը՝ ՀՀ

Սահմանադրական դատարանի թիվ ՍԴՈ-1707 որոշման, որպես նոր հանգամանքի առկայության հիմքով, Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի ապրիլի 26-ի որոշման դեմ բացառիկ վերանայման բողոք է ներկայացրել, որի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 9-ի որոշմամբ բացառիկ վերանայման վարույթի հարուցումը մերժվել է այն պատճառաբանությամբ, որ բողոքը բերվել է այնպիսի դատական ակտի դեմ, որը ենթակա չէ բացառիկ վերանայմանձ:

- ՇԸ Սահմանադրական դատարանը 2024 թվականի հունիսի 4-ին Հայկ Մամիջանյանի դիմումը քննության առնելով կայացրել է թիվ ՍԴՈ-736 որոշումը, որով արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 401-րդ հոդվածի 2-րդ մասն այնքանով, որքանով չի նախատեսում ՀՀ Սահմանադրական դատարանի որոշման՝ որպես նոր հանգամանքի հիմքով անձի նկատմամբ կայացված՝ խափանման միջոցի կիրառման վերաբերյալ վերջնական դատական ակտը վերանայելու հնարավորություն, ճանաչվում է ՀՀ Սահմանադրության 40-րդ, 61-րդ ն 75-րդ հոդվածներին հակասող ն անվավեր::

7 Տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը:

Ց Տե՛ս սույն որոշման 11-րդ կետը:

5 Տե՛ս սույն որոշման 12-րդ կետը:

17

18. Վերոշարադրյալ փաստական ն իրավական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 14-16րդ կետերում վկայակոչված իրավական նորմերի ն արտահայտված իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Սահմանադրական դատարանի 2024 թվականի հունիսի 4-ի թիվ ՍԴՈՂ1736 որոշումը Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի ապրիլի 26-ի որոշումը վերանայելու հիմք է:

19. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետնյալն է. արդյո՞ք ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2024 թվականի հունիսի 4-ի թիվ ՍԴՈ-1736 որոշումը հիմք է Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի ապրիլի 26-ի որոշումը բեկանելու համար:

20. «Մարդուիրավունքների եվրոպական դատարանում կայացված |վճիոների/ հիման վրա ներպարական մակարդակով որոշակի գործեր վերաքննելու կամ վերաբացելու մասին» Եվրոպայի խորհրդի `՝Նախարարների կոմիտեի` 2000 թվականի հունվարի 19-ի թիվ Ք(2000)2՝` անդամ պետություններին ուղղված հանձնարարականի 1-ին կետի համաձայն՝ Պայմանավորվող կողմերին կոչ է արվել երաշխավորել ազգային մակարդակով «շտաանօ տ 1ալջուռ» հնարավորինս ապահովելու համար անհրաժեշտ համարժեք հնարավորությունների առկայությունը:

Նույն հանձնարարականի 2-րդ կետի համաձայն՝ Նախարարների կոմիտեն խրախուսում է Պայմանավորվող կողմերին, մասնավորապես՝ վերլուծել իրենց ազգային իրավական համակարգերը՝ նպատակ հետապնդելով երաշխավորել գործի վերաքննության համար անհրաժեշտ համարժեք հնարավորությունների գոյությունն այն դեպքերի համար, երբ Եվրոպական դատարանը հայտնաբերել է Կոնվենցիայի խախտում, հատկապես երբ.

(4) տուժող կողմը շարունակում է համապատասխան ներպետական որոշման ելքի պատճառով կրել շատ ծանր բացասական հետնանքներ, որոնք համարժեքորեն չեն շտկվում արդարացի հատուցման տրամադրմամբ ն չեն կարող շտկվել, բացառությամբ գործի վերաքննության կամ վերաբացման միջոցով, ն

(ճո) Դատարանի վճիռը հանգեցնում է այն եզրակացության, որ

18

ա) վիճարկվող ներպետական որոշումն ըստ էության հակասում է Կոնվենցիային,

բ) հայտնաբերված խախտումը հիմնված է այնպիսի ծանրության

դատավարական սխալների կամ թերությունների վրա, որ լուրջ կասկածի տակ է հայտնվում բողոքի առարկա ներպետական վարույթի ելքը:

20.. Վերոնշյալ հանձնարարականի կապակցությամբ Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի մեկնաբանություններիի համաձայն կոնվենցիոն մարմինների փորձի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ հատկապես քրեական իրավունքի ոլորտում գործերի վերանայումը, ներառյալ վերաբացումը, ունի հիմնարար նշանակություն:

Նշված չափանիշներից (Մը, ըստ Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի, վերաբերում է օրինակ այն անձանց, ովքեր դատապարտվել են ազատությունից զրկելու հետ կապված երկարատն պատիժների ն դեռնս գտնվում են քրեակատարողական հիմնարկում, երբ կոնվենցիոն մարմինների կողմից քննվում է գործը: ադ չափանիշի բավարարման համար պերք է լինի ուղիղ

պատճառահետնանքային կապ հայտնաբերված խախտման ն տուժող կողմի համար առաջացած շարունակական բացասական հեվնանքների միջն:

Վերոնշյալ պայմանի առկայության պարագայում, ըստ Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի, (1) խմբում ներառված չափանիշները նպատակաուղղված են ընդգծելու խախտումների բնույթը, որոնց պայմաններում գործերի վերանայումը կամ վերաբացումը հատկապես կարնոր է: Այսպես, «ա» չափանիշին կարող են համապատասխանել այն դեպքերը, երբ օրինակ անձի դատապարտումը ներպետական ատյանների կողմից խախտել է Կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածն այն պատճառով, որ ներպետական մարմինների կողմից քրեորեն պատժելի դիտարկված հայտարարություններն իրավաչափորեն արվել են արտահայտվելու ազատության շրջանակներում, կամ Կոնվենցիայի 9-րդ հոդվածը, քանի որ քրեորեն պատժելի դիտարկված անձի վարքագիծը եղել է կրոնի ազատության իրավաչափ դրսնորում: Ինչ վերաբերում է «բ» չափանիշին, ապա դրան կարող են համապատասխանել այն դեպքերը, երբ օրինակ՝ տուժող կողմը չի ունեցել ժամանակ ն հնարավորություն

19

կազմակերպելու իր պաշտպանություն, քրեական դատավարությունում, երբ դատապարտում`՝ հիմնվլԼ է խոշտանգման արդյունքում ստացված

հայտարարություննեի կամ այն նյութերի վրա, որոնք տուժող կողմը հնարավորություն չի ունեցել ստուգել: Նման թերությունները պետք է լինեն այնպիսի ծանրության, որ լուրջ կասկած առաջացնեն ներպեվական վարույթի արդյունքների վերաբերյալ":

21. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 408-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «/Բացառիկ վերանայում իրականացնող դատարանն իրավասու Լէ չբեկանելու բողոքարկվող դավաւկան ակվ, միայն եթն ծանրակշիո փաստարկների մատնանշմամի հիմնավորում է, որ սույն օրենսգրքի 403րդ հոդվածով նախատեսված հանգամանքներն րատ էության չէին կարող ազդել վարույթի արդյունքի վրա (...)»:

211. Վերոնշյալ իրավադրույթի կապակցությամբ ՀՀ Սահմանադրական դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձնավորել առ այն, որ. «(...) (Իյրավաչամփ նպատակ է հետապնդում վեճի առարկա դրույթով նախատեսվող լրացուցիչ պահանջը: Այն պեվք է դիտարկել ոչ թե իրավունք կամ սսբյեկտիվ հայեցողություն դատական ակտն անվափոխ թողնելուհամար, այլ նորմատիվ պարտադրանք նման հնարավոր դեպքերում ծանրակշիո փաւսվտաւրկներով հիմնավորում ներկայացնելու վերաբերյալ: Պարզապես այսպիսի իրավակարգավորումի նույնպես ենթադրում է իրավական մշակույթի պափշաճ մակարդակ ն «ծանրակշիռ փատրարկների մատնանշմամի հիմնավորում» եզրույթի հայեցողական սահմանների իրավական հազաւկեցում, ինչն օրենադրի ն դատական համարժեք նախադեպ ստեղծելուխնդիրն է: (...) Անհրաժեշտ է նաւն հաշվի առնել, որ նման փաստարկների բացակայության պայմաններում վերանայված դավաւկան ակտի եզրափակիչ մասի անփոփոխ թողնելը կհակասի իրավունքի գերակայության սկզբունքին ն իրավական պետության հիմնարար արժեքներին»:

.Տեխ Բչքնոճւօոյ ոօտօւճոծսող, Շօսոճ1 օ1 Բսւօքօ, ՇօոռումէԼօօ օ1 Խնուտէօոտ, Թօոօուոօոճճեծո Թ (2000)2 օո էհօ Է6-օչաուունօո օ- Էօօքծուոց 01 օօւեմո ՇոՏ65 Հէ մօրոծտեօ 16561 էԹ1Ծոլոջ յսմքծուծուչ օ( էհօ Քաւօքօձո ՇՕԱւէ օք Էաոճո Թլցինտ.

ս Տե'ս ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2013 թվականի մայիսի 3Լի թիվ ՍԴՌ-1099 որոշման 6-րդ կետը:

20

22. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ բողոքարկվող դատական ակտը վերաբերել է մեղադրյալ ԱնկԱլեքսանյանի նկատմամբ դատաքննության փուլում նախնական դատալսումների փուլում ընտրված խափանման միջոցին՝ կալանքին: Այդ որոշման կայացումից հետո, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից բազմաթիվ անգամներ քննության է առնվել մեղադրյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի փոփոխման ն դրա ժամկետի երկարաձգման հարցերը, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի մարտի 13-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ա.Ալեքսանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխվել է ն վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը":

23. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 20-21.1րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ սույն բողոքի քննության պահի դրությամբ Ա.Ալեքսանյանը չի կրում բողոքարկվող օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտից բխող որնէ բացասական հետնանք: Նման պայմաններում Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Ա.Ալեքսանյանի նկատմամբ 3 ամիս ժամկետով կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը ն այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի որոշումը, ինչպես նան Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի ապրիլի 26-ի որոշումները եղել են ժամանակավոր ն դրանց բեկանումը չի վերականգնի մինչ խախտումն առկա իրավիճակը:

24. Վերոգրյալի համատեքստում, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2024 թվականի հունիսի 4-ի թիվ ՍԴՈ1736 որոշումը հիմք չէ Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի ապրիլի 26-ի որոշումը բեկանելու համար:

25. Վերոգրյալի հիման վրա, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Ալեքսանյանի պաշտպան Ա.Մանուկյանի վճռաբեկ բողոքը պետք է մերժել՝ հիմք ռ Տե՛ս նյութեր հատոր 6, թերթեր 102-114:

21

ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ, 17-րդ հոդվածներով, «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք»։ Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի 1-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 28-րդ, 3Լրդ, 33-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 28-րդ, 352-րդ, 361րդ, 362-րդ, 363-րդ, 401403-րդ ն 408-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

1. Արուսյակ Հարությունի Ալեքսանյանի պաշտպան Ա.Մանուկյանի բացառիկ վերանայման բողոքի հիման վրա ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի ապրիլի 26-ի որոշումը նոր հանգամանքի հիմքով վերանայել:

2. Բացառիկ վերանայման արդյունքում բողոքը մերժել:

3. Որ