Ասրյան — ԵԴ/0259/01/18

արք ԵԴ/0259/0118

ՏԱՏ Աու

2 ՏՂ

ԱՏՆ

ՄԻՏ

ՏԱՏՀ 22

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում

գործ թիվ ԵԴ/0259/01/18

Նախագահող դատավոր՝ Մ.Արղամանյան

Դատավորներ՝ Ազարյան

ԱՄնացականյան

06 մարտի 2023 թվական քաղաք Երնան

ՇԸ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Կ.ԲԻՇԱՐՅԱՆԻ

Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Մելիք Ասրյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան|՝ 2020 թվականի հոկտեմբերի 8-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Դավթյանի վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐՔԵՑ

ւ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483- րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

Լ 2017 թվականի նոյեմբերի 28-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կոռուպցիոն կազմակերպված` ն պաշտոնեական հանցագործությունների քննության վարչությունում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին ն 2-րդ կետերով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 62242817 քրեական գործը:

2017 թվականի նոյեմբերի 29-ի որոշմամբ թիվ 62242817 քրեական գործը միացվել է թիվ 86155717 քրեական գործին:

2018 թվականի մարտի 4-ին Մելիք Ասրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311.1 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:

2018 թվականի մարտի 23-ի որոշմամբ թիվ 86155717 ն 62247317 քրեական գործերը միացվել են թիվ 12110917 քրեական գործին:

2018 թվականի ապրիլի 5-ին որոշում է կայացվել Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312.1 հոդվածի Լին մասով՝ արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին:

2018 թվականի ապրիլի 5-ին Մելիք Ասրյանի վերաբերյալ թիվ 62210418 գործն անջատվել է թիվ 12110917 քրեական գործից:

2018 թվականի ապրիլի 18-ին թիվ 62210418 քրեական գործը՝ ըստ մեղադրանքի Մելիք Հենրիկի Ասրյանի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311.1 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ուղարկվել է Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան):

Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի հուլիսի 24-ի որոշմամբ Մելիք Ասրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոխարինվել է գրավով՝ գրավի չափ սահմանելով երկու միլիոն (2.000.000) ՀՀ դրամ գումարը:

2. Առաջին ատյանի դատարանի 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի դատավճռով Մելիք Ասրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3111 հոդվածի 1-ին մասով ն «Էրեբունի-Երնանի հիմնադրման 2800-ամյակի ն Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքի կիրառմամբ ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից:

Նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:

Յ. Վերաքննիչ դատարանի 2020 թվականի հոկտեմբերի 8-ի որոշմամբ մեղադրող Վ.Դոլմազյանի, տուժողի ներկայացուցիչ Ռ.Ռնազյանի, պաշտպաններ Գ.Գալիկյանի ն Ա.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքները մերժվել են, իսկ Առաջին

2

ատյանի դատարանի 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի դատավճիռը` թողնվել անփոփոխ:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոհիշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Դավթյանը:

2021 թվականի մայիսի 18-ի որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ գլխավոր դատախազի վճռաբեկ բողոքն ընդունել է վարույթ: Վճռաբեկ դատարանի 2022 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

5. Բողոք բերած անձը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի 2020 թվականի հոկտեմբերի 8ի որոշմամբ թույ է տրվել դատական սխալ` նյութական ն դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:

Բողոքաբերը, մասնավորապես, փաստարկել է, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից սխալ են կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ ն 3111 հոդվածները, խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 25-րդ, 35-րդ, 126, 127- րդն 358-րդ հոդվածների պահանջները, ինչը հանգեցրել է ապացույցների սխալ գնահատման, հանցավոր արարքի սխալ որակման, ն ամբաստանյալը քրեական պատասխանատվությունից անհիմն ազատվել է:

Ի հիմնավորումն բողոքի հիմքի՝ բողոքաբերն իր անհամաճայնությունն է հայտնել ստորադաս դատարանների այն հետնություններին, որ Մելիք Ասրյանի արարքում բացակայում է շորթմամբ ապօրինի վարձատրություն ստանալու որակյալ հանցակազմը՝ փաստարկելով, որ Մելիք Ասրյանն անազատության մեջ գտնվող, մի շարք հիվանդություններով տառապող, նյութապես անապահով վիճակում գտնվող Էդգար Տոնոյանին դրել է այնպիսի պայմանների մեջ, որ նա հարկադրված է եղել ապօրինի վարձատրություն տալ՝ իր իրավունքներին ն օրենքով պաշտպանվող շահերին սպառնացող վտանգը կանխելու համար:

5Լ Անդրադառնալով ամբաստանյալ Մելիք Ասրյան նկատմամբ

համաներման մասին օրենքի կիրառման իրավաչափությանը՝ բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Մելիք Ասրյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3111 հոդվածի 1-ին մասով, պետք է նշանակեր հիմնական ն լրացուցիչ պատիժ ն «Էրեբունի-Երնանի հիմնադրման 2800-ամյակի ն Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի

կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ

3

օրենքի կիրառմամբ նրան ազատեր միայն հիմնական պատժից, մինչդեռ, դատավճռով առանց պատիժ նշանակելու նրան ազատել է քրեական

պատասխանատվությունից այն պայմաններում, երբ Մելիք Ասրյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ն գործով վարույթը կարճելու օրենսդրական հիմքերը բացակայել են:

ծ. Վերոշարադրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է արարքի վերաորակման ն համաներման մասին օրենքի կիրառմամբ Մելիք Ասրյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու մասով բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2020 թվականի հոկտեմբերի 8-ի որոշումը ն գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության:

Վճռաբեկ բոդոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. Նախաքննության մարմնի կողմից Մելիք Ասրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311.1 հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով մեղադրանք է առաջադրվել հետնյալ արարքի կատարման համար. «(...) Նայ, հանդիսանալով պաշտոնատար անձ չհանդիսացող հանրային ծառայող, անձամի դրամի տեսքով, ակնհայտ ապօրինի անգործություն դրսնորելով, շորթմեւմը, իր համար արացել է ապօրինի վարձատրություն, ։-վարձատրություն տվողի օգտին իր լիազորությունների շիջանակում գործողություն կատարելու ն իր ծառայողական դիրքն օգտագործելով՝ ծառայության զծով հովանավորչությաւն համար: Այսպես.

Ս-Ասրյանը, 12072006թ. մինչն 1703.2017թ. ընկած ժամանակահատվածում, զբաղեցնելով ՀՀ արդարադատության նախարարության աշխատակազմի առանձնացված ստորաբաժանում հանդիսացող քրեակատարողական

ծառայության «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկի բժշկական սպասարկման բաժնի երրորդ կարգի մասնագետի պաշտոնը, ունենալով «Արդարադավաւթյան ենթասպա» հատուկ կոչումը, հիշյալ պաշտոնին նշանակվելու մասին հրամանի, ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի, «Քրեակապտալրողական ծառալությաւն մասին», «Ձերբակալված ն կալանավորված անձանց մասին» ՀՀ օրենքների, ՀՀ կառավարության 26.05.2006թ. Ի/ 825-Ն որոշման, ՀՀ կառավարության 03.08.2006թ. Պ 1543-Ն որոշմաւմը հատրաւպտված Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության

քրեակատարողական ծառալյությաւն կալանավորվածներին պահելու վայրերի ն ուղղիչ հիմնարկների ներքին կանոնակարգի դրույթների ուժով հանդիսանալով պետական ծառալյող, օժտված լինելով իր իրավասության սահմաններում որոշում: կայացնելու լիազորությամբ, միննույն ժամանակ ՀՀ արդարադատության նախարարի 22082016թ. Մ 357-Ա հրամանի համաձայն՝ ընդգրկված լինելով

4

հանրային ծառայության պաշտոնների անվանացանկում` հասփիքացուցակում, «Հանրային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի դրույթների ուժով հանդիսացել է պաշտոնավաւր Աւեձ չհանդիսացող հանրային ծառայող:

Որպես «Նուրարաշե» քրեակատարողական հիմնարկի բժշկական

սպասարկման բաժնի երրորդ կարգի մասնագետ Մ.Ասրյանը, հերթափոխային ծառայության ընթացքում, ի թիվս այլ լիազորությունների, իրավասու լինելով ընդունել «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկի կալանավորներին ն

դատապարտյալներին, նրանց ցուցաբերել բժշկական օգնություն, իրականացնել բժիշկ մասնագետի կողմից արված նշանակումները, ազատազրկման ձնով պատիժ կրող դարապարտյալ Էդգար Ղուկասի Տոնոյանի նկատմամբ ակնհայտ ապօրինի անգործություն դրսնորելու՝ հասանելիք դեղորայքը ժամանակին չտրամադրելու սպառնալիքով, օգվվելով իրենից ծառայողական կախվածության մեջ գտնվող դատապարտյալի վիճակից, նրան դնելով այնպիսի իրադրության մեջ, որ վերջինը հարկադրված լինի ապօրինի վարձատրությամբ արանալ իրեն հասանելիք դեղորայքը, այդ կերպ պաշտպանել իր օրինական շահերը, շորթմամբ, 2016 թվականի վերջին եռամսյակում Է.Տոնոյանից պահանջել ն թիվ 012 խցում անձամբ ավմաւցել Լ 120.000 ՀՀ դրամ ն մեկ օծանելիք՝ դրա դիմաց վրամադրելով դեղորայքն ու խոտարանալով հետագայում ծառայողական դիրքն օգվագործել

դափապարտյալի օգտին՝ ծառայության գծով հովանավորչություն դրսնորելու համար (...)»:

8. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն` «(...) Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ Մելիք Հենրիկի Ասրյանը, հանդիսանալով պաշտոնատար անձ չհանդիսացող հանրային ծառայող, անձամի արացել է ապօրինի վարձատրություն` Էդգար Տոնոյանի օգտին իր լիազորությունների շիջանակում գործողություն կավփարելու համար:

Քրեական գործում առկա ողջ նյութերի հերազովղությունից պարզ է դառնում, որ Մելիք Ասրյանի կողմից շորթմամբ գումար պահանջելու հանգամանքը բացակայում է, քանի որ ապօրինի վարձատրություն տալը պայմանավորվել է երկու կողմի համար փոխշահավետ համագործակցության հետեանքով:

Այսպես, շորթման փաստի մասին ուղղակիորեն ցուցմունք է փվել միայն սույն քրեական գործով տուժող Էղգար Տոնոյանը, իսկ որպես անուղղակի ապացույց հանդիսանում է Վարդգես Գնորգյանի ցուցմունքը, ով դեպքին, դրան նախորդող ն հաջորդող ժամանակահավտվածում ընթացող իրադարձություններին ներկա չի եղել, այլ դրա մասին տեղեկացել է Իղգար Տոնոյանից՝ դրանից շուրջ 4-5 ամիս անց (թանի որ վերջինը 012 խուց է տեղափոխվել 2017 թվականի ապրիլի 20-ից) ն իր 2 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1, էջեր 142-143:

5

ցուցմունքում հայտել է, որ Էդգար Տոնոյանն է պատմել, որ Մելիք Ասրյանը գումար է պահանջել: Ավելին՝ Վարդգես Գնորգյանը ցուցմունքով հայտնել է, որ Մելիք Ասրյանը դիտավորյալ ձգձգել ն չի տվել Էդգար Տոնոյանին հասանելի հոզեմետ դեղերը, այնինչ Էդգար Տոնոյանը նշել է, որ չի եղել դեպք, որ դեղերը չվան, սակայն մշտապես ուշ ժեւմերի են վվել: Ընդ որում, դեղերը փրամադրված լինելու փաարը հաստատվում է նան այլ ցուցմունքներով:

Քրեական գործով անցնող մյուս վկաները, մասնավորապես՝ Ալեն Զոզայանը, Թաթուլ Հակոբյանը, ովքեր դեպքի պահին եղել են նույն տարածքում՝ 012 խցում ն դրա դրսի հատվածում, գումար արանալու մասին որնէ տեղեկություն չեն ունեցել, չեն տեսել ն լսել, որ Էդգար Տոնոյանը գումար ու դուխի տա Մելիք Ասրյանին, այլ դրա մասին տեղեկացել են միայն տեսագրությունը դիտելուց հետ: Իսկ դեպքի վայրում եղած մյուս վկան՝ Գուրգեն Ասատրյանը, թեն հաստատել է, որ տեղյակ է եղել տեսանկարահանման մասին, իմացել է, որ Մելիք Ասրյանը գումար է պահանջել Էդգար Տոնոյանից, սակայն չի կարծել, որ դեղերը դիտավորյալ ուշ մտած լինեն:

Ավելին` տեսագրությունը նույնպես չի վկայում, որ Մելիք Ասրյանը շորթմամը՝ հարկադրանքի ն սպառնալիքի միջոցով է ապօրինի վարձատրություն սվնացել, այլ ընդհակառակը՝ տեսագրությունից երնում է, որ Մելիք Ասրյանը ն Իղգար Տոնոյանը միմյանց հե. հանգիար զրուցլ են ն գտնվե են բավականին ջերմ հարաբերութունների մեջ:

Ընդ որում, նման հարաբերությունների մասին կարող է վկայել նան այն փաստը, որ Էղգար Տոնոյանը Մելիք Ասրյանին գումարի հետ միասին տվել է նան դուխի, որի վերաբերյալ ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատական նիստերի ընթացքում որնեԼ վփրամարանված պատճառաբանհություն չի բերվել: Այսինքն՝ Դատարանի համար անհասկաւնալի է, թե ինչու սպառնալիքի, հարկադրանքի կամ այլ ներգործության ազդեցության տակ գվեվող անձր բացի գումարից, իր կամքով պետք է ինչ-որ բան նվիրեր շորթում իրականացնողին: Հետնաբար, նշվածը նս խոսում է, որ կողմերի շավ ավելի գործել են փոխհամաձայնությաւն շրջանակներում ն երկուսն էլ որոշակի շահագրգովածություն են ունեցել տեղի ունեցող «գործարքից», քան այն մասին, որ փուժող Էդգար Տոնոյանը հարկադրված, շորթման հետնանքով գումար Լ տվել Մելիք Ասրյանին: Ավելին` փոխադարձ համագործակցությաւն, մեղադրյալի ն տուժողի լավ հարաբերությունների մասին կարող է վկայել նան այն, որ 2016 թվականի դեկտեմբերին մեղադրյալը խիար նկատողություն է ատաւցել Էդգար Տոնոյանի անալիզները քրնակատարողական հիմնարկից դուրս տանելու համար: Այսինքն` Մելիք Ասրյանը, իրեն վտանգի տակ դնելով, տուժովի օգտին կատարել է գործողություն, ինչը մեկ անգամ նս ողջամտորեն հանգեցնում է այն գնահատականին, որ տուժողը ն ամբաստանյալը

6

տնական ժամանակ գտեվել են նորմալ հարարերությունների մեջ ն միմյանց օգտին փոխադարձ գործողություններ են կատարել:

Շորթման փատրի գնահատման վփեսանկյունից Դատարանի համար

հատկանշական է նաւն վուժողի անձը, քանի որ քրեական գործով անցնող վկաները հայտնել են, որ Էղգար Տոնոյանը հանդիսանում է բողոքավոր անձ, իսկ վերջինը նույնպես հաստատել է այդ հանգամանքը ն ավելացրել, որ իրեն ճանաչում են որպես գրող-ջնջող անձի. ինքը յուրաքանչյուր հնարավոր ապօրինության կամ իրավունքների խախտման մասին բարձրաձայնում է: Նման պայմաններում իրատեսական չէ, որ Էդգար Տոնոյանից 2016 թվականի վերջին եռամսյակում տեղի ունենա շորթում, իսկ վերջինը հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնի շուրջ մեկ փարի անց՝ 2017 թվականի նոյեմբերի 27-ին: Այսինքն՝ Դատարանի համար պարզ չէ, թե ինչու իր իրավունքները հարակ պաշտպանող, իրավունքների խախտման մասին բարձրաձայնող անձն խրենից շորթմամբ ապօրինի վարձատրություն սվնաւնալու մասին հայտնել է դեպքից մեկ փարի անց, առավել ես այն պայմաններում, երբ տուժողը հավաստել է, որ իր բողոքների պատճառով քրեակատարողական հիմնարկի մի շարք աշխավակիցներ, այդ թվում՝ բուժակներ, տեղափոխվել են այլ քրեակատարողական հիմնարկներ:

ալ խոսքով Դատարանի համար առնվազն տարօրինակ է, որ

քրեակատարողական հիմնարկում պատժի կրման ընթացքում Էդգար Տոնոյանը, չունենելով որնէ կաշկանդվածություն տարբեր հարցերի վերաբերյալ բողոքներ ներկայացնելու, դիմումներ գրելու, այդ թվում նան՝ այլ պերական մարմիններին, սակայն հասանելիք դեղերը ժամանակին արանալու շուրջ ենթարկվել է հարկադրանքի ն շորթման:

Այսպիսով՝ Դատարանը գտնում է, որ Մելիք Ասրյանի կատարած արարքը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311 Էրդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետին, այլ առաջադրված մեղադրանքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311 Էրդ հոդվածի Լին մասով:

Սույն գործով Մելիք Հենրիկի Ասրյանը մեղավոր է ճանաչվել 2016 թվականի վերջին եռամսյակում կատարած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 31.Լրդ հոդվածի Էին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ, որի համար նախատեսված է պատիժ՝ ազատազրկում՝ առավելագույնը երեք փարի ժամկետով:

Տվյալ դեպքում արացվել է այնպես, որ Մելիք Ասրյանը մեղավոր է ճանաչվել այնպիսի արարքի կատարման մեջ, որ առյնիսկ ամենից խիար պատիժը նշանակելու դեպքում վերջինը Համաներման մասին օրենքի կիրաոմամի պետք է ազատվի նշանակված պավժից: Միննույն ժամանակ, Մելիք Ասրյանին, եթե ի ակզբանն մեղադրանք առաջադիված լիներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 31.Էրդ

7

հոդվածի Լին մասով, ապա վերջինի համաձայնության դեպքում այն քրեսւկան գործի վարույթը ենթակա էր կարճման, իսկ քրեական հետապնդումը՝ դադարեցման: Այսինքն, փվյալ դեպքում անձի նկատմամը պատիժ նշանակելը կկրի ձնական բնույթ, քանի որ Մելիք Ասրյանը մեղավոր է ճանաչվել այնպիսի արարք կատարելու համար, որով ինքնրարինքյան քրեական հետապնդումը ենթեւկաւ է դադարեցման ն որեէ կերպ պայմանավորված չէ Դատարանի կողմից նշանակվելիք պատժի չափով, ուստի Մելիք Ասրյանին առանց պատիժ նշանակելու պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից:

Միաժամանակ, Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ սույն քրեական գործով, դավավարական տեխնիկայի առումով, հնարավոր չէր կայացնել քրեական գործի վարույթը կարճելու ն քրեական հերապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում, քանի որ անհրաժեշտ էր քննարկել անձի մեղավորության հարցը, ինչից հեմտ միայն կատարել մեղսագրվող արարքի վերաորակում, որն էլ հնարավոր էր կատարել միայն դատավճոով:

Հիմք ընդունելով վերը նշվածը ն նկատի ունենալով, որ Մելիք Ասրյանի վերաբերյալ քրեական գործի քննությունն ավարտվել է՝ Դատարանը գտնում է, որ «Էրեբունի-Երնանի հիմնադրման 2800-ամյակի ն Հայաստանի առաջին հանրապեվաւթյան անկախության հոչակման 100-աւմյակի կապակցությաւմը քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքի կիրառմամբ Մելիք Հենրիկի Ասրյանին պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից (:.)»:

9. Վերաքննիչ դատարանն իր որոշմամբ արձանագրել է. «/...) Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետնության, որ «հիմնավոր կասկածից» վեր ապացուցողական չափանիշով հաստատված համարելով պաշտոնավզտար անձ չհանդիսացող հանրային ծառայող Մելիք Ասրյանի կողմից դատապարտյալ Էդգար Տոնոյանի օգտին իր լիազորությունների շրջանակում գործողություն կազալրելու համար ապօրինի վարձատրություն` 120.000 ՀՀ դրամ ստանալու հանգամանքը, Երեան քաղաքի ընդհանուր իրավասության, դատարանը գործով ձեռք բերված ապացույցների վերլուծության ու գնահատման արդյունքում իրավացիորեն հանգել է հետնության, որ կոնկրետ դեպքում բացակայում է արարքը ծանրացնող հանգամանքում, այն է՝ շորթմամբ կատարելու բաղադրիչը, հետնաբար նրան մեղսագրված հանցանքը ենթակա է վերաորակման ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311 Լ րդ հոդվածի Լին մասով:

Երեան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը Մելիք Ասրյանին մեղավոր ճանաչվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311Լրդ հոդվածի Էին մասով, 3 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3, էջեր 154-160:

8

համաներման ակտի կիրառմամբ նրան իրավացիորեն ազատել է քրեական պատասխանատվությունից:

Այս առումով նույնպես առաջին ատյանի դատարանի հերնությունները հիմնավորված ու պատճառարանված են ն դրանք համապատասխանում են ինչպես ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրության, այնպես էլ «Էրեբունի- Երնանի հիմնադրման 2800-ամյակի ն Հայաստանի առաջին հանրապետություն անկախության հոչակման 100-աւմյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին 0Լ112018թ-ի ՀՀ օրենքի դրույթներին (...)»:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

10. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կաշառք կամ ապօրինի վարձատրություն շորթելու հանցակազմերի մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման ն իրավունքի զարգացման խնդիր: Ուստի, Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղենիշային լինել համանման փաստական հանգամանքներ ունեցող գործերով միատեսակ իրավակիրառ պրակտիկայի ձնավորման համար:

1Լ Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավորված են արդոք ստորադաս դատարանների

հետնություններն առ այն, որ ամբաստանյալ Մելիք Ասրյանի արարքում բացակայում են շորթմամբ ապօրինի վարձատրություն ստանալու հանցակազմի հատկանիշները:

12. «Կոռուպցիայի մասին» քրեական իրավունքի կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Յարաքանչյուր Կողմ պետք է ընդունի այնպիսի օրենադրական ն այլ միջոցնե, որոնք Փանհրաժեշտ են, իր ներպեարական իրավունքին համապատասխան, քրեականացնելու որե պետական պաշտոնյայի՝

դիտավորությամի, ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն նրա կամ ուրիշ որնէ մեկի համար անհիմն որնէ օգուր պահանջելը կամ արանալը կամ նման օգուտի առաջարկ կամ խոստում ընդունելը, որպեսզի այդ պաշտոնյան իր իրավասության շիջանակներում որնէ գործողություն կավարի կամ դրա կատարումից ձեռնպաւհ մնա»:

«Կոռուպցիայի դեմ» ՄԱԿ-ի կոնվենցիայի 15րդ հոդվածի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուն Մասնակից պեվփաւթյոն պետք Լ ձեռնարկի այնպիսի օրենադրական ն այլ միջոցներ, որոնք կարող են անհրաժեշտ լինել քրեական իրավախախտում սահմանելու համար, երը դրանք կատարվում են միտումնավոր. (-) շորթում, կամ պաշտոնատար անձի կողմից ուղղակիորեն կամ 4 Տե՛ս քրեական զործ, հատոր 5, էջեր 52-58:

9

անուղղակիորեն անձամի պաշտոնատար անձի կամ այլ ֆիզիկական կամ իրավարանական անձի համար որեէ ոչ իրավաչափ առավելություն ընդունելը նրա համար, որ այդ պաշտոնատար անձր կատարի որեէ գործողություն կամ չկատարի որեէ գործողություն իր պաշմտնեական պարտականությունները կատարելիս»:

3. ՀՀ սահմանադրական դատարանը, գտնելով, որ 1999 թվականի հունվարի 27-ին Ստրասբուրգում ստորագրված՝ «Կոռուպցիայի մասին» քրեական իրավունքի կոնվենցիայում (կից հայտարարություններով) ամրագրված

պարտավորությունները համապատասխանում են ՀՀ Սահմանադրությանը, միաժամանակ արձանագրել է. «Քննություն առարկա կոնվենցիայի 2-րդ, 3-րդ, 7-րդ, 8-րդ 12-րդ, 14-րդ հոդվածները համապատասխանաբար սահմանում են պետական պաշտոնյաների ակտիվ ն պասիվ կաշառակերության (...) հանցագործությունների հանցակազմերը:

Կոնվենցիայով Հայաարանի Հանրապետությունն պարտավորվում է, իր ներպետական իրավունքին համապատասխաւն, ընդունել այնպիսի օրենադրական ն այլ միջոցներ, որոնք անհրաժեշտ են քրեականացնկու հումար.

- ազգային պետական պաշտոնյաների` կոնվենցիայի 2րդ ն 3րդ

հոդվածներով նախատեսված արարքները ն հանցակցությունն այդ արարքներին, (.-.)»:

.Լ «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքում լրացումներ կատարելու մասին» 2008 թվականի մայիսի 24-ի ՀՕ-49-Ն օրենքով Հայաստանի Հանրապետության 2003 թվականի ապրիլի 18-ի քրեական օրենսգիրքը լրացվել է պաշտոնատար անձ չհանդիսացող հանրային ծառայողի կողմից ապօրինի վարձատրություն ստանալու համար քրեական ապատասխանատվություն նախատեսող 3111 հոդվածով, որի համաձայն՝

«ւ. Պաշտոնատար անձ չհանդիսացող հանրային պաշտոն զրաղեցնող անձի, հանրային ծառայողի կողմից ապօրինի վարձատրություն սվւաւնալը, այսինքն պաշտոնատար անձ չհանդիսացող հանրային պաշտոն զբաղեցնող անձի, հանրային ծառայողի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որնէ այլ առավելություն ատանալը կամ պահանջելը կամ արանալու խոարումը կամ առաջարկն ընդունելը` վարձատրություն տվողի կամ երա ներկայացրած անձի օգտին հանրային պաշտոն զբաղեցնող անձի, հանրային ծառայողի կողմից իր լիազորությունների շրջանակներում որեէ գործողություն կատարեու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական կամ ծառայողական դիրքն օգվաւգործելով 5 Տե՛ս ՀՀ սահմանադրական դատարանի 2004 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՍԴՈ-483 որոշման 2-րդ կետը:

10

այդպիսի գործողություն, կատարելուն կամ չկատարելուն նպատրելու կամ ծառայության զծով հովանավորչության կամ թողտվությաւն համար:

3 Նույն արարքը, որը կապարվել է՝

1 շորթմամբ (...)»:

3.2. Այսպիսով, հիմք ընդունելով սույն որոշման 12-3.-րդ կետերում մեջբերված իրավադրույթներն ու իրավական դիրքորոշումը, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ ինչպես պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք, այնպես էլ որպես այդպիսին չհանդիսացող հանրային ծառայողի կողմից ապօրինի վարձատրություն ստանալը հավասարապես վտանգավոր կոռուպցիոն երնույթներ են, իսկ պաշտոնատար անձ չհանդիսացող հանրային պաշտոն զբաղեցնող անձի, հանրային ծառայողի կողմից ապօրինի վարձատրություն ստանալու արարքի քրեականացումը պայմանավորված է Հայաստանի Հանրապետության ստանձնած միջազգային պարտավորություններով:։ Ընդ որում, «Կոռուպցիայի մասին» քաղաքացիական իրավունքի կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածի համաձայն՝ կոռուպցիան ենթադրում է ոչ միայն ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն կաշառք, այլն ցանկացած անհիմն օգուվ կամ այդպիսի օգուփի խոստում պահանջելը, առաջարկելը, փալր կամ ընդունելը:

Պետք է նկատել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 31-րդ ն 3111 հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերը միմյանցից տարբերվում են միայն

հանցագործության սուբյեկտով, իսկ հանցակազմի օբյեկտիվ ն սուբյեկտիվ մնացած հատկանիշները նույնանում են: Այդ իսկ պատճառով 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ն 2022 թվականի հուլիսի 1-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքով քննարկվող հանցակազմերը միավորվել են՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ պաշտոնատար անձի հասկացությունն օրենսդրորեն ընդլայնվել է՝ որպես այդպիսին դիտարկելով նան հանրային ծառայողին ն հանրային պաշտոն զբաղեցնող անձանց:

14 Վճռաբեկ դատարանը կաշառք պահանջելու ն շորթմամբ կաշառք ստանալու հանցակազմերի տարբերակման հարցին անդրադարձել է Իդուարդ Զաքարյանի ն այլոց վերաբերյալ գործով կայացված որոշման շրջանակներում՝ արտահայտելով հետնյալ իրավական դիրքորոշումը. «/Այյն դեպքերում, երը պահանջը զուգորդվում է ապառնալիքով, մասնավորապեճմ կաշառք չմալու դեպքում անձի իրավունքներն ու օրինական շահերը ոտնահարելու վերաբերյալ կամ անձին այնպիսի պայմանների մեջ դնելով, որ վերջինս հարկադրված լինի կաշառք տփալ իր իրավունքներին ն օրենքով պաշվայանվող շահերին սպառնացող հնարավոր վրանգը կանխելու համար, արարքը պեւրք է որակել որպես շորթմեւմբ կաշառք պահանջել: Այլ խոսքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի Էին

11

մասով նախատեսված «պահանջի» ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով նախատեսված «շորթման» սահմանազաւտմաւն հիմքում պետք է դրվի սպառնալիքի առկայության հանգամանքը:

Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդզծում է, որ քննարկվող ծանրացնող հանգամանքն առկա է, եթե կաշառք տվողը օրինական շահեր է ունեցել, հակաոաւկ դեպքում սպառնալիքով զուգորդված պահանջը պերք է որակվի 31-րդ հոդվածի Լին կամ 2-րդ մասերովթ»:

141. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված՝ կաշառքի շորթման հանցակազմի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումները հավասարապես կիրառելի են նան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3111 հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով նախատեսված` պաշտոնատար անձ չհանդիսացող հանրային պաշտոն զբաղեցնող անձի, հանրային ծառայողի կողմից ապօրինի վարձատրություն շորթելու որակյալ հանցակազմի նկատմամբ: Մասնավորապես, եթե ապօրինի վարձատրության պահանջը զուգորդվում է անձի իրավունքներն ու օրինական շահերը ոտնահարելու սպառնալիքով, ներաոյալ՝ անձին այնպիսի վիճակի մեջ դնելով, որ վերջինս հարկադրված լինի վարձատրություն տալ՝ իր իրավունքներին ն օրենքով պաշտպանվող շահերին սպառնացող հնարավոր վտանգը կանխելու համար, ապա արարքը պետք է որակվի քննարկվող ծանրացնող հանգամանքով:

15. Վերահաստատելով ն զարգացնելով Իդ. Զաքարյանի ն այլոց վերաբերյալ որոշման շրջանակներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ կաշառք կամ ապօրինի վարձատրություն շորթելու որակյալ հանցակազմի առկայությունը հավաստելու տեսանկյունից կարնոր է կաշառք Ան/կամ ապօրինի 6վարձատրութուն ստացողի ն տվողի

հարաբերությունների բնույթի, վերջինիս կարգավիճակի, առողջական վիճակի, կախվածության հարաբերությունների առկայության, ինչպես նան խոցելի վիճակում գտնվելու վերաբերյալ գործում առկա այլ փաստական տվյալների համակողմանի զնահատումը: Մասնավորապես, եթե վերոնշյալ հանգամանքների՝ իրենց ամբողջության մեջ դիտարկումը վկայում է, որ թեն պաշտոնատար անձի կամ որպես այդպիսին չհանդիսացող հանրային ծառայողի կողմից կաշառք կամ ապօրինի վարձատրություն պահանջելիս կամ ստանալիս անձի իրավուքները, ազատությունները կամ օրինական շահերը ոտնահարելու ուղղակի սպառնալիք չի տրվել, սակայն իրենից որոշակի առումով կախվածության կամ խոցելի վիճակում գտնվող անձը դրվել է այնպիսի պայմաններում, որ ստիպված՝ իր իրավունքները, 5 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Իդուարդ Զաքարյանի ն այլոց վերաբերյալ գործով 2014 օգոստոսի 15- ի թիվ ԵԿԴ/0002/01/03 որոշման 24-րդ կետը:

12

ազատությունները կամ օրինական շահերը պաշտպանելու նպատակով, տվել է կաշառք կամ ապօրինի վարձատրություն ապա քննարկվող հանցակազմերի ծանրացնող հանգամանքը՝ շորթմամբ կատարված լինելը, առկա է:

Վճռաբեկ դատարանի նման դիրքորոշումը պայմանավորված է այն

հանգամանքով, որ անձի իրավունքները, ազատությունները ն օրինական շահերը ոտնահարելու համապատասխան սուբյեկտի սպառնալիքը կարող է ունենալ ոչ միայն ուղղակի ն խոսքային (վերբալ), այլ նան ոչ խոսքային ու վարքագծի այնպիսի արտահայտում, որպիսին ունակ կլինի հարկադրելու ոտնձգության հասցեատիրոջը տալ |յլթ6տկաշաո, կամ ապօրինի վարձատրություն իր իրավունքները, ազատությունները կամ օրինական շահերը պաշտպանելու համար:

15... Այս համատեքստում դիտարկելով ազատությունից զրկված ն հատկապես առողջական որոշակի խնդիրներ ունեցող անձանցից կաշառք ն/կամ ապօրինի վարձատրություն պահանջելու կամ ստանալու դեպքերը՝ պետք է նկատի ունենալ, որ վերոնշյալ անձինք, իրենց կարգավիճակով պայմանավորված, արդեն իսկ գտնվում են խոցելի վիճակում: Այսպես` Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ ՕՁ նան Եվրոպական դատարան) իր նախադեպային իրավունքի շրջանակներում մշտապես ընդգծել է, որ անազատության մեջ գփնվող անձինք խոցելի վիճակում են, ն ազգային իշխանություններն ունեն նրանց առողջություն Օ ու բարօրություն, Օ։»9պաշտպանելու պարտականություն: Ազատությունից զրկելու պայմաններն անձի մոտ որնէ դեպքում չսյեւրք է վախի, անհանգավության ն սփտրադասության զգացումներ առաջացնեն, քանի որ դրանք ունեն անձի ֆիզիկական ու մկավոր դիմակայությունը կովվելու ն նրան նվատրացնելու հավկությունձ:

Անդրադառնալով մտավոր առողջության խնդիրներ ունեցող անձանց ազատությունից զրկելու պայմաններին՝ Եվրոպական դատարանը փաստել է, որ երանք, հասարակ բանտարկյալների համնեմավ, խոցելի են, իսկ բանտախցում կեցության որոշակի պայմանները կարող են հանգեցնել վերջիններիս առողջության համար վտանգի, իրենց արորադաս վիճակում զգալու ռիսկի, ինչպես նան սթրեսի ու անհանգարության առաջացման: Վերոնշյալի հաշվառմամբ` Եվրոպական դատարանն ընդգծել է, որ այդպիսի իրավիճակն առաջացնում է Եվրոպական կոնվենցիայի պահպանության նկատմամբ հսկողության առնչությամբ հատուկ զգոնություն դրսնորելու պարտականություն:: 7Տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ 3/ՍՏ14Բ4777 7. 42ԽԹ841/4Դ գործով 2017 թվականի օգոստոսի 4-ի վճիռը, գանգատ թիվ 47095/09, 53-54 կետեր:

8 Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ ՏԵԼԴՈՕՆՍԻԱ չ. ԲԹՂՈԵՇԽ գործով 1999 թվականի հուլիսի 28-ի վճիռը, գանգատ թիվ 25803/94, կետ 99: » Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ ՕՕԴՈՆՄ չ. 8.ւՇ1ՍԽԼ գործով 2019 թվականի հունվարի 31ի վճիռը, գանգատ թիվ 18052/11, կետ 145:

13

Մտավոր առողջության խնդիրներ ունեցող անձանց դեպքում ազատությունից զրկելու պայմանների համապատասխանությունը Եվրոպական կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի պահանջներին պարզելու համար պետք է հաշվի առնել վերոնշյալ անձանց խոցելիությունը ն որոշ դեպքերում հստակ կերպով կամ ընդհանրապես բողոքելու նրանց անկարողությունը, թն ինչպես է որնէ կոնկրեվ վերաբերմունք ազդել իրենց վրա: Եվրոպական դատարանն ընդհանուր առմամբ արձանագրել է, որ մփրավոր առողջության խնդիրներ ունեցող դափապարվյալները հավուկ վերաբերմունքի կարիք ունեն»:

16. Ընդհանրացնելով սույն որոշման 14.115-րդ կետերում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, դրանք դիտարկելով Եվրոպական դատարանի՝ սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ազատությունից զրկված անձից կաշառք կամ ապօրինի վարձատրություն ստանալու մասին վկայող փաստերի առկայության դեպքում, ի թիվս գործի այլ փաստական հանգամանքների, պետք է պարտադիր քննարկման առարկա դառնա անազատության մեջ գտնվող անձի վիճակի խոցելիությունը՝ պայմանավորված քրեակատարողական հիմնարկի վարչակազմի հետ ունեցած հարաբերությունների բնույթով, կախվածության առկայությամբ, առողջական վիճակով ն այլ հանգամանքներով: Վերոգրյալ հանգամանքներն անձի մոտ կարող են անհանգստության, վախի կամ ստորադասության զգացումներ առաջացնել՝ այդ կերպ կոտրելով նրա ֆիզիկական ն, հատկապես, հոգեբանական դիմադրությունը, ու վերջինս հարկադրված, այլընտրանք չունենալով, ստիպված լինի կատարելու որոշակի գործողություն կամ դրսնորելու անգործություն՝ իր իրավունքները, ազատությունները ն օրինական շահերն անազատության մեջ գտնվելու պայմաններում պաշտպանելու համար:

Այլ կերպ ասած` պաշտոնատար անձի, պաշտոնատար անձ չհանդիսացող հանրային ծառայողի արարքն ազատությունից զրկված անձից շորթմամբ կաշառք կամ ապօրինի վարձատրություն ստանալու որակյալ հանցակազմով որակելու համար բավարար է, որ պաշտոնատար անձը կամ այդպիսին չհամարվող հանրային ծառայողը, ում վրա դրված է անազատության մեջ գնվող անձի ֆիզիկական ն հոգեկան առողջության պահպանման պոզիտիվ պարտականություն, անձին դնի այնպիսի պայմանների մեջ, որ վերջինս, հաշվի առնելով համապատասխան անձից անազատության պայմաններում իր կախվածության վիճակը, այլ ընդունելի այլընտրանք չունենալով, իր իրավունքներն ու օրինական շահերը պաշտպանելու համար պաշտոնատար անձին կամ այդպիսին չհանդիսացող հանրային ծառայողին հարկադրված կաշառք կամ ապօրինի վարձատրություն տա:

6 Տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ 5.4 7/ՕՆԱԹ (ՍՏՈՒ ս. 2ՕԼՃԱԾ գործով 2009 թվականի հունիսի 5-ի վճիռը, գանգատ թիվ 28300/06, կետ 87: 14

Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նան, որ համապատասխան սուբյեկտի կողմից անձին որոշակի գործողություններ կատարելուն կամ կատարելուց ձեռնպահ մնալուն հարկադրելու իրատեսականությունն էլ ավելի է ընդգծվում, երբ սպառնալիքն արտահայտվում է անազատության մեջ գտնվող, առողջական (այդ թվում` հոգեկան) խնդիրներ ունեցող անձի առողջության պահպանման, ինչպես նան բուժման համար անհրաժեշտ պայմաններ ապահովելու ն միջոցներ տրամադրելու պարտականությունը դիտավորությամբ, իր անօրինական պահանջի կատարմանը հասնելու նպատակով չկատարելով:

17. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ Մելիք Ասրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3111 հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ վերջինս ազատազրկման ձնով պատիժ կրող դատապարտյալ Էդգար Տոնոյանի նկատմամբ ակնհայտ ապօրինի անգործություն դըսնորելու՝ հասանելիք դեղորայքը ժամանակին չտրամադրելու սպառնալիքով, օգտվելով իրենից ծառայողական կախվածության մեջ գտնվող դատապարտյալի վիճակից, շորթմամբ պահանջել ն անձամբ ստացել է 120.000 ՀՀ դրամ ն մեկ օծանելիք՝ դրա դիմաց տրամադրելով դեղորայքն ու խոստանալով հետագայում ծառայողական դիրքն օգտագործել դատապարտյալի օգտին՝ ծառայության գծով հովանավորչություն դրսնորելու համար":

17.1. Առաջին ատյանի դատարանը Մելիք Ասրյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311.1 հոդվածի 1-ին մասով՝ գտնելով, որ վերջինիս արարքում բացակայում է հանցանքը շորթմամբ կատարելու ծանրացնող հանգամանքը: Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտը

պատճառաբանել է հետնյալ կերպ.

-Մելիք Ասրյանն կողմից ապօրինի 0վարձատրությոն ստանալը

պայմանավրվծ է եղել երկւ կողի համա 6փոխշահավետ

համագործակցությամբ,

-շորթման փաստի մասին ուղղակի ցուցմունք է տվել միայն քրեական գործով տուժող Էդգար Տոնոյանը, իսկ Վարդգես Գնորգյանի ցուցմունքն անուղղակի ապացույց է, ով դեպքին, դրան նախորդող ն հաջորդող իրադարձություններին ներկա չի եղել, այլ դրա մասին տեղեկացել է Էդգար Տոնոյանից՝ դեպքից շուրջ 4-5 ամիս անց,

-`` տեսագրությունը նույնպես չի վկայում, որ Մելիք Ասրյանը շորթմամբ՝ հարկադրանքի ն սպառնալիքի միջոցով է ապօրինի վարձատրություն ստացել, այլ ընդհակառակը՝ տեսագրությունից երնում է, որ Մելիք Ասրյանը ն Էդգար Տոնոյանը միմյանց հետ հանգիստ զրուցել են ն գտնվել են բավականին ջերմ հարաբերութունների մեջ,

ո Տես սույն որոշման 5-րդ կետը:

15

-`` նման հարաբերությունների մասին է վկայում նան այն փաստը, որ Էդգար Տոնոյանը գումարի հետ միասին տվել է նան օծանելիք, որի վերաբերյալ ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատական նիստերի ընթացքում որնէ տրամաբանված պատճառաբանություն չի ներկայացրել,

-` փոխադարձ համագործակցության մասին է վկայում նան այն, որ 2016 թվականի դեկտեմբերին մեղադրյալը խիստ նկատողություն է ստացել Էդգար Տոնոյանի անալիզները քրեակատարողական հիմնարկից դուրս տանելու համար: Այսինքն՝ Մելիք Ասրյանը, իրեն վտանգի տակ դնելով, տուժողի օգտին կատարել է գործողություն, Օ ինչը մեկ անգամ նս ողջամտորեն հանգեցնում է այն գնահատականին, որ տուժողը ն ամբաստանյալը տնական ժամանակ գտնվել են նորմալ հարաբերությունների մեջ ն միմյանց օգտին փոխադարձ գործողություններ են կատարել,

-քրեական գործով անցնող վկաների ն Էդգար Տոնոյանի ցուցմունքների համաձայն` վերջինս հանդիսում է բողոքավոր անձ, սակայն դեպքից շուրջ մեկ տարի անց է հանցազործության վերաբերյալ հաղորդում ներկայացրել:

Վերաքննիչ դատարանն ամբողջությամբ համաձայնել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում ներկայացված պատճառաբանություններիի հետ ն դատական ակտը թողել է անփոփոխ::

18. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործի փաստական տվյալներից բխում է հետնյալը.

-դատապարտյալ Էդգար Տոնոյանն ամեն օր ընդունել է հոգեմետ դեղեր, մասնավորապես, «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկից առգրավված բժշկական ամբուլատոր քարտի զննության համաճձայն՝ Էդգար Տոնոյանին 2015 թվականի հունիսի 28-ից մինչն 2017 թվականի նոյեմբերի 28-ը տարբեր մարմինների կողմից նշանակվել են հոգեմետ դեղորայք՝ «Լորազեպամ», «Ամիտրիպտիլին», «Դիազեպամ», «Կարբամազեպին», «Ազալեպտին», «Սիպազոն»,

- Էդգար Տոնոյանի դատաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ ինքն ամեն օր հոգեմետ դեղեր է ստացել, իսկ Մելիք Ասրյանն իրեն հասանելիք դեղերի տրամադրումը մշտապես ուշացրել է: Եղել են դեպքեր՝ դեղերը տրվել են գիշերը 02:00-ից մինչն 03:00-ն ընկած հատվածում, այնինչ պետք է տրամադրվեին ժամը 20:00-ից 21:00-ի սահմաններում, իսկ ինքը, եթե դեղերը չի խմում, չի կարողանում քնել, դեպրեսիայի մեջ է ընկնում, հնարավոր է՝ ուշագնաց լինի,

-վկա Գուրգեն Ասատրյանի դատաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ Էդգար Տոնոյանն իրեն ասել է, որ Մելիք Ասրյանը գումար է ուզել, որպեսզի հոգեմետ դեղերը ժամանակին տա: Չի եղել դեպք, որ Էդգարի դեղերն ռ Տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը:

5 Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

16

ընդհանրապես չտան, սակայն բերում էին տարբեր ժամերի, ուշացումներով, իսկ գումարը տվել է, որպեսզի դեղերը ժամանակին տրամադրեն: Եթե Էդգարը հոգեմետ դեղերն ուշ էր խմում, ընկնում էր դեպրեսիայի մեջ: Էդգարն ասել է, որ Մելիք Ասրյանը 120.000 կամ 130.000 ՀՀ դրամ է պահանջել` շեշտելով, որ ստիպված է գումարը տալիս, որպեսզի դեղերը ժամանակին տան: Գուրգեն Ասատրյանն իր ցուցմունքում նշել է նան, որ չի կարծում, որ դեղերը դիտավորյալ ուշ տրված լինեն,

-վկա Վարդգես Գնորզյանի նախաքննական ցուցմունքների համաճայն՝ Էդգար Տոնոյանն իրեն ն Գնորգ Հարությունյանին պատմել է, որ բուժակներից մեկը, եթե չի սխալվում Մելիք Ասրյանը, դիտավորյալ ձգձգել է