Ասատրյան — ԵԴ/1859/01/21

ո"... ԵԴ/1859/01/21

ԱՏ)

ԱՏ ՀՈ

707 | 5)

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում

Նախագահող դատավոր՝ Ռ.Մխիթարյան

05 մայիսի 2023 թվական քաղաք Երնան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Կ.ԲԻՇԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով մեղադրյալ Վարդան Իշխանի Ասատրյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝

Վերաքննիչ դատարան) 2022 թվականի ապրիլի 6-ի որոշման դեմ ՀՀՇ խավու դատախազի տեղակալ Ա.Պողոսյանի վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2017 թվականի հուլիսի 28-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչությունում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 31-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն 312-րդ հոդվածի 1ին մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 58212117 քրեական գործը:

Նախաքննության մարմնի՝ 2017 թվականի նոյեմբերի 3-ի որոշմամբ Վարդան Իշխանի Ասատրյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նույն թվականի նոյեմբերի 4-ին վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311 րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով, 324-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Երնան քաղաքի Արաբկիր ն Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2017 թվականի նոյեմբերի 9-ի որոշմամբ Վ.Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ երկու ամիս ժամկետով:

Նախաքննության մարմնի 2017 թվականի նոյեմբերի 10ի որոշմամբ Վ.Ասատրյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում՝ այն հիմնավորմամբ, որ վերջինս, մասնակցելով վերոնշյալ միջնորդության քննարկմանը, դատարանի խորհրդակցական սենյակ հեռանալուց հետո դիմել է փախուստի:

2021 թվականի նոյեմբեի 4ին Վ.Ասատրյանը հայտնաբերվել է

ոստիկանության աշխատակիցների կողմից:

Նախաքննության մարմնի 2021 թվականի նոյեմբերի 5ի որոշմամբ Վ.Ասատրյանին նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ ' Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483- րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:

հոդվածի 1-ին ն 2-րդ մասերով, 31-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ լեռներով 324-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն երկու դրվագ 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

2021 թվականի դեկտեմբերի 16ին քրեական գործը մեղադրական

եզրակացությամբ ուղարկվել է Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան):

2. Առաջին ատյանի դատարանը, դատական քննության

նախապատրաստական փուլում քննարկելով մեղադրյալ Վ.Ասատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հիմնավորվածության հարցը, 2021 թվականի դեկտեմբերի 29-ի որոշմամբ վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը փոխարինել է գրավով դրա չափ սահմանելով 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամը, որը մուծվել է առաջին ատյանի դատարանի թիվ 900013298014 դեպոզիտ հաշվին:

Առաջին ատյանի դատարանը 2022 թվականի օգոստոսի 22-ի որոշմամբ Վ.Ասատրյանի վերաբերյալ քրեական գործն ըստ ընդդատության ուղարկել է Հակակոռուպցիոն դատարան:

Յ. Դատախազի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը 2022 թվականի ապրիլի 6-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի դեկտեմբերի 29ի որոշումը թողնելով անփոփոխ:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Պողոսյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի հունվարի 30-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, իսկ նույն թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Հակակոռուպցիոն դատարանից 2023 թվականի ապրիլի 19-ին ստացված գրության համաձայն՝ դատաքննության ընթացքում տվյալ օվա դրությամբ հետազոտվել են գործում առկա փաստաթղթային ապացույցները, ինչից հետո, ըստ ապացույցների հետազոտման սահմանված կարգի, պետք է հարցաքննվեն վկաները, իսկ այնուհետն՝ ամբաստանյալը:

Միաժամանակ հայտնվել է, որ Վ.Ասատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցը Հակակոռուպցիոն դատարանի կողմից չի քննարկվել, ինչպես նան հաջորդ դատական նիստը նշանակվել է 2023 թվականի մայիսի 23-ին:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճոաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

5. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ` Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, ինչը խաթարել է արդարադատության բուն էությունը: Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանի որոշումը հակասում է անձի նկատմամբ կալանքը գրավով փոխարինելու վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին:

Մասնավորապես, բողոք բերած անձը նշել է, որ ստորադաս դատարանները պատշաճ գնահատման չեն ենթարկել այն հանգամանքը, որ Վ.Ասատրյանը շուրջ չորս տարի թաքնվել է վարույթն իրականացնող մարմնից ն գտնվել հետախուզման մեջ, ինչը վկայում է գործի հետագա քննության ընթացքում նս վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու բարձր հավանականության մասին: Բացի այդ, ըստ բողոքաբերի՝ այս համատեքստում ստորադաս դատարանները պատշաճ ուշադրության չեն արժանացրել խախտված հասարակական հարաբերությունների բնույթն ու կարնորությունը՝ այն, որ Վ.Ասատրյանին մեղսագրվում են պետական ծառայության ն կառավարման կարգի դեմ ուղղված ոչ մեծ, միջին ծանրության ն ծանր հանցագործություններ, դրանցից յուրաքանչյուրի համար նախատեսված պատժատեսակները: ն պատժաչափերը, մեղսագրվող ենթադրյալ արարքների կատարման եղանակը, դրսնորման ձնը:

51 Բողոք բերած անձի կարծիքով՝ ստորադաս դատարանները պատշաճ գնահատման չեն ենթարկել նան այն, որ դատաքննության ներկա փուլում, երբ գործով անցնող վկաները դեռնս չեն հարցաքննվել, մեծ է հավանականությունը, որ ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում Վ.Ասատրյանն ինչպես անձամբ, այնպես էլ անձնական կապերն օգտագործելով կխոչընդոտի գործի քննությանը՝ գործով անցնող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու

ճանապարհով՝ հաշվի առնելով, որ վերջինս երկար տարիներ զբաղեցրել ' ղեկավար պաշտոններ, նրան մեղսագրվում են ապաշտոնեական դիրքն օգտագործելով ենթադրաբար կատարված հանցանքեր, նա ն դատավարության որոշ մասնակիցներ աշխատել են միննուն վայրում, մյուս հանցակիցները Վ.Ասատրյանից գտնվել են ծառայողական կախվածության մեջ:

5.2. Ինչ վերաբերում է Վ.Ասատրյանի անձը բնութագրող տվյալներին, ապա, բողոքաբերի կարծիքով, դրանք սույն գործի փաստական տվյալների պայմաններում ողջամտորեն չեն կարող դիտարկվել որպես բավարար հակակշռող գործոններ Վ.Ասատրյանի կողմից ոչ իրավաչափ վարքագիծ դրսնորելու, այն է՝ վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու ն գործի քննությանը խոչընդոտելու ռիսկերը չեզոքացնելու համար:

6. Վերոշարադրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2022 թվականի ապրիլի 6-ի որոշումը ն կայացնել Վ.Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքն ընտրելու մասին որոշում:

Վճոաբեկ բողոքի պատասխանի հիմնավորումները ն պահանջը.

7. Մեղադրյալ Վ.Ասատրյանի պաշտպան Հ.Բաբայանը ներկայացրել է վճռաբեկ բողոքի պատասխան` նշելով, որ Վ.Ասատրյանի նկատմամբ կալանավորումը կիրառելու որոշումն ինչպես ժամանակային նշանակության, այնպես էլ նպատակի առումով կորցրել է իր իրավական արժեքը, բացի այդ, սույն գործով ի հայտ են եկել այնպիսի հանգամանքներ, որոնք հայտնի չեն եղել վերջինիս կալանավորելիս ն իրենց ամբողջության մեջ բավարար են այ խափանման միջոցների կիրառմամբ նրան կալանքից ազատ արձակելու ն վարույթին մասնակցությունն ապահովելու համար:

8. Վերոշարադրյալի հիման վրա, պաշտպան պաշտպան Հ.Բաբայանը գտել է, որ ստորադաս դատարանների դատական ակտերն օրինական են ն հիմնավորված, ու խնդրել է մերժել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալի վճռաբեկ բողոքը:

Վճոաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

9. Վարդան Ասատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին ն չ րդ մասերով, 31-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով, 324-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն երկու դրվագ 314րդ հոդվածի 1Լին մասով մեղադրանք է հետնյալ արարքների համար. «(...) (Ն/ա ՀՀ բնապահպանության նախարարի 2012 թվականի հոկտեմբերի 29-ի թիվ 282Ա հրամանով զբաղեցնելով նույն նախարարության բնապահպանական պետական տեսչության պետի փտեալակալի պաշտոնը, հանդիսանալով մշտապես իշխանության ներկայացուցչի գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, պաշտոնի անձնագիի համաձայն` ունենալով տեսչության աշխատակիցներին ցուցում տալու լիազորութուն ն իր համակարգմանը հանձնված համապավաւախաւն բնագավառի գործունեությունը կազմակերպելու, բնապահպանական արուգումներ իրականացնելու, սվփտւգմուն արդյունքներով բնապահպանական խախտման հայտնաբերման դեպքում խախտումները արձանագրելու, դրանց վերաբերյալ օրենքով սահմանված կարգով քննություն անցկացնելու պարտականություննե, պատասխանատու լինելով տեսչության առջն դրված խնդիրները ն հանձնարարականները ապապտշաւն, կատարելու համար, խմրով՝ նույն փեսչության անտառների վերահսկողության ն կենսաբազմազանությաւն բաժնի ավազ պետական տեսուչ, պաշտոնաւտար անձ հանդիսացող Գեորգի Պողոսյանի հետ նախնական -համաձայնությամի, «Հայանտառ» պետական ոչ առնետրային կազմակերպության «Սյունիքի անտաովտնեպտեսություն» մասնաճյուղի «Արծվանիկ» անտառպետության անտառապետ Ազավփ Բադալյանի օգտին ակնհայտ ապօրինի գործողություն կատարելու համար տեսչության նույն բաժն, պետի տելակալ Վասիլ Աբրահամյանի օժանդակությամի պահանջել ն արացել է խոշոր չափերով՝ 500.000 ՀՀ դրամ կաշառք, Գեռրգի Պողոսյանի հեփ ոչնչացրել են հիշյալ անտաոռպետությունում իրականացված ատուգման րնթացքում կազմված, պաշտոնեական փաստաթղթեր հանդիսացող հաշվեգնահատման ցուցակները, հացի այդ, խմբային շահերից ելնելով՝ պաշվտնեական փաստաթուղթ հանդիսացող նույն անտաովտնետեսությունում իրականացված ազտտւգմուն վերաբերյալ կազմված ակտում մտցրել է կեղծ փելեկություններ ն հանձնել՝ կատարելով պաշտոնեական կեղծիք:

Բացի այդ, Վարդան Ասատրյանը ՀՀ բնապահպանության ախարարությաւն բնապահպանական պետական տեսչության մյուս աշխատակիցների հետ նախնական համաձայնությամի, «Հայանտառ» ՊՈԱԿ «Նոյեմբերյանի անտաոտետեսությու», «Արծվաբեղտի `-անտաոտնտեսություն»,։ .«Իջնանի անտաոփտետեսություն» մասնաճյուղերում արուգումնեն, .6-իրականացնելիս չարաշահել է պաշտոնեական լիազորությունները, կատարել պաշմտնեական կեղծիք:

Այսպես.

ՀՀ ինապահպանության նախարարի 2016 թվականի հոկտեմբերի 28-ի թիվ 010 հանձնարարագրով «Հայանտառ» պետական ոչ առնփրային կազմակերպության «Սյունիքի անտաոփտնտեսություն» մասնաճյուղում 2016 թվականի նոյեմբերի Լից 2-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացվել է արուգում: Ստուգող խմբում, ի թիվս այլոց, ընդգրկվել են Վարդան Ասատրյանը ն Գեռրգի Պողոսյանը: «Սյունիքի անտաովտնեպտեսություն» մասնաճյուղի «Արծվանիկ» անտառպետության մարաւծքում իրականացված սվմագման ընթացքում Գեորգի Պողոսյանի կողմից հայտնաբերվել են ապօրինի հատված տարբեր փեսակի ծառեր, որի արդյունքում պետությանը պատճառված վնասր կազմել է ընդհանուր` 738.000 ՀՀ դրամ:

Ստուգման ընթացքում Վարդան Ասատրյանն ն Գեորգի Պողոսյանը, պարտավոր լինելով արձանագրել բնապահպանական օրենադրության խախվպմաեւն դեպքերը ն իրենց իրավասության սահմաններում տալ համապաղպաւսխուն ընթացք, իրականացնել անկողմնակալ վերահսկողություն այդ ոլորտի օրենադրության պահանջների կատարման նկատմամը, խմրով, տեսչության նույն բաժնի պետի տեղակալ Վասիլ Արրահամյանի օժանդակությամբ, ապօրինի հատված ծեւտերի իրական ծավալները ն դրա արդյունքում պափճաոռված վնասի չափր նվազեցնելու՝ անտառապետ Ազատ Բադալյանի օգտին ակնհայտ ապօրինի գործողությունը կատարելու համար խոշոր չափերով կաշաւոք արանալու շուրջ եկել են նախնական համաձայնության: Մասնավորապես, Ազատ Բադալյանի մտերիմ Վահրամ Մարտիրոսյանի միջնորդությամբ Վասիլ Արրահամյանը խնդրել է Վարդան Ասավիյանին՝ անտառպետության պահաբաժիններւմ իրականացված

ստուգումների ընթացքում հայտնաբերված ապօրինի ծառահատումների

ծավալները նվազեցնել նշելով նվազագույն վնաս ն դրա դիմաց ամաւնալ աշա, ինչն ընդունել են Վարդան Ասատրյանն ու Գեորգի Պողոսյանը:

Օժանդակելով Վարդան Ասատրյանի ն Գեորգի Պողոսյանի կողմից կաշառք ստանալուն՝ Վասիլ Աբրահամյանը, նրանց անունից բանակցել է անփառապեփտ Ազավտ Բադալյանի կողմից ներկայացած Վահրամ Մարտիրոսյանի հետ, վերջինիս կողմից իր մատնանշած՝ Գոհար Ղուլարյանի անվամբ բանկային փոխանցման եղանակով 2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին վերցրել է խոշոր չափերով կաշառքի առարկա հանդիսացող 500.000 ՀՀ դրամը: Հաջորդ օրը, Վասիլ Արրահամյանից ստանալով Ազատ Բաղալյանի տված կաշառքը` Վարդան Ասատրյանը Գեռրգի Պողոսյանի հետ 2016 թվականի նոյեմբերի 22-ին իր աշխավզասենյակում քննարկել ն Ազատ Բադալյանի օգտին ապօրինի գործողություն կատարելու՝ հայտնաբերված ապօրինի ծառահատումների ծեւվալները նվազեցնելու նպատակով պատել են անտառպետության տարածքում արձանագրված ընդհանուր 231000 ՀՀ դրամ վնասի՝ պաշտոնական փաստաթուլթ գհանդիսացոլ -հաշվեգնահատման ցուցակների, վերջնական արդյունքում, խմբային շահերից ելնելով, կազմել է պաշտոնական փաստաթուլթ հանդիսացող` 2016 թվականի դեկտեմբերի 7ի ատուգման թիվ 010 ակտը, որում մտցրել է ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ՝ արձանագրելով նվազեցված 507.000 ՀՀ դրամի վնաս ն հանձնել:

Բացի այդ, ՀՀ բնապահպանության նախարարի 2016 թվականի սեպտեմբերի 23ի թիվ 007 հանձնարարագրով «Հայանտառ» պետական ոչ առնտրային կազմակերպության «Նոյեմբերյանի անվաւոտնենտեսություն» մասնաճյուղում, 2016 թվականի սեպտեմբերի 22ից մինչն հոկտեմբերի ն ընկած

ժամանակահաղտվածում իրականացվել է արուգում: Ստուգող խմբում, ի թիվս այլոց, ընդգրկվել է Վասիլ Աբրահամյանը, արուգման ընթացքը վերահսկել է տեսչության պետի տեղակալ Վարդան Ասատրյանը: Ստուգող խմրի անդամները, սվփտւգմուն ընթացքում պարվավոր լինելով արձանագրել բնապահպանական օրենադրության խախտման դեպքերը նե իրենց Օ0»իրավասության սահմաններում տալ համապատասխան ընթացք, իրականացնել անկողմնակալ վերահսկողություն այդ ոլորտի օրենադրության պահանջների կատարման նկատմամբ, արուգումների արդյունքում հիշյալ անտառտնտեսության 7 անտառպետության ընդհանուր 35

պահարբաժիններում հայտնաբերել են ապօրինի հատված 105 ծառ՝ ոռությանը պատճառված շուլջ 2.495.000 ՀՀ դրամ վնասով:

«Հայանտառ» պետական ոչ առնտրային կազմակերպության «Նոյեմբերյանի անտաովփտնեպտեսություն» մասնաճյուղի տնօրեն, պաշտոնատար անձ հանդիսացող Վասիլ Չիլինգարյանը հիշյալ սվտւգող խմբի կողմից հայրնաբերված ապօրինի հատված ծառերի նե բնության, պատճառված վնասի իրական ծավալները թաքցնելու, դրանք նվազեցնելու իրական վնասր ողջ ծավալով չհավաւցելու ն անտառտնտեսության գործունեության կառավարման ու ղեկավարման վիճակը բարենպասվ լույսի ներքո ներկայացնելու անձնական շանհագրգովածությունից ելնելով, իր պաշտոնից բխող հեղինակությունն ու Վասիլ Աբրահամյանի հեվ ունեցած հարաբերություններն օգտագործելով՝ ներգործել է արուգող խմբի անդամների վրա ն նրանց խնդրելու եղանակով դրդել է պաշտոնական փաստաթուղթ հանդիսացող արտուգմուն ակտում մտցնել կեղծ տեղեկություններ:

Այդ նպատակով Վասիլ Աբրահամյանը 2016թ. հոկտեմբերի 6-ին Իջնան քաղաքում ՀՀ նախկին բնապահպանության պետական տեսչության պետի տեղակալ, ասվատւգոլղլ խմբի գործունեության նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող Վարդան Ասուփտրյաւնի հետ հանդիպել է Վասիլ Չիլինգարյանին, միասին քննարկել են արուզմամը հայտնաբերված ապօրինի հափված ծառերի ն դրա արդյունքում պափճաոռված վնասի ծեւվալները նվազեցնելու հանգամանքները: Հաջորդ օրր, անտաոռպետություններում հայտնաբերված ապօրինի հատված ծառերի իրական ծավալները Վասիլ Չիլինգարյանի հետ հարակեցնելուց հետո, վերջինիս դրդմամի, ինչպես նան անձնական ն խմբային շահերից գործող Վարդան Ասատրյանի ցուցաբերած թողվվությունից օգտվելով, երա գիտությամբ Վասիլ Առրահամյանն իր պաշվփտնեական դիրքն օգտագործել է ծառայության շահերին հակառակ, նշված անտփաովտնետեսությունում իրականացված ատուգման ընթացքում կազմված հաշվեգզնահատման ցուցակներից ոչեչացրլվ է «Ոսկեպարի» անտառպետության 6րդ պահարաժնի փարածքում արձանագրված վնասի վերաբերյալ պաշտոնական փասվտաթուլթ հանդիսացող հաշվեգնահապտմաւն ցուցակը, ապա «Նոյեմբերյանի», «Զիկատարի» ն «Դովեղի»

անտաոպետությունների վնարածքների արուգման վերաբերյալ կազմված հաշվեգնահատման ցուցակներում հայտնաբերված ապօրինի հատված ծառերի

վնասի հաշվարկները նվազեցնելով՝ ստուգող խմբի հեվ կազմել շրջանառության մեջ դնելով՝ հանձնե է 2016 թվականի հոկտեմբերի 24ին թվագրված, պաշտոնական փաարաթուղլթ հանդիսացող թիվ 005 ակտը, որում կեղծ տեղեկություններ են մտցվել անտառտնտեսության 35 ապահարաժիններում: հայտնաբերված, ապօրինի հատված ծառերի քանակի ն դրա հետնանքով բնությանն պատճառված վնասի վերաբերյալ: Մասնավորապես, ապօրինի հատված 105 ծառի փոխարեն նշվել է 94 ծառ, իսկ բնությանը պատճառված շուլջ 2.495.000 ՀՀ դրամ վնասի փոխարեն արձանագրվել է 2.085.000 ՀՀ դրամի վնաս:

Նկարագրված դիտավորյալ զգործողությունների հետնանքով բնությանը պատճառվել է 410.000 ՀՀ դրամի գույքային էական վնաս:

Բացի այդ, ՀՀ բնապահպանության նախարարի 2016 թվականի հոկտեմբերի 28ի թիվ 01 հանձնարարագրով «Հայանտառ» պետական ոչ առնետրային կազմակերպության «Արծվաբերդի անտառոտնպտեսություն» մասնաճյուղում 2016 թվականի նոյեմբերի Լից 2Լն ընկած ժամանակահատվածում իրականացվել է ստուգում: Սվուգող խմբում, ի թիվս այլոց, ընդգրկվել են Վասիլ Աբրահամյանը ն Արմեն Ավագյանը: Ստուգման ընթացքը վերահսկել է տեսչության պետի տալակալ Վարդան Ասատրյանը: Վերջիններս, սվմեգման ընթացքում պարվավոր լինելով արձանագրել բնապահպանական օրենսդրության խախտման դեպքերը ն իրենց իրավասության սահմաններում փալ համապատասխան ընթացք, իրականացնել անկողմնակալ վերահսկողություն այդ ոլորտի օրենսդրության պահանջների կատարման նկատմամբ, սվտուգող խմբի կազմում իրականացված ավտեգումների արդյունքում «Արծվաբերդի անտաոտեվտեսություն» մասնաճյուղի 7 անտառպետության ընդհանուր 34 պահարբաժիններում արձանագրել են ապօրինի հատված 321 ծառ՝ պետությանը պատճառված շուրջ 7.100.000 ՀՀ դրամ վնասով:

«Հայանտառ» պետական ոչ առնտրային կազմակերպության «Արծվաբերդի անտաոտետեսություն» մասնաճյուղի տնօրեն, պաշտոնատար անձ հանդիսացող Ավետիք Ադամյանը հիշյալ արուգող խմբի կողմից հայտնաբերված ապօրինի հատված ծառերի նե բնությանն պատճառված վնասի իրական ծավալները թաքցնելու, դրանք նվազեցնելու, իրական վնասր ողջ ծավալով չհավտուցելու ն անտառտնտեսության գործունեության կառավարման ու ղեկավարման վիճակը բարենպասվն լույսի ներքո ներկայացնելու անձնական շաւնհագրգրվածությունից

ելնելով, իր պաշտոնից բխող հեղինակությունն ու Վարդան Ասատրյանի, Վասիլ Աբրահամյանի հետ ունեցած հարարբերություններն օգտագործելով՝ ներգործել է սվտւգող խմբի անդամների վրա ն նրանց խնդրկու եղանակով դրդել է պաշտոնական փաստաթուղթ հանդիսացող արուգման ակտում մտցնել կեղծ տեղեկություններ:

Այդ նպատակով Վասիլ Աբրահամյանը 2016 թվականի նոյեմբերի 26-ին, Բերդ քաղաքում հանդիպել է Ավետիք Ադամյանին, նրանից վերցրել ն արուգող խմբին է տրամադրել վերը նշված ապօրինի հատված ծառերի նվազեցված՝ ընդամենը 110 ծառի ն 2198.250 ՀՀ դրամ վնասի տվյալներն անտառտնտեսության 7 անտառպեպտությունների միջն բաշխելու մասին տեղեկություններ: Ավետիք Ադամյանին օգնելու հարցը քննարկելու համար նրա հետ հանդիպում է ունեցել նան Վարդան Ասատրյանը: Անձնական ն խմրային շահերից գործող Վարդան Ասատրյանի ցուցաբերած թողտվությունից օգվվելով՝ նրա հետ համատեղ, նույն տեսչության ավագ պետական տեսուչ Արմեն Ավագյանը, պետական փեսուչ Կարեն Էրոյանցը անհիմն կերպով նվազեցրել են ապօրինի հատված ծառերի ն դրա արդյունքում պափճառված վնասի ծավալները: Մասնավորապես՝ Վարդան Ասավփայանի գիտությամբ ու թողտվությամբ, Վասիլ Արրահամյանն Արմեն Ավագյանի հետ. ոչնչացրել են անտառտնտեսության 34 պահարբաժիններից յուրաքանչյուրում արձանագրված պաշտոնական փաստաթղթեր հանդիսացող հաշվեգնահատման ցուցակներից 20-ր, իսկ մնացած 1-ի հաշվարկներում՝ կատարել անհիմն նվազեցումներ: Այնուռերն, Վասիլ Արրահամյանն Արմեն Ավագյանի ն Կարեն Էրոյանցի հետ կազմել ն շրջանառության մեջ դնելով՝ հանձնել է ատուգման վերաբերյալ 2016 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ամսագրված, պաշտոնական փատտրաթուղթ հանդիսացող թիվ 021 ակտր՝ որում կեղծ տեղեկությունե, եեԿ մտցվլ իրականոմ `անտաոտնտեսության 34

պահարաժիններում հայտնաբերված ապօրինի հատված ծառերի քանակի ն դրա հետնանքով բնությանը պատճառված վնասի վերաբերյալ, այն է` ապօրինի հատված 321 ծառի փոխարեն նշվել է 110 ծառ, իսկ բնությանը պատճառված շուլջ 7100.000 ՀՀ դրամ վնասի փոխարեն արձանագրվել է 2.198.250 ՀՀ դրամի վնաս:

Նկարագրված դիտավորյալ գործողությունների արդյունքում ոռությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի` 4.901.750 ՀՀ դրամի գույքային վնաս, որն առաջացրել է ծանր հետնանք:

Բացի այդ, ՀՀ քննչական կոմիտեի Տավուշ, մարզային քննչական վարչությունում քննվող թիվ 38200417 քրեական գործով քննիչի որոշման հիման վրա ն բնապահպանության նախարարի 2017 թվականի մայիսի 16ի թիվ 002 հանձնարարագրով «Հայանտառ» պետական ոչ առնփրային կազմակերպության «իջնանի անտաւտփտնեվտեսություն» մասնաճյուղում 2017 թվականի մայիսի 18-ից մինչն հունիսի 27-ն րնկած ժամանակահատվածում ՀՀ նախկին

բնապահպանության պետական փեսչությաւն կողմից իրականացվել է արուգում: Արուգող խմբում ընդգրկվել է տեսչության պետի տեղակալ Վարդան Ասատրյանը, նույն վփեսչության անվփատների վերահսկողության ն կենսարազմազանության բաժնի պետի տեղակալ Վասիլ Արրահամյանը, պերական տեսուչներ Արմեն Ավագյանը, Վարդան Հարությունյանը, Վարդան Իսպիրյանը, Պարսամ Սարգսյանը, Զոհրաբ Շահինյան, Արման Ալեքսանյանն ն Տավուշի մարզպեվարանի աշխատակիցները:

Ստուգող խմիի անդամները արուգման ընթացքում պարտավոր են եղել արձանագրել բնապահպանական օրենսդրության խախտման դեպքերը ն իրենց իրավասության սահմաններում փալ համապատասխան ընթացք, իրականացնել անկողմնակալ վերահսկողություն այդ ոլորտի օրենսդրության պահանջների կատարման նկատմամբ, բնապահպանական օրենսդրության խավարում հայտնարերելիս օրենքով սահմանված դեպքերում ն կարգով անցկացնել քննությու, իսկ հանցագործության հատկանիշներով բնապահպանական օրենադրության խախպման դեպքերի մասին իրազեկել իրավապահ մարմիններին:

Մինչդեռ Վարդան Ասավփրյանը անտաոփտեվտեսության աշխատակիցների հետ ունեցած հարաբերությունները չվափթարացնելու անձնական ն խմբային շահերից ելնելով` դիփավորյալ չի կատարել իր ծառայողական պարտականությունները` իի գիտությամբ ն թողտվությամբ այուգող խմբի անդամներն ամբողջական ծավալով չեն արձանագրել արուգման ընթացքում անտառային ֆոնդ համարվող անտառտնտեսության պահաբաժիններում փաստացի հայտնաբերված ապօրինի հատված ծառերի իրական քանակն ու բնությանը պատճառված վնասի չափր,

այնուհերն, վերը նկարագրված անձնական նույն ահագրգովածությաւմ, ստուգման վերարերյալ 2017 թվականի հուլիսի 2Լին կազմվել ն վարույթն իրականացնող մարմնին հանձնելու ձեով շրջանառության մեջ է դրել պաշտոնական փաստաթուղթ հանդիսացող թիվ 003 կեղծ ակվր, որում մտցրել է «իջնանի անտաոռոտնտեսություն» մասնաճյուղում ապօրինի հատված ծառերի քանակի ն դրա արդյունքում բնությանը պատփճառված վնասի վերաբերյալ իրականությանը չհամապափասխանող` իրականից նվազ արձանագրված կեղծ տեղեկություններ, իրր ստուգմամբ հայտնաբերվել Է ապօրինի հատված 916 ծառ՝ բնությանը պատճառված 35.018.000 ՀՀ դրամ վնասով»՛:

10. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի դեկտեմբերի 29-ի որոշման համաձայն` «/...) Մեղադրյալ Վարդան Ասատրյանի անձր ընութագրու` գործում առկա ն դատական նիարում ներկայացված տվյալների (նախկինում դափապարվված չլինելը, մշրական բնակության վայր ն բարձրագույն կրթություն ունենալը, ամուսնացած լինել, ՀՀ բնապահպանության նախարարության բնապահպանական Օ-պետական տեսչության պետի տեղակալի պաշտոնը զբաղեցնելիս Հայաարանի Հանրապետության բնապահպանության բնագավառում: նշանակալի ներդրում ունենալու համար «Բնապահպանության բնագավառում: նշանակալի ավանդի համար» գերափեսչական մեդալով ապարգնատրվելը, կամավորական հիմունքներով արցախյան վերջին ` պատերազմական գործողություններին մասնակցելը, դրա ընթացքում վիրավորվելը ն այդ վիճակով մարտի դաշվտւմ մնալն ու հետագա 9գործողություններին Օ։9 մասնակցելը, դրականորեն բնութագրվելն ու պատերազմական գործողություններին ակտիվորեն մասնակցելու համար ՀՀ պաշտպանության նախարարի կողմից «Գարեգին-Նժդեհ» մեղալով պարգնաւտրվելը) համակարգային վերլուծությունը դատարանին հիմք են տալիս հիմնավորված ենթադրություն անել, որ գրավը կարող է ապահովել ն երաշխավորել մեղադրյալ Վ.Ասատրյանի պատշաճ վարքագիծը ն հանրային շահի համարժեք պաշտպանությունը, մասնավորապես՝ դատարանը գտնում է, որ այս փուլում գրավը կարող է չեզոքացնել մեղադրյալ Վ.Ասավփրյանի կողմից ոչ պավշաճ վարքագիծ դրսնորկու՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա 2 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1, թերթեր 99-106:

անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով դատարանում որի քննությանը խոչընդոտելու ն թաքնվելու ոխսկերը:

(..)

(Դատարանը գտնում է, որ Վարդան Ասատրյանի կողմից քրեական

դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականության նվազագույն աստիճանի պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134րդ հոդված, Լին մասով սահմանված նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղադրյալի նկատմամը խափանման միջոց գրավի կիրաոմամը: Մասնավորապես՝ նախաքննությունն ավարտվել ն գործը գտնվում է դատարանի վարույթում, հետնաբար՝ դատարանի գնահատմամիը սույն գործով ազատությունից զրկելու վերոնշյալ հիմքը նախաքննությունն ավարտելուն զուգեւհեռ նվազել է:

Դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումն առավելապես պայմանավորված է նաւն մեղսագրվող արարքների ն գործի դատարանում քննության

ժամանակահատվածով, դատաւկոչված անձանց ներկայիս կարգավիճակներով ն այլ փաստական տվյալներով:

Ինչ վերաբերում է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հիմքին, ապա դատարանն արձանագրում է, որ թեպեվ մեղադրյալ Վ.Ասապտրյանը մեկ անգամ թաքնվել է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից ն նրա նկատմամի հայտարարվել է հետախուզում, սակայն հայտնաբերվելուց հետո վերջինիս կողմից ցուցաբերած վարքագիծն առավելապես վկայում է այն մասին, որ նշված հիմքը նս նվազել է:

(-.)

Ընդհանրացնելով վերոգրյալը դատարանն արձանագրում է, որ (..) մեղադրյալ Վարդան Ասատրյանին մեղսագրվող ենթադրյալ արարքների բնույթի, հանրային վտանգավորության աստիճանի, դրա դրսնորման ձնի ն այն գործի փաստական հանգամանքների համատեքստում (...) վերջինիս անձր բնութագրոլ՝ գործում առկա ն դափական նիարում ներկայացված տվյալները` որպես նրա ոչ իրավաչափ վարքագծի դրնսոլմմեւն ոիսկերը հակակշոող գործոններ, սույն փուլում, բավարար են գործի պատշաճ քննության ապահովման հանրային շահի ն

ամբապրաւնյալի, անձնական ազատության միջն ատարայի

հավասարակշոությունը հատրավելու համար: Դատարանը գտնում է, որ փվյալ դեպքում անազատության հետ չկապված խափանման միջոցներից գրավը կարող է լինել գործուն երաշխիք` ազավսաթյան մեջ գտնվելու դեպքում Վ.Ասատրյանի ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսնորման ոխսկերը չեզոքացնելու համալ: (...)»:

11. Վերաքննիչ դատարանի 2022 թվականի ապրիլի 6-ի որոշման համաձայն՝

«(..) Գործի նյութերի ուսումնասիրումից (...) երնում է, որ Վ.Ասատրյանը սույն գործով անազատության մեջ է գտնվել 2021 թվականի նոյեմբերի 4-ից, նրա նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց է ընտրվել դեռես մինչդատական վարույթի ընթացքում՝ 2017 թվականի նոյեմբերի Ֆին, ն ազատությունից զրկելու հետ կապված հիշյալ խափանման միջոցի կիրառումն էության մեջ պայմանավորվել է Վ.Ասատրյանի կողմից քննությունից թաքնվելու ն քննությանը խոչընդուտելու վտանգները չեզոքացնելու անհրաժեշտությաւմը:

Ընդ որում, 2017 թվականի նոյեմբերի Ա-ից մինչն 2021 թվականի նոյեմբերի Հր գտնվելով հետախուզման մեջ` Վ.Ասատրյանը 2020 թվականի հոկտեմբեր ամնին զորակոչվել է բանակ, ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Ադրբեջանի կողմից Արցախի դեմ սաւնձազերծվաւծ 44-օրյաւ սւգրեսիվ պատերազմին, որի (...) ընթացքում: վիրավորվել է, իսկ ՀՀ պաշտպանության նախարարի` 2021 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ 83 հրամանով պարգնավփրվել է «Գարեգին Նժդեհ» մեդալով:

Դրա հեվ. մեկտեղ, 2021 թվականի նոյեմբերի 4ին արգելանքի վերցվելուց հեվտ, երբ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դափարանի՝ 2021 թվականի նոյեմբերի 7-ի թիվ ԵԱՔԴ/0870/06/7 որոշմամը մերժվել է մեղադրյալի նկատմամբ ըարրված կալանք խափանման միջոցը վերահաստատելու մասին նախաքննեությաւն մարմնի միջնորդությունը, մեղադրյալ Վ.Ասափրյանն ազապ է արձակվել արգելանքից, իսկ հաջորդ օրը` 2021 թվականի նոյեմբերի ծ-ին, ինքնակամ ներկայացել է վարույթն իրականացնող մարմին ն վերցվել արգելանքի:

Առաջին ատյանի դատալրեւնից սվաւցված նյութերի ն Վերաքննիչ դավաւրաւնի դատական նիստում կողմերի ներկայացրած պարզաբանումներից նան հետնում է, 5 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1, թերթեր 152-165:

16

որ մեղադրյալ Վ.Ասատրյանի ենթադրյալ հանցակիցների վերաբերյալ առանձնացված մասերով քրեական գործերը տարբեր ժամանակներում ուղարկվել են դավփարաններ՝ րար էության քննության համար:

2021 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Վ.Ասափրյանի մասով քրեական գործը ես մեղադրական եզրակացությամբ ուլարկվել է դատարան` րար էության քննության համար, ն այն ընդունելով վարույթ` Առաջին ատյանի դատարանը, դատական քննության նախապատրաստական փուլում կայացրած իր՝ 2021 թվականի դեկտեմբերի 29-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Վ.Ասատրյաւնի նկատմամը կիրառված կալանք խափանման միջոցը փոխարինել է 5.000000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամ գրավով:

Նախորդ կետում շարադրված ն վերլուծված փաւսվաւկան հանգամանքները համադրելով (..) մեջրերված նորմերի ն իրավական դիրքորոշումների հետ Վերաքննիչ դավփարանը հանգում է այն հետնության, որ Առաջին ատյանի դատարաւնը, հանդես գալով որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, մեղադրյալ Վ.Ասատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի մտփոխման հարցը լուծելիս համակողմանի գնահատման է ենթարկել ինչպես գործի հետագա քննության ընթացքում Վ.Ասատրյանի կողմից ու պատշաճ վարքագիծ դրսնորվելու հավանականության աստիճաւնը, այնպես էլ դրա նվազման տեսանկյունից զնահաւպտմուն ենթեւկաւ հանգամանքները, որի արդյունքում հանգել է այնպիսի հետնության, որը անհիմն ն ոչ իրավաչափ գնահատելու համար ծանրակշիռ պատճառներ ու փաստաեւկան հանգամեւնքներ չկան: (...)»՛:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

12. Մույն գործով Վճռաբեկ դատարանի աոջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավոր են արդյոք խափանման միջոց գրավի կիրառմամբ մեղադրյալ Վ.Ասատրյանի պատշաճ վարքագծի ապահովման հնարավորության մասին ստորադաս դատարանների հետնությունները:

3Յ. ՇԸ Սահմանադրության 27րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն՝

«Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող «Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2, թերթեր 99-121:

անձնական ազավաւթյունից զրկվել այլ կերպ, քան հետեյալ դեպքերում ն րենքով սահմանված կարգով (...)

4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (...)»:

Թ.1 «Մարդու իրավունքնեի ն հիմնարար ազատությունների

պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազավաւթյան ն անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետեյալ դեպքերում ն օրենքով սահմանված կարգով. (...)

գ) անձի օրինական կալանավորումի կամ ձերբակալումը իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետտ նրա փախուստը կանխելու համար. (...)»:

13.2. 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 1-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի ֆիզիկական ն հոգեկան անձեռնմխելիության ն անձնական ազատության իրավունք:

2 Ոչ ոջչի կարող արգելանքի վերցվել ն պահվել անազավության մեջ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով նախավպեսված հիմքերով ն կարգով: (...)»:

Նույն օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատարանը (...) խափանման միջոց կարող |է) կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ: մեղադրյալը կարող է`

1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից.

Ձյխոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը

թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի լոնչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանսւպարհով.

3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք.

4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից ն նշանակված պատիժը կրելուց.

5) խոչընդուրել դավարանի դատավճոի կատարմանը»:

Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Նափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության ն կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսաւկն ընտրելու հարցը լուծելիս հաշվի են առնվում

1) վերագրվող արարքի բնույթը ն վրանգավորության աարիճանը.

2) կասկածյալի կամ մեղադրյալի անձր. (...)»:

14. Մեջբերված նորմերի վերլուծության շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձնավորել առ այն, որ կալանավորման օրինականության ն հիմնավորվածության ապահովման տեսանկյունից կարնոր է ՀԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135րդ հոդվածի 1Լին մասում թվարկված՝ կալանավորման հիմքերից որնէ մեկի կամ մի քանիսի վերաբերյալ դատական ակտում ողջամիտ հետնությունների առկայությունը` հիմնավորված վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացվող տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով: Ընդ որում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյաի հավանական

գործողությունների մասին հետնությունները պետք է պայմանավորված լինեն գործի նյութերից բխող որոշ փաստական տվյալներով ն պետք է հիմնված լինեն ոչ թե այդ փաստական տվյալները մեկը մյուսից անջատ, ինքնավար հետազոտման ենթարկելու, այլ դրանք իրենց համակցության մեջ գնահատման ենթարկելու արդյունքում ճնավորվող փաստարկված դատողությունների վրած:

5 Տե՛ս, մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանի՝ թիվ ՎԲ-132/07, ԱՎԴ/0022/06/08, ԼԴ/0197/06/08, ԵԿԴ/0580/06/09, ԵԿԴ/0678/06/10, ՏԴ/0052/06/14, ԵԱՔԴ/0386/06/15 ն այլ գործերով կայացված որոշումները:

5 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Տիգրան Պեւրրույանի գործով 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0084/06/16 որոշման 13-րդ կետը, ուսոոտ ոանոմւ, Վալերի Հակոբյանի գործով 2020 թվականի դեկտեմբերի 25-ի թիվ ԵԴ/0548/06/19 որոշումը:

141. ՆՄիննուն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը, ՀՀ քրեական

դատավարության օրենսգրքի 135րդ հոդվածի 3րդ մասի շրջանակներում անդրադառնալով անձի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրելիս նրան վերագրվող արարքի բնույթը ն վտանգավորության աստիճանը հաշվի առնելու կարնորությանը, իրավական դիրքորոշում է ձնավորել այն մասին, որ թեն մեղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը ն վտանգավորության աստիճանը չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը ն հետնաբար նան ակնկալվող պատժի խստություն, հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարնոր տարրեր ն գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունք սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին՛:

5. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

- Վարդան Ասատրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 1-ին ն 2-րդ մասերով, 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով, 324-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն երկու դրվագ 314րդ հոդվածի Լին մասով,

- Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով Վ.Ասատրյանի անձը բնութագրող հանգամանքները, վերջինիս մեղսագրվող արարքների ն քրեական գործի՝ դատարանում գտնվելու ժամանակահատվածը, դատակոչված անձանց կարգավիճակը, հայտնաբերվելուց հետո Վ.Ասատրյանի դըրսնորած վարքագիծը, գտել է, որ մեղադրյալի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու ն վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու ռիսկերն էականորեն նվազել են, ն նրա ՛ Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Վահագն Պողոսյանի գործով 2013 թվականի փետրվարի 5-ի թիվ ԿԴԼ/0062/06/12 որոշումը:

Ց Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել ազատությունից զրկելու հտ չկապված խափանման միջոցի՝ գրավի կիրառմամբ",

- Վերաքննիչ դատարանը, օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, արձանագրել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, հանդես գալով որպես գործով վարույթն իրականացնող մարմին, մեղադրյալ Վ.Ասատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի փոփոխման հարցը լուծելիս համակողմանի գնահատման է ենթարկել ինչպես գործի հետագա քննության ընթացքում Վ.Ասատրյանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսնորվելու հավանականության աստիճանը, այնպես էլ դրա նվազման տեսանկյունից գնահատման ենթակա հանգամանքները ն արդյունքում հանգել է այնպիսի հետնության, որն անհիմն ն ոչ իրավաչափ գնահատելու համար ծանրակշիռ պատճառներ ու փաստական հանգամանքներ չկան":

16. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 1314.1րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանները մեղադրյալ Վ.Ասատրյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելի, Օպատշաճ իրավական գնահատման չեն ենթարկել սույն գործում առկա մի շարք հանգամանքներ:

Նախնառաջ, ստորադաս դատարանները պատշաճ գնահատման չեն

ենթարկել այն, որ Վ.Ասատրյանը, թաքնվելով վարույթն իրականացնող մարմնից, տնական ժամանակ՝ շուրջ չորս տարի, գտնվել է հետախուզման մեջ ն հայտնաբերվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից: Մասնավորապես, ըստ գործի նյութերի 2017 թվականի նոյեմբերի 9ին, երբ Առաջին ատյանի դատարանը քննարկել է Վ.Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումն ընտրելու վերաբերյալ նախաքննության մարմնի միջ