Կիրակոսյան — ԵԴ/0772/01/21

ԵԴ/0772/01/21

Մ: ռա

ՄՈՏՔ Ը`

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Մ.Շահվերդյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր` Մ.Արղամանյան

դատավորներ՝ Լ.Աբգարյան

Գ.Հովհաննիսյան

17 հոկտեմբերի 2025 թվական ք.Երնան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

ԱՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Ռոբերտ Սուրենի Կիրակոսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի մարտի 14-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Լ.Գրիգորյանի վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2020 թվականի դեկտեմբերի 9-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երնան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 60134320 քրեական գործը:

Նախաքննության մարմնի՝ 2021 թվականի մայիսի 25-ի որոշմամբ Ռոբերտ Կիրակոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

2021 թվականի հունիսի 1Լին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ՝ նան Առաջին ատյանի դատարան):

2. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ` նան Առաջին ատյանի դատարան) 2022 թվականի օգոստոսի 26-ի դատավճռով Ռոբերտ Կիրակոսյանին՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքը վերաորակվել է, ն նա մեղավոր է ճանաչվել 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրնական օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելով ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով՝ 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Նույն օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա՝ Ռ.Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել ն սահմանվել է փորձաշրջան՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով: Ռ.Կիրակոսյանի նկատմամբ ընտրված՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:

3. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` նան Վերաքննիչ դատարան) 2023 թվականի մարտի 14-ի որոշմամբ դատախազի վերաքննիչ բողոքը

3

մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի վերոգրյալ դատավճիոր թողնելով անփոփոխ:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Լ.Գրիգորյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

5. Բողոքաբերի պնդմամբ՝ ստորադաս դատարանները թույլ են տվել դատական սխալ, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա:

Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ ստորադաս դատարանները, պատշաճ գնահատման չեն ենթարկել Ռ.Կիրակոսյանին մեղսագրվող հանցագործության կատարման հանգամանքները, դրա կատարման մեջ նրա մեղավորության աստիճանը, թույլ տրված ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման բնույթը, ինչպես նան հանրորեն վտանգավոր արարքի ն դրա հետնանքների նկատմամբ նրա դրսնորած հոգեբանական վերաբերմունքը:

Մասնավորապես, ստորադաս դատարանները, հաշվի չեն առել այն

հանգամանքը, որ թույլ տրված ճանապարհային երթնեկության կանոնի խախտումը դիտավորությամբ կատարվող իրավախախտում է, հետնաբար Ռ.Կիրակոսյանի կողմից հանցանքը հանցավոր անփութությամբ կատարելու մասին ստորադաս դատարանների հետնությունները հիմնավոր չեն:

Բացի այդ, ՌՈ.Կիրակոսյանը հաշվի չի առել նան ճանապարհային ն օթերնութաբանական պայմանները, մասնավորապես՝ անձրնի հետնանքով գետնի թաց լինելը, ինչի արդյունքում չի ընտրել երթնեկության այնպիսի արագություն, որը հնարավորությոն կտար ապահովելու տրանսպորտային միջոցի լիարժեք կառավարումը:

Վերոգրյալի հիման վրա ակնհայտ է, որ Ռ.Կիրակոսյանը մեղսագրված արարքը կատարել է հանցավոր ինքնավստահությամբ:

4

Ինչ վերաբերում է ստորադաս դատարանների կողմից հաշվի առնված այն հանգամանքներին, որ Ռ.Կիրակոսյանը տուժողին բժշկական ն այլ օգնություն ցույց տալուն ուղղված գործողություններ է կատարել, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն ն գործով ապացույց ձեռք բերելուն տալով խոստովանական ցուցմունքներ, իր դրսնորած վարքագծով արժանացել է տուժողի իրավահաջորդի ներողամտությանը, զղջացել է կատարած արարքի համար ն ընդունել է մեղքը, ապա դրանք չեն կարող նվազեցնել Ռ.Կիրակոսյանի արարքի հանրային վտանգավորությունն այն աստիճան, որ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառվի:

6. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել ն փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի օգոստոսի 26ի դատավճիռն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի՝ 2023 թվականի մարտի 14-ի որոշումը, վերացնել Ռոբերտ Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը ն վերջինիս նսկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ զրկելով նույն ժամկետով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից:

Վճռաբեկ բողոքի պատասխանը.

7. Ռ.Կիրակոսյանի պաշտպան Վ.Սարգսյանը, ներկայացրած դատական վերանայման բողոքի պատասխանում նշել է, որ Ռ.Կիրակոսյանի կողմից 70 կմ/ժ արագությամբ երթնեկելը եղե է ոչ թե դիտավորությամբ կատարված ճանապարհային երթնեկության կանոնի խախտում, այլ հանդիսացել է մոլորության մեջ հայտնվելու հետնանք, քանի որ գործնականում, նշված հատվածում վարորդները մինչն 70 կմժ արագությամբ կարողացել են վարել, ն նույնիսկ տեսանկարահանող սարքը չի արձանագրել խախտում:

Դեպքի օրը ճանապարհի թաց լինելը, Արշակունյաց պողոտայում՝ նախկինում 70 կաժ թոյլատրելի արագություն սահմանված լինելը ՌՈ.Կիրակոսյանի երիտասարդ լինելը, նախկինում երբնէ արատավորված չլինելը, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունում սովորելը, բնակության ն աշխատանքի վայրից դրականորեն բնութագրվելը գործով հաստատված հանգամանքներ են, որոնց

5

համակցությունը ստորադաս դատարաններին թույլ է տվել եզրահանգելու, որ հանցանքը կատարվել է հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ:

Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքի պատասխանի հեղինակը խնդրել է մերժել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Լ.Գրիգորյանի վճռաբեկ բողոքը:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

8. Ռոբերտ Կիրակոսյանն Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի օգոստոսի 26-ի դատավճռով, մեղավոր է ճանաչվել այն բանի համար, որ «/նա/ 09.12.2020Թ., ժամի 0900-ի սահմաններում «Լեքասս» մակնիշի, ՇՀ" "" "Յ» հաշվառմաեւն հաւմարանիշի ավտոմեքենայով, առանց ուղեբեռի, մեկ ուղնորով, շուրջ 70 կմժ արագությամբ երթնեկել է Երնան քաղաքի Արշակունյաց պողովայով՝ Շիրակի փողոցի կողմից դեպի Բագրատունյաց պողովայի կողմ տանող ուղեմասի երկրորդ ուղեգոտու կենտրոնական մասով: Հասնելով Արշակունյաց պողովփայի թիվ 1078 հասցեի դիմացի ճանապարհահատվածին` թույլ է տվել «Ճանապարհային երթնեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի Յրդ մաստվ ն ՀՀ Կառավարության՝ 28.06.2007թ., թիվ 955-Ն որոշմամի հաստավփտված՝ ՀՇ ճանապարհային երթնեկության կանոնների 65-րդ ն 66-րդ մասերով սահմանված պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ իրականացրել է իր վարած ավտոմեքենայի ոչ պատշաճ ու փրանգավոր կառավարում` ավտոմեքենան վարել է տվյալ պայմանների համար սահմանված՝ թույլատրելի առավելագույն` 60 կմ/ժ-ը գերազանցու` մուր 70 կմ/ժ արագությամի, նախապես հաշվի չի առել առկա ճանապարհային պայմանները, մասնավորապես՝ շիջադարձի առկայությունը, ն չի ընտրել ավտոմեքենայի ընթացքի կայունությունն ու կառավարելիությունն ապահովող` երթնեկության անվտանգ ն սահուն ոնժիմ, ինչի արդյունքում կորցրել է ավտոմեքենայի կառավարումը, ն աջ կողասահքով մուտք գործելով հանդիպակաց ուղեմաս՝ աջակողմյան հափվածով ընդհարվել է հանդիպակաց ուղեմասի ձախ եզրային գոտով ընթացող, ՀՀ-ի վարած՝ «Վազ- 21703» մակնիշի, «"" "" "ջ. հաշվառման համարանիշի ավվտմեքենայի առջնի հափվածին, ապա նույն ուլեմասի ճամփեզրի մով. կայանված՝ «Մերսեդես-Բենց»

6

մակնիշի, «" "" "» հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային, իր գործողություններով վտեխնիական տեսակետից գ արեղծել Լէ վթարային իրադրություն՝ դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ավտովթարի առաջացումը, ինչի հետնանքով «Վազ-21703» մակնիշի, Շ" "" "» հաշվառման համարանիշի ավվամնքենայի վարորդ ՀՀ-ին անզգուշությամի պատճառել է մահ»':

9. Առաջին ատյանի դատարանը, անդրադառնալով Ռ.Կիրակոսյանի

նկատմամբ պատիժ նշանակելու ն այն կրելու նպատակահարմարության հարցերին, փաստել է. «/..) (այմիաարանյալ Ռորերտ Կիրակոսյանին՝ մինչն 01Լ07.2022թ. գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242րդ հոդվածի 2րդ մասով մեղսագրված արարքը համապատասխանում է 02.05.2021թ. ընդունված ն 0107.2022թ. ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներին:

Հեփնաբար` դատարանը գտնում է, որ Ռոբերտ Սուրենի Կիրակոսյանին՝ մինչն 0107.2022թ. գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2րդ մասով մեղսագրված արարքը պեվտք է վերաորակել 05.05.2021թ. ընդունված ն 0107.2022թ. ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որով ն պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանավվության:

(-.)

Դատարանն արձանագրում է, որ 05.05.2021թ. ընդունված ն 0107.2022թ. ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342րդ հոդվածի 2րդ մասի սանկցիան փոփոխվել է խարացման առումով, մասնավորապես՝ հիմնական պատժի նվազագույն չափր բարձրացվել է, հեւրնաբար՝` այղ փոփոխության տարածումը նախքան դրա ընդունվղլը ծագած իրավահարաբերությունների նկատմամբ անթույլատրելի 1, քանի որ խախտում է անձի վիճակը վատթարացնող օրենքին հետադարձ ուժ չվալու օրենսդրական պահանջը:

Վերոգրյալի հաշվառմամբ դատարանը գտնում է, որ ամրբատրանյալ Ռ. Կիրակոսյանի նկատմամի հիմնական պավզտժաչաւփի մաւսով կիրառելի է մինչն 01.07.2022թ. գոլւծող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասր:

(-.)

(Տե՛ս քրեական զործ, հատոր 2, թերթեր 173-187:

7

Դափարանի գնահատմամի թույլատրելի առավելագուն՝ 60 կամժ

արագությունը 10 կաժով գերազանցելու հանգամանքն օբյեկտիվորեն նվազ հավանական է դարձրել հանրության համար վվանգավոր հետնանքների առաջացման հնարավորությունը ն ամբաարանյալ Ռ. Կիրակոսյաւնն ընդհանրասյես չի նախատեսել այն, այսինքն՝ իրական հնարավորություն ն պարտավորվածություն ունենալով նախապտեսել վտանգավոր հետնանքների առաջացման

հնարավորությունը, բավարար ուշադրություն չի ցուցաբերել այդ հետնանքների առաջացումը թույլ չփալու համար:

Ելնելով սույն գործի փաստական հանգամանքների

առանձնահատկություններից՝ դատարանը գտնում է, որ ամրաստրանյալ Ռ.Կիրակոսյանը դրսնորել է հանցավոր անփութություն, այն Լ՝ թույլատրելի արագությունը 10 կմժով գերազանցելու պայմաններում չի նախատեսել իր արարքի արդյունքում ծանր հետնանքների առաջացման հնարավորությունը, հետնաբար` չի գիտակցել նան իր կողմից տվյալ իրադրությունում: թույլ տրված խախտման վտանգավորությունը:

Դրանից բացի, դատարանը պատշաճ ուշադրության է արժանացնում ն գնահատում հանցագործության կատարումից անմիջապես հետո Ռ. Կիրակոսյանի դրսնորած վարքագիծը: Մասնավորապես՝ գործի քննությամբ դատարանը հաստատված է համարում, որ վերջինս ճանապարհատրանսպորտային պատահարից հետտ տուժողին բժշկական ն այլ օգնություն ցույց տալուն ուղղված գործողություններ է կատարել, ինչպես նան աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն ն գործով ապացույց ձեռք բերելուն՝ տալով

ինքնախոարովանական ցուցմունքներ:

(-.)

(Գնահատելով ամրատրանալ Ռոբերտ Կիրակոսյանի կավփարած

հանցագործություն բնույթր ն հանրության համար վտանգավորության աստիճանը (ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման բնույթր (Վճռաբեկ դատարանի կողմից թվարկված ՃԵԿի կոպիտ խայարումներ թույլ չի տվել) ն կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի ն դրա հանրորեն վտանգավոր հետնանքների նկատմամը հանցավորի դրսնորած հոգերանական վերաբերմունքը

8

(հանցավոր անփութություն), գործի հանգամանքները (առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ միջին ծանրության անզգույշ հանցանք կատարելը, երա դրսնորած հեփփանցավոր դրական վարքագիծը (հանցագործությունից անմիջապես հեվտ փուժողին բժշկական ն այլ օգնություն ցույց վալուն ուղղված գործողություննե, կատարելը, հանցագործությունը բացահայտելուն ն գործով ապացույց ձեռք բերելուն աջակցելը՝ ճշմարտացի ն ինքնախոարովանական ցուցմունքներ տալը, իր դրսնորած վարքազծով տուժողի իրավահաջորդի ներողամտությանն արժանանալը, կավփարած արարքի համար զղջալն ու մեղքն ընդունելը), ընրանեկան ն սոցիալական դրությունը, առցիալական միջավայրում ամբաստանյալի զրաղեցրաւծ տեղը ն սոցիալական միջավայրում նրա. բնութագրերը (երիվաւսարդ լինելը, դրականորեն բնութագրվելն ու նախկինում դատապարտված չլինելը, վերջինիս անձր բնութագրող. այդ թվում՝ պատասխանատվությունը ն պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ՕցՁ0,ն բոլոր այս հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ ն օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամը` դատարանը հանգում է հեփաության, որ Ռ.Կիրակոսյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու ն նրա նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեված` պատժի նպատակներին սոցիալական արդարության

վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի վերասոցիալականացմանն ու հանցագործությունների կանխմանը: (...)»-:

10. Վերաքննիչ դատարանը, անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի

դատարանի վերոգրյալ դատավճիռը, արձանագրել է հետնյալը. «(...) 2021թ-ի մայիսի 5-ի ՀՀ քրեական օրենսգիրքը պատիժը խարացնող բնույթ է կրում, քանի որ օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան սահմանում է ազատազիկման ձնով պատժի նվազագույն սահմանաչափ՝ 2 տարի ժամկերով ազատազրկում, մինչդեո 2003թ-ի ապրիլի 16-ի ՀՀ քրեական օրենսգիքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով "Տես քրեական զործ, հատոր 2, թերթեր 13187:

9

այդպիսին նախատեսված չէ, ն տվյալ դեպքում ազատազիկման ձնով պատժի նվազագույն սահմանաչափը երեք ամիսն է, ուստի վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն գործով 2021թի մայիսի 5ի ՀՀ քրեական օրենսգիրքը կիրառման ենթակա չէր ն Ռորերտ Կիրակոսյանին արարքը ենթակա չէր վերաորակման մայիսի 5-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

Վերաքննիչ դատարանը փասրում է նան, որ Երնան քաղաքի ընդհանուր իրավատսթյան դատարանը մեղադրյալ Ռոբեր Կիրակոսյանի արարքը վերաորակելով 2021թ-ի, մայիսի 5-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, նրա նկատմամի պատիժ է նշանակել 1 տարի 6 ամիս ժամկետով ազավազրկումն այն դեպքու, երբ տվյալ հոդվածի սանկցիայով պատժի նվազագույն սահմանաչափ է նախապտեսվաեւծ 2 մարի ժամկեվտվ ազատազրկումը:

Վերոշարադրյալի համափտեքարում արձանագրելով հանդերձ, որ Երնան քաղաքի ընդհանուրն իրավասության դատարանը, մեղադրյալ Ռորերտ Կիրակոսյանի արարքը վերաորակելով 2021թի մայիսի 5»ի ՀՀ քրեական օրենսգիրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն նրան դատապարվտելով 1 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման, թույլ է տվել դատական սխալ, սակայն դատախազի, Ամտւժովի կամ նրա ներկայացուցչի համապատասխան պահանջով րողոքի բացակայության պայմաններում խրավասու չլինելով մեղադրյալի վիճակի վատթարացման առումով բեկանելու կամ փովտխելու մեղադրական դավտաւվճիոր, սահմանափակված լինելով դատախազի վերաքննիչ րողոքի սահմաններով, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ արձանագրված դաւտական սխալի հիմքով բողոքարկվող դատական ակպտր ենթակա չէ բեկանման:

(-)

(Գնահատելով Ռորերտ Կիրակոսյանի անձի ե կատարված հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճաւնը, վերաքննիչ դատարանը փաւսվում է, որ ամբաարանյալի արարքում պափտասխանապտվությունը ն պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն, հանցանքից անմիջապես հերո վաւժողին օգնություն ցուցաբերելու են նրա կյանքը փրկելու ուղղությամբ ձեռնարկել է ատեղծված իրադրության պայմաններում իրենից կախված անհրաժեշտ ն հնարավոր գործողություններ, ընդունել է մեղքը, տվել է խոարովանական ցուցմունքներ ն

10

զղջացել է կատարած հանցանքի համար, արժանացել է տուժողի իրավահաջորդի ներողամտությանը, աշխատանքի ն րնակության վայրերից բնութագրվում է դրական: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ վերր վկայակոչված

հանգամանքները պետք է հաշվի առնվեն մեղադրյալ Ռոբերտ Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:

Վերաքննիչ դատարանը փաստում է նան, որ Ռորերտ Կիրակոսյանն արարքը կատարել է հանցավոր անփութությամի, չի նախատեսել իր արարքի արդյունքում, ծանր հետնանքների առաջացման ոռնալ հնարավորությունը, ինչը գնահատելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ թիվ ԵԷԴ/0201/011 գործով նախադեպային որոշմամը արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում` վերաքննիչ դատարանը հանգում է եզրակացության աո այն, որ նշված հանգամանքը վկայում է հանցավորի անձնավորության ն կատարված հանցագործության

վտանգավորության համեմատարար նվազ ատրիճանի մասին: Այս առումով անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքում ներկայացված պափճառարանությանն առ այն, որ Ռոբերր Կիրակոսյանն հանցանքը կատարե է հանցավոր

ինքնավարահությամի, ոչ թե հանցավոր անփութությամի, ինչպես դա արձանագրել է Երնան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը, վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալը վթարի պահին մնքենան վարել է շուրջ 70 կմժամ արագությաւմը, ինչը ճանապարհի փվյալ հատվածում երթնեկության թույլատրելի արագությունը գերազանցում է 10 կմ/՛ժամով, ինչպիսի պայմաններում վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վրանգավոր հերնանքներ կանխատեսելու հավանականությունը ցածր է, իսկ գործի նյութերում աոկա չեն այլ հակակշոող հանգամանքներ, որոնց հիման վրա դատարանը կարող էր հանգել հետնության առ այն, որ Ռոբերտ Կիրակոսյանը նախատեսել է արարքի վտանգավոր հերնանքների առաջացման հնարավորությունը:

(-)

Անդրադառնալով մեղադրյալ Ռոբերտ Կիրակոսյանի նկատմեւմը նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավաչափությունը վիճարկելու հիմքում: վերաքննիչ բողոքում դրված այնպիսի հանգամանքներին, ինչպիսիք են

11

թույլատրելի արագությունը գերազանցելը, ճանապարհային ն

օդերնութաբանական պայմանները հաշվի չառներ նե այնպիսի արագություն չինտրելը, որը հնարավորություն կտար ապահովելու տրանապորտային միջոցի լիարժեք կառավարումը, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի համապատասխան հողվածով որպես հանցագործության հատկանիշ նախավտեսված հանգամանքները չեն կարող կրկին հաշվի առնվել որպես պատասխանատվությունը ն պատիժը ծանրացնող կամ որնէ կերպ վատթարացնեն անձի վիճակը: Այս առումով վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ՀՀ կառավարությաւն 2007թ-ի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշմամբ հաարատված ճանապարհային երթնեկության կանոնների 65-րդ ն 66-րդ կերերով վերաքննիչ բողոքում վկայակոչված վերը նշված հանգամանքները հանդիսանում են ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտումներ, ուսրի դրանք, որպես 2003թ-ի, աւպրիլի 18-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի (2021թ-ի մայիսի 5-ի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի) օբյեկտիվ կողմը կազմող հատկանիշնել, չեն կարող դիտարկվել որպես Ռոբերտ Կիրակոսյանի կողմից կատարված հանցանքի հանրային վտանգավորությունը բարձրացնող հանգամանք ն չեն կարող գնահատվել հանցակազմի սահմաններից դուրս, ուարին չեն կարող համարվել Ռոբերփ Կիրակոսյանի նկատմամի նեշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու իրավաչավ հիմք:

Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքում ներկայացված պատճառարանությանն առ այն, որ Երնան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը պատշաճ գնահազտման չի ենթարկել Ռորերվ. Կիրակոսյանի կողմից կատարված հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանը ն բնույթը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ կատարված հանցանքի ծանրություն, դրա 29հանրային վտանգաւվորությաւն աարիճանն ինքնին չեն կարող պատիժը պայմանականորեն կիրառելու խոչընդո հանդիսանալ, քանի որ հակառակ պարագայում կարժեզրկվի պատժի անհատականացման սկզբունքը (...)»::

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

»Տես քրեական զործ, հատոր 3. թերթեր 88-105:

12

1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն` «Մինչն առսյն օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելը կայացված դատական ակտերով վերաքննիչ ն վճռաբեկ բողոքները բերվում ն քննվում են մինչն 2022 թվականի հուլիսի Էր գործող կարգով»:

Վերոգրյալից հետնում է, որ 2022 թվականի հուլիսի Լից հետո կայացված դատական ակտերի դեմ վճռաբեկ բողոքները բերվում ն քննվում են 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով: Հետնաբար, սույն բողոքի քննությունն Օ-իրականացնելիս որպես Վճռաբեկ դատարանում բողոքի քննության ընթացակարգ հիմք է ընդունվում 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող կարգը: Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը Ռ.Կիրակոսյանի վերաբերյալ քրեական գործը քննության է առել, իսկ Վերաքննիչ դատարանն Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի իրավաչափությունը գնահատել է 1998 թվականի հուլիսի Լին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների շրջանակներում, ուստի ստորադամ դատարանների հետնությունների իրավաչափության գնահատման համար Վճռաբեկ դատարանը հիմք է ընդունում 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումները:

12. Նախնառաջ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ թեն սույն գործով բողոքաբերը, ըստ էության, բարձրացրել է մեղադրյալ Ռ.Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավաչափության հարցը, այնուամենայնիվ, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 359-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ կետում ամրագրված նորմը, անհրաժեշտ է քննարկման առարկա դարձնել|Ս լթՌ.Կիրակոսյանին մեղսագրվող արարքին ստորադաս դատարանների կողմից տրված իրավական գնահատականի

իրավաչափության հարցը, քանի որ սույն գործով առերնույթ առկա է ի շահ մեղադրյալի վճռաբեկ բողոքի սահմաններից դուրս գալու հիմք:

12.1. ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Լ Արարքի հանցավորությունը սաւհմանող, պատիժը խատացնող կամ հանցանք կամ քրեական

13

օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենադրությունը հեվադարձ ուժ չունի:

2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենադրությունն ունի հերադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչն դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռնս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ:

(-.)

6. Պափասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող ն միաժամանակ մասնակիորեն խատացնող օրենքը սույն հոդվածով նախավզեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:

ՃՇ նախկին քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի համաձայն՝ «մ. Ափրոմոբիլի կամ մեխանիկական այլ Կփրանսպորտային միջոցի վարորդի կողմից ճանապարհային երթնեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջները կամ ճանապարհային երթնեկության կամ փրանապորտային միջոցների շահագործման կանոնները խախտելը, որը մարդու առողջությանն անզգուշությամի պատճառով է ծանր կամ միջին ծանրության վնամ

(-.)

2. Նույն արարքը, որն անզգուշությամբ առաջացրել Լ մարդու մահ՝

պատժվում է ազափազրկմամի՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկերով՝ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զիաղվելու իրավունքից զիկելով՝ առավելագույնը երեք րարի ժամկեվով'(..»:

ՃՇ գործող քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի համաճայն՝ «Լ Ափրոմեքենա կամ մեխանիկական այլ տրանսպորտային միջոց վարող անձի կողմից ճանապարհային երթնեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջ կամ ճանապարհային երթնեկության կամ տրանսպորտային միջոցների շահագործման անվտանգությունն Ձ: ապահովող կանոն խախտելը, որը մարդու առողջությանն անզգուշությամը պատճաոկլ է ծանր կամ միջին ծանրության վնաս՝

14

(.-.)

2. Սույն հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքը, որն անզգուշությամբ առաջացրել է մարդու մահ՝

պատժվում է ազատազրկմամի՝ երկուսից հինգ տարի ժամկետով (...)»:

12.2. Համեմատական վերլուծության ենթարկելով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի ն ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2րդ մասի իրավակարգավորումնեը, Վճռաբեկ դատարանն

արձանագրում է, որ քննարկվող հանցակազմերի դիսպոզիցիաներն էական փոփոխության չեն ենթարկվել, իսկ նախատեսված պատժի մասով՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան սահմանում է ավելի խիստ պատիժ: Նման պայմաններում, Առաջին ատյանի դատարանը՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 242րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված արարքը վերաորակելով ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ հետադարձ ուժ է տվել Ռ.Կիրակոսյանի վիճակը վատթարացնող քրեական օրենսդրությանը, ինչով թույլ է տվել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի Լին մասի խախտում: Մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանը թեն արձանագրել է արարքի վերաորակման հետնանքով դատական սխալի առկայության փաստը, այնուամենայնիվ գտել է, որ դատական ակտը ենթակա չէ բեկանման, այն հիմնավորմամբ, որ համապատասխան պահանջով բողոքի բացակայության պայմաններում իրավասու չէ մեղադրյալի վիճակի վատթարացման առումով բեկանելու կամ փոփոխելու մեղադրական դատավճիռը:

Վճռաբեկ դատարանը, չհամաձայնելով Վերաքննի. դատարանի հիշյալ հիմնավորմանը, գտնում է, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ Ռ.Կիրակոսյանի վիճակը վատթարացնող քրեական օրենսդրությանը հետադարձ ուժ տալու հետնանքով արարքին սխալ իրավական գնահատական տալու պայմաններում, առկա է ի շահ մեղադրյալի վճռաբեկ բողոքի սահմաններից դուրս գալու հիմք, հետնաբար, Ռ.Կիրակոսյանին մեղսագրված արարքը պետք է որակել կատարելու պահին գործող ն ավելի մեղմ պատիժ նախատեսող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 242- րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

15

Թ. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավորվա՛ծ են արդյոք մեղադրյալ Ռ.Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին ստորադաս դատարանների հետնությունները:

14. Վճռաբեկ դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանք կատարած անձանց նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ինչպես նան նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը լուծելիս հաշվի առնվող հանգամանքների վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքում ձնավորած իրավական դիրքորոշումները, Գագիկ Ղուկասյանի գործով որոշման շրջանակներում փաստել է, որ վերոնշյալ հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով «յատարանները, ի թիվս այլոց, պետք է հատկապես հաշվի առնեն՝

ա. հանցագործութան կատարման եղանակը ն հանգամանքները,

հանցագործությաւն կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աարիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները (...),

բ. ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման բնույթը: Մասնավորապես Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման բնույթը ։»ըացահայտելու համար դատարանները, յուրաքանչյուր դեպքում ելնելով կոնկրետ, գործի փաստական հանգամանքներից, պետք է գնահատման ենթարկեն, թե ճանապարհային երթնեկության կանոնների տվյալ խախտումը ինչպես ընդհանուր առմամի, այնպես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական դարձնում ճանապարհային երթնեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը (...): Միննույն ժամանակ Վճոարեկ դատարանը կրկնում է, ոլ, ի թիվս այլոց, լուսացույցի կամ կարգավորողի արգելող ազդանշանին չենթարկվելը, սահմանված արագությունը գերազանցելը, տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ վիճակում վարկը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զիկված անձանց կողմից փրանսպորտալյին միջոցներ վարելը վտանգ են առաջացնում: ճանապարհային երթնեկությաւն մասնակիցների համար ն առավել հավանական

16

դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետնանքնեի առաջացման հնարավորությունը: (...),

գ. ճանապարհային երթնեեկության կանոնների խախտման նկատմամբ հանցավորի դրսնորած հոգերանական վերաբերմունքը: Մասնավորապեմ Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքում փաատրել է, որ դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ տվել (...):

Զարգացնելով այն իրավական դիրքորոշումը: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կարնոր նշանակություն ունի այն հարցի պարզումը, թե ճանապարհային երթնեկության կանոնները Վարչական իրավախախպումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 101Էրդ հոդվածների իմատրով դիտավորությամը, թե անզգուշությամբ են խախտվել: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ճանապարհային երթնեկության կանոնները դիտավորությամը խախվպելը վկայում է հանցավորի անձնավորության ն կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին,

դ. հանրորեն վտանգավոր հետնանքների նկատմամը հանցավորի դրսնորած հոզերանաւկաւն վերաբերմունքը (...),

ե. հանցագործությամբ պատճառված վնասր (...),

զ. հանցանքի կատարումից անմիջապես հետո, ինչպես նան հետագայում հարուցված քրեական գործի քննության ընթացքում հանցավորի դրսնորած վարքագիծը (..)»:

Էդմոն Ասատրյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով տրանսպորտային միջոցի վարորդի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու համար պետք է առանձնակի ուշադրություն դարձվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի ն դրա հանրորեն վտանգավոր հետնանքների նկատմամբ " Տես Վճռաբեկ դատարանի` Գագիկ Ղուկասյանի զործով 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԵԱՔԴ/0075/01/16 որոշման 13-14-րդ կետերը:

17

հանցավորի դրսնորած հոգեբանական վերաբերմունքին: Նշված որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «հանրորեն վտանգավոր հետնանքների նկատմամբ դրսնորված անզգույշ մեղքի տարատեսակները, ելնկով գործի փաստական հանգամանքների առանձնաւհապկություններից, փաւրրեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության ն կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը: Այսպես հանցավոր անփութության դեպքում անձը չի նախատեսում իր արարքի արդյունքում ծանր հետնանքների առաջացման հնարավորությունը, հետնաբար չի գիվակցում նան իր կողմից տվյալ իրադրությունում թույլ րված խախտման վտանգավորությունը: Մինչդեռ հանցավոր ինքնաւվատահության դեպքում անձր գիտակցում է, որ իր կողմից թույլ տրված խախպտման արդյունքում կարող են վտանգաւվոր հետնանքներ առաջանալ, այսինքն` նա գիտակցում է իր արարքի վփանգավորությունը ն, չնայած դրան, թույլ է տալիս նշված խախտումը, ինչը վկայում է հանցավորի անձնավորության ն կատարված հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասին»»:

15. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

- Ռ.Կիրակոսյանը մեղավոր է ճանաչվել այն բանի համար, որ նա, 2020 թվականի դեկտեմբերի 9-ին՝ ժամը 09:00-ի սահմաններում, «Լեքսուս» մակնիշի ավտոմեքենայով առանց ուղեբեռի, մեկ ուղնորով, երթնեկել է Երնան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայով՝ Շիրակի փողոցի կողմից դեպի Բագրատունյաց պողոտայի կողմ տանող ուղեմասի երկրորդ ուղեգոտու կենտրոնական մասով, շուրջ 70 կաժ արագությամբ: Հասնելով Արշակունյաց պողոտայի թիվ 107/8 հասցեի դիմացի ճանապարհահատվածին, թույլ է տվել «Ճանապարհային երթնեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետի ն ՀՀ Կառավարության՝ 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշմամբ հաստատված՝ ՀԸ ճանապարհային երթնեկութան կանոնների 65րդ ն 66րդ կետերի պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է՝ իրականացրել է իր վարած 5 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Էդմոն Ասատրյանի գործով 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշման 16-18-րդ կետերը:

18

ավտոմեքենայի ոչ պատշաճ ու վտանգավոր կառավարում՝ ավտոմեքենան վարել է տվյալ պայմանների համար սահմանված` թույլատրելի առավելագույն՝ 60 կմ/ժ-ը գերազանցող՝ մոտ 70 կմ/ժ արագությամբ, նախապես հաշվի չի առել առկա ճանապարհային պայմանները, մասնավորապես՝ շրջադարձի առկայությունը, ն չի ընտրել|Ս լ թավտոմեքենայի ընթացքի կայունությունն Օ ու կառավարելիությունն ապահովող՝ երթնեկության անվտանգ ն սահուն ռեժիմ, ինչի արդյունքում կորցրել է ավտոմեքենայի կառավարումը, ն աջ կողասահքով մուտք գործելով հանդիպակաց ուղեմաս` աջակողմյան հատվածով ընդհարվել է հանդիպակաց ուղեմասի ձախ եզրային գոտով ընթացող, Հ.Շ-ի վարած՝ «Վազ-21703» մակնիշի ավտոմեքենայի առջնի հատվածին, իր գործողություններով՝ տեխնիկական տեսակետից ստեղծել է վթարային իրադրություն դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ ավտովթարի առաջացումը, ինչի հետնանքով «Վազ-21703» մակնիշի ավտոմեքենայի վարորդ Հ.Շ.--ին անզգուշությամբ պատճառել է մահշ:

- Առաջին ատյանի դատարանը, գնահատելով կատարված հանցագործության բնույթը նե հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալ Ռ.Կիրակոսյանի անձը բնութագրող տվյալները, կատարված արարքից հետո վերջինիս հետհանցավոր վարքագիծը, ինչպես նան արարքի ն դրա հետնանքների նկատմամբ դրսնորած հոգեբանական վերաբերմունքը՝ գտել է, որ նրա նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքով ամրագրված պատժի նպատակներին՛:

- Վերաքննիչ դատարանը, ըստ էության համաձայնվելով Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դիրքորոշմանը, գտել է, որ Ռ.Կիրակոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատժատեսակի կիրառման արդյունքում ակնկալվող նպատակների իրագործումը հնարավոր է առանց այն փաստացի կրելուծ:

7 Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

Ց Տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը:

19

16. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 14րդ կետում վկայակոչած գործերով արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ռ.Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս, ստորադաս դատարանները պատշաճ իրավական վերլուծության չեն ենթարկել մեղադրյալի անձի ն նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող մի շարք գործոններ:

Մասնավորապես.

ա) ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման բնույթը. այն է՝ Ռ.Կիրակոսյանն ավտոմեքենան վարել լէ տվալ ճանապարհահատվածում երթնեկության համար սահմանված առավելագուն 60 կմժ արագությունը գերազանցող՝ մոտ 70 կմ/ժամ արագությամբ,

բ) ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման նկատմամբ դրսնորած հոգեբանական վերաբերմունքը. այն է՝ ճանապարհային երթնեկության կանոնները մեղադրյալի կողմից վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի իմաստով դիտավորությամբ են խախտվել,

գ) հանրորեն վտանգավոր հետնանքների նկատմամբ հանցավորի դրսնորած հոգեբանական վերաբերմունքը. մեղադրյալը դրսնորլ է 0հանցավոր ինքնավստահություն՝ մասնավորապես, իրականացրել է ավտոմեքենայի ընթացքի ոչ պատշաճ ն վտանգավոր կառավարում, ավտոմեքենան վարել է տվյալ պայմանների համար սահմանված` թույլատրելի առավելագույնը գերազանցող արագությամբ՝ նախապես հաշվի չառնելով առկա ճանապարհային պայմանները, մասնավորապես` շրջադարձի առկայությունը, ն չի ընտրել ավտոմեքենայի ընթացքի կայունությունն ու կառավարելիությունն ապահովող՝ երթնեկության անվտանգ ն սահուն ռեժիմ, որի արդյունքում տեղի է ունեցել տվյալ պատահարը, տեխնիկական տեսակետից ստեղծելով վթարային իրադրություն, ն թույլ տվել «Ճանապարհային երթնեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ն ՀՀ Կառավարության՝ 2007 թվականի հունիսի 28ի թիվ 955-Ն որոշմամբ հաստատված` Ճանապարհային երթնեկության կանոնների 65-րդ ն 66րդ կետերով սահմանված պահանջներին հակասող

20

գործողություններ դրանցով իսկ պայմանավորելով տվյալ ապատահարի առաջացումը:: Նման պայմաններում, ստորադաս դատարանների հետնություններն առ այն, որ մեղադրյալը դրսնորել է հանցավոր անփութություն, չեն բխում գործի նյութերից ն իրավաչափ համարվել չեն կարող:

Նշվածի համատեքստում, Վճռաբեկ դատարանի համար ընդունելի է բողոքի հեղինակի պնդումն առ այն, որ տեղացող անձրնի ն գետնի թաց լինելու պայմաններում՝ Ռ.Կիրակոսյանն առավել քան զգոն պետք է լիներ երթնեկության կարգի պահպանման նկատմամբ, այդ թվում՝ չգերազանցեր թույլատրելի առավելագույն արագությունը հաշվի առնելով նան դեպքի պահին տվյալ ճանապարահատվածում երթնեկության ինտենսիվությունը, մինչդեռ Ռ.Կիրակոսյանի կողմից թույլ տրված նշված խախտումը (նման եղանակային պայմաններում սահմանված արագությունը գերազանցելը) կոնկրետ իրադրությունում ավելի հավանական է դարձրել ճանապարհային երթնեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու

հնարավորությունը դրանով իսկ վտանգ առաջացնելով ճանապարհային երթնեկության մասնակիցների համար ն հանգեցնելով տուժող Հ.Հ.-ի մահվանը:

Վճռաբեկ դատարանը գտնում է նան, որ նման պայմաններում ստորադաս դատարանների կողմից արձանագրված` մեղադրյալ Ռ.Կիրակոսյանի անձը բնութագրող ն նրա պատիժն, ու ապատասխանատվություն,ն մեղմացնող հանգամանքները` կատարված արարքի հանրային բարձր վտանգավորության մասին վկայող վերը շարադրված փաստական տվյալների առկայության պայմաններում, չեն նվազեցնում մեղադրյալի կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը ն Ռ.Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու օբյեկտիվ հիմքեր չեն:

17. Ընդհանրացնելով վերոշարադրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ստորադաս դատարանները մեղադրյալ Ռ.Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցի վերաբերյալ եզրահանգումները չեն կառուցել վերոնշյալ հանգամանքների՝ իրենց ամբողջության մեջ մանրամասն Տե'ս քրեական զործ, հատոր 1, թերթեր 104-107:

21

վերլուծության վրա: Սույն որոշման շրջանակում մեջբերված ու վերլուծված փաստական տվյալների համակցությունը վկայում է մեղադրյալի ն նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին: Նման պայմաններում, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանների` մեղադրյալ Ռ.Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրած հանգամանքները բավարար չեն կարող համարվել|Սլ ողջամիտ հետնության հանգելու առ այն, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է Ռ.Կիրակոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտություն: Ալ կերպ ստորադաս դատարանների կողմից

Ռ.Կիրակոսյաանի նկատմամբ ազատազրկ