ՀԿԴ/0304/11/24
Ամփոփում
հաննիսյան 2026 թվականի ապրիլի 15-ին քաղաք Երնանում ՇԸ Վճռարեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ ՛ դատարան), ՞Նախագահությամբ՝ Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻՇԼՅԱՆԻ ԱԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի մարտի 6-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա'Վարդապետյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը, | | | 2 ՊԱՐՔԵՑ Վարույթի դատավարական նախապատմութ
Ամբողջ Տեքստ
/7 Ն ՏՋՈԻ.ի ՀԿԴ/0304/11/24
ԻԲ Լ ՉԵՆԼՅ
Մ-" Վ
ն ան Տ 74 ք
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Հայաստանի Հանրապետության
հակակոռուպցիոն դատարան,
նախագահող դատավոր Վ.Ստեփանյան
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,
նախագահող դատավոր Ա.Հովհաննիսյան
2026 թվականի ապրիլի 15-ին քաղաք Երնանում
ՇԸ Վճռարեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն
հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ ՛ դատարան),
՞Նախագահությամբ՝ Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻՇԼՅԱՆԻ
ԱԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ
Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ
գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի մարտի 6-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա'Վարդապետյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը, | | |
2
ՊԱՐՔԵՑ
Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.
Լ 2024 թվականի հունիսի 15-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեի քննչական երկրորդ վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվը, կոս վարույթը:
2. 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության ավագ դատախազ Ա.Հակոբյանը (այսուհետ նան՝ Հսկող դատախազ) որոշում է կայացրել նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարելու ն ասսաաաորը նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 231-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու 444-րդ հոդվածի Լին մատվ, արը.
| պաաաաոոոըը նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 231-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին՝ մեղսագրվող արարքները նրանց կողմից կատարված չլինելու հիմքով:
21 Նախաքննության մարմնի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 23-ի որոշմամբ թիվ աա ւս վարույթը կարճվել Է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով նախատեսված հիմքով:
Յ ՇԸ գլխավր դատախազության ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում
մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության պետ Էդ.,Արսենյանի (այսոհետ նան՝ Վերադաս դատախազ) 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ի որոշմամբ Հսկող դատախազի` հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշման դեմ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի նախագահի պարտականությունները կատարող ՄԳալստյանի բողոքը ժամկետանց լինելու պատճառաբանությամբ թողնվել է առանց քննության:
4. Շնկող դատախազի՝ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին
` 2024 թվականի հռկտեմբերի 24ի ն Վերադաս դատախազի` բողոքն առանց ջննության թողնելու մասին 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ի մինչդատական ակտերի դեմ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի նախագահի
| 3
: պարտականությունները կատարող Մ.Գալստյանը բողոք է ներկայացրել ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան):
4Լ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի նախագահի պարտականությունները կատարող Մ.Գալստյանի բողոքը բավարարվել Է մասնակի, ն վարույթի հանրային մասնակիցը պարտավորեցվել է վերացնել Վերադաս դատախազի՝ բողոքն առանց քննության թողնելու մասին 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ի որոշումն ու կայացնել Շսկող դատախազի` հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 24ի. որոշման դեմ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի նախագահի պարտականությունները կատարող ՄԳալստյանի բողոքն ըստ էության լուծող վարութային ակտ:
5. «ՃՇՇ գլխավոր դատախազության ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության ավագ դատախազ ԱՃակորյանի հատուկ վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանն իր՝ 2025 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2025 թվականի հունվարի 16-ի որոշումը թողել է անփոփոխ:
6. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ ԱՎարդապետյանը բերել է հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 16-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ: |
.. Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ
փաստարկներով.
| 7. Բողոքաբերը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 6-ի որոշումն օրինական ն հիմնավոր չէ, Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ է տրվել . քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա: Մասնավորապես, ըստ բողոքարերի՝ Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել ՀՀ
4
քրեական դատավարության օրենսգրքի 196-րդ, 299-րդ ն 300-րդ հոդվածների դրույթների խախտում, ինչի արդյունքում չի ապահովվել հանրային ու մասնավոր
շահերի հավասարակշռված պաշտպանությունը՝ խախտվեով ՀՀ քրեական ՝ դատավարության օրենսգրքի 15րդ հոդվածով սահմանված` վարույթի հանրայնության սկզբունքը:
Բողոքաբերը միաժամանակ գտել է, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար՝ փաստարկելով, որ վիճարկվող դատական ակտում Վերաքննիչ դատարանի հիմնավորումները հակասում են Վճռաբեկ դատարանի՝ Էրիկ Արգարյանի վերաբերյալ 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԱՆԴ/0018/11/17 որոշմամը արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին:
71 Բողոքաբերի գնահատմամբ` հսկող դատախազի որոշման դեմ բողոքը վերադաս դատախազի կողմից ժամկետանց լինելու պատճառաբանությամբ մերժվելուց հետո այն դատարան բողոքարկվելու դեպքում, երբ դատարանը գտնում է, որ հսկող դատախազի վարութային ակտը վերադաս դատախազին բողոքարկելու ժամկետը պահպանված է եղել, պետք է քննարկի հսկող դատախազի որոշման օրինականությունը ն հիմնավորվածությունը՝ այն հիմնավորմամբ, որ մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքների վարույթի առարկա է հանդիսանում ոչ թե վերադաս դատախազի, այլ հսկող դատախազի որոշումը, ուստի առանց վերադաս դատախազի կողմից բոդոքն ըստ էության քննության առնվելու` դատարանը հնարավորություն ունի բովանդակային քննարկման առարկա դարձնելու հսկող դատախազի որոշման օրինականությունը ն հիմնավորվածությունը:
72. Բողոքաբնրի պնդմամբ՝ հսկող դատախազի որոշումները դատարանում վիճարկելու հնարավորություն ստանալու համար դրանց բողոքարկման արտադատական կարգը պահպանելը հետապնդում է անձի իրավունքների ն ազատությունների անօրինական Օ կամ անհամաչափ սահմանափակումները հնարավորինս կարճ ժամանակահատվածում ն արդյունավետորեն վերացնելու նպատակ, իսկ այդպիսի ատհմանափակումները հնարավորինս կարճ
ժամանակահատվածում չեն կարող վերադաս դատախազի կողմից վերացվել այն
յ 5
դեպքում, երբ խնդրո առարկա որոշումն արդեն իսկ հանդիսանում է դատական երաշխիքների վարույթի առարկա, որպիսի պայմաններում անձի իրավունքների ն ազատությունների սահմանափակումները վերացնելու հնարավորություն տրվում է հենց դատարանին:
73. Բողոքաբերը, վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 300-րդ հոդվածի դրույթները, նշել է նան, որ օրենսդիրն անձին իրավունք է վերապահել մինչդատական ակտի դեմ դատարան բողոք ներկայացնել բավարարումից տարբերվող ցանկացած, այդ թվում՝ բողոքն առանց քննության թողնելու մասին որոշում ստանալու պարագայում, այսինքն, օրենսդրի տրամաբանությամբ՝ տվյալ դեպքում բողոքի մերժումը, բավարարումից տարբերվող պատասխանն ստանալը ն բողոք ներկայացնելուց հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետը լրանալու օրը, պատասխան չստանալը նույնացվում են, ն նշված բոլոր դըսնորումների դեպքում անձն օժտված է դատական կարգով բողոք ներկայացնելու իրավասությամբ:
8. Վերոգրյալի հիման վրա բողոքարերը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի մարտի 6-ի որոշումը որոշակի մասով բեկանել ն կայացնել փոխարինող դատական ակտ:
Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
9. 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Հսկող դատախազը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12րդ հոդվածի Լին մասի 1ին կետով նախատեսված հիմքով պատառը նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 231-րդ հոդվածի Լին մասով ն 444-րդ հոդվածի 1ին մասով, իսկ արարը. Ո | նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 231-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին:
10. Նախորդ կետում նշված որոշման դեմ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի նախագահի պարտականությունները կատարող Մ.Գալստյանի ներկայացրած բողոքը Վերադաս դատախազն իր՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ի
ւՏե՛ս վարույթի նյութեր, հատտր 1, թերթեր 123-130:
6
որոշմամբ ժամկետանց լինելու հիմքով թողել է առանց քննության՝ նշելով. «(..) Եկատի ունենալով, որ բողոքը ՀՇ գլխավոր, դատախազություն է հասցեագրվել վիճարկվող որոշումը արանալուց հետո 15-րդ օրը, սակայն ոչ աշխատանքային ժամին, ընղ ոլսսմ՝ օրենադրությամբ սահմանված ժամկեւոը, լրանալուց առաջ բողոքը հանձնվեն է փատրաթղթաշրջանառության «անօ» էլեկտրոնային համակարգին, ոչ թն՝ վտարին, ինչի արդյունքում ՀՀ զլիչավուր դատախազություն մուտքագրվել Է 15- օրյա ժամկարի խայարմամի, ուստի բողոքաբերի կողմից ներկայացված բողոքը՝ ժամկեւրանց լինելու հիմքերով պերք է թողնել առանց քննության: (...)»3:
1. Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի նախագահի
պարտականությունները կատարող Մ.Գալստյանն Առաջին ատյանի դատարան ներկայացրած բողոքով վիճարկել է ինչպես Վերադաս դատախազի՝ բողոքն առանց քննության թողնելու մասին 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ի որոշման, այնպես էլ Հսկող դատախազի՝ քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի
24-ի որոշման իրավաչափությունը::
12. Առաջին ատյանի դատարանն իր՝ 2025 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ արձանագրել է. «(...) ՀՀ կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմխրեում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հակողության վարչության ավազ դատախազ
| Ա.Հակորյանի՝ «Միջնորդությունը բավարարելու ն հանրային քրեական հելաւպնդում , հարուցելու մասին» 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի ոլտշումի փաստացի արացե է 2024 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, ինչը չի վիճարկվում: նան վարույթի հանրային մասնակցի կողմից: Այսինքն՝ քրեադավավարական ժամկետները հաշվելու՝ ՀՀ քրնական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածով սահմանված կանոնների համաձայն` հանրային քրեական հելրապնդում: չհարուցելու մասին թիվ ատը քրեական վարույթով հակող դատախազի որոշում, վերադաս դատախազին բողոքարկման փասնհինգօրյա ժամկետի, ընթացքն ակսվել է 2024 թվականի Հ Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 149-152:
3 Տե'ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 4-15:
' : 7
հոկտեմբերի 2Ջին՝ ժա: 00:00-ին, ն ավարտվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 12ին՝. ժամը, 24:00-ին:
Ճար Դատարան ներկայացված նյութերի՝ վիճարկվող որոշման դեմ վերադաս դառրախազին բողոքը ներկայացվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ին՝ ժամի 20:2-ին՝ «Մլաետոջ» էլեկփրտնային համակարգի միջոցով, ինչը նս վարույթի հանրային մասնակիցը չի վիճարկում: Այսինքն ՀՀ կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովը բողոքը ներկայացրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված ժամկետների պահպանմամբ:
Սիննույն ժամանակ Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ ՀՀ քինական դատավարության օրենսգիրքը, ինչպես իրավաչափորեն փատրել է բողոքաբերը, չի սահմանում: բողոք ներկայացնելու փոարային առաքման կոնկրետ
| եղանակ, ուարի, Դատարանի գնահավմամի, փորային առաքման ընդունված տարբերակներից յուրաքանչյուրով ներկայացված բողոքը պերք է դիտարկել որպես պափշան ներկայացված՝ պայմանով, եթե այն ներկայացվել է բողոքարկման սահմանված ժամկորներում ն կարգով:
Դատարանն արձանագրում է որ «մեօո՞յ» էլեկտրոնային
փատրաթվթաշրջանառության համակարգը հանդիսանում է ՀՀ պետական կառավարման մարմիններում: պաշտոնապես գործարկվող
փաստաթղթաշրջանառության համեաւկարգ, ուստի, Դատարանի զնահավպտմամի, դրա միջոցով իրավասու մարմնին ներկայացված բողոքն իրավաչամիորեն չի կարող համարվել որպես ոչ պապտշջաճ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջներին չհամապավասխաւնու ձնով ներկայացված բողոք ն դրվել այն առանց քննության թողնելու մասին որոշման հիմքում: Դատարանը գտնում է, որ նույնիսկ նման ալանակով բողոքը ներկայացնելը խախտում դիվարկելու դեպքում այն կրում է խիար ձնական բնույթ ն կարղ Լ հանգեցնել մինչդատական ակտերն արտադատական կարգով բողոքարկելու իրավունքի էության խախտման:
Ինչ վերաբերում է վարույթի հանրային մասնակցի դիրքորոշմանն առ այն, որ բողոքի «եաե» էլեկտրոնային փասրաթղվթաշրջանառության համակարգի միջոցով ներկայացնելու արդյունքում ՀՀ գլխավոր դատախազությւնում այն մուրքագրվել է միայն 2024 թվականի նոյեմբերի 15-ին, Դատարանն արձանագրում է,
8
որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 196-րդ հոդվածի 7-րդ մասով նախատեսված բողոքարկման ժամկարը, րար ՀՀ քրեական դավավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 4-րդ մասի, չի կարող համարվել բաց թողնված, եթե բողոքը հանձնվել է փոարին բողոքարկման ժամկետը լրանալուց առաջ: Ընդ որում, փոարային առաքման ցանկացած եղանակով բողոքը ներկայացնելու դեպքում նս ՀՀ գլխավոր դատախազությունում այն կարող էր տմատքագրվել 2024 թվականի նոյեմբերի 12-ից հետո:
Ամփոփելով վերոջարադրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ վերադաս դատախազը, բողոքարկման ժամկարը րաց թողնված լինելու հիմքով առանց քննության թողնելով ՀՀ կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի կողմից ներկայացված բողոքը, հանգել Է սխալ եզրահանգման, ուտրի վարույթի հանրային մասնակցի վիա ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հակողության վարչության պետ Էդ. Արսենյանի՝ «Բռղոքն առանց քննության թողնելու մասին» 2024 թվականի նոյեմբերի 22ի որոշում, վերացնզու պարտականություն դնելու մասին րողոքարերի միջնորդությունը հիմնավոր է:
(-.) Անդրադառնալով ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամը հակողությաւն վարչության ավագ դատախազ Ա.Հակորյանի՝ «Միջնորդությունը բավարարելու ն հանրային քրեական հերապնդում չհարուցելու մասին» 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշումի վերցնելու պարտականություն սահմանելու իրավաչափության հարցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ վերադաս դատախազը, րար էության, բողոքարել, ՀՀ կռռուպցիայխ կանխարգելման հանձնաժողովի հիմնավորումների համապտեքարում փաստացի գնահատման չի ենթարկե վարույթն իրականացել մարմնի` մարան
նկատմամը հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին հարասթյան իրավաչամությունը:
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարությաւն օրենսգիրքը տարանջատել է մինչդակական ակտերի դատախազական ն դատական
բողոքարկման փուլերը՝ ելնելով այն նկատառումից, որ նախաքննության վուլում
9
նվազագույնի հասցվի դատարանի միջամկությունը նախաքննության ընթացքին: Այլ կերպ` որպես ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 299-րդ հոդվածի կարգով մինչդատական ակտերի իրավաչափությունը դատական կարգով արուգելու նախապայման դատախազական բողոքարկման պահանջ սահմանելու նպատակն այն Է որ մինչ վարույթի հանրային մասնակցի մինչդատական որնէ ակտի հրավաչավություն, դատարանի կողմից գնահատելն իրավասու դատախազը հնարավորություն ունենա, րաս էության գնահատել վպյալ ակտը վիճարկող վարույթի մասնակցի փաարարկներ ն իր հրավասության սահմաններում կայացնի համապափասխաւն որոշում:
Վերոգրյավի համատեքարում Դատարանը գտնում է, որ այն վարույթի
շրջանակներում չի կարող գնահատման ենթարկել ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիվանում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հակողության վարչության ավագ դափախազ Ա.Հակոբյանի՝ «Միջնորդությունը բավարարելու ն. հանրային քրեական հերապնդում՝ չհարուցելու մասին» 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշման իրավաչափությունը, քանի որ այն փաստացի գնահավմեն չի ենթարկվել վերադաս դատախազի կողմից:
Դատարանը գվմաամ ե որ թիվ ան ու 1ոյթոՎ հարող
դատախազի վերոնշյալ ոլտշման հրավաչափություն, պետք Է նախնառաջ գնահատման ենթարկվի վերադաս դատախազի, այնունելնն, բողոքի առկայության դեպքում՝ դափարանի կողմից: (...)»:
13. Վերաքննիչ դատարանն իր՝ 2025 թվականի մարտի 6-ի որոշմամբ արձանագրել է. «(..) (Անդրադառնալով դատախազի այն փաարարկներին, որ Հակակոռուպցիոն դատարանը, գտնելու, որ որոշումը վերադաս դավախազին բողոքարկելու ժամկերները չեն խախվվել։ պետք է րար էության գնահատման ենթարկեր հակող դատախազի որոշման օրինականությունը ն հիմնավորվածությունը, ալ ոչ թե վերադաս դատախազին պարտավորեցներ վերացնել բողոքարերի իրավունքների ն ազատությունների սահմանավփակումները՝ հաշվի առնելով, որ դավական վերահակողության առարկա է հանդիսանում հակող դատախազի
«Տես վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 205-225:
10
որոշումը, վերադաս դատախազը հակող դատախազի ոլոշման դեմ բերված բողոքը թողել է առանց քննության, այսինքն՝ փատրացի մերժել է, արդեն իայ Դատարանն է կրե բողոքաբերի իրավունքների սահմանամփակումները հնարավորինս արդյունավե, վերացնելու պարտականությունը Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դատախազի այդպիսի փատրարկումներն ընդունելի չեն կարող համարվել: Սասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նախ նշե, որ ժամկեարանց լինելու պատրճառարանությամբ բողոքն առանց քննության թողնելը որնէ կերպ չի նույնացվել բողոքը վաւարացի կամ իրավաբանորեն մերժելու մասին որոշում կայացնելու հեփ, քանի որ ի պարբերություն վերջինի՝ առաջին դեպքում բողոքը բովանդակային առումով քննության առարկա չի դարձվում: Դրան զուգահեռ Վերաքննիչ դատարանը անհրաժեշտ է համարում փաարել, որ րողոքարկման արտադատական կարգի սպառումը չունի զուվ ձնական, արհնարական բնույթ. այն դեսյքում, երբ մինչդատական վարույթի վիճարկվող որոշման դեմ բերված բողոքը վերադաս դատախազի կողմից ոչ իրավաչափորեն առանց քննության է թողնվում՝ ժամկերանց լինելու պատճառարանությամի, այսինքն' բողոքը ոչ իրավաչափորեն քափ. էության քննարկման առարկա չի դառնում, ապա դա չի կարող ենթադրել արտադատական կարգի սպառված լինպու հետնաբար նան հակող դատախազի վիճարկվող որոշումը դատարանի կողմից արդեն բովանդակային քննության առարկա դարձնելու հնարավորության մասին: Վերաքննիչ դատարանի այն դիրքորոշում, հիմնավորվում է նրանով որ հակառակ պարագայում արտադատական կարգը (արող է վերածվել արդյունավերությունից զուրկ, արհետրական ինարիտուտի, քանի որ կարացվի, որ վերադաս դատախազը,
յուրաքանչյուր դեպքում կարող է բողոքը ոչ իրավաչավորեն րար էության. քննարկման առարկա չդարձնել, իակ դատարանը, անկախ այդ հանգամանքից, արդեն պերք է բովանդակային կերպով քննության առնի հակող դատախազի վիճարկվող որոշումը: Վերաքննիչ դափարանի գնահատմամբ` այդպիսի մոտեցումը չի բխում ոչ միայն օրենալրական համապատասխան կարգավորումների բնույթից, այն դրանց, մասնավորապես՝ արտադատական կառուցակարգի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի ձնավորած ն վար մեջբերված նախադեպային
դիրքորոշումներից:
11
(-) Այսպիսով, հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու դրանք հիմնավորող փաստարկների սահմաններում դատական ավտգմեւն ենթարկելով
ւ վիճարկվող որոշման իրավաչափությունը ն ամխուխելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին աւրյանի դապարանը սույն վարույթով համապավասխան դատական ակտ կայացնելիս թույլ չի տվել վարույթի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուպրին դատախազ Ա.Հակորյանի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Հակակոռուպցիոն դատարանի վիճարկվող որոշումը` թողնել անփովտխ: (...)»:
Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.
14. Սույն վարույթով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչափ է արդյոք Առաջին ատյանի դատարանի որոշումն անփոփոխ թողնելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունը:
5. ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Յուրաքանչյուր ոք ունի իր իրավունքների ն ազատությունների արդյունավե դատական պաշտպանության իրավունք»:
15.1 Դատական պաշտպանության ն դատարանի մատչելիության հիմնարար իրավունքների առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանի ձնավորած իրավական դիրքորոշումների համաձայն՝
- դատարանի մատչելիության իրավունքը պետք է լինի իրական ն ոչ թե պատրանքային, ինչը ենթադրում է, ռր անձն իր իրավունքների ու ազատությունների խախտման յուրաքանչյուր դեպքում՝ ողջամիտ սահմանափակումների պայմաններում, պետք է դատարան դիմելու, իր խախտված իրավունքները ն ազատությունները վերականգնելու իրական հնարավորություն ունենա,
- անձի դատարանի մատչելիութան ն ՛ դատական պաշտպանության
կարնորագույն իրավունքների սահմանափակման համար ընտրված միջոցը պետք է իրավաչափ նպատակ հետապնդի ն չպետք է անհամարժեք լինի նշված իրավունքի բուն էությանն ու նշանակությանը: Այլ կերպ՝ դատարանի մատչելիության իրավունքի
5Տես վարույթի նյութեր, հատոր 2, թերթեր 63-74:
12
սահմանափակման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է պահպանել կիրառվող միջոցի ն հետապնդվող նպատակի միջե արդարացի հավասարակշռություն՝ բացառելով անհամաչափ խիստ միջոցներով հետապնդվող նպատակին հասնելու
հնարավորությունըձճ:
16. ՀՀ. քրեական դատավարության օրենսգրքի 299-րդ հոդվածի համաձայն՝
«մ. Դատական բողոքարկման ենթակա են հեպեյալ մինչդատական ակտերը.
1) ձերբակալումը.
2) ենթադրյալ հանցագործության մասին հաղորդումն արձանագրելուց կամ քրեական վարույթ նախաձեռնելուց հրաժարվելը.
3)քրնական վարույթը կարճելու մասին որոշումը.
քրեական խորապնդում չհարուցելու, քրեական հետասլնդումի դադարեցնելու, քրեական հետապնդման ժամկետը կասեցնելու քրեական հետապնդումը նորոզելու մաին որոշումը.
5) վարույթի մասնակից ճանաչելու վերարերյալ միջնորդությունը մերժելու մասին որոշումը.
6) խափանման միջոց կիրառելու մասին որոշումը.
2) վարույթն իրականացնող մարմին հարկադրաբար ներկայացնելու մասին որոշումը.
8) վարույթից հեռացնելու կամ վարույթին մասնակցելուց ազատելու մասին որոշումը.
9) գրավը պերության եկամուտ դարձնելու մասին որոշումը.
10) հատու պաշտպանության միջոցի կիրառումի մերժելու կամ դադարեցնելու մասին որոշումը.
11) Հայասրանի Հանրապետության գլխավոր դատախազի որոշումը՝ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ քրեական հետապնդում, դադարեցնելու մասին որոշումը նոր հանգամանքի կամ նոր ի հայվ: եկած հանգամանքի հիմքով վերացնելու մասին: .
ճՏես Վճռաբեկ դատարանի՝ Էդգար Գրիգորյանի գործով 2018 թվականի հունվարի 12-ի թիվ ԵԿԴ/0026/01/17 որոշման 16-րդ կետը:
13
2. Դատական բողոքարկման ենթակա են նան մինչդատական այն ակտերը, որոնց վիճարկումը դատաքննության ընթացքում անհնար է լինելու կամ բողոքարկողին ակնհայտորեն զրկելու է իր իրավաչափ շահերն արդյունավե, սպյաշփապանելու իրական հնարավորությունից»:
ՇԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 300-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Սույն օրենսգիքի 299-րդ հոդվածով նախատեաված մինչդատական ակտերի դեմ բողոքները կարող են ներկայացվել դատարան միայն իրավասու դատախազին բողոքարկելու ն երա կողմից բողոքի չբավարարման դեպքում, բացառությամբ երը վիճարկվում է ձերբակալումը կամ Հայաարանի Հանրապետության գլխավոր դատախազի վարութային ակտը»:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Սոյն օրենսգրքի 299-րդ հոդվածով նախատեսված մինչդավաւկան ակտերը դատարան կարող են բողոքարկվել տասնհինգօրյա ժամկետում: Այդ ժամկետի, սկիզբն է՝
Ս իրավասու դատախազին ուղղված բողոքի մերժման ոլտշում, կամ բավարարումից տարբերվող պատասխանն արանալու օրր. :
2) բողոք ներկայացնելուց հեվտ՝ տասնհինգօրյա ժամկետը լրանալու օրը, եթե բողոքի վերաբերյալ պատասխան չի արացվել»:
161. Մինչդատական վարույթի դատական երաշխիքներին վերաբերող կառուցակարգերի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է մի շարք իրավական դիրքորոշումներ, որոնք, թեն վերաբերում են 1998 թվականի հուլիսի քիս ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին, սակայն շարունակում են վերաբերելի մասով (ուսէճետ ոոսեոզ5) կիրառելի լինել նան գործող քրեադատավարական կարգավորումների նկատմամբ:
Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանի ձնավորած նախադեպային իրավունքի համաճայն՝ . |
- մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշումնեի ն
գործողությունների (անգործության) դեմ իրավասու անձի կողմից բողոք բերելու դեպքում (եթե այդ որոշումները կամ գործողությունները (անգործությունը) ենթակա են
14
դատական բողոքարկման) դատարանը պարտավոր է ստուգել բողոքարկված որոշումների կամ գործողությունների (անգործության) օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, պարզել, թե արդյոք առկա է անձի իրավունքների ն ազատությունների խախտում, արդյունքում կայացնել հիմնավորված ն պատճառաբանված որոշում` թույլ տրված օրինախախտումը վերացնելու ն անձի
խախտված իրավունքներն ու ազատությունները վերականգնելու վերաբերյալ իրավասու մարմնի (պաշտոնատար անձի) պարտականությունը սահմանելու կամ բողոքը մերժելու մասին,
Է` մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմինների որոշումներն ու գործողությունները ենթակա են նան դատախազական հսկողության: Անձն իր իրավունքների ն ազատությունների դատական պաշտպանության իրավունքն իրացնելուց առաջ պարտավոր է սպառել իրավունքների պաշտպանության արտադատական միջոցը՝ դատախազի առջն հայցել իր բողոքի բավարարում,
- դատախազական հսկողության գործիքակազմի սպառումը նախապայման է մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության կառուցակարգը գործադրելու համար: Որպես իրավական պաշտպանության միջոց` դրա շրջանակներում ստուգվում է անձի իրավունքներին ն օրինական շահերին անմիջականորեն միջամտող որոշման (գործողության) օրինականությունը, որի արդյունքում դատախազը կա՛մ արձանագրում է վիճարկվող որոշման (գործողության) իրավաչափության փաստը, կամ հերքում այն: Այսինքն՝ դատախազական հսկողության կառուցակարգի սպառման արդյունքում կայացվող որոշումը հիմնվում է անձի իրավունքներին ն օրինական շահերին անմիջականորեն միջամտող որոշման (գործողության) վրա,
7 Տեն, տոռնոնտ ումառճի, Վճռաբեկ դատարանի` Ներսես Միսակյանի գործով 2009 թվականի ապրիլի 10-ի թիվ ԱՐԴ4/0003/11/08, Վլադիմիր Բաղդասարյաւնի գործով 2012 թվականի հունիսի 8-ի թիվ ԳՂ4/0002/01/1, Արսեն Մակարյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0016/11715, Հեղինե Պերրոսյանի գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0043/17/14 որոշումները:
Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Հովհաննես Գինոսյանի գործով 203 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԼԴ/0023/11/12 որոշման 13-րդ կետը:
"Տես Վճռարեկ դատարանի` Սամվել Ղազարյանի գործով 2018 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵԿԴ/0018/11/7 որոշման 21-րդ կետը։
15
- մինդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության
` շրջանակներում դատական բողոքարկման առարկան անմիջականորեն րեական հետապնդման մարմինների որոշումները, գործողությունները կամ անգործությունն են, եթե դրանց դեմ բողոքները չեն բավարարվել դատախազի կողմից` անկախ նրանից, թե դատախազական հսկողության շրջանակներում դատախազի կողմից քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված ակտեր են կայացվել, թե դրսնորվել է անգործություն: Ընդ որում, այս դեպքում դատական վերահսկողության առարկան քրեական հետապնդման մարմնի որոշումն է, այլ ոչ թե դատախազական հսկողության արդյունքում կայացված դատավարական ակտը կամ դրսնորած անգործությունը»:
17. Վերահաստատելով ն զարգացնելով նախորդ կետում վկայակոչված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մինչդատական ակտերի իրավաչափության դատական երաշխիքների կառուցակարգի գործադրման անհրաժեշտ նախապայմաններից մեկն այն է, որ անձը, մինչ դատարան դիմելը, պատշաճ կերպով սպառի դատախազական հսկողության արտադատական պաշտպանության միջոցը: Դրա հետ մեկտեղ, վարույթի հանրային մասնակցի որոշման դեմ բողոքը կարող է մինչդատական ակտերի իրավաչափության դատական երաշխիքների շրջանակում ենթարկվել դատական ստուգման, եթե բողոքարկելու իրավունք անեցող անձի կողմից պահպանվել է դատախազական հսկողության կարգով բողոթարկման՝ օրենքով սահմանված ժամկետը: Ուստի մինչդատական ակտի վիճարկման վարույթի հարուցման հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է պարզի, թե բողոքաբերի կողմից պահպանվել են արդյոք վիճարկվող վարութային ակտի դատախազական բողոքարկման՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված դատավարական ընթացակարգերը, մասնավորապես, այն իրավասու դատախազին օրենքով սահմանված ժամկետում բողոքարկված լինելու հանգամանքը (բացառությամբ այն դեպքերի, երբ վիճարկվում է ձերբակալումը կամ Հայաստանի Հանրապետության գլխավոր դատախազի վարութային ակտը):
. Տես Վճոարեկ դատարանի` Արմեն Տեր-Սահակյանի գործով 2021 թվականի սեպտեմբերի 3-ի թիվ ԵԴ/0149/1719 որոշման 16-րդ կետը:
16
Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ մինչդատական վարույթում դատախազական բողոքարկման օբյեկտը քննիչի կամ դատախազի վարութային ակտն է, որն անմիջականորեն առնչվում է անձի իրավունքներին ն օրինական շահերին: Նույն կերպ մինչդատական ակտերի հրավաչափութան դատական երաշխիքների առարկան հանդիսանում է իրավունքների ն ազատությունների պաշտպանության արտադատական կարգով վիճարկված այդ նույն վարութային ակտի իրավաչափությունը: Նշվածը բխում է նան ՇԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 299-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որը տահմանում է դատական երաշխիքների շրջանակը կազմող մինչդատական ակտերը, որոնց մեջ դատախազական բողոքարկման արդյունքում կայացված վարութային ակտը ներատոված չէ: Փոխարենը դատախազական բողոքարկումն իրավունքների պաշտպանության միջանկյալ միջոց է, որի սպառումը պարտադիր պայման է հանդիսանում անձի կողմից մինչդատական ակտերի իրավաչափության դատական երաշխիքների շրջանակում իր իրավաչափ շահերի պաշտպանությունը հայցելու համար:
Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ վերոնշյալ կարգը նպատակ է հետապնդում քրեական դատավարության մասնակիցների ն շահագրգիռ այլ անձանց համար առավել արդյունավետորեն ապահովելու դատական պաշտպանության իրավունքի անխափան իրականացումը: Բացի այդ, մինչդատական վարույթի օրինականության երաշխավորմանն ուղղված հսկողական ն վերահսկողական տվյալ : միջոցների զուգակցումը հետապնդում է մեկ այլ իրավաչափ նպատակ. անձանց շահերի քրեաիրավական պաշտպանությունն իրականացնելով արտադատական կառուցակարգի գործադրմամբ՝ հնարավորինս սահմանափակել դատական գործիքակազմի ներգրավումը ն զերծ մնալ ավելորդ հանրային-իրավական միջոցների վատնումից":
Այսպիսով,։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արտադատական բողոքարկման կառուցակարգը հանդես է գալիս որպես իրավական պաշտպանության | "Տես, ոամոհտ ուսեոմտչ Վճռաբեկ դատարանի՝ Արմեն Գրիգորյանի գործով 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԿԴ/0125/11/13 որոշումը:
17
նախնական միջոց: Այն պայմաններում, երբ անձն իրացնում է իր ենթադրաբար խախտված իրավունքները վերականգնելու դատախազական բողոքարկման գործիքակազմը, սակայն դրա միջոցով չի հասնում հետապնդվող նպատակին, բողոքաբերի իրավունքների լիարժեք պաշտպանությունն արդեն իսկ ստանձնում է դատարանը:
Ընդ որում, դատավարական ընթացակարգերի պահպանմամբ իրականացված դատախազական բողոքարկման արդյունքում կայացված վարութային ակտի իրավաչափություն, կարող է դատական ստուգման ենթարկվել դատախազին բողոքարկված որոշման իրավաչափության ստուգման հետ մեկտեղ՝ նույն վարույթի շրջանակներումը:
18. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.
- 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության ավագ դատախազ ԱՇակոբյանը որոշում է կայացրել նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարելու ն քրեական հետապնդում չհարուցելու մասինը,
- Շսկող դատախազի վերը նշված որոշման դեմ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի նախագահի պարտականություններ,՝ կատարող Մ.Գալտյանի կողմից ներկայացված բողոքը Վերադաս դատախազի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 2-ի որոշմամբ թողնվել է առանց քննության ժամկետանց լինելու պատճառաբանությամբ", |
- Առաջին ատյանի դատարանն իր՝ 2025 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ, քննության առնելով վերոնշյալ որոշումների դեմ Կոռուպցիայի կանխարգելման
| հանձնաժողովի նախագահի պարտականությունները՝ կատարող Մ.Գալստյանի բողոքը, արձանագրել է, որ Վերադաս դատախազը, բողոքարկման ժամկետը բաց
ռՏե՛ս, տատ առում, Վճռաբեկ դատարանի՝ Սամվել Ղազարյանի վերաբերյալ գործով 2018 թվականի մարտի 20-ի թիվ ԵԿԴ/0018/11/17 որոշման 21-րդ կետը:
5 Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:
«Տես սույն որոշման 10-րդ կետը:
18
թողնված լինելու հիմքով բողոքն առանց քննության թողնելով, հանգել է սխալ հետնության:
Միննույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ տվյալ դեպքում չի կարող գնահատման ենթարկել Հսկող դատախազի՝ միջնորդությունը բավարարելու ն հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին 2024 թվականի հռկտեմբերի 24-ի որոշման իրավաչափությունը, քանի որ այն Վերադաս դատախազի կողմից, բողոքն առանց քննության թողնելու արդյունքում, փաստացի գնահատման չի ենթարկվել, մինչդեռ որոշման իրավաչափությունը պետք է նախնառաջ գնահատման ենթարկվի նրա, այնուհետն, բողոքի առկայության դեպքում, դատարանի կողմից:
Արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Կոռուպցիայի
կանխարգելման հանձնաժողովի նախագահի պարտականությանները կատարող Մ.Գալստյանի բողոքը բավարարվել է մասնակի, ն վաբույթի հանրային մասնակիցը պարտավորեցվել է վերացնել Վերադաս դատախազի՝ բողոքն առանց քննության թողնելու մասին 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ի ռրոշումը ն կայացնել Հսկող
| դատախազի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշման դեմ ներկայացված բողոքն ըստ էության լուծող վարութային ակտ5,
- Վերաքննիչ դատարանը, անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, արձանագրել է, որ ժամկետանց լինելու պատճառարբանությամբ բողոքն առանց քննության թողնելը որնէ կերպ չի նույնացվում բողոքը փաստացի կամ իրավաբանորեն մերժելու մասին որոշում կայացնելու հետ, քանի որ ի տարբերություն վերջինի՝ առաջին դեպքում բողոքը բովանդակային առումով քննության առարկա չի
: դարձվում: |
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ` այն դեպքում, երբ բողոքը ոչ իրավաչափորեն ըսա էության քննարկման առարկա չի դառնում, ապա դա չի կարող ենթադրել բողոքարկման արտադատական կարգի սպառված լինելու, հետնաբար նան հսկող դատախազի վիճարկվուլղ որոշումը Օ-դատարանի կողմից արդեն բովանդակային քննության առարկա դարձվելու հնարավորության մասին: Հակառակ պարագայում կստացվի, որ վերադաս դատախազը յուրաքանչյուր դեպքում կարող է
5Տես սուն որոշման 12-րդ կետը:
19
բողոքը ոչ իրավաչափորեն ըստ էության քննարկման առարկա չդարձնել, իսկ դատարանը, անկախ այդ հանգամանքից, պետք է բովանդակային կերպով քննության առնի հսկող դատախազի վիճարկվող որոշումըտ:
9. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 151Վ7-րդ կետերում վկայակոչված իրավանորմերի ն շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում դատական երաշխիքների առարկան Հսկող դատախազի՝ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարելու ն քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 24-ի որոշման իրավաչափությունն է, որը Կոռումլցիայի նանխարգելման հանձնաժողովի նախագահի
պարտականություններըր կատարող Մ. Գալստյանի կողմից՝ դատավարական ժամկետների պահպանմամբ բողոքարկվել է իրավասու դատախազին, ով, բողոքը ժամկետանց լինելու պատճառաբանությամբ թողնելով առանց քննության, կայացրել է բողոքի բավարարումից տարբերվող որոշում:
Ինչ վերաբերում է Վերաքննիչ դատարանի այն դատողությանը, որ այն դեպքում, երբ բողոքը դատախազական բողոքարկման արդյունքում ոչ իրավաչափորեն ըստ էության քննարկման առարկա չի դառնում, հետնաբար դա չի ենթադրում որպես արտադատական կարգի սպառում, ապա Վճռաբեկ դատարանը նախնառաջ արձանագրում է, որ օրենսդիրը դատախազին, ի թիվս այլնի, վերապահել է վարութային ակտերի դեմ բերված վարույթի մասնավոր մասնակիցների կամ այլ անձանց բողոքների կապակցությամբ համապատասխան որոշում կայացնելու լիազորություն, ով միաժամանակ կրում է պատասխանատվություն՝ ներքին համոզմունքի վրա հիմնված իր վարութային ակտերի համար: Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ մինչդատական ակտի վիճարկման վարույթի գործարկման օրենսդրական նախադրյալն այն է, որ դատավարական ժամկետի պահպանմամբ սպառված լինի վարութային ակտի դատախազական բողոքարկման կարգը, ն դրա արդյունքում ներկայացված բողոքը բավարարված չլինի: Նշվածի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ ՀԸ քրեական
6 Տե՛ս սույն որոշման 13-րդ կետը:
20
դատավարության օրենսգրքի 300-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետի իմաստով դատախազի կողմից բողոքի բավարարումից տարբերվող է ինչպես բողոքի մերժումը, այնպես էլ բողոքն առանց քննության թողնելու մասին որոշումը:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ սույն դեպքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 300-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջը պահպանված լինելու պարագայում ստորադաս դատարանները, մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական երաշխիքների շրջանակում արձանագրելով Վերադաս դատախազի կողմից բողոքը ոչ իրավաչափորեն առանց քննության թողնելու հանգամանքը, բովանդակային քննարկման առարկա չեն դարձրել Շսկող դատախազի՝ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 24ի որոշումը` վերադաս դատախազի կողմից այն փաստացի գնահատման ենթարկված չլինելու պատճառաբանությամբ: Այնինչ ատորադաս դատարանները, արձանագրելով բողոքն առանց քննության թողնելու հետեանքով անձի իրավունքների խախտման փաստը, պետք է հաջորդիվ քննարկման առարկա դարձնեին Շսկող դատախազի որոշման կապակցությամբ բողոքաբերի՝ Առաջին ատյանի դատարան ներկայացրած բողոքի փաստարկները, քանի որ
դատախազական հսկողության արդյունքում կայացված որոշումն ինքնին չի կարող հանդիսանալ բողոքարկման առարկա՝ առանց անձի հրավունքներին ն օրինական շահերին անմիջականորեն միջամտող որոշման հրավաչափության ստուգման:
20. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը գանում Է, որ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումն անփոփոխ թողնելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունն իրավաչավ չէ:
2. Ամփոփելով վերոգրյալը` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթով Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտ կայացնելիս, իսկ Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն անփոփոխ թողնելով, թույլ են տվել դատական սխալ` քրեադատավարական օրենքի էական
: խախտում, որը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ
7 Տեն, ոամոնչ ռանոմւ Վճռաբեկ դատարանի, 2025 թվականի օգոտտոսի 29-ի թիվ
ԵԴ1/0190/11/23 որոշման 16-րդ կետը:
21
հոդվածով ամրագրված՝ դատական պաշտպանության ապահովման սկզբունքի խախտման, ն նույն օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի համաձայն` հիմք է ատորադաս դատարանների դատական ակտերը որոշակի՝ Շսկող դատախազի՝ հանրային քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին 2024 թվականի հոկտեմբերի 24ի որոշման դեմ Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի նախագահի պարտականությունները կատարող Մ.Գալստյանի բողոքն ըստ էության քննության չառնելու մասով, բեկանելու ն վարույթը ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան՝ նոր քննության փոխանցելու համար:
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նոր քննության ընթացքում ստորադաս դատարանը, սայն որոշմամբ արտահայտված իրավական
դիրքորոշումների հաշվառմամբ, պետք է քննության առնի Հսկող դատախազի՝ հանրային քրե
PDF Փաստաթուղթ
Բացել PDF-ը նոր ներդիրում* Դատարանի PDF-ը կարող է պարունակել անձնական տվյալների պաշտոնական ծածկագրություն (սև շերտեր)։ Ամբողջական տեքստը հասանելի է վերևում «Ամբողջ Տեքստ» բաժնում։
Տեղեկանք
- Ամսաթիվ:
- 15 ապրիլի, 2026 թ.
- Գործի #:
- ՀԿԴ/0304/11/24
- Դատարան:
- Վճռաբեկ դատարան
Նմանատիպ գործեր
Գտեք նմանատիպ դատական ակտեր AI վերլուծությամբ
