ՀՀ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՈՐՈՇՈՒՄԸ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ԳՈՐԾ ԹԻՎ ԵԿԴ/1913/02/17 ՄԱՍԻՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> FONT-FAMILY: 'Sylfaen',serif">

ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի որոշում FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> Քաղաքացիական գործ թիվ ԵԿԴ/1913/02/17 FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> 2022 թ. FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> Քաղաքացիական գործ թիվ ԵԿԴ/1913/02/17 Նախագահող դատավոր՝ Ա. Խառատյան Ս. Թորոսյան Դ. Սերոբյան

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'>ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> FONT-FAMILY: "Sylfaen",serif'> Հայաստանի Հանրապետության վ ճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական պալատը ( այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան ) հետևյալ կազմով՝ նախագահող և զեկուցող Մ. Դրմեյան Ս. Ա նտոնյան Ա. Բ ԱՐՍԵՂՅԱՆ Գ. Հ ակոբյան Ս. Մ ԻՔԱՅԵԼՅԱՆ Ա. Մ ԿՐՏՉՅԱՆ Տ. Պ ետրոսյան Է. Ս եդրակյան 20 22 թվականի սեպտեմբերի 02 -ին գրավոր ընթացակարգով քննելով « Էյչ - Էս - Բի - Սի Բանկ Հայաստան » ՓԲԸ - ի ( այսուհետ՝ Բանկ ) վճռաբեկ բողոքը ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի 31.03.2020 թվականի որոշման դեմ` ըստ հայցի Արմեն Աղաջանյանի ընդդեմ Բանկի՝ հրամանն անվավեր ճանաչելու , աշխատանքում վերականգնելու , հարկադիր պարապուրդի համար միջին աշխատավարձի չափով գումար և տոկոս բռնագանձելու, որոշակի ժամկետով կնքված աշխատանքային պայմանագիրն անորոշ ժամկետով կնքված համարելու պահանջների մասին , քաղաքացիական գործով ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի 31.03.2020 թվականի որոշման դեմ Բանկի բերած վճռաբեկ բողոքը քննության ընդունելու հարցը ,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը Դիմելով դատարան ` Արմեն Աղաջանյանը պահանջել է անվավեր ճանաչել Բանկի անձնակազմի կառավարման դեպարտամենտի տնօրենի 27.03.2017 թվականի թիվ 170012.6 Ա հրամանը , իր հետ 26.10.2015 թվականին որոշակի ժամկետով կնքված թիվ HBAM HR000961 աշխատանքային պայմանագիրը համարել անորոշ ժամկետով կնքված , իրեն վերականգնել նախկին աշխատանքում , բռնագանձել միջին աշխատավարձը՝ հարկադիր պարապուրդի ամբողջ ժամանակահատվածի համար և այդ գումարի նկատմամբ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411- րդ հոդվածին համապատասխան վճարման ենթակա տոկոսները ` սկսած 01.04.2017 թվականից մինչև աշխատանքում փաստացի վերականգնելու օրը : Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի ( դատավոր ` Ռ . Ափինյան ) 27.06.2018 թվականի վճռով հայցը մերժվել է : ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի ( դատավորներ ` Հ . Ենոքյան , Լ . Գրիգորյան , Գ . Խանդանյան ) 15.11.2018 թվականի որոշմամբ Արմեն Աղաջանյանի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է ` Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 27.06.2018 թվականի վճիռը բեկանվել է , ու գործն ուղարկվել է նոր քննության : Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի ( դատավոր ` Ն . Հովսեփյան ) ( այսուհետ ` Դատարան ) 31.10.2019 թվականի վճռով հայցը բավարարվել է : ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի ( այսուհետ ` Վերաքննիչ դատարան ) 31.03.2020 թվականի որոշմամբ Բանկի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է , և Դատարանի 31.10.2019 թվականի վճիռը թողնվել է անփոփոխ : Սույն գործով վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել Բանկ ը ( ներկայացուցիչ ՝ Հակոբ Թադևոսյան ) : Վճռաբեկ բողոքի պատասխան է ներկայացրել Արմեն Աղաջանյանը ։

2. Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը , հիմնավորումները և պահանջը Սույն վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով . Վերաքննիչ դատարանը չի կիրառել ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 13-րդ, 14-րդ, 83-րդ հոդվածները , 84-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետ ը , 94-րդ հոդվածը , 95-րդ հոդվածի 2-3-րդ մասեր ը , 96-րդ և 109-րդ հոդվածները, 265-րդ հոդվածի 2-րդ մաս ը , որոնք պետք է կիրառեր , սխալ մեկնաբանմամբ կիրառել է ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 95-րդ , 99-րդ հոդված ները , ինչպես նաև խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդված ը , «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդված ը , ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ, 7-րդ , 8-րդ, 9-րդ հոդվածները , 59- րդ հոդվածի 1- ին մասը , 378- րդ հոդվածի 4- րդ մասի 1- ին կետը , 379-րդ հոդվածի 2-րդ մասը , 381-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 2-րդ կետ ը : Բողոք բերած անձը նշված պնդումը պատճառաբանել է հետևյալ փաստարկներով . Վերաքննիչ դատարանի կողմից ուսումնասիրության է ենթարկվել միայն աշխատանքային պայմանագիրը, և միայն դրա հիման վրա է փորձ կատարվել պարզելու աշխատանքի բնույթը։ Մինչդեռ, «աշխատանքի բնույթ» եզրույթն ավելի ընդգրկուն և համապարփակ փաստերի ամբողջություն է, և ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքով այդ եզրույթի բովանդակությունը բացահայտված չլինելու հանգամանքի հաշվառմամբ՝ յուրաքանչյուր առանձին դեպքում նմանատիպ վեճերով անհրաժեշտ է պարզել որոշակի ժամկետով աշխատանքային պայմանագրի կնքման համար հիմք հանդիսացած փաստերը։ Վերաքննիչ դատարանը չի ուսումնասիրել այն հարցը, թե արդյոք այն հանգամանքները, որոնց առկայության ուժով աշխատանքային պայմանագիրը կնքված է եղել որոշակի ժամկետով, վերացել են, թե ոչ, որպեսզի այդ հարաբերություններն այլևս համարել անորոշ ժամկետով կնքված: Բացի դրանից, Վերաքննիչ դատարանը պարտավոր էր ղեկավարվել ՀՀ քաղաքացիական դատավարության 378-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին ենթակետով և քննության առնել հայցվորի ներկայացրած ապացույցի թույլատրելիության հարցը: Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարել պատասխանողի այն պնդումը, որ հայցվորի աշխատանքը պատասխանող կազմակերպությունում հանդիսացել է համատեղությամբ կատարվող աշխատանք՝ հիմքում դնելով երկու ապացույց՝ Ընկերության (որի միակ մասնակից և տնօրեն հանդիսանում է հենց հայցվորը) և հայցվորի միջև կնքված աշխատանքային պայմանագրի փոփոխությունը, որով տնօրենի աշխատանքը համարվել է համատեղությամբ, և նույն Ընկերության կողմից ՀՀ Ազգային վիճակագրական ծառայությանը հանձնված 2016 թվականի վիճակագրական հաշվետվությունը: Ավելին, Վերաքննիչ դատարանը մի դեպքում նշել է, որ պատասխանող կազմակերպության հետ հայցվորի կնքած աշխատանքային պայմանագիրը չի կարող համարվել համատեղությամբ կատարված աշխատանք, քանի որ չի համապատասխանում ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 99-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներին, մասնավորապես պայմանագրում նշված չէ, որ այդ աշխատանքը հանդիսանում է համատեղությամբ աշխատանք, իսկ մյուս դեպքում որպես հայցվորի՝ « Թի Ընդ Էյ Իվենթ» ՍՊԸ-ում (այսուհետ՝ Ընկերություն) համատեղությամբ աշխատանքի ապացույց հիմք է ընդունել այդ Ընկերության կողմից ՀՀ Ազգային վիճակագրական ծառայությանը հանձնված 2016 թվականի վիճակագրական հաշվետվությունը: Վերաքննիչ դատարանի կողմից անդրադարձ չի կատարվել նաև Բանկի վկայակոչած այն հանգամանքին, որ որոշակի ժամկետով աշխատանքային պայմանագիր կնքելու նպատակը ժամանակավորապես բացակայող աշխատողի փոխարինումն է եղել: Միաժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը, ելնելով միայն կնքված լրացուցիչ համաձայնագրերի ամսաթվերի որոշակի տարբերությունից, արձանագրել է, որ ժամկետների համընկնում առկա չէ, հետևաբար անհիմն է համարել այն պնդումը, որ հայցվորն աշխատանքի է ընդունվել համապատասխան բացակայող աշխատակցի փոխարինման նպատակով: Վերաքննիչ դատարանն իր որոշմամբ նշել է, որ Բանկի կողմից ներկայացված տեղեկանքը վերաբերում է միայն «Դալմա» մասնաճյուղին, այլ ոչ ամբողջ Բանկին: Մինչդեռ, ներկայացված տեղեկանքը չպետք է վերաբերեր ամբողջ Բանկին, ինչպես նշել է Վերաքննիչ դատարանը: Նշված տեղեկանքով արձանագրվել է, որ խնդրո առարկա հաստիքն արդեն իսկ զբաղեցված է, ինչն էլ իր հերթին իրավական հիմք էր ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 265-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթները կիրառելու համար: Վերաքննիչ դատարանը, վկայակոչելով ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 379-րդ հոդվածի 5-րդ մասը, չի անդրադարձել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 411-րդ հոդվածով նախատեսված տոկոսների բռնագանձման պահանջի մասով վերաքննիչ բողոքում ներկայացված փաստարկներին՝ պատճառաբանելով, որ պատասխանողը նշված հարցի կապակցությամբ իր դիրքորոշումը չի հայտնել առաջին ատյանի դատարանում, թեև զրկված չի եղել այդ հնարավորությունից։ Մինչդեռ, պատասխանողը վերոնշյալ փաստարկները վերաքննիչ բողոքի շրջանակներում ներկայացրել է որպես առարկություն՝ Դատարանի կայացրած վճռի հիմնավորվածության վերաբերյալ։ Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը պահանջել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 31.03.2020 թվականի որոշումը և փոփոխել այն ` հայցը մերժել : 2.1 Վճռաբեկ բողոքի պատասխանի հիմնավորումները . Բանկը վկայակոչել է , թե իբր Արմեն Աղաջանյանը Բանկում կատարել է համատեղությամբ աշխատանք , Արմեն Աղաջանյանը բանկում փոխարինել է մեկ այլ աշխատողի : Եվա Հովհաննիսյանին փոխարինելու մասին Բանկի փաստարկը և ժամկետների ենթադրյալ համընկնումը ինքնին վերաբերելի չեն կարող լինել։ Գործում առկա չէ որև ապացույց , որով կհիմնավորվի Բանկի պնդումն այն մասին , որ «GCB8»- ը մասնաճյուղի կոդ է։ «GCB8»- ը ոչ թե աշխատավայրի կոդ է , այլ նշանակում է «GLOBAL CAREER BAND» ( գլոբալ աշխատանքային աստիճան ), որով հիմնականում որոշվում է աշխատակցի կարիերային առաջխաղացումը , և որևէ կապ չունի աշխատողի աշխատավայրի հետ։ Բանկի բոլոր փաստարկները ելնում են այն սխալ կանխավարկածից , որ « Դալմա » մասնաճյուղում աշխատելիս է եղել միայն մեկ աշխատող՝ Եվա Հովհաննիսյանը , ում փոխարինել է Արմեն Աղաջանյանը , մինչդեռ բաց է մնում , թե գործում առկա որ ապացույցով կարելի է հաստատել , որ Արմեն Աղաջանյանը ենթադրաբար փոխարինել է հենց Եվա Հովհա ն նիսյանին և ընդհանրապես Եվա Հովհաննիսյանին որևէ մեկը փոխարինել է , թե՝ ոչ։ Անհիմն է նաև Բանկի այն փաստարկը , թե Արմեն Աղաջանյանի ն Բանկում համատեղությամբ աշխատանք կատարելու հիմքով նրա հետ որոշակի ժամկետով աշխատանքային պայմանագիր է կնք վել։ Արմեն Աղաջանյանի՝ սեփական ընկերություն ունենալը և այնտեղ հիմնադիր - տնօրեն լինելը չի կարող հիմնավորել Բանկում համատեղությամբ աշխատելը , դրանով միայն կարող է հիմնավորվել Արմեն Աղաջանյանի կողմից մի քանի աշխատանք ունենալը։ Արմեն Աղաջանյանի հետ կնքված HBAM HR000961 աշխատանքային պայմանագրում բացակայում է որևէ նշում՝ համատեղությամբ աշխատանքի վերաբերյալ։ Գ րքույկից ակնհայտ երևում է , որ Ընկերությունում աշխատանքից հետո Արմեն Աղաջանյանը հիմնական աշխատանքային պայմանագրի հիման վրա ընդունվել է Բանկում աշխատանքի։ Արմեն Աղաջանյանը Բանկում աշխատանքի անցնելիս իր Ը նկերությ ան հետ կնքած աշխատանքային պայմանագիրը հիմնականից փոփոխել է համատեղությամբ աշխատանքային պայմանագրի , որովհետև հիմնական աշխատանքի է անցել Բանկում։ Բացի դրանից , ինչ վերաբերում է Բանկի այն պնդ մանը , որ « Դալմա » մասնաճյուղում հաճախորդների սպասարկման բաժնի մասնագետի պաշտոն ն արդեն իսկ համալրվել է , ապա Բանկի կողմից տրամադրված տեղեկանքը վերաբերում է միայն « Դալմա » մասնաճյուղին , և ոչ ամբողջությամբ Բանկին ։ Ավելին , նշված փաստաթղթով չի կարող ապացուցվել աշխատողին վերականգնելու անհնարինությունը , որովհետև այն չի պարունակում տեղեկություններ չվերականգնելու պատճառների մասին , ինչպես նաև իր բնույթով հանդիսանում է Կազմակերպության կողմից ստեղծված փաստաթուղթ , որում տեղ գտած տեղեկությունները չեն կարող համարվել օբյեկտիվ ։ Հետևաբար , անհիմն են Բանկի փաստարկները ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի կամ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի դրույթների , ինչպես նաև ՀՀ սահմանադրական դատարանի ՍԴՈ -991 որոշման սխալ կիրառման վերաբերյալ։ Վերոգրյալի հիման վրա Արմեն Աղաջանյանը խ նդրել է Բանկի ներկայացրած վճռաբեկ բողոքը մերժել։ 3 . Վճռաբեկ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեն հետևյալ փաստերը ` 1) 13.08.2015 թվականի աշխատանքի ընդունվելու համար լրացված դիմում - հարցաթերթիկում հայցվորն ի թիվս այլ ն ի նշել է , որ 01.10.2014 թվականից աշխատում է Ընկերությունում որպես տնօրեն , նաև նշել է իր համար նախընտրելի աշխատանքի ոլորտը , ցանկալի աշխատավարձը <SPAN lang=RU style='FONT-FAMILY: "GHEA Grapalat";