ՀԿԴ/0133/15/24

ՇԿԴ/0133/15/24

7145 «ՀԵՐՆ սս Ե. ի

ԱՆ

Նկ Ի եւՑ ջ)

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ս.Պետրոսյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Մ.Մակյան

2026 թվականի ապրիլի 8-ին քաղաք Երնանում

ՇԸ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ՝ նան Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

ԱԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով թիվ ՀԿԴ/0133/15/24 դատական վարույթով ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ի որոշման դեմ մեղադրյալ

2

ՑՆ Կգենաա ԱաոաոոաաոորոթաԸ կաշտպան ԳՕհանյանի հատուկ վերանայման բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1 ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչությունում 2018 թվականի հոկտեմբերի 5-ին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 179-րդ հոդվածի 3րդ մասի Լին կետով նախատեսված հանցագործության

հատկանիշներով հարուցվել է թիվ "5" քրեական գործը:

11. ՀՀ քննչական կոմիտեի Արագածոտնի մարզային քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ս.Սուքիասյանի 2020 թվականի հուլիսի 14ի որոշմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետի ն 308-րդ հոդվածի 1-ին ն 2-րդ մասերի հատկանիշներով հարուցված թիվ """"" քրեական գործը միացվել է թիվ """""""" քրեական գործին, իսկ 2021 թվականի հունվարի 27-ի որոշմամբ նույն քրեական գործին է միացվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 325- րդ հոդվածի 1ին մասի հատկանիշներով հարուցված թիվ "5" քրեական գործը, ն նախաքննությունը շարունակվել է թիվ """""" համարով տակ:

12. ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական իշխանության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ն.Մովսիսյանը 2024 թվականի հոկտեմբերի 7-ին որոշում է կայացրել Մ ՀՅՈՅթՅՅՅ նկատմամբ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) 441-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:

2. 2024 թվականի նոյեմբերի 1Լին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ընդհանուր բնույթի ն ընտրական հանցագործությունների քննության վարչության ՀԿԳ քննիչ Գ. Գաբրիելյանը (այսուհետ նան՝` Քննիչ) միջնորդություն է ներկայացրել ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) թիվ Բ»: քրեական վարույթով «Գույքի

3

արգելադրում կիրառելու մասին» 2024 թվականի նոյեմբերի 1-ին կայացված որոշման իրավաչափությունը հաստատելու վերաբերյալ:

2.. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշմամբ Քննիչի միջնորդությունը մերժվել է ն վերացվել է «Գույքի արգելադրում կիրառելու մասին» 2024 թվականի նոյեմբերի 11Լի որոշումը:

3. ՇԸ գլխավոր դատախազության պետական իշխանության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Ն.Մովսիսյանի հատուկ վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշումն ամբողջությամբ բեկանվել է, ն հաստատվել է Քննիչի՝ «Գույքի արգելադրում կիրառելու մասին» 2024 թվականի նոյեմբերի 1Լի որոշման իրավաչափությունը:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ հատուկ վերանայման բողոք է բերել մեղադրյալ Հ: լպաշտպան Գ.Օհանյանը, որը

Վճռաբեկ դատարանի 2025 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

ՃՀատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, դրանք հիմնավորող

փաստարկները ն պահանջը.

Շատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.

5. Բողոքաբերը գտել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը խնդրո առարկա միջնորդությունը հիմնավորելիս բավարարվել է բացառապես մեջբերելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետը, սակայն որնէ կերպ չի հիմնավորել, որ քրեական հետապնդման մարմնի ենթադրությունը ողջամիտ է, որոշմամբ պատճառաբանված չէ, թե մեղադրյալի որ գործողության արդյունքում է վարույթն իրականացնող մարմինը հանգել հետնության, որ նրան պատկանող գույքը կարող է օտարվել, թաքցվել, վնասվել,

4

ոչնչացվել կամ սպառվել, իսկ Վերաքննիչ դատարանը, բավարարելով հսկող դատախազի բողոքը ն հաստատելով Քննիչի 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ի որոշման իրավաչափությունը, թույլ է տրվել դատական սխալ ն միաժամանակ, առերնույթ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող որնէ փաստական կամ իրավական հանգամանք:

Բողոքաբերի պնդմամբ, քննիչի կողմից չի հաղթահարվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5րդ կետով նախատեսված իրավական դրույթը, բավարար փաստեր չեն ներկայացվել, որ առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ արգելադրված գույքը կարող է օտարվել, թաքցվել, վնասվել, ոչնչացվել կամ սպառվել:

Բողոքաբերը նշել է, ըր որթթթ»ո զ«թորթթթԻ թոթթրաը առգրթաաաորոթ ԳՈՅԱ: «Կո» պետական ոչ առնտրային կազմակերպությունում

առանձնապես խոշոր չափերի յուրացման դեպքի առթիվ քրեական գործ նախաձեռնվել է դեռնս 2018 թվականի նոյեմբերի 5-ին, որից հետո տարբեր առիթներով նախաձեռնվել ն նշված գործին են միացվել մի քանի քրեական վարույթներ: Ապդ ընթացքում ՛""" բազմիցս ներկայացել է

հարցաքննությունների, մասնակցել բազմաթիվ քննչական ու այլ վարութային գործողությունների, ն այդ ընթացքում ձեռք չի բերվել որնէ տվյալ իրեն պատկանող գույքը, ընդհուպ հավանականության մակարդակում, նրա կողմից օտարելու վերաբերյալ:

Ըստ բողոքաբերի վարույթն իրականացնող մարմինն իր որոշումը հիմնավորել է նան վարութային ծախսերով, մինչդեռ միջնորդությանը կից նյութերում բացակայում է փորձաքննություն իրականացնելու ն դրա արժեքի մասին վկայող փաստական տվյալ:

Բողոքաբերը միաժամանակ նշել է, որ միջնորդությամբ ն դրան կից ներկայացված նյութերով պարզվել է, որ Քննիչի կողմից արգելադրման ենթակա գույքի արժեքը որոշվել է քրեադատավարական կարգի խախտմամբ, այսինքն՝ առանց որնէ համեմատական վերլուծության գույքերի շուկայական արժեքների, ինչպես նան առանց որնէ մասնագիտական կարծիքի:

5

Բողոքաբերը գտել է նան, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառութան համար՝ փաստարելով, որ բողոքում նշված հիմնավորումներով մեկ այլ քրեական վարույթի շրջանակներում Երնան քաղաքի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2024 թվականի հունվարի 17-ի թիվ ԵԴԼ/0058/15/24 որոշմամբ մերժվել է վարույթն իրականացնող մարմնի՝ գույքի արգելադրման մասին որոշման իրավաչափությունը հաստատելու միջնորդությունը ն նշված որոշումը չի բեկանվել:

6. Արդյունքում բողոքաբերը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ի որոշումը՝ օրինական ուժ տալով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշմանը:

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. Քննիչի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 11-ի՝ «Գույքի արգելադրում կիրառելու մասին» որոշմամբ արձանագրվել է հետնյալը. «/...) ՀՀ Անշարժ գույքի հաշվառման տեղեկատվական համակարգից կատարված հարցման համապատասխան

մեղադրյալ ՀրրրրԻԻ Հթթթրու որոաթթլ, /ոորոորու Ը ԿԿաաթթաոթու ը Կաաաաաաաոոո ՋԵԳրոոո Ի ԿԱ Աաաաթթաաո Է Աաաա: Կեարաաաաաթո, սպիկվամբ սեփականության իրավունքով հաշվառված է «"ոորրԲՒ «ԳԻրԻթԻթ Թ աա Ն ՀԿաաթաոոոթու, որոր 89 Ոա ա: ԳԱԱ Ը «եկե Կերոաաթաաթթու` դրի: շուկայակսմին մուրարկված կաղաստրային արժեքը կազմում" "" ՀՀ դրամ: Իսկ ՀՀ ՆԳՆ էլեկտրոնային ռեգիստրից գատացված տվյալների համաձայն ՅԵ" .անվամը

սեփականության իրավունքով գրանցված ՅՆ մակնիշի "Ր

հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան /ճույլնականացման համար՝ ՑԵոոոաաաաաո, շղղարկմնմ տարեթիվ՝ "որդ որի շուկայական արժեքը րակր ՀՀ-ում գործող ՀՀԼԻՍՏ.ԱՄ»» պաշտոնական կայքի տվյալների կազմում է ՐՀ

6

ՀՀ դիամ, ՀՀ Ն չ-չմակնիշի Բ Հ/Շ ավտոմնքենան /թողարկման

տարեթիվը ՀՀո ժժթթաոոո Կաթո «աաթթթաոոոոո,, արոր, դրի

շուկայական արժեքը րար ՀՀ-ում գործող ՀՀԼԻՍՏ.ԱՄ»» պաշտոնական կայքի տվյալների կազմում է" ՀՀդրամ:

Նկատի ունենալով, ոլ նախաքննությամը պարզվել ն հիմնավորվել է, որ պետությանը պատճառվել է 70.781329 ՀՀ դրամի չափով վնաս, որից գրեթն 39.000.0006Հ2 դրամ գումարր Հ ո" վերականգնել է, .ուարի

անհրաժեշտություն է առաջացել վարութային հնարավոր ծախսերի, պետությաւնը հանցագործությամի պատճառված վնասի հատուցումը ապահովելու համար թիվ ԹԹ» քրեական վարույթով 51781329 ՀՀ դրամի չափով մեղադրյալ" Ցոոթաո, Գագո» լաո: Վ աար թաաո: ` րաոր աաաաաաաոոթ ոոոաոոթա արոր, Բաո: ԲաաԱաոաա: /9:աՅաՈՒ ա: աաա: 89ա աթո: Ցաոաաաաոաա աոաաոաոււ աորորաան: թոթոոթ» ըրակարանի, «ՀԻԼ չջ մակնիշի """""ո հաշվառմնմը

համարանիշի կ ՀՀՀ" չջ մակնիշի """"""րոորռւ Հ/Շ ավփոմնքենաների վրա արգելանք դնել, քանի որ որնէ երաշխիք չկա, որ "ՀՀ ՊՊՄՈՒՒՒՅ չի փորձի նախաքննության փուլում օփարել իր անվամբ հաշվառված շարժական ն անշարժ գույքերը: Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության ԹԼրդ հոդվածի գույքի արգելադրումը կիրառվում է ենթադրյալ հանցագործությամի պատճառված հնարավոր վնասի կամ վարութային հնարավոր ծախսերի հավուցումը ապահովելու համար: Գույքը կարող է արգելադրվել հետնյալ հիմքերից որեւ մեկի առկայության դեպքում մասնավորապես՝ առկա է ողջամիտ ենթադրություն այն մասին, որ այդ գույքը կարող է օտարվել, թաքցվել, վնասվել, ոչնչացվել կամ սպառվել (...)»/:

8. Առաջին ատյանի դատարանը 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշմամբ արձանագրել է հետնյալը. «(...) Դատարանն արձանագրում է, որ գույքն արգելադրելու մասին քննիչի 2024 թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշմեւմը արգելանք է ւ Տե՛ս նյութեր, հատոր 1, թերթեր 50-59:

7

դիվել թիվ 29107018 քրեական, վարուլթով՝ բորոԻԻԻԻԻԻ ԲԻԲԻթթՑՑԻ թթթթթթ»ու սնյվամբ սեփականության իրավունքով հաշվատված՝ "ՀՅՈՒ ԻԻԲԲթթթթթւ, որոր ՋԵաորաոորի Ի Ցանոոոոու, աաթրոոու Բորա ըրի արլակի, ՀՀ""ԻՒ Հ». մակնիշի ԽՈՅՅՅՅՒ» հաշվառման համարանիշի /ճույնականացման համար՝

Ցաաոոոոոաթաաթթթո / թողարկման տարեթիվ՝ «որի կ ՀՀԻԻԻԻԻ «թթու չջ մակնիշի" ՀՇ/ււյնակամացման համար՝ որրԲԻԻթթթթթթոոո, թողարկման տարեթիվը """""". թվականի գույքերի վրա:

Դատարանն արձանագրում է, որ քննիչն իր միջնորդության մեջ որպես նպատակ նշել է ենթադրյալ հանցագործությամը պատճառված հնարավոր վնասի կամ վարութային հնարավոր ծախսերի հատուցումի, իսկ որպես հիմք` այն, որ առկա է ողջամիտ ենթադրություն այն մասին, որ այդ գույքը կարող է օտարվել, թաքցվել, վնասվել, ոչնչացվել կամ սպառվել:

Դատարանը հարկ է համարում փասպել, որ միջնորդությանը կից նյութերում առկա է տվյալ ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված հնարսւվոր վնասի մասին, ավելին` քննիչի կողմից մատնանշվել է այն փաատլ, որ պատճառված վնաս հանդիսացող` 70.781329 ՀՀ դրամից մեղադրյալը վերականգնել է 39.000.000 ՀՀ դրամի, ուսի փասվ է, որ հնարավոր վնաս կարելի է համարել մնացյալ՝ 31781329 ՀՀ դրամը:

Մինեույն ժամանակ չնայած վերոնշյալ փաարին՝ որպես նպատակ նշված հնարավոր ծախսերի հատուցման վերաբերյալ, Դատարանը փաստում է, որ քննիչի կողմից ներկայացված նյութերում չի նշվել ն առկա չէ որնէ տվյալ որը կփաստի առկա ծախսերի մասին, ուսրի Դատարանը՝ հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դավաւվարության օրենսգրքի 297րդ հոդվածի Լին մասը, չունի հնարավորություն միջնորդությունը բավարարել նշված երկու հիմքերից միայն մեկի առկայության պայմաններում:

Դատարանը ցանկանում է անդրադառնալ նան արգելադրման ենթակա գույքերի քննիչի կողմից նշված արժեքներին, մասնավորապես՝ այն համավեքարում, որ քննիչի կողմից 2 շարժական գույքերի վերաբերյալ գույքի շուկայական արժեք նշվել է ՀՀ-ում գործող «ԼԻՍՏ.ԱՄ» պաշտոնական կայքի

8

տվյալներ, իակ անշարժ գույքի վերաբերյալ առկա է ՀՇ կադաարրի կոմիտեի կողմից փրված տեղեկանք ն այս ներկայացված նյութերից պարզ է դառնում, որ գույքերի շուկայական ընդհանուր արժեքը կազմում է 15.138.022 ՀՀ դրամ, սակայն քննիչն իր որոշմամբ արզելադրել է նշված գույքերը 31781329 ՀՀ դրամի չափով, ուստի Դատարանը արձանագրում է, վերոնշյալ գույքերը համակցության մեջ կարող են արգելադրվել 15.158.022 ՀՀ դրամի չափով:

Այսպիսով, հաշվի առնելով վերոգրյալը, Դավարանը գտնում է, որ քննիչի կողմից ներկայացված միջնորդությունը ն դրան կից նյութերում առկա տվյալները բավարար չեն անձի սեփականության իրավունքի սահմանավաւկման, ինչպես նան Դատարանի կողմից դրա իրավաչափության գնահատման համար:

Վերոգրյալի համատեքարում Դատարանն արձանագրում է, որ 2024 թվականի նոյեմբերի 1Լի գույքն արգելադրելու վերաբերյալ որոշումն իրավաչափ չէ, ուսրի քննիչի միջնորդությունը հիմնավոր չէ ն ենթակա է մերժման, իսկ գույքի արգելադրման որոշումը` վերացման (...)»:

9. Վերաքննիչ դատարանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ի որոշմամբ արձանագրել է. «/...) Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մինչդատական վարույթի նկատմամը դավզտաւկան վերահսկողության շիջանակներում կայացված որոշմամբ վերլուծության ենթարկելով վերաբերելի իրավակարգավորումները են դրանք կիրառելով ասյն գործի փաստական տվյալների նկատմամբ` կայացրել է գործի նյութերից չբխող ն չհիմնավորված դատակաւն ակտ:

Այսպես.

Քննիչն իր կողմից 2024 թվականի նոյեմբերի 1Լին կայացված՝ «Գույքի արգելադրում կիրառելու մասին» որոշման մեջ արձանագրել է հեպեյալը. «(..) Նկատի ունենալով, որ նախաքննությամի պարզվել ն հիմնավորվել է, որ պետությանը պատճառվել է 70.781329 ՀՀ դրամի չափով վնաս, որից գրեթն 39.000.000Հ2 դրամ գումարր Հ ՅՅ" վերականգնել է, .ուարի

անհրաժեշտություն է առաջացել վարութային հնարավոր ծախսերի, պետությաւնը 2 Տե'ս նյութեր, հատոր 1, թերթեր 107-122:

9

հանցագործությամի պատճառված վնասի հատուցումն ապահովելու համար թիվ ԹԹ» քրեական վարույթով 31781329 ՀՀ դրամի չափով մեղադրյալ Տ թոթոու ոկակարանի, ՀՀ ԻԻ չչ մակնիշի """"ո" հաշվառման

համարանիշի ե ՀՀ ՅՆ չ» մակնիշի ՅՅ Հ/Հ ավտոմենքենանների

վրա արգելանք դնեն, քանի որ որնէ երաշխիք չկա, որ ՄՊ" չի

փորձի նախաքննության փուլում օփարել իր անվամբ հաշվառված շարժական ն անշարժ գույքերը: Համաձայն ՀՀ քրեական դավաւվարության ԹԼրդ հոդվածի՝ գույքի արգելադրումը կիրառվում է ենթադրյալ հանցագործությամի պատճառված հնարավոր վնասի կամ վարութային հնարավոր ծախսերի հավուցումն ապահովելու համար: Գույքը կարող է արգելադրվել հետնյալ հիմքերից որեւ մեկի առկայության դեպքում մասնավորապես՝ առկա է ողջամիտ ենթադրություն այն մասին, որ այդ գույքը կարող է օտարվել, թաքցվել, վնասվել, ոչնչացվել կամ սպառվել (...)»:

Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է, որ նշվածը բավարար է գույքի արգելադրման հիմքը հատրատված համարելու համար, քանի որ գույքի արգելադրման իրավաչափության դատական արուգմեւն շրջանակներում գույքի նկատմաբ աս կամ այն հնարավոր ներգործության վերաբերյալ

դատողություններն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Այլ խոսքով, ինչպես քրեադատավարական կարգավորումները, այնպես էլ նախադեպային որեւ դիրքորոշում, չեն դրսնորել այնպիսի մոտեցումներ, որոնք կվկայեին այն մասին, որ գույքի արգելադրումն անվերապահորեն պետք է հաջորդի մեղադրյալ հանդիսացող անձի արդեն իսկ կատարված` գույքը թաքցնելու կամ օտարման փորձի գործողություններին:

10

Վերաքննիչ դատարանն րնդգծում է, որ առկա է եղել ենթադրյալ հանցագործությամը պատճառված գույքային վնաս՝ 70.781329 ՀՀ դրամի չափով, որից գրեթն 39.000.000 ՀՀ դրամ գումարի Ն Ր" վերականգեկը է, որից հետո անհրաժեշվաաթյուն է առաջացել վարութային հնարավոր ծախսերի, պետությանը հանցագործությաւմը պատճառված վնասի հատուցումն ապահովելու համար թիվ" քրեական վարույթով՝ 3Լ781329 ՀՀ դրամի չափով մեղադրյալ Թթու ոոոոու, աորու, օնակարանի, ՀՀ "թո չջ մակնիշի "բոթ

հաշվառման համարանիշի են ՀՀ "ԹԻ 2. մանի "` ՀՀՇ

ավտոմնեքենանների վրա արգելանք դնել, սակայն մեղադրյալ Ո ՅԻՅ ՀԹԹթՒՑԹ» ապյականող շարժական ն անշարժ գույքերի շուկայական ինդհանուր արժեքը կազմել է 15.138.022 ՀՀ դրամ: Հաշվի առնելով Տ ԱԱ» մեղսագրվող արարքի բնույթ, կատարման ենթադրյալ

եղանակը, պատճառված վնասի չափը, ինչպես նան հիմք ընդունելով վերոգրյալ իրավանորմերը ն վկայակոչված նախադեպային որոշումները, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեն բացակայում է հնարավոր վարութային ծախսերն ապահովելու վերաբերյալ արգելադրման նպավաւկը, սակայն առկա է ենթադրյալ հանցագործությամը պատճառված հնարավոր վնասի հատուցումն ապահովելու նպատակը, ինչպես նան արգելադրման հիմքը` գույքն օտարելու ողջամիտ հավանականությունը:

Անդրադառնալով մեղադրյալի պաշտպուն Գոո Օհանյանի այն դիտարկմանը, համաձայն որի՝ «(...) բավարար փաստեր չեն ներկայացվել, որ առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ արգելադրված գույքը կարող է օտարվել, թաքցվել, վնասվել, ոչնչացվել կամ սպառվել:

Նման պնդումը պայմանավորված է նան այն հանգամանքով, որ քրեական գործը հարուցվել է ավելի քան 6 փարի առաջ, Հ "` վարույթի

նախաձեռնման սկզբնական փուլից հանդիսացել է առանցքային անձ՝ ապացույցների հաւվաքման ն անհրաժեշտ փեղեկատվության արացման համար, 2024 թվականի հոկտեմբերի 08-ին իրեն Է ներկայացվել հանրային քրեական

11

հետապնդում հարուցելու մասին որոշում, ընդգծենք որ Վիճարկվող միջնորդությունը Դատարան է ներկայացվել դրանից ավելի քան մեկ ամիս հերո: Դեռ ավելին, Հ" «ԲԻՒԳԹթԹԹԳ» 2024 թվականի հունիսի 14ից գտնվել է փաստացի քրեական հետապնդման փակ, այսինքն՝ արդեն իսկ քրեական հետապեղման մարմինների /պետության կողմից դիտարկվել է որպես առերնույթ հանցանք կատարած անձ ն վարութային գործողությունների ընթացքում ծանուցվել այդ մասին: Այս ողջ ընթացքում ձեռք չի բերվել գեթ մեկ տվյալ մեղադրյալին պատկանող գույքը, ընդհուպ հավանականության մակարդակում, օվարելու վերաբերյալ (...)», Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ թեն նշված գործը հարուցվել է 6 փարի առաջ, սաւկայն Ր ՀՑԹԻ» րալրմամի հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին, ինչն էականորեն փոխում է վերջինիս նախկինում ունեցած` վկայի կարգավիճակը քրեադատավարական իմաստով: Այլ խոսքով, այլ է իրավիճակը, երբ անձր քրեական վարույթով ունի վկայի կարգավիճակ ն բոլորովին այլ, երբ վերջինս ձեռք Էէ գ բերում մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ, քանի որ

հանցագործությամբ պատճառված հնարավոր վնասի հատուցումը որպես քրեադատավարական հարկադրանքի միջոց դրվում է մեղադրյալի վրա, որի պայմաններում էականորեն բարձրանում է նրա կողմից իրեն պատկանող գույքն օտարելու կամ թաքցնելու հավանականությունը, ինչպես որ այս դեպքում:

Ինչ վերաբերում է պաշտպան Գոռ Օհանյանի կողմից որպես բողոքի պատասխան ներկայացված այն դիտարկմանը, որ` «(...) Ավելին, միջնորդությամբ ն դրան կից ներկայացված նյութերով պարզվել է, որ քննիչի կողմից արգելադրման ենթակա գույքի արժեքը կատարվել է քրեադավաւվարական կարգի խախտմամբ, այսինքն` առանց որնէ համեմատական վերլուծության գույքերի շուկայական արժեքների, ինչպես նան առանց որեէ մասնագիտական կարծիքի:

Մյուս կողմից, Դավարանե իրավացիորեն նշել է, որ արգելադրված գույքը շատ ավելի մեծ ծավալի Լ, քան պատճառված ենթադրյալ վնասի չափվի, ուստին՝ ներկայացված միջնորդությունը ենթակա Լ եղել մերժման (.-.)», նախ՝ Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է, որ քննիչը միջնորդությանը կից ներկայացրել է ՀՀ

12

կաղասվրի կոմիտեի ղեկավարի տեղակալի կողմից փրված գրության պատճեներ, համաձայն դրի՝ ""»»»»»» «ոժթթթաոոթու «որու պկվավը "Հորի թթռոոթոոոոթ Ջաարոոո ԳաԱԱաաթթաոոո ԳԱաաաաը ԿԱԳ «որոր Գաաաաաթթոթ Բրրութ: իրյ ցեի անշարժ գույքի միավորի նկատմամի գրանցված է սեփականության իրավունք: Նշված անշարժ գույքի միավորի շուկայականին մորարկված կաղատրրային արժեքը կազմում է 4.485.347 (չորս միլիոն չորս հարյուր ութսունհինգ հազար երեք հարյուր քառասունյոթ) ՀՀ դրամ, իսկ ավտոմնքենաների շուկայական արժեքի վերաբերյալ ներկայացրել է «ԼԻՍՏ.ԱՄ» կայքից արտավայված փատրաթղթեր: Ինչ վերաբերում է պաշտպանի այն դիտարկմանը, որ՝ Դատարանն իրավացիորեն նշել 1, որ արգելադրված գույքը շավ. ավելի մեծ ծավալի է, քան պավփճառված ենթադրյալ վնասի չափր, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, ոլչ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է պաշտպանի կողմից մատնանշածի տրամագծորեն հակառակը, մասնավորապես` Առաջին ավփյանի դատարանն արձանագրել է, որ՝ «(..) ներկայացված նյութերից պարզ է դառնում, որ գույքերի շուկայական ընդհանուր արժեքը կազմում է 15.138.022 ՀՀ դրամ, սակայն քննիչն իր որոշմամի արգելադրել է նշված գույքերը 31781529 ՀՀ դրամի չափով ուարի Դատարանը արձանագրում է, վերոնշյալ գույքերը համակցության մեջ կարող են արգելադրվել 15. 138.022 ՀՀ դրամի չափով (..)»:

Քննարկման առարկա դարձնելով Բողոքարերի դիտարկումն առ այե, որ` «(...) Անդրադառնալով դատարանի այն պնդմանը, որ մեղադրյալի գույքերի ընդհանուր արժեքը կազմում է 15.138.022 ՀՀ դրամ մինչդեո քննիչն իր որոշմամբ արգելադրել է 31781529 ՀՀ դրամի չափով, ապա այս կապակցությամի հարկ է նկատել, որ քննիչը ներկայացված միջնորդությամի հիմնավորել է, որ անհրաժեշտություն է առաջացել արգելադրել մեղադրյալին պատկանող 31781329 ՀՀ դրամ արժողության գույքի վրա, մինչդնտ մեղադրյալին պատկանող գույքերի ընդհանուր արժեքը նշված գումարի չափից պակաս է ն կազմում է 15.138.022 ՀՀ դրամ ինչը վկայում է այն մասին, որ հանցագործությամը պափմճառված վնասի հատուցումն ապահովելու համար մեղադրյալի նշված արժեքով գույքը ենթակա է արգելադրման անկախ այն հանգամանքից, թե դա բավարար է արդյոք հանցագործությամբ պատճառված

13

վնասն ամբողջությամբ վերականգեելու համար: Ընդ որում՝ հարկ է նկատել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չէ ` այնպիսի կարգավորում, որ հանցագործությամը պատճառված վնասի չափից պակաս արժեք ունեցող գույքը ենթակա չէ արգելադրման (...)», Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում 1, որ Բողոքաբերի դիվարկումը լիովին փաարարկված է ն ամբողջովին ընդունելի նան Վերաքննիչ դատարանի համար, քանի որ հանցագործությամը պատճառված վնասի հատուցումն ապահովելու համար մեղադրյալի գույքը ենթակա է արգելադրման անկախ այն հանգամանքից, թե դա բավարար է արդյոք հանցագործությամբ պատճառված վնասն ամբողջությամբ վերականգնելու համար, թն՝ ոչ: Հակառակ պայմաններում կափացվի մի իրավիճակ, երր օրինակ ենթադրարար պատճառված վնասի չափ հանդիսացող 51781329 ՀՀ դրամի չափից 500.000 ՀՀ դրաւմի չափով պակաս գույքի առկայությունը նույնպես կարող է դիտվել անհամաչափություն, ինչն անտրամաբանական է ն անթույլատրելի: Այլ է իրավիճակը, երբ արգելադրվում է պատճառված վնասի չափից անհամեմավ մեծ չափի գույք, ինչ անթույլատրելի է ն կարող է հանդիսանալ համաչափության ակզբունքի խախվում:

(-)Նշվածի համատեքարում Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քննարկվող դեպքում համաչափության սկզբունքի իչախտում առկա չէ, հակառակը՝ արգելադրված գույքը բավարար չէ հանցագործությամբ պատճառված վնասն ամբողջությամբ վերականգնելու համար:

Ինչ վերաբերում է Առաջին ատյանի դատարանի հետնությանն աո այն, որ՝ «(..) Միննույն ժամանակ չնայած վերոնշյալ փաարին՝ որպես նպափակ նշված հնարավոր ծախսերի հատուցման վերաբերյալ, Դատարանը փաստում է, որ քննիչի կողմից ներկայացված նյութերում չի նշվել ն առկա չէ որնէ տվյալ որը կփաստի առկա ծախսերի մասին, ուսրի Դատարանը՝ հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դավաւվարության օրենսգրքի 297րդ հոդվածի Լին մասը, չունի հնարավորություն միջնորդությունը բավարարել նշված երկու հիմքերից միայն մեկի առկայության պայմաններում (...)», Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ որպես գույքի արգելադրման իրավաչափությունը հաստատելու պայմոաւն

14

Օրենսդիրը չի նախատեսել երկու պայմանների միաժամանակյա առկայության պահանջ, հետնաբար՝ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամը գույքը կարող է արգելադրվել վերը նշված պայմաններից որեէ մեկի առկայության պայմաններում:

(-)Ամփոփելով վերոշարադրյալը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ասյն որոշմամբ ներկայացված փաստարկներով ն պատճառարանությամի ՀՀ գլխավոր դատախազության պետական իշխանության դեմ ուղղված հանցագործությունների գործերով վարչության պետի տեղակալ Նարեկ Մովսիսյանի կողմից ներկայացրած բողոքը պեվք է բավարարել ն թիվ ՀԿԴ/0133/15/24 դատական վարույթով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին կայացված՝ «Գույքի արգելադրման մասին քննիչի որոշման իրավաչափություն, հատրավտելու վերաբերյալ միջնորդությունը քննելու մասին» որոշումը պերք է բեկանել ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակվե այն է` հատրատել «Գույքի արգելադրում կիրառելու մասին» քննիչի 2024 թվականի նոյեմբերի 1Լի որոշման իրավաչափությունը: (...)»:

Վճոաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

10. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջե բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետնյալն է. արդյո՞ք իրավաչափ է Վերաքննիչ դատարանի դատողությունն Օ առ այն, որ հիմնավորված է մեղադրյալ """""" կողմից արգելադրման ենթակա գույքն օտարելու վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրությունը:

1. ՀՀ Սահմանադրության 60-րդ հոդվածի համաճայն՝

«1. Յուլաքանչյուր ոք ունի օրինական հիմքով ձեռք բերած սեփականությունն իր հայեցողությամբ տիրապետելու, օգտագործելու ն փննօրինելու իրավունք:

(-)

5. Սեփականության իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով հանրության շահերի կամ այլոց հիմնական իրավունքների ն ազատությունների պաշտպանության նպավեաւկով: (..)»։

ՃՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի համաձայն՝

5 Տե՛ս նյութեր, հատոր 2, թերթեր 39-60:

15

«Լ Գույքի արգելադրումը կիրառվում է ենթադրյալ հանցագործությաւվը պատճառված հնարավոր վնասի կամ վարութային հնարավոր ծախսերի հատուցումը, ինչպես նան գույքի հնարավոր բոնագրավումի կամ բոնագանձումն ապահովելու հսւմար:

2. Գոյքը կարող է արգելադրվել հետնյալ հիմքերից որնէ մեկի առկայության դեպքում.

1) ապացույցների գերակշոությամբ հիմնավորվում է, որ այդ գույքն ուղղակի կամ անուղղակի առաջացել կամ արացվե է հանցագործության արդյունքում կամ. այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուվնն է կամ այլ տեսակի օգուտ.

2)ապացույցների գերակշոությամբ հիմնավորվում է, որ այդ գույքը հանցանքի կատարման հաւմար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախավտեսված գործիք է կամ միջոց.

3) ապացույցների գերակշոությամբ հիմնավորվում է, որ այդ գույքը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 31-րդ հոդվածով նախատեսված ահաբեկչական գործունեությունը ֆինանսավորելուն ուղղված գույք է, այդ գույքի օգվւագործումից արացված եկամուտ կամ այլ տեսակի օգուտ.

4) ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվում է, որ այդ գույքը Հայաստանի Հանրապետության քրնական օրենսգրքի 29Լրդ, 292-րդ, 540-րդ կամ: 3Յ99րդ հոդվածներով նախատեսված մաքսանենգության ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության սահմանով տեղափոխված մաքսանենգության առարկա է.

5) առկա է ողջամիտ ենթադրություն այն մասին, որ այդ գույքլ, կարող է օտարվել, թաքցվել, վնասվել, ոչնչացվել կամ սպառվել:

(:.»:

ՃՇՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 132-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Սույն օրենսգրքի ԹԼրդ հոդվածի 2-րդ մասի ԼԷ4-րդ կետերով ն 3-րդ մասով նախատեսված հիմքերով կարող է արգելադրվել ցանկացած Աւեձի գույքը, իսկ այն օրենսգրքի ԹԾԼրդ հոդվածի 2րդ մասի 5րդ կերով նախատեսված հիմքով արգելադրվել կարող է մեղադրյալի կամ նրա գործողությունների համար գույքային

16

պատասխանատվություն կրող անձի գույքը, ներառյալ ընդհանուր սեփականության իրավունքով պատկանող գույքը՝ անկախ գույքի տեսակից ն այն տիրապետողից: Ընդհանուր րաժնային սեփականության դեպքում կարող է արգելադրվել միայն համապավտաւսխաուն րաւժինը:

(-.»

ՃՇՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 133-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ. Նախաքննության ընթացքում գույքն արգելադրվում է քննիչի որոշման հիման վրա: Այդ որոշումը ն այն հիմնավորող նյութերը եռօրյա ժամկետում: ներկայացվում են իրավասու դատարանի հաստատմանը: Դատական վարույթում, գույքն արգելադրվում է դատարանի որոշմամբ:

(:-.)

3. Սույն օրենսգրքի ԹԼրդ հոդվածի 2-րդ մասի ԼԷԼ4-րդ կետելտվ ն 3-րդ մասով նախատեսված հիմքերի առերնութ առկայության դեպքում քննիչը

համապատասխան գույքի արգելադրումն իրականացնում է անհապաղ:լ(...»:

12. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը` 8072իօոօ: Ֆ». աջա, գործով կայացված վճռում, մեկնաբանելով Կոնվենցիայի թիվ 1 արձանագրության Լին հոդվածի դրույթներն արձանագրել է, որ պետք է լինի ողջամիտ հավասարակշոություն պետության կողմից կիրառվող, այդ թվում՝ սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող գույքը վերահսկելու հետ կապված միջոցների ն այդ միջոցների կիրառման արդյունքում ակնկալվող նպատակների միջն: Այս պահանջն արտահայտվում է «արդարացի հավասարակշոություն» ձնակերպմամբ, որը պետք է առկա լինի հասարակության ընդհանուր շահի պահանջների ն անհատի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության միջն:

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն ընդգծել է, որ մեղադրյալի գույքի վրա կալանք դնելն ինքնին ենթակա չէ քննադատության՝ հաշվի առնելով, մասնավորապես, «Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի թիվ 1 արձանագրության 1-ին հոդվածի երկրորդ պարբերություն, սական պետք է հաշվի առնել սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող գույքից օգտվելու

17

սահմանափակմամբ անձի վրա չափազանց ծանը բեռ դնելու ռիսկը ն, հետնաբար, պետք է ապահովել համապատասխան դատավարական երաշխիքներ՝ համոզվելու համար, որ անձի սեփականության իրավունքի վրա առկա ազդեցությունը կամայական կամ ոչ կանխատեսելի չէ՛:

Քրեական վարույթի շրջանակում գույքի արգելադրումը կանոնակարգող՝ վերը մեջբերված նորմերի հաշվառմամբ Վճռաբեկ դատարանը, նախ, կրկնում է, որ օրենսդրորեն տարբերակված են գույքի արգելադրման հիմքերն ու դրանց առկայության ապացուցման շեմերը»:

Վճռաբեկ դատարանն, անդրադառնալով գույքը օտարելու, թաքցնելու, վնասելու, ոչնչացնելու կամ սպառելու հիմքի առկայութան պատշաճ հիմնավորմանը, արձանագրել է հետնյալը. «(...) /Գ/ույքի արգելադրման հիմքերով պայմանավորված՝ օրենադիրը ապացուցման տարբեր շեմեր է նախատեսում: Եթե հանցավոր գործունեության արդյունքում ատացված լինելու կամ հանցանք կատարելու համար նախատեսված գործիք կամ առարկա լինելու հիմքով գույքի արգելադրման համար համապատասխան հիմքի առկայությունը հիմնավորելու համար անհրաժեշտ է հաղթահարել ապացույցների գերակշռության շեմի, ապա, մեղադրյալի կամ երա գործողությունների համար գույքային

պատասխանատվություն կրող անձի գույքը օվարելու թաքցնելու վնասելու, ոչնչացնելու կամ սպառելու հիմքով արգելադրելու համար բավարար է հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի վերաբերյալ ողջամիվ: ենթադրության առկայությունը: Այլ կերպ` կախված հիմքից՝ քննիչի մի դեպքում պեփք է ապացույցների գերակշոությամբ հիմնավորի, որբ, օրինակ, կոնկրետ գույքն ուղղակի կամ անուղղակի առաջացել կամ ավացվել է հանցագործության արդյունքում կում այդ գույքի օգվաւգործումից արացված եկամուտն է կամ այլ տեսակի օգուվ, իսկ մյուս դեպքում պերք է ներկայացնի այնպիսի փաարական տվյալնել, որոնք թույլ կտան ողջամիվ ենթադրություն անելու այն մասին, որ արգելադրվող գույքը կարող է ' Տե՛ս 8072հօոօս ջ. Թատվո գործով 2009 թվականի հունվարի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18274/04, 59- 60-րդ կետեր:

Հաաա: ոանոճ ւ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ՀԿԴ/0039/15/24

18

օտարվել, թաքցվել, վնասվել, ոչնչացվել կամ սպառվել: Վերոշարադրյալից բխում է, որ ապացույցների գերակշոության ն ողջամիվ ենթադրության շեմերը էապես տարբերվում են միմյանցից, քանի որ առաջինն ապացուցման ավելի բարձր բեռ է դնում վարույթն իրականացնող քննիչի վրա` պարտավորեցնելով վերջինիս ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորել արգելադրման ենթակա գույքի ն հանցանքի միջն պատճառական կապի առկայությունը: Մինչդետ ողջամիտ ենթադրության պարագայում ապացուցման շեմն ավելի նվազ է, ն վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է գործով ձեռք բերված վաւարական փվյալ(ներ)ով հիմնավորի գույքը օփաւրելու, թաքցնելու, վնասելու, ոչնչացնելու կամ սպառելու հավանական վտանգը, սակայն այս դեպքում ես քննիչը պետք է որոշակի հիմնավորում ներկայացնի: Գույքը թաքցնելու փչացնելու կամ սպառելու հավանական վտանգր վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է հիմնավորի գույքն արգելադրելու մասին որոշման իրավաչափությունը հաստատելու մասին միջնորդությանը կից ներկայացված` գործով ձեռք բերված փաստական տվյալ(ներ)ով, հակառակ պարագայում: անհարկի կսահմանավաւկվի իր գույքն անարգել տնօրինելու տիրապեվփելու ն օգտագործելու՝ անձի սահմանադրական իրավունքը :(...)».:

3. Վերահաստատելով ն զարգացնելով վերը մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ի տարբերություն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 131րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-4-րդ կետերով նախատեսված հիմքերի, որոնց առկայության համար անհրաժեշտ է, որ ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվի արգելադրման ենթակա գույքի ն ենթադրյալ հանցանքի միջն պատճառական կապը (գույքի հանցավոր ծագում ունենալը կամ հանցանքի գործիք համ միջոց հանդիսանալը), ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով սահմանված հիմքով գույքի արգելադրման ժամանակ պետք է գնահատվի ն հիմնավորվի ոչ թե գույքի հանցավոր բնույթ ունենալը, այլ պետք է քննարկման առարկա հանդիսանա 6 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ի թիվ ՀԿԴ/0073/15/23 որոշման 171-18- րդ կետերը:

19

ապագայում հնարավոր վարութային ծախսերի ն հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման համար անհրաժեշտ՝ մեղադրյալին պատկանող գույքի(երի) տնօրինման հետ կապված մեղադրյալի հավանական վարքագծի դրսնորումը: Մասնավորապես, երբ քննարկման է ենթակա նշված հիմքով գույքի արգելադրումը, ապա վարույթն իրականացնողը պետք է ներկայացնի որոշակի փաստական տվյալներ, որոնք երրորդ անձի մոտ ողջամիտ ենթադրություններ կառաջացնեն առ այն, որ մեղադրյալը կարող է իր գույքի տնօրինումն իրականացնել այնպիսի եղանակներով, որոնք հետագայում կարող են խոչընդոտել նրա կողմից հնարավոր վարութային ծախսերի հատուցման կամ

հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման լիարժեք իրականացմանը: Ընդ որում, վկայակոչվածի գնահատման համատեքստում, վարույթ իրականացնողի կողմից ենթակա չէ գնահատման ն ապացուցման, թե արդյոք մեղադրյալն ունի վարութային ծախսերի կամ հանցագործությամբ պատճառված վնասի հնարավոր հատուցումից խուսափելու դիտավորություն, այսինքն խնդրո առարկա հիմքի առկայության համար պարտադիր չէ, որ մեղադրյալի գույքի տնօրինման հետ կապված ռիսկերը հիմնավորվեն մեղադրյալի կողմից ոչ իրավաչափ վարութային վարքագծի դրսնորմամբ, քանի որ նշված ռիսկերը կարող են առկա լինել նան մեղադրյալի կողմից իրավաչափ գործելու պայմաններում՝ հաշվի առնելով նան անձի՝ նախկինում իրեն պատկանող գույքերը տնօրինելու վերաբերյալ գործողությունները: Ուստի վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ոչ թե պետք է քննարկվի հնարավոր ծախսերի հատուցումից խուսափելու դիտավորությունը, այլ այն, թե արդյոք առկա է ողջամիտ ենթադրություն, որ մեղադրյալը իր գույքը կարող է տնօրինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով սահմանված եղանակներով:

13.. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ մեղադրյալի կողմից գույքի հնարավոր օտարման, թաքցվելու, վնասվելու, ոչնչացվելու կամ սպառվելու հավանականության վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության պատճառաբանման համար գնահատման ենթակա հանգամանքնե կարող են հանդիսանալ

մեղադրյալի դրսնորած վարութային վարքագիծը, նրա կողմից նախորդ

20

ժամանակաշրջանում իրեն պատկանող այլ գույքերի օտարումը, վերջինիս աշխատանքի (գործունեության) բնույթը ն այլ վերաբերելի փաստական տվյալներ: Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ օրենսդիրը ի տարբերություն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 14րդ կետերով սահմանված հիմքերի որոնցով նախատեսված է ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորված լինելու շեմ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով սահմանված հիմքով նախատեսել է ավելի ցածր՝ հիմնավոր ենթադրության առկայության գնահատման չափանիշ, ուստի վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կայացված որոշումը կհամարվի պատճառաբանված ն իրավաչափ, եթե վարույթն իրականացնողի ներկայացրած հիմնավորումները բավարար լինեն երրորդ անձի մոտ մեղադրյալի կողմից գույքի հնարավոր օտարման, թաքցնելու, վնասելու, ոչնչացնելու կամ սպառելու վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության առաջացման համար:

14. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- Քննիչը 2024 թվականի նոյեմբերի 11ի «Գույքի արգելադրում կիրառելու մասին» որոշմամբ նշել է, որ անհրաժեշտ է Հո": լլատկանող գույքի վրա արգելանք դնել, քանի որ որնէ երաշխիք չկա, որ """""""""" չի փորձի նախաքննության փուլում օտարել իր անվամբ հաշվառված շարժական ն անշարժ գույքերը՛:

- Առաջին ատյանի դատարանը 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշմամբ, քննութան առնելով Քննիչի միջնորդությունը, վկայակոչելով «Քննիչի հիմնավորումներ, ըստ էության առանձին պատճառաբանություններ չի ներկայացրել արգելադրման հիմքերի վերաբերյալ",

- Վերաքննիչ դատարանը 2024 թվականի դեկտեմբերի 30-ի որոշմամբ նշել է, որ Քննիչի հիմնավորումները բավարար են գույքի արգելադրման հիմքը հաստատված համարելու համար,։ քանի որ գույքի արգելադրման

7 Տե'ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

Ց Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

21

իրավաչափության դատական ստուգման շրջանակներում գույքի նկատմամբ այս կամ այն հնարավոր ներգործության վերաբերյալ դատողություններն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ, քանի որ ենթադրում են ապագային վերաբերող իրադարձություններ: Այլ խոսքով՝ ինչպես քրեադատավարական կարգավորումները, այնպես էլ նախադեպային որնէ դիրքորոշում չեն դրսնորել այնպիսի մոտեցումներ, որոնք կվկայեին այն մասին, որ գույքի արգելադրումն անվերապահորեն պետք է հաջորդի մեղադրյալ հանդիսացող անձի արդեն իսկ կատարված՝ գույքը թաքցնելու կամ օտարման փորձի գործողություններին: Բացի այդ, Վերաքննի, դատարանը, անդրադառնալով մեղադրյալ: Ր" ՅՀ պաշտպան Գ.Օհանյանի փաստարկներին, նշել է, որ թեն քրեական գործը հարուցվել է 6 տարի առաջ, սակայն ՀՅ" կկատմամբ հանրային

քրեական հետապնդում է հարուցվել 2024 թվականի հոկտեմբերի 07-ին, ինչն էականորեն փոխում է վերջինիս նախկինում ունեցած՝ վկայի կարգավիճակը քրեադատավարական իմաստով: Այլ խոսքով՝ այլ է իրավիճակը, երբ անձը քրեական վարույթով ունի վկայի կարգավիճակ ն բոլորովին այլ, երբ վերջինս ձեռք է բերում մեղադրալի դատավարական կարգավիճակ, քանի որ

հանցագործութամբ պատճառված հնարավոր վնասի հատուցումը որպես քրեադատավարական հարկադրանքի միջոց, դրվում է մեղադրյալի վրա, որի պայմաններում էականորեն բարձրանում է նրա կողմից իրեն պատկանող գույքն օտարելու կամ թաքցնելու հավանականությունը, ինչպես որ այս դեպքում::

15. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 11-113.1-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարա