ԵԴ/0209/11/21

ԵԴ/0209/11/21

/7 ՀԻԵՒՑ աակ յի

կ ՍԱՎ «Վ Հ:

ՄՈՅՔ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր

իրավասության քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Վ.Միսակյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Տ.Սիմոնյան

2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2021 թվականի դեկտեմբերի 1-ի որոշման դեմ դիմող Աաաա, ւ... աար

վճռաբեկ բողոքը':

ՊԱՐԶԵՑ

' Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:

2

Գործի դատավարական նախապատմությունը,

Լ 2019 թվականի ապրիլի 18-ին ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական դեպարտամենտում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1ին կետով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով հարուցվել է թիվ անն կան գործը:

2020 թվականի մարտի 16-ին նախաքննության մարմնի որոշմամբ անը ՇԸ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1- ին կետով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:

2020 թվականի մարտի 17ին անրնը ււււմտբ հայտարարվել է

հետախուզում:

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2020 թվականի մարտի 23-ի որոշմամբ Ս | նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:

2020 թվականի ապրիլի 13-ին քննիչի որոշմամբ կալանք է դրվել արը աաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաա ին

մեղադրյալ զը ւթյան իրավունքով պատկանող՝

քաղաք Աաաա... արարը

Արարա... մարտը

րաաաաթաահա ււ ճոսող գույքերի ն աան

աաա ուին ծածկագրով հողամասի

վրա: |

2021 թվականի փետրվարի 16իս արը ւշ. պարար

միջնորդություն է ներկայացրել վարույթն իրականացնող մարմին, որով խնդրել է պարզաբանող գրություն ուղարկել կալանք կիրառելու իրավասություն ունեցող պետական մարմիններին առ այն, որ քննիչի որոշմամբ կիրառված կալանքը վերաբերում է բացառապես տվյալ գույքերի օտարմանը ն գրավադրմանը (տնօրինման իրավունքին), իսկ մնացած գործարքների մասով արգելանք կիրառված չէ:

3

ՇԸ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական դեպարտամենտի ՀԿԳ քննի արարը 22 լսի փետրվարի 18-ի որոշմամբ պաշտպան

| աաա ոթ մերժվել է:

Վերոնշյալ որոշման դեմ մեղադրյալ արը ւս աար

բողոք է ներկայացրել ՀՀ գլխավոր դատախազին:

ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության պետի տեղակալ արորը 222 կանի մարտի Լի որոշմամբ ներկայացված բողոքը մերժվել է:

2. 2021 թվականի մարտի 18իւ անըմ յանը

ազգային անվտանգության ծառայության քննչական դեպարտամենտի ՀԿԳ քննիչ աաա ությունը մերժելու մասին 2021 թվականի փետրվարի 18-ի

որոշման դեմ բողոք է ներկայացրել Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան):

Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի մայիսի 25ի որոշմամբ ատար... արարը ". չսվարարվել է, ն վարույթն

իրականացնող մարմնին պարտավորեցվել է վերացնել անձի իրավունքների ն ազատությունների խախտումները: |

Յ ՇՇ գլխավոր հդատախազութան ՀՀ ազգային անվտանգության

ծառայությունում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության պետի տեղակալ արը մսի: բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 2021 թվականի դեկտեմբերի 1ի որոշմամբ բողոքը բավարարել է, ն բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի մայիսի 25-ի որոշումը՝ մերժելով աարի, աարաաը յացրած բողոքը:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ արորը

ներկայացուցիչ աա ւլ է վճոաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատի՝ 2022 թվականի ապրիլի 12-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, ն 2022 թվականի հունիսի 27-ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

4

2023 թվականի հունվարի 16-ին գործը փոխանցվել է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն հանցագործությունների քննության դատական կազմին:

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռարեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

5. Բողոք բերած անձը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշումն անհիմն է, սխա ն թերի պատճառաբանված: Ըստ բողոքաբերի սահմանափակվել է ապսաաոը սեփական գույքը տիրապետելու ն օգտագործելու սահմանադրական իրավունքը: '

Բողոքաբերը, վկայակոչելով Վճռաբեկ դատարանի մի շարք նախադեպային որոշումներ, կոնվենցիոն ն քրեադատավարական նորմեր, փաստարկել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը, անձին զրկելով սեփական գույքն օտարելուց զատ նան օգտագործելու ն տիրապետելու սահմանադրական իրավազորությունից, պետք է լրացուցի սահմանափակումների կիրառում` պատճառաբանի ծանրակշիռ փաստարկներով:

5.Լ Բողոք բերած անձի պնդմամբ՝ վարույթն իրականացնող մարմինը քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով պարտավոր է լուծել դատավարության մասնակիցների կողմից ներկայացված միջնորդությունները: Ընդ որում դատավարության մասնակիցներն իրավունք ունեն միջնորդություններ ներկայացնել վարույթն իրականացնող մարմնին որոշակի գործողություններ կատարելու կամ որոշումներ ընդունելու կամ դրանցից ձեռնպահ մնալու խնդրանք- պահանջով: Տվյալ դեպքում ներկայացված միջնորդությունը թե՛ բովանդակային ն թե՛ ձնական առումնեով համապատասխանլ է քրեական դատավարության

օրենսդրությամբ սահմանված միջնորդության պահանջներին, այն ներկայացված է համապատասխան սուբյեկտի կողմից, միջնորդության պահանջը բխում է քրեադատավարական օրենսդրության պահանջներից ն «Վճռաբեկ դատարանի հրավական մեկնաբանություններից:

5

5.2. Բողոքաբերն իր անհամաձայնությունն է հայտնել ստորադաս դատարանի հետնություններին ն նշել, որ Վերաքննիչ դատարանը չի անդրադարձել այն հարցին, թե վարույթն իրականացնող մարմինն ինչ եղանակով (առանձին գրությամբ, որոշմամբ կամ այլ եղանակով) պետք է քննության առարկա դարձնի կալանքի տակ գտնվող գույքը սեփականատիրոջ կամ այլ օրինական տիրապետողի պատասխանատու պահպանմանը հանձնելու ն վերջինիս կողմից օգտագործելու կամ տիրապետելու հնարավորությունը:

ծ. Վերոշարադրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի որոշումը՝ օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի մայիսի 25-ի որոշումը, կամ գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ այլ կազմով նոր քննության:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

աաա ւս օրնգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն 179-րդ

հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ աարրրրոը Արարատը

տունն |

տատուն աաա |

րարատ

Արարատը

տանա |

Արարատը

կրա

Արարատը

Աաաա

7. ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական դեպարտամենտի ՀԿԳ քննի արարը 27 »կոնի փառրվարի 18-ի որոշմամբ նշվել է հետնյալը. «(..) Արարատ

2Տե'ս գործի նյութեր, հատոր 1-ին, թերթեր 34-35:

6

Արարատը

րրա

Աաաա

Արարատը

Արարատը

արատը

աաա

աաա

կաա

րարատ

արարատ

կրա

աաա

րարատ

աաա

Դեպքի առթիվ 18.04.2019թ. ՀՀ ԱԱԾ քննչական դեպարվամենրում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կերով հարուցվել Լ թիվ ՆՈ | քրեական գործը, կատարվում է նախաքննություն:

Նախաքննությամի ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա 16.03.2020թ. որոշում: է կայացվել աաա «2... րքի 179-րդ

հողվածի 3-րդ մասի Էին կետով ն 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, նրա նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում, իսկ որպես խափանման միջոց է րերրվել կալանքը:

13.04.2020թ.-ին կայացվել է որոշում ատսաոոը սեփականությունը հանդիսացող անշարժ գույքերի վրա կալանք դնելու մասին, իսկ որոշումն ուղարկվել է ՀՀ կադաստրի կոմիտե:

17.02.2021թ. ՀՀ ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտ է արացվել ատո

պաշրպան Խանը ւթ ուը՝ ուղարկել «պարզաբանող» գրություն

կալանք կիրառելու իրավասություն ունեցող պետական մարմիններին առ այն, որ քննիչի որոշմամբ կիրառված կալանքը վերաբերվում է բացառապես տվյալ գույքերի

7

օրարմանը ն գրավադրմանը, իակ մնացած գործարքների մասով արգելանք կիրառված չէ:

Քննարկելով ներկայացված միջնորդությունը` գնում եմ, որ այն ենթակա է ամբոլջությամը մերժման հերնյալ պատճառաբանությաւմբ.

(--) ՀՀ քրեադատաւվարական օրենադրությամը ամրագրված

իրավակարգավորումներում որնէ դրույթ սահմանված չէ, հետնաբար նան վարույթն իրականացնող նախաքննական մարմինր որնէ կերպ լիազորված չէ իրականացվող նախաքննության գործառույթի շրջանակներում փալ քինական դատավարության այս կամ այն դրույթի վերաբերյալ պարզաբանում:»::

7Լ ՃԸՇ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության

ծառայությունում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության պետի տեղակալ զակ ոբը մերժելու մասին որոշմամբ փաստել է, որ. «(Գիույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշման կապակցությամբ կալանքը կիրառելու իրավատսթյուն ունեցող պետական մարմիններին լրացուցիչ պարզաբանումներ տրամադրելու վերաբերյալ պաշտպանի կողմից ներկայացված խնդրանքը որեէ պարագայում չի կարող մեկնաբանվել որպես քրեաղավավարական օրենքով նախավեսված գործողություններ կատարելու կամ որոշումներ կայացնելու կամ դրանից ձեռնպահ մնալու պահանջ:

Հետնաբար, պաշտպանի կողմից ներկայացված միջնորդությունը քննարկելիս նախաքննություն իրականացնող մարմինր հանգել է իրավաչափ: հենության ն կայացրել օրինական ն հիմնավոր որոշում:

Սույն բողոքի քննարկման համատեքսփում հարկ է նան փաստել, որ նախաքենությունն իրականացնող մարմինը, քննարկվող որոշմամբ, գույքերի վրա կալանք է դրել օրենքով նախատեսված հիմքերի առկայությամբ, որոշումը կայացնելիս հետապնդել է իրավաչափ նպատակ ն սահմանված դատավարական ընթացակարգի համաձայն նշված որոշումի ներկայացրել է կատարման:

"Տես գործի նյութեր, հատոր Լին, թերթ Թ:

8

Նման պայմաններում, մեղադրյալ աո ........ ատ

աաա: րելու, վարոււթն իրականացնող քննիչի բողոքարկվող

որոշումը վերացնելու հիմքերը բացակայում են:»7:

8. Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ արձանագրել է. «(...) Վերոնշյալ իրավադրույթներից ն մոտեցումներից ելնելով, դատարանը գտնում է, որ բողոքարկված որոշումը քրեական դատավարության այս փուլում հանդիսանում: է մինչդատական վարույթի նկատմամի դատական վերահսկողության առարկա, քանի որ դրա բողոքարկումը քրեական դատավարության ավելի ուշ փուլում՝ դավարանում գործն րավ էության քննելիս կարող է հանգեցնել անձի իրավունքների ն օրինական շահերի անհամարժեք սահմանափակման:

Դատարանը նան արձանագրում է, որ թեն վարույթն իրականացնող քննիչի 8.04.2020թ. «Գույքի վրա կալանք դնելու մասին» որոշման իրավաչափությունը չի վիճարկվում սույն բողոքի շրջանակներում, սակայն նկատի ունենալով, որ այն փոխկապակցված է վիճարկվող որոշման հեր՝ դատարանը գտնում է, որ այն բողոքին վերաբերելի մասով զիկված չէ դրա վերաբերյալ նս համապատասխան դիրքորոշում հայտնելու հնարավորությունից:

(-.) Դարարանն արձանագրում է, որ որպես կանոն անշարժ գույքի վրա կալանք դնելով վարույթն իրականացնող մարմինը նահմանափակում է միայն սեփականության իրավունքի բաղադրատարր հանդիսացող գույքի փեօրինման (գույքի ճակատագիիր որոշելու իրավաբանորեն ապահովված հնարավորության) իրավունքը, իսկ անձի սհփականության իրավունքի բաղադրատարր հանդիսացող մյուս իրավունքները` գույքի տիրապետման ն օգտագործման հնարավորությունը չի սահմանափակվում:

(:) Դատարանը գվմում է, որ գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշման մեջ վարույթն իրականացնող քննիչը, բացի իրավական հիմքերից ն նպատակներից անձի սեփականության իրավունքի համաչափ սահմանափակման տեսանկյունից պարտավոր է նան հարակ նշել սեփականության իրավունքի կոնկրետ բաղադրատարը(եր)ի սահմանափակման մասին՝ չսահմանափակվելով միայն գույքի վրա կալանք դնելը կարգավորող օրենսդրական ձնակերպումների: շարադրանքով, «Տե՛ս գործի նյութեր, հատոր 1-ին, թերթեր 14-15:

9

որպեսզի հնարավոր լինի ապահովել հասարակության, ընդհանուր շահի ն անհատի սեփականության իրավունքի պաշտպանության պահանջների միջն արդարացի հավասպրաւկշոությունը:

Հակառակ պարագայում: նախաքննական մարմինը, սահմանափակելով միայն անշարժ գույքն օտարելու իրավունքը (սույն գործով քննիչը դատարանում հայտնեց, որ այդ նպատակով է կալանք դրվել աաոոն .... շերի մու, անձը ոչ իրավաչափ ձնով անորոշ ժամկետով զիկված է լինելու սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող գույքի տիրապետելու ն: օգտագործելու իրավունքից ն հնարավորությունից:

Հաշվի առնելով վերոգրյալը` դատարանը գտնում է, որ ՀՀ ԱԱԾ քննչական դեպաիփամենտի ՀԿԳ ավազ քննիչ ՏՈՍ | 18.02.2021թ. «Միջնորդությունն ամբողջությամբ մերժելու մասին» որոշումի հանգեցրել է ասար իրեն պատկանող գույքը փիրապեվալու ն օգտագործելու իրավունքի անհամարժեք ն ոչ իրավաչափ սահմանափակման:

Անդրադառնալով վարույթն իրականացնող մարմնի այն դավտղությանը, որ քննիչը լիազորված չէ պարզաբանելու իր որոշումները ն համապատասիլան գրություն հասցեագրելու կալանքը կիրառող իրավասու մարմիններին՝ դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում պաշտպանության կողմի միջնորդությամը ակնկալվող գրություն հասցեագրելու համար հատուկ քրեադատավարական ընթացակարգի անհրաժեշտությունը բացակայում է ն օբյեկտիվորեն հնարավոր չէ նախատեսել քրեական դավավարությունում բոլոր գործողությունները ն այս առումով դատարանի համար ընդունելի է նան դիմողի ներկայացուցչի, այն դիրքորոշումը, որ. «պրակտիկայում բազմաթիվ են այնպիսի դեպքերը, երբ քրեադատավարական օրենսդրության պահանջներով քննիչը պարտավոր չէ որոշում կայացնել կամ գրություններ ուղարկել, սակայն գործնականում նման որոշումներ կայացվում են, օրինակ՝ միջնորդությունը հերաձգեու վերաբերյալ կայացվում է որոշում, ինչը օրենսդրությամբ ամրագրված պարտադիր պահանջ չէ: Կամ նս մեկ օրինակ` մեղադրյալի սահմանահատումների նկատմամի արգելքը վերացնելու դեպքում քննիչը, կողմի միջնորդությամբ, պարզաբանող գրություն է տրամադրում թե' պաշտպանության կողմին, թե' համապատասխան իրավասու մարմիններին:

10

Բացի այդ՝ դատարանն այն դիրքորոշմանն է, որ ձնեական առումով դատավարական ընթացակարգի բացակայությունը չի կարող մեկնաբանվել որպես ՀՀ Սահմանադրությամի երաշխավորված՝ սեփականության իրավունքի

սահմանափակման հիմնավորում ն իմատտազրկել նշված իրավունքի դերն ու նշանակությունը: (...)»5:

9. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն՝ «(-) Առաջին ատյանի դատարանն, րար էության, խիար յուրովի է մեկնաբանել քրեական դատավարության օրենսգրքում առկա իրավակարգավորումները, ինչպես նան հիշատակված Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում ներկայացված դրույթները՝ ընդունելի համարելով պաշփպանական կողմի հավատրումները, որ պրակտիկայում բազմաթիվ են այնպիսի դեպքերը, երբ քրեադատավարական օրենադրության պահանջներով քննիչը պարտավոր չէ որոշում կայացնել կամ գրություններ ուղարկել, սակայն գործնականում նման որոշումներ կայացվում են, օրինակ` միջնորդությունը հետաձգելու վերաբերյալ կայացվում է որոշում, ինչը օրենսդրությամբ ամբագրված պարտադիր պահանջ չէ: Դատարանը, իր որոշմամի, կիրառելի ն ընդունելի է համարել օրենքից չբխող գործառույթների իրականացումը իրավասու մարմինների կողմից: Ավելին՝ առաջին ափյանի դատարանը նշել է, որ գույքի վրա կալանք դնելու որոշման մեջ վարույթն իրականացնող քննիչը, բացի իրավական հիմքերից ն նպատակներից անձի սեփականության իրավունքի համաչավի սահմանափակման .-փեսանկյունից պարտավոր է նան հարակ նշել սեփականության իրավունքի կոնկրետ բաղադրատարի(երի սահմանափակման մասին: 6-Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում 1, որ ա խիար վրանգավոր պրակտիկա է, քանի որ առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից քննիչի համար նման, օրենքից չըխող, պարտականության սահմանումի դուրս է իրավունքի տիրույթից ն կարող է հանգեցնել անդառնալի հեւնանքների, երբ դատարանները կակսեն վարույթն իրականացնող մարմինների համար սահմանել նոր, օրենքի ն իրավական ակտերի հեփ որնէ աղերսներ չունեցող պահանջներ ն պարտականություններ:

Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, ելնելով այն որոշմամբ շարադրված բովանդակային վերլուծությունից, հանգում է հետնության. որ «Հ գլխավոր 5Տե՛ս գործի նյութեր, հատոր 1-ին, թերթեր 69-81:

1

դափախազության դարախազ մար... ռը ենթակա Լ

բավարարման: Նախաքննությունն իրականացնող մարմնի՝ 2020 թվաւկանի մարտի 16-ի կայացված որոշումը համապատասխանում է «Հ Սահմանադրության, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ն ՀՀ քրեական դատավարության օրենադրության պահանջներին, իսկ առաջին ատյանի դատարանի 2021 թվականի մայիսի 25-ի որոշումը ենթակա է բեկանման, քանի որ թուլ է տրվել դատական սխալ, քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որով վարույթն իրականացնող մարմնի համար դատարանի կողմից սահմանվել է այնպիսի պարտականություն, որը նախատեսված չէ օրենադրությամի: (...)»":

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

10. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բողոքարկվող դատական ակտի վերանայման նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման սահմանադրական գործառույթի իրացումն է: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ գույքի վրա կալանք դնելու նպատակների մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր: Ուստի Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձեավորման համար:

Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավո՞ր է արդյոք Վերաքննիչ դատարանի հետնությունն առ այն, ռր վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմամբ սեփականության իրավունքի սահմանափակման կոնկրետ

բաղադրատարըկեր)ի մասին հստակ նշման պահանջը դուրս է իրավունքի տիրույթից ն չի բխում օրենքից:

1. ՀՀ Սահմանադրության 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հայաարանի Հանրապեպտությունում ճանաչվում ն հավասարապես պաշտպանվում են սեփականության բոլոր ձները»:

«Տե'ս գործի նյութեր, հատոր 2-րդ, թերթեր 17-34:

12

ՇԸ Սահմանադրության 60-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի օրինական հիմքով ձեռք բերած սեփականությունն իր հայնցողությամը փիրապետելու, օգրագործելու ն տնօրինելու իրավունք:

(-.)

3. Սեփականության իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենթով' հանրության շահերի կամ այլոց հիմնական իրավունքների ն ազատությունների պաշտպանության նպատակով:

4. Ոչ ոք չի կարող զրկվել սեփականությանից, բացառությամբ դատական կարգով՝ օրենքով սահմանված դեպքերի:

(..»:

«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ նան՝ " Եվրոպական կոնվենցիա) Արձանագրության 1-ին հոդվածի համաձայն՝

«Յուրաքանչյուր ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձ ունի իր գույքից անարգել օգտվելու իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի զրկել նրան գույքից, բացառությամբ ի շահ հանրության ն այն պայմաններով, որոնք նախատեսված են օրենքով ու միջազգային իրավունքի ընդհանուր ակզբունքներով:

Նախորդ դրույթները, այնուամենայնիվ, չեն խոչընդուրում պերության՝ այնպիսի օրենքներ կիրառելու իրավունքին, որոնք նա անհրաժեշտ է համարում ընդհանուր շահերին համապավասխան, սեփականության օգտագործման նկատմամբ վերահակողություն իրականացնելու կամ հարկերի կամ մյուս գանձումների կամ տուգանքների վճարումն ապահովելու համար»:

12. 1998 թվականի հուլիսի 1Լին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 232-րդ հոդվածի համաձայն՝

«. Գույքի վրա կայանք դնելը կիրառվում է քաղաքացիական հայցը, գույքի հնարավոր բռնագրավումը, բռնագանձումը ն դատական ծախսերն ապահովելու համար:

2. Կայանք դրվում է կասկածյալի ն մեղադրյալի, ինչպես նան այն անձանց գույքի վրա, որոնց վրա, կասկածյալի ն մեղադրյալի գործողությունների համար, կարող է

13

դրվել նյութական պատասխանատվություն՝ անկախ նրանից, թե. ինչպիսի գույք է ն ում մոտ Լէ գտնվում:

(-.)

2. Կալանք չի կարող դրվել այն գույքի վրա, որի վրա օրենքի համաձայն չի կարող տարածվել բռնագանձում»:

Նույն օրենսգրքի 233-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Գույքի վրա կալանք դնելը քրեական վարույթն իրականացնող մարմինների կողմից կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երի գործով հավաքված ապացույցները բավարար հիմք են փալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը, մեղադրյալը կամ այն անձը, որի մուր գտնվում է գույքը, կարող է թաքցնել, փչացնել կամ՝ սպառել բռնագրավման ենթակա գույքը:

11 Քրեական վարայթն իրականացնող մարմինն անհապաղ կալանք է դնում Հայպարանի Հանրապեվության քրեական օրենսգրքի 103.Էին հոդվածի Լին մասով նախատեսված բռնագանձման ենթակա գույքի վրա:

2. Գույքի վրա կալանք դնելը կատարվում է հետաքննության մարմնի, քննիչի կամ դատախազի որոշման հիման վրա:

3 Գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշման մեջ պետք է եշվի կալանքի ենթակա գույքը, ինչպես նան գույքի այն արժեքը, որի վրա բավական է կալանք դնել՝ քաղաքացիական հայցը ն դատական ծախսերն ապահովելու համար:

(::»:

Նույն օրենսգրքի 236-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ. Բացի անշարժ գույքից ն մեծածավալ առարկաներից, այլ կալանադրված գույքը, որպես կանոն, վերցվում է:

(::)

Չվերցված գույքը, որի վրաւ կալանք է դրված, կնքվում ն պահպանության համար թողնվում է գույքի սռխականատիրոջը կամ տիրապետողին կամ նրա ընպանիքի չափահաս անդամներին: Նրանց բացատրվում է տվյալ գույքն օտարելու կամ: փչացնելու համար օրենքով նախատեսված պատասխանապտվությունը, ինչի մասին երանցից վերցվում է ափտրագրություն»:

Թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 103.1-րդ հոդվածի համաձայն՝

14

«ւ. Հանցագործության կատարման արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ արացված ցանկացած գույքը, այդ գույքի օգտագործումից արացված եկամուտները կամ այլ տեսակի օգուտները, այնպիսի հանցագործության կատարման համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված զործիքները ն միջոցները, որի կատարման արդյունքում արացվել է գուք, ահարեկչության ֆինանսավորմանն ուղղված գույքը, այդ գույքի օգվագործումից արացված եկամուրները կամ այլ տփնսակի օգուտների, սույն օրենսգիրքի 215.Լին, 235.Լին ն 2671-ին հոդվածներով նախատեսված մաքսանենգության ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության սահմանով տեղափոխված մաքսանենգության առարկաները, իսկ դրանց բացակայության դեպքում դրանց համարժեք գույքը, բացառությամբ բարեխիղճ երրորդ անձի գույքի, տուժողին ն քաղաքացիական հայցվորին հանցագործությամբ պատճառված վնասների հատուցման համար անհրաժեշվ գույքի, ենթակա է բռնագանձման՝ իօգում պետության:

(..)

4 Սոյն հոդվածի, ինչպես նան այն օրենսգրքի այլ հոդվածներով նախատեսված դեպքերում նան այդ հոդվածների իմաարով գույք են համարվում ցանկացած տեսակի նյութական բարիքները, քաղաքացիական իրավունքի շարժական կամ անշարժ օբյեկտները, ներառյալ ֆինանսական (դրամական) միջոցները, արժեթղթերը ն գույքային իրավունքները, գույքային իրավունքները կամ շահերը հավաստող փաատրաթղթերը կամ այլ միջոցները, գույքից արացված կամ դրա նկատմամի հաշվեգրվող փտկոսները, շահութաբաժինները կամ այլ եկամուտները, ինչպես նան հարակից ն արտոնագրային իրավունքները:

(-.»:

14. Սեփականության իրավունքի հասկացությունը ն բովանդակությունը սահմանող՝ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 163-րդ հոդվածն ամրագրել է հետնյալը. «. Սաիփականության իրավունքը սությեկտի օրենքով ն այլ իրավական ակտերով ճանաչված ու պահպանվող իրավունքն Է իր հայեցողությամի տիրապետելու, օգտագործելու ն փեօրինելու իրեն պատկանող գույքը:

Տիրապետման իրավունքը գույքը փատրացի տիրապետելու իրավաբանորեն ապահովված հնարավորությունն է:

5

Օգտագործման իրավունքը գույքից դրու օգտակար բնական հատկությունները քաղելու, ինչպես նան դրանից օգուտ արանալու իրավաբանորեն ապահովված հնարավորությունն է: Օգուրը կարող է լինել եկամտի, պտուղների, աճի, ծնաճի ն այլ ձներով:

Տեօրինման խրավունքը գույքի ճակատագիրը որոշելու իրավաբանորեն ապահովված հնարավորությունն է (...)»:

5. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը, 8072հօոօն ջ. Թաջջռ գործով կայացված վճռում մեկնաբանելով Եվրոպական կոնվենցիայի Արձանագրության 1-ին հոդվածի դրույթները, նշել է, որ պետք է լինի ողջամիտ հավասարակշոություն պետության կողմից կիրառվող, այդ թվում սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող գույքը վերահսկելու հետ կապված միջոցների ն այդ միջոցների կիրառման արդյունքում ակնկալվող նպատակների միջն: Այս պահանջն արտահայտվում է «արդարացի հավասարակշռություն» ձնակերպմամբ, որը պետք է առկա լինի հասարակության ընդհանուր շահի պահանջների ն անհատի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության միջն:

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն ընդգծել է, որ մեղադրյալի գույքի վրա կալանք դնելն ինքնին ենթակա չէ քննադատության՝ հաշվի առնելով, մասնավորապես, Եվրոպական կոնվենցիայի Արձանագրության 1-ին հոդվածի երկրորդ պարբերությունը, սակայն պետք է հաշվի առնել սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող գույքից օգտվելու սահմանափակմամբ անձի վրա չափազանց ծանրը բեռ դնելու ոիսկը ն, հետնաբար, պետք է ապահովել համապատասխան դատավարական երաշխիքներ` համոզվելու համար, որ անձի սեփականության իրավունքի վրա առկա ազդեցությունը, կամայական կամ ոչ կանխատեսելի չէ՛:

Ծ.1 Գույքի վրա կալանք դնելու առանձնահատկություններին Վճռարեկ դատարանն անդրադարձել է իր մի շարք որոշումներում ն իրավական դիրքորոշում է հայտնել առ այն, որ. «/.) (աալանադրված գույքը սեփականատիրոջ պատասխանատու պահպանությանը թողնելու օրենսդրական պահանջը բխում է ՛ Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի` 80ոշհօոօ» ջ. Թաջջմո գործով 2009 թվականի հունվարի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18274/04, կետեր 59-60:

16

յուրաքանչյուր անձի՝ իր սեփականություն տիրապետելու ն օգտագործելու սահմանադրական իրավազորությունից ն նախատեսված է այն. նպատակով, որպեսզի հնարավորություն ընձեռվի ախխականավտիրոջը մինչ Քրեական գործով վարույթի ավարփն անարգել փիրապեպել ն օգտագործել իր գույքը:

Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ գույքի կալանադրման յուրաքանչյուր դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է քննարկման առարկա դարձնի հետնյալ հարցերը՝

1) կալանադիված գույքի կարո՞ղ է արդյոք թողնվել սեփականատիրոջ կամ` օրինական փիրապերողի պահպանությանը,

2) կալանադրված գույքը սեփականատիրոջ պատասխանատու պահպանմանը չհանձնելու պարագայում սահխականատիրոջ սեփականության իրավունքի սահմանափակումն արդյո՛ք համաչափ է»::

Մեկ այլ՝ Սամվել Մայրապետյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ. «/..) (Անձի սեփականության իրավունքի ոչ իրավաչափ սահմանափակումը բացառող կարնոր դատավարական երաշխիք է օրենադրական այն պահանջը, որ վարույթն իրականացնող մարմնի որոշումը` անձի գույքի վրա կալանք դնելու վերաբերյալ, պետք է լինի օրինական, հիմնավորված ն պատճառաբանված: Իսկ դա ենթադրում է, որ գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշումը պետք է կայացվի Քրեադատավարական օրենքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ, քրեադատավարական հարկադրանքի այս միջոցի կիրառման անհրաժեշտությունը, այլ կերպ՝ դրա կիրառման հիմքերի ն նպատակների առկայություն, հիմնավորով՝ քրեական գործի նյութերից բխող փարական տվյալների հիման վրա: Գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշման մեջ վարույթն իրականացնող մարմինը, հիմնվելով գործում առկա նյութերի վրա, պարտավոր է հիմնավորել դրա իրավական հիմքերի ն նպատակներից որեէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը` չսահմանափակվելով միայն գույքի վրա կալանք դնելը կարգավորող օրենադրական ձնակերպումների շարադրանքով: Միայն վերոնշյալ չափանիշների պահպանման դեպքում է հնարավոր ապահովել հասարակության ինդհանուր շահի ն " Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Արթուր Հայրապետյանի գործով 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԵՇԴ/0001//1110 որոշման 21-րդ կետը:

17

անհատի սեփականության (կամ այլ գույքային) իրավունքի պաշտպանության պահանջների միջն արդարացի հավասարակշոությունը: (...)»5:

16. Նախորդ կետում մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սեփականության իրավունքի սահմանափակման ծավալին՝ Վճռաբեկ դատարանը, նախնառաջ, հարկ է համարում բացահայտել դրա բովանդակությունը: Այսպես` ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 163-րդ հոդվածի համաձայն՝ սեփականության իրավունքը սուբյեկտի կողմից՝ իրեն պատկանող գույքը օրենքով ն այլ իրավական ակտերով ճանաչված ու պահպանվող իրավունքն է՝ իր հայեցողությամբ տիրապետելու, օգտագործելու ն տնօրինելու գույքը:

Մեջբերված իրավական նորմն ուղղակիորեն բացահայտում է սեփականության իրավունքի բովանդակությունը՝ որպես գույքը տիրապետելու, օգտագործելու ն տնօրինելու միմյանցից տարբերվող իրավազորություններ: Մինչդեռ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 232-րդ, 233-րդ ն 236-րդ հոդվածներում օգտագործված «գույքի վրա կալանք դնել» եզրույթն ուղղակիորեն չի բացահայտում, թե վարույթն իրականացնող մարմնի համապատասխան որոշմամբ գույքի վրա կալանք դնելու դեպքում սեփականության իրավունքի բովանդակությունը կազմող՝ տիրապետելու, օգտագործելու ն տնօրինելու իրավազորություննեիից կոնկրետ որն է սահմանափակվում, ինչի արդյունքում, պարզ չի դառնում, թե ինչ ծավալով է սահմանափակվում անձի սեփականության իրավունքը:

Վճռաբեկ դատարանը, կարնորեով սեփականության իրավունքի

սահմանափակման ծավալի հստակեցման անհրաժեշտությունը, արձանագրում է, որ սեփականության իրավունքի սահմանափակման ձներից մեկը՝ գույքի վրա կալանք դնելը, սեփականության իրավունքի բաղադրիչների տեսանկյունից պետք է լինի կոնկրետ, ունենա սահմանափակման հստակ ծավալ, որպեսզի բացառվի սեփականության իրավունքի բաղադրատարրերի ոչ անհրաժեշտ սահմանափակումը:

Կալանադրված գույքի սեփականատիրոջը կամ տիրապետողին արգելվում է տնօրինել այն (վաճառել, նվիրատվություն անել, գրավ դնել ն այլն): Տնօրինման հետ մեկտեղ, կալանադրված գույքի սեփականատերը կարող է զրկվել նան իր գույքի ' Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Սամվել Մայրապեւրյանի գործով 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԴ/0587/11/18 որոշման 15-րդ կետը:

18

տիրապետման ն օգտագործման իրավազորությունից, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 236-րդ հոդվածի իմաստով կալանադրված գույքը, եթե այն անշարժ կամ մեծածավալ գույք չէ, ապա վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կարող է վերցվել, իսկ որոշ դեպքերում չվերցված գութը կարող է թողնվել սեփականատիրոջ կամ տիրապետողի պատասխանատու պահպանությանը:

Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից անձի գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում կայացվելիս պետք է հտոտակեցվի սեփականության իրավունքի սահմանափակման ծավալը, մասնավորապես նշվի, թե սեփականության իրավունքի բաղադրիչներից կոնկրետ որը կամ որոնք են սահմանափակվում:

17. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

- 2020 թվականի մարտի 16-ի զարարարարաաաըըշչ....

օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով մեղադրանք է առաջադրվել արարը

րրա

կաա

տուա |

տոննան |

Արրաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաարտրաղ

տատո |

Արարատը

տուաւ |

տուաւ |

աաա

- Գույքի վրա կալանք դնելու մասին 2020 թվականի ապրիլի 13-ի որոշմամբ նախաքննության մարմինը, մեջբերելով քրեական գործի դատավարական նախապատմությունը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 55-րդ, 232233-րդ հոդվածների պահանջներով, որոշել է թիկ ւս գործով կալանք դնել Աարրրարրարաաաաաաաաարարը

5 Տես սույն որոշման 1-ին կետը:

19

Աաաա... ս մոսդրյալ արարը

աաա ւթյան իրավոնքով պատկանող զարրրրրրը

տունն |

ատա. արար...

գտնվող գույքերի Կ աարարաաաարաաարարարահաըւս

ծածկագրով հողամասի վրաճ։

- Առաջին ատյանի դատարանը, բավարարելով պաշտպան առտարը բողոքը, գտել է, որ գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշման մեջ վարույթն իրականացնող քննիչը, բացի իրավական հիմքերից ն նպատակներից անձի սեփականության իրավունքի համաչափ սահմանափակման տեսանկյունից պարտավոր է նան հստակ նշել սեփականության իրավունքի կոնկրետ բաղադրատարըկ(երյի սահմանափակման մասին՝ չսահմանափակվելով միայն գույքի վրա կալանք դնելը կարգավորող օրենսդրական ձնակերպումների շարադրանքով, որպեսզի հնարավոր լինի ապահովել հասարակության ընդհանուրն շահի ն անհատի սեփականության իրավունքի պաշտպանության պահանջների միջն արդարացի հավասարակշռոությունը, ուստի եկել է եզրահանգման, որ ՀՀ ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտի ՀԿԳ ավագ քննիչ աաա ոթյոսը մերժելու մասին 2021 թվականի փետրվարի 18-ի

որոշումը հանգեցրել է արրնրը իրս պատկանող գույքը տիրապետելու ն օգտագործելու իրավունքի անհամարժեք ն ոչ իրավաչափ սահմանափակման, ն պարտավորեցրել է վարույթն իրականացնող մարմնին վերացնել արորը իրավունքների ն ագատությունների խախտումըռ:

- Վերաքննիչ դատարանը, արձանագրելով, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից քննիչի համար նման, պարտականության սահմանումը դուրս է իրավունքի տիրույթից, բեկանել է Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը գտնելով, որ նախաքննության մարմնի 2020 թվականի մարտի 16-ի որոշումը համապատասխանում է ՀՀ Սահմանադրության, Վճռաբեկ դատարանի որոշումների ն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսդրության պահանջներին, ուստի բողոքարկված դատական ակտը ենթակա է բեկանման, քանի որ թույլ է տվել դատական սխալ՝ ո Տե՛ս սույն որոշման 1-ին կետը:

ռ Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

20

քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որով վարույթն իրականացնող մարմնի համար դատարանի կողմից սահմանվել է այնպիսի պարտականություն, որը նախատեսված չէ օրենսդրությամբ»:

18. Նախորդ կետում վկայակոչված փաստերը գնահատելով սույն որոշման 11-15- րդ կետերում մեջբերված նորմերի ն իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ սույն գործով գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմամբ սեփականության իրավունքի բովանդակության տեսանկյունից չեն հստակեցվել կիրառվող սահմանափակումները՝ չի սահմանվել գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքի սահմանափակման հստակ ծավալը: Մասնավորապես՝ մեղադրյալ արարը իկւսոթյան իրավունքով պատկանող գույքերի վրա կալանք դնելու մասին նախաքննության մարմնի՝ 2020 թվականի ապրիլի 13-ի որոշման բովանդակությունից պարզ է դառնում, որ գույքերի արգելադրումը մեղադրյալին զրկել է ադ գույքերը տնօրինելու՝ դրանց ճակատագիրը որոշելու իրավազորությունից, սակայն սեփականության իրավունքի մյուս բաղադրատարրերի՝ տիրապետելու ն օգտագործելու իրավազորությունների սահմանափակման առումով առկա է եղել անորոշություն, ինչը սեփականատիրոջ համար առաջացրել է իրավունքներից օգտվելու սահմանափակման ծավալի անորոշություն ն խոչընդոտել դրանց համաչափ իրացմանը:

Ելնելով վերոգրյալից Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ չնայած այն հանգամանքին, որ սույն որոշմամբ մեջբերված քրեադատավարական նորմերը վարույթն իրականացնող մարմնի համար ուղղակի պահանջ չեն նախատեսել գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմամբ հստակ նշել, թե սեփականության իրավունքի բաղադրիչներից կոնկրետ որը կամ որոնք են սահմանափակվում, այնուամենայնիվ, որոշման մեջ այդպիսի նշում կատարելը, այսինքն` սեփականության իրավունքի սահմանափակման ծավալը հստակ նշելը, անհրաժեշտ է, ինչը բխում է ՀՀ Սահմանադրության, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի կարգավորումներից, ինչպես նան այն կանոնից, որ անձի իրավունքները չեն կարող սահմանափակվել անորոշ ծավալով:

5 Տե'ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

21

Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում Վերաքննիչ դատարանի այն հետնությանը, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գույքի վրա կալանք դնելու մասին համապատասխան որոշմամբ սեփականության իրավունքի սահմանափակման կոնկրետ բաղադրատարը(եր)ի մասին հստակ նշման պահանջը դուրս է իրավունքի տիրույթից ն չի բխում օրենքից:

19. Անդրադառնալով բողոքաբերի կողմից սույն որոշման 5.1 կետում շարադրված փաստարկի, առ այն, որ վարուլթն իրականացնող մարմինը քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով պարտավոր է լուծել դատավարության մասնակիցների կողմից ներկայացված միջնորդությունները, իսկ վերջինիս կողմից ներկայացված միջնորդությունը թե' բովանդակային ն թե՛ ճնական առումներով համապատասխանում է քրեական դատավարության օրենսդրությամբ սահմանված միջնորդության պահանջներին, Վճռաբեկ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Վերաքննիչ դատարանի այն պնդմանը, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ կիրառելի ն ընդունելի է համարել իրավասու մարմինների կողմից օրենքից չբխող գործառույթների իրականացումը: Վճռարեկ դատարանի դիրքորոշումը պայմանավորված է նրանով, որ պետական մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք իրավասու են կատարել միայն այնպիսի գործողություններ, որոնց համար լիազորված են Սահմանադրությամբ կամ օրենքներով, ինչն էլ պետք է կանխորոշող նշանակություն ունենա ներկայացվող միջնորդության բովանդակության համար: Այլ կերպ` միջնորդությունը պետք է պարունակի քրեադատավարական օրենքով նախատեսված գործողություններ կատարելու կամ որոշումներ կայացնելու կամ դրանից ձեռնպահ մնալու պահանջ": Նշվածի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դիմողի ներկայացուցչի կողմից բարձրացված՝ սեփականության իրավունքի կոնկրետ բաղադրատարրերի սահմանափակման հարցը կարող է քննության առարկա դառնալ ոչ թե պարզաբանում տրամադրելը նախաքննության մարմնի կողմից մերժելը բողոքարկելու, այլ գույքի վրա կալանք դնելու որոշման բողոքարկման շրջանակներում:

ս Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Հ. Մարտիրոսյանի ն Ա.Սարգսյանի գործով 2015 թվականի օգոստոսի 28- ի թիվ ԵԿԴ/0184/11/14 որոշման 16-րդ կետը:

22

20. Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ «2 գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայությունում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության պետի տեղակալ պարը բիչ բողոքը բավարարելով, Առաջին ատյանի դատարանի 2021 թվականի մայիսի 25-ի որոշումը բեկանելով ն մեղադրյալ աաա աաարա....: .րճեով, Վերաքննիչ դատարանը

կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ: Շետնաբար, մեղադրյալ ատա... արը 2 վ չոոբը պետք է մերժել ն ՀՀ

վերաքննիչ քրեական դատարանի 2021 թվականի դեկտեմբերի Լի որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ՝ հիմք ընղունելով սույն որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ, 17-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ, 43-րդ, 3611-րդ, 403-406-րդ, 45.Լրդ, 418.1-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Լ Վճռաբեկ բողոքը մերժել: Դիմող աաա, ցուցիչ

ատար: վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2021 թվականի դեկտեմբերի 1-ի որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ՝ հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է ն ենթակա չէ բողոքարկման:

Նախագահող՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Դատավոե