ՀԿԴ/0096/11/23

ի ՇԿԴ/0096/11/23

ւ արն

ճջ 2 Վ ֆ

(րեգ «րաի

Ն ՀԹՏ Խ/Ղ

Այ

ՏԸ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Շայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Վ.Դոլմազյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Հովհաննիսյան

2025 թվականի փետրվարի 28-ին քաղաք Երնանում

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ ԱԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

ՌՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով թիվ ՀԿԴ/0096/11/23 դատական վարույթով ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի ապրիլի 8-ի որոշման դեմ աը րկաացուցիչ

աաա ււ րքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

Լ 2021 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երնան քաղաքի քննչական վարչության աան

աաա ւ ան` Նախաքննության

մարմին) կողմից որոշում է կայացվել թիվ Սանր աս գործով քրեական հետապնդում չիրականացնելու ն քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին:

Վերոնշյալ որոշման դեմ տուժողներ Աաաա աաա անաեո

Սարան ան նոնա աան նանան աաա

Անո անան ՆԱ Աաաա ան նԼա նմանում իյ

աաա 19 երկայացված բողոքը ՀՀ գլխավոր դատախազի

տեղակալ ԱԱֆանդյանի (այսուհետ նան՝` Դատախազ) 2022 թվականի հունվարի 31-ի որոշմամբ մերժվել է:

2. 2022 թվականի մարտի 3-ին Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել Նախաքննության մարմնի 2021 թվականի դեկտեմբերի 6-ի «Քրեական հետապնդում չիրականացնելու ն քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին» ն Դատախազի 2022 թվականի հունվարի 31-ի «Բողոքը մերժելու մասին» որոշումների դեմ թիվ կինք) քրեական գործով տուժողների ներկայացուցիչ ասար: ոքին արվել:

2022 թվականի մարտի 1-ին Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել Նախաքննության մարմնի 202Լ թվականի դեկտեմբերի 6-ի «Քրեական հետապնդում չիրականացնելու ն քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին» ն Դատախազի 2022 թվականի հունվարի 31-ի «Բողոքը մերժելու մասին» որոշումների դեմ թիվ աաա քրեական գործով տուժողների ներկայացուցիչ ատար ներկայացված բողոքը (բողոքին տրվել է արը:

2022 թվականի մարտի 28-ին թիվ անը ւս արոյթը

վերաբաշխվել է` թիվ արն ւս վարոյթի հետ համատեղ քննելու

նպատակով:

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի 2023 թվականի փետրվարի 2-ի որոշմամբ թիվ արը ւււ վարույթն ըստ

3

առարկայական ընդդատության ուղարկվել է ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան):

3. 2023 թվականի փետրվարի 15-ին Առաջին ատյանի դատարան է ստացվել թիվ աստառը վարույթը, որին շնորհվել է ՀԿԴ/0096/1//23 համարը:

Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի հունվարի 18-ի որոշմամբ տուժողներ Աարոն նանան աան անան Լ Անրակի նանան

Սարան ոին աա ննա աԱ ՈԱ Անա անե ամեն ամանոանունը

Արարա ոա ոն աաա Անի ր

բավարարվել են:

4. Աաաա Թվ ն նրա ներկայացուցիչ Սարո ւվ հատուկ վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 8-ի որոշմամբ բողոքը մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնվել անփոփոխ:

5. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ Բրա ն նրա

ներկայացուցիչ աղայ բերել են վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի 2024 թվականի հունիսի 7-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճռաբեկ բողոքի պատասխան են ներկայացրել տուժողներ էան |

արոտա աան աաա ՄԱ ԱԱԱԱԱ Ա աա ւ Ակամա ավեց

Սրան աւն աան ամանն անան ան ամու նանա գման:

Աոմաիեավոււ

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

6. Բողոքի հեղինակների կարծիքով խախտվլ . աար -՛

Սահմանադրությամբ, «Մարդու իրավունքնեի ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ նան` Եվրոպական կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածով ն 1998 թվականի հուլիսի 1ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով երաշխավորված գործի արդարացի քննության իրավունքը:

61 Բողոքաբերները նշել են, որ ստորադաս դատարանների դատական ակտերը հակասում են Վճռաբեկ դատարանի՝ Զաքարիա, Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով 2021

4

թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԿԴ/0011/11/19, Դավիթ Բաբայանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի հունիսի 8-ի թիվ ԿԴ1/0043/01/1, Տատյանա Բելյավցնայի ն Շահեն Գնորգյանի վերաբերյալ գործով 2017 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԱՆԴ/0025/11/16 որոշումներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին:

6.2. Բողոքաբերների կարծիքով՝ Առաջին ատյանի դատարանը, առանց վերլուծելու ու գնահատելու բողոքներում բերված պատճառաբանություններն ու դատողությունները, արձանագրել է, որ բողոքները փաստարկված են, իսկ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնել Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտին, մինչդեռ ներկայացված բողոքները պարունակում են բազմաթիվ ձնակերպումներ, դատողություններ, որոնցով ուղղակիորեն խախտվում են Համամ ն այլ անձանց՝ ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածով երաշխավորված ն համընդհանուր ճանաչում ստացած՝ անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը:

63. Բողոքաբերները փաստել են, որ նուն արարքի կապակցությամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու մասին չվերացված որոշման առկայության պայմաններում, իրավաչափ չէ այդ նույն արարքի վերաբերյալ քննության վերսկսումը ն իրականացումը:

7. Վերոշարադրյալի հիման վրա, բողոքաբերը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 8-ի որոշումը ն կայացնել նոր դատական ակտ՝ մերժելով արը.

Վճռաբեկ բոդոքի պատասխանների հիմնավորումները ն պահանջը.

ան 1

աաա ցուցի Ձա ւս է վճռաբեկ բողոքի

պատասխան` նշելով, որ ներկայացված բողոքն անհիմն է ն թիվ արն ս գործով օբյեկտիվ, բազմակողմանի ն լրիվ քննություն չի իրականացվել: Արդյունքում, ԱԱ

ներկայացուցիչ աը ոս է մծե ազն: մս "կայացուցիչ

աստ:

ննա ՖՐ

ներկայացրել են վճռաբեկ բողոքի պատասխաններ` փաստարկելով, որ բողոքաբերների կողմից ներկայացված բողոքն անհիմն է ն ենթակա է մերժման:

5

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

10. Առաջին ատյանի դատարանը 2024 թվականի հունվարի 18ի որոշմամբ արձանագրել է. «(..) Դատարանն ուսումնասիրելով թիվ մեո քրեական գործի կյութերը (թվայնացված տրամադրվել են Դատարանին) արձանագրում է, որ թիվ առ......... զործի քննությունը չի իրականացվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված պահանջների պահպանմամի, այն է՝ չի կատարվել գործի հանգամանքների բազմակողմանի ն լրիվ հերազոտումի, ինչն իր հերթին հանգեցրել է գործի ոչ օբյեկտիվ քննության: Նման պայմաններում թիվ ար քրեական գործով քրեական հետապնդում չիրականացնելու ն գործով վարույթը կարճելու մասին Քննիչի 2021 թվականի դեկտեմբերի 6-ի որոշումի չի կարող լինել ճիշտ պատճառարանված, քանի որ այդ պավտճառաբանությունը չի բխել գործի բոլոր հանգամանքների վերաբերյալ բազմակողմանի, լրիվ ն օբյեկտիվ քննության արդյունքից:

Վիճարկվող որոշումից հենում է, որ քրեական գործով նախաքննության ընթացքում մի շարք հարցեր պարզելու ուղղությամբ անհրաժեշվ միջոցներ չեն ձեռնարկվել այն պատճառաբանությամի, որ ժամանակին դրանց առթիվ քննվել է թիվ աաա... գործը, որ դրա քննության ընթացքում մի շարք անձանց նկատմամբ որոշումներ են կայացվել քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին, իս աան... գործով դատապարտվել է: Մինչդեո, սույն բողոքի քննության արդյունքում բարձրացված հարցերից հետնում է, որ սույն՝ թիվ Սրա քրեական գործի բոլոր հանգամանքները նախկինում քննության առարկա չեն դարձել, հետնաբար աա երն գործով մի շարք անձանց նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին կայացված որոշումները չէին կարող դրվել սույն գործով վարույթը կարճելու հիմքում: Բացի այդ, գործի հանգամանքները բազմակողմանի, լրիվ ն օբյեկտիվ չեն հետազուրվել, ինչի արդյունքում գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները չէին կարող օբյեկտիվ համեմապության ենթարկվել` պարզելու, արդյոք պարզման ենթակա հանգամանքների կապակցությամբ համապատասխան անձանց, այդ թվում՝ պաշտոնատար անձանց արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահաաւկան:

Վերը նշվածի մասին է վկայում նան բողոքի քննությանը մասնակցելու համար լիազորված դատախազ մարն ո Դորան հասցեագրված

գրությունում Դատախազի կողմից արված եզրահանգումները:

6

Սորա նո աաա Ան այու Ադանան Անուն:

Սո իր նոն աան ր Ա իեն անմեկին

Աաաա աու ան աար թան ԱՆՈ կաի աան ինան

Արարա ոն րան Ա Ո ԱՈԱՋ Աա Գիա

Արորն աաա Անո աԱ Աաաա Աաաա աաա արամ աեւ

Աաաա անա աին Ամա,

Սարան որինակ Ան աան աարի աան:

Աաաա աար նակա ինան աաա ան Մաման ննե վնա ՅՆ)

Սրան անանուն աԱ Աաաա Բագու: աան աակ,

նամակում ննա արան նր ե ու նբ ՍԱՓաաանն իոնի:

Սակաոով

Սրան անական ա կման աաաաաավիիան

ալգո

Վերը նշվածը հաշվի առնելով` Դափարանն արձանագրում: է, որ բողոքաբերների կողմից ներկայացված բողոքները փատրարկված են ն ենթակա են բավարարման: Միննույն ժամանակ, Դատարանն արձանագրում է, որ բողոքաբերների կաղմից Դավարանին ներկայացված խնդրանքը ճիշտ չի ձնակերպվել ն չի ըխում ՀՀ քրեական դափավարության օրենսգրքի համապատաւսխուն դրույթների էությունից: Մասնավորապես, բողոքաբեր աներ աթնանւ խնդրել է. «Բողոքի քննարկման արդյունքում պարտավորեցնել վարույթն իրականացնուլ մարմնին վերացնել (...) թիվ Սորա քրեական գործով (..) 06պ122021թ. կայացված «քրեական հետապնդում: չիրականացնելու ն գործի վարույթը կարճելու մասին» որոշումը ն այդ որոշման դեմ բերված բողոքը մերժելու մասին (...) 31012021թ. որոշումը», իսկ բողոքաբեր ատո: ացվ խնդրել է «Վերացնել (..) «քրեական հետապնդում չիրականացնելու ն քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին» 06.122021թ. որոշումը, Դատախազի՝ 31012022թ. բողոքը մերժելու մասին կայացված որոշումը, ճանաչել հիշյալ որոշումներով բողոքաբերների իրավունքների խախտումը, պարպավորեցնել վերացնել բողոքաբերների խախտված իրավունքները՝ վերացնել քրեական հետապնդում չիրականացնելու ն քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին» 06.12.2021թ. որոշումը ն գործը քննության ուղարկել հակակոռուպցիոն կոմիտե ըստ ենթակայության», մինչդեռ, բողոքի քննության արդյունքում բողոքը ճանաչելով հիմնավորված: դատավորը որոշում է կայացնում անձի

7

իրավունքների ն ազատությունների խախարումը վերացնելու վարույթն իրականացնող մարմնի պարտականության մասին:

Այսպիսով, վերը նշված հանգամանքները հաշվի առնելով ` Դատարանն արձանագրում է, որ Բողոքարերների բողոքը հիմնավր է ն ենթակա է բավարարմանլ...)»:

1. Վերաքննիչ դատարանը, անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, արձանագրել է հետնյալը. «/...) (Բ/ողոքի հիմքերի ու դրանք հիմնավորող փատրարկների սահմաններում դատական ստուզման ենթարկելով վիճարկվող որոշման իրավաչափությունը` Վերաքննիչ դատարանը նախնառաջ հարկ է համարում փաստել, որ բողոքի հեղինակների կողմից չի ներկայացվել ծանրակշիո որնէ այնպիսի փաարարկ, որը կարող էր բավարար հիմք ծառայել՝ չհամաձայնելու Առաջին ատյանի դատարանի համապատասխան հետնությանը: Մասնավորապես, Վերաքննիչ։ դատարանը անհրաժեշտ է համարում նշել, որ ինչպես հետնում է սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից, տվյալ դեպքում քրեական գործի նախաքննության ընթացքում համակողմանի ն օբյեկտիվ քննություն իրականացված չլինելը ինչպես Առաջին ափյանի դատարան, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարան ներկայացված գրություններով փատրվել է նան հենց քրեական հետապնդման մարմնի, մասնավորապես՝ դատախազ աւազի թ կողմից: Նշյալ գրությունների բովանդակությունից անմիջականորեն հետնում է, որ դատախազի կողմից հստակորեն նշվել են նան այն հանգամանքները, որոնք րար վերջինի` անհրաժեշտ էր ստուգման ենթարկել: Այլ կերպ` այն պայմաններում, երը նան հենց քրեական հետապնդման մարմնի կողմից է մատնանշվել համակողմանի ն օբյեկտիվ նախաքննություն փվյալ դեպքում իրականացված չլինելը, Վերաքննիչ դատարանը գփնում է, որ այդպիսի հանգամանքն ինքնին ծանրակշիո գործոն է, իսկ բողոքաբերների կողմից, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, չի ներկայացվել այնպիսի փատրարկ։ որը կարող էր բավարար չաւիով հակակշոել դրան:

Ինչ վերաբերում է համապատասխան պատճառաբանությունների վիա կառուցված բողոքաբերների այն դիտարկմանը, որ դարախա ր ւ"

իրավաչափ չէ, ն այն չէր կարող դրվել վիճարկվող որոշման հիմքում, ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում , որ դատախազ ար "ււ շո"

բովանդակությամի դիրքորոշում: դատարան ներկայացնելու համար որնէ արգելք կամ Է Տե'ս վարույթի նյութեր, հատոր 4, թերթեր 75-85:

8

պայման ՀՀ օրենադրությունը չի նախատեսում՝ ընդ որում, անկախ այն հանգամանքից, որ մինչդատական վարույթում: ներկայացված համապատասխան բողոքը մերժելու մասին որոշումը կայացվել էր ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալի կողմից: Այլ կերպ` այն, որ 2022 թվականի հունվարի 3Լի որոշումը կայացվել էր ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալի կողմից, ինքնին չէր կարող խոչընդուր հանդիսանալ` համապատասխան բովանդակությամբ դիրքորոշում դատախազ ար ււ ււցելու

համար: Հեփնաբար, Վերաքննիչ Օ դատարանը հիմնավոր չի համարում րողոքի հեղինակների հիշյալ փաատարկումի:

5.41 Անդրադառնալով բողոքում բերված այն փաստարկին, որ Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, որ առկա է անձի իրավունքների ն ազատությունների խախպում, սակայն չի նշել, թե որ իրավունքի կամ օրինական շահի խախտման մասին է խտսքը՝ Վերաքննիչ դատարանն այն ընդունելի չի համարում՝ փաստելով, որ գործի արդարացի քննության սկզբունքի պահանջների` փվյալ դեսյքում պահպանված չլինելը, ինչպիսի արձանագրում անմիջականորեն արվել է Հակակոռուպցիոն դատարանի կողմից, ինքնին վկայում է համապատասխան իրավունքի խախտված լինելը արորադաս դատարանի կողմից փասդելու մասին:

Ինչ վերաբերում է այն փաստրարկմանը, որ Հակակոռուպցիոն դատարանի կողմնակալ ու ոչ իրավաչափ մոտեցումն արտահայտվել է նան նրանում, որ արձանագրելով հանդերձ, որ բողոքաբերների կումից ներկայացված պահանջները ճիշվ: չեն ձնեակերպվե ն դրանք չեն բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համապատասխան դրույթների Լությունից, այնուամենայնիվ Առաջին ատյանի դատարանն ինքն է նրանց փոխարեն ձնակերպել պահանջներն ու իր իսկ ձնակերպած պահանջները բավարարել, ապա Վերաքննիչ դատարանն այն անհիմն է համարում, ինչը հիմնավորվում է առնվազն նրանով, որ դատարանն ինքնին կաշկանդված չէ բողոքի պահանջի ձեակերպմամի. տվյալ դեպքում բողոքարերները, Առաջին ատյանի դատարան ներկայացված բողոքներով խնդրել են վերացնել քննիչի՝ քրեական հետապնդում չիրականացնելու ն գործի վարույթը կարճելու մասին որոշումը, ն այդ որոշման դեմ բերված բողոքը մերժելու մասին ՀՀ գլխավոր դատախազի վւեղակալի որոշումը, մինչդեռ Առաջին ապյանի դատարանը, ղեկավարվելով 1998 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 290-րդ հոդվածի 5-րդ մասով, ոչ թն վերացրել է այդ որոշումները, այլ որոշում է կայացրել անձի իրավունքների ն ազատությունների

9

խախպումը վերացնելու վարույթն իրականացնող մարմնի պարտականության մասին: Այլ կերպ՝ Առաջին ատյանի դատարանը համապատասխան որոշումը կայացնելիս առաջնորդվել է հիշյալ նորմով ամրագրված պահանջով, որը փվյալ դեպքում որնէ կերպ չի կարող վկայել նրա կողմնակալ կամ ոչ իրավաչաւի մուրեցման մասին:

Վիճարկվող որոշման բովանդակության համադրված ուսումնասիրությունից հենում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը «բողոքաբերների կողմից ներկայացված բողոքները փաարարկված են ն ենթակա են բավարարման» արձանագրումը արել Լ մինչ այդ իր կողմից ներկայացված համապատասխան հիմնավորումների հիման վրա արված այն դապտղության համատեքարում, որ թիվ աԱ ււ: ճործի քննությունը չի իրականացվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված պահանջեերի պահպանմամբ, այն է՝ չի կատարվել գործի հանգամանքների բազմակողմանի ն լրիվ հետազուրումը, ինչն իր հերթին հանգեցրել է գործի ոչ օբյերրիվ քննության: Հետնաբար, Վերաքննիչ դատարանը չի կարող հիմնավոր համարել իողոքարերների, րար էության, այն դիտարկումի, որ Հակակոռուպցիոն դատարանը անմիջականորեն կրկնել է բողոքներում առկա համապատասխան ձնակերպումները՝ դրանով իսկ կանխորոշելով վարույթի ելքը կամ թույլ տալով անմելության կանխավարկածի ակզբունքի հնարավոր խախտում:

Ինչ վերաբերում է բողոքարերների մյուս դիտարկումներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ Լ համարում նշել, որ առկա չեն բավարար հիմքեր՝ չհամաձայնելու Առաջին ատյանի դատարանի այն դարողություններին, որ թի մա քինական գործի բոլոր հանգամանքները նախկինում քննության առարկա չեն դարձել, հետնաբար թիվ թարց քրեական զործով մի շարք անձանց նկատմամը քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին կայացված որոշումները չէին կարող դրվել սույն գործով վարույթը կարճելու հիմքում, բացի այդ, գործի հանգամանքները բազմակողմանի, լրիվ ն օբյեկտիվ չեն հետազուրվել, ինչի արդյունքում գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները չէին կարող օրյեկտիվ համեմատության ենթարկվել` պարզելու, արդյոք պարզման ենթակա հանգամանքների կապակցությամբ համապատասխան անձանց, այդ թվում՝ պաշփոնափար անձանց արարքներին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատականը

Բրա նն ԱԱ ԱԱՐԻ Անու ախար աա Աաաա միակ մուգ ակաթի

Մանոն Աա Աննան Ան Ա ԱԱ Աա աաա աաա աան աա Ա եյ

10

մանման աա ու ակ նաԱ ԱԱ ն թան աան ն աակ

Արարա անին Անան Ա ՑԱՏ Ե Ա

Միննույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը նան սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված հիմնավորումների հաշվառմամը հարկ է համարում փաստել, որ քրեական գործի բոլոր հանգամանքների պարզված չլինելը պերք է մեկնաբանել հօգուտ լիարժեք նախաքննություն կատարելու, այլ ոչ թե զործի վարույթը կարճելու, քանի որ միայն լրիվ, բազմակողմանի ն օրյեկրիվ նախաքննություն կարող է ապահովել քրեադատավարական խնդիրների կենսագործումը, ինչպես նան գործի արդարացի քննության որպես քրեադատավարական հիմնարար ն կարնորագույն ակզբունքի երաշխավորումը:

55. Ամփուխելով վերոշարադրյալր` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը այն վարույթով համապատասխան դափական ակտ կայացնելիս թույլ չի տվել վարույթի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուստին ասա, մրա ոյ ուն

բողոքը պեւրք է մերժել, իսկ Հակակոռուպցիոն դատարանի վիճարկվող որոշումը` թողնել անփոփոխ (...)»՛:

Վճոաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

12. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն` «Մինչն սույն օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելը կայացված դատական ակտերով վերաքննիչ ն վճռաբեկ բողոքները բերվում ն քննվում են մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով»:

Վերոգրյալից հետնում է, որ 2022 թվականի հուլիսի 1-ից հետռ կայացված դատական ակտերի դեմ վճռաբեկ բողոքները բերվում ն քննվում են 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքով (այսուհետ նան՝` ՀՀ գործող քրեական դատավարության օրենսգիրք) սահմանված կարգով: ՀՇՀետնաբար, սույն բողոքի քննությունն իրականացնելիս, որպես Վճռաբեկ դատարանում բողոքի քննության ընթացակարգային կառուցակարգ հիմք է ընդունվում 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող կարգը: Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը տուժողներ զար

7 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 6, թերթեր 56-76:

11

աաա ւսցոցի աաա մարը

Աաաա ..... ասա

բողոքները քննության է առել, իսկ Վերաքննիչ դատարանն Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի իրավաչափություն, գնահատել է 1998 թվականի հուլիսի 1ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների շրջանակներում, ուստի ստորադաս դատարանի հետնությունների իրավաչափության գնահատման համար Վճռաբեկ դատարանը հիմք է ընդունում 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգիրք) իրավակարգավորումները:

Թ. Սույն վարույթով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետնյալն է. տուժողի ներկայացուցիչների կողմից Առաջին ատյանի դատարան ներկայացված բողոքներում առկա ձնակերպումներըՑ քրեադատավարական իրավահարաբերությունների շրջանակներում ինքնին արդյո՞ք խախտում են արարով անմեղության կանխավարկածը:

14. Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործություն կափարելու մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան»:

Եվրոպական կոնվենցիայի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք, ում սույն Կոնվենցիայով ամրագրված իրավունքներն ու ազատությունները խախպվում են, ունի պերական մարմինների առջե իրավական պաշտպանության արդյունավետ միջոցի իրավունք, նույնիսկ եթե խախտումը կատարել են ի պաշտոնե գործող անձինք»:

141. Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2րդ կետի մեկնաբանման շրջանակներում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն արտահայտել է հետնյալ իրավական դիրքորոշումները.

-` հայտարարությունն Օ այն մասին, որ անձին պարզապես կասկածում են հանցագործություն կատարելու մեջ, պետք է հստակորեն տարբերակվի այն բացահայտ արված հայտարարությունից, որ անհատը, թեպետ դեռ չի կայացվել վերջնական մեղադրական եզրակացություն, կատարել է տվյալ հանցագործությունը:,

3 Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ դ/ոնյոջշտշ .. Տ6եւ գործով 2006 թվականի սեպտեմբերի 19-ի վճիռը, գանգատ թիվ 23037/04, 48-րդ կետը:

12

- անմեղության կանխավարկածի խախտում է այն դեպքը, երբ դատական որոշման կամ պաշտոնատար անձի կողմից արված հայտարարության մեջ կարծիք է արտահայտվում հանցանքի կատարման մեջ մեղադրվող անձի մեղքի վերաբերյալ՝ նախքան Կրա մեղքը կհաստատվի օրենքով սահմանված կարգով",

- անմեղության կանխավարկածը որպես քրեական գործի վարույթի դատավարական երաշխիք, ի թիվս այլնի, որոշակի պահանջներ է սահմանում կապված դատական իշխանության մարմինների կամ այլ հանրային պաշտոնատար անձանց կողմից կասկածյալի (մեղադրյալի, ամբաստանյալի) մեղավորության վերաբերյալ կանխակալ արտահայտություններիի հետ» շեշտադրելով վերջիններիս կողմից կատարվող հայտարարություններում բառերի ընտրության կարնորությունն այն դեպքում, երբ խոսքը գնում է հանցանքի կատարման մեջ օրենքով սահմանված կարգով չմեղադրված ն չդատապարտված անձանց մասինձ:

Վիրաբյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն անմեղության կանխավարկածի խախտում է համարել դատախազի կողմից գործի վարույթը կարճելու որոշմամբ տրված հետնյալ ճնակերպումը. «ռանցանքի կատարման պահին (դիմումատու ես կրել է (..) մնաս» նե «զրկանքներ կրելով Խլիմումապուն) քավել է իր մեղքը»՛:

15. Մարդու իրավունքների կոմիտեն` նշված հոդվածի շրջանակներում նշել է, որ անմեղության կանխավարկածը ենթադրում է նան իրավունք արժանանալու այդ սկզբունքին համապատասխան վերաբերմունքի: Հետնաբար, այն պարտականություն է հանրային իշխանության բոլոր ներկայացուցիչների համար՝ ձեռնպահ մնալու վարույթի արդյունքը կանխորոշելուցծ:

4 Տե'ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի` Օճ՛յօ1մ ս. Քօլռոգ գործով 2007 թվականի փետրվարի 6-ի վճիռը, գանգատ թիվ 14348/02, 66-րդ կետը:

5 Տե'ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ 416ո61 46 Թեծոօու . Բռոճճ գործով 1996 թվականի օգոստոսի 7-ի վճիռը, գանգատ թիվ 15175/89, 35-36-րդ կետեր, ԽՏ: ւ. ՏԼսախո գործով 2007 թվականի փետրվարի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 65559/01, 88-րդ կետը:

6 Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Ծանոոտ չ. եմհառուռ գործով 2000 թվականի հոկտեմբերի 10-ի վճիռը, գանգատ թիվ 42095/98, 41-րդ կետը:

7 Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Մառեչգո չ. ոտօուռ գործով 2012 թվականի հոկտեմբերի 2-ի վճիռը, գանգատ թիվ 40094/05, 193-րդ կետը:

8 Տե'ս էխոճո Խջիէտ Շօողոունէ66, ՕՇո6ոճ| Շօոծու 13, ՃՐԱԿ6 14 (Իաօոե/-Ուպէ 5655 օո, 1984), Շօուքոճեօո օք Օօոծոոլ Շօողւղծուչ ոմ ՕՇոծոո| ՏՇօօուծոմճեօոտ Ճ4օքեօմ ԵՄ Էլ խոճո Բ1ջիտ Ղ16ճէր 800165, Ս.ԻԼ քօօ. ՒԼԼ/ՇԷԽ/1/Ի6Ճ.1 8է 14 (994), 7-րդ կետը:

13

16. ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով' դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մրած դատավճոով»:

17. ՀՀ նախկին քրեական դատավարության 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով դատարանի օրինական ուժի մեջ մրած դատավճոով: (...)»:

8. Վերը վկայակոչված իրավադրույթների ն իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ անմեղության կանխավարկածի հարգման պարտականությունը կրող առաջին հասցեատերերը նեղ իմաստով համարվում են վարույթի հանրային մասնակիցները, իսկ լայն իմաստով հանրային իշխանության բոլոր ներկայացուցիչները, որպիսի պայմաններում դատական վերանայման բողոքներում դատավարության մասնավոր մասնակիցների կողմից կոնկրետ գործերով արված դատողությունները քրեադատավարական իմաստով չեն կարող համարվել անմեղության կանխավարկածի խախտում, քանի որ մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության քրեադատավարական կառուցակարգը կարող է անմեղության կանխավարկածի խախտման դեպքում իրավական պաշտպանության արդյունավետ գործիքակազմ ծառայել միայն, եթե վերոհիշյալ իրավունքը ենթադրաբար խախտվել է վարույթն իրականացնող մարմնի դատավարական գործունեության ընթացքում վերջինիս կայացրած որոշումներով կամ կատարած դատավարական գործողություններով: Այս առումով, որպես օրինակ կարող է դիտարկվել Վիրաբյանն ընդդեմ Հայատրանի գործը, որտեղ դիմումատուն իր նկատմամբ գործի վարույթը կարճելու դատավարական որոշման մեջ տեղ գտած, իր անմեղության կանխավարկածը խախտող ձնակերպումների կապակցությամբ իրավական պաշտպանությոն էր հայցել քրեադատավարական գործիքակազմի կիրառմամբ` դրանց իրավաչափությունը վիճարկելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի շրջանակներում: Մեկ այլ օրինակ կարող է դիտարկվել 7 Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Սեդրակ Քոչարյանի վերաբերյալ գործով 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ի թիվ ԵԴ/0112/11/19 որոշումը, 24-րդ կետը:

6 Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ րռեյգռ ւ. Ճոռծուռ գործով 2012 թվականի հոկտեմբերի 2-ի վճիռը, գանգատ թիվ 40094/05, 82-95-րդ կետերը:

14

Մելինե Մարգարյանի վերաբերյալ գործը, որտեղ անմեղության կանխավարկածի խախտում էր թույլ տրվել առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով":

9. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

- Առաջին ատյանի դատարանը 2024 թվականի հունվարի 18ի որոշմամբ արձանագրել է, որ բողոքի քննության արդյունքում բարձրացված հարցերից հետնում է, որ թիվ արու քրեական գործի բոլոր հանգամանքները նախկինում քննության առարկա չեն դարձվել թիվ ըա գործի շրջանակներում, ուստի թիվ արարը. գործով մի շարք անձանց նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին կայացված որոշումները չէին կարող դրվել թիվ նը աս գործով վարույթը կարճելու հիմքում: Ուստի նշվածի հաշվառմամբ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ բողոքաբերների կողմից ներկայացված բողոքները փաստարկված են ն ենթակա են բավարարման»:

- Վերաքննիչ դատարանը 2024 թվականի ապրիլի 8-ի որոշմամբ անփոփոխ է թողել Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ արձանագրելով, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատողությունների հետ չհամաձայնելու բավարար հիմքեր առկա չեն: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական գործի բոլոր հանգամանքների պարզված չլինելը պետք է մեկնաբանել հօգուտ լիարժեք նախաքննություն կատարելու, այլ ոչ թե գործի վարույթը կարճելու, քանի որ միայն լրիվ, բազմակողմանի ն օբյեկտիվ նախաքննությունը կարող է ապահովել քրեադատավարական խնդիրների կենսագործումը, ինչպես նան գործի արդարացի քննության՝ որպես քրեադատավարական հիմնարար ն կարնորագույն սկզբունքի երաշխավորումը: Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի հնարավոր խախտմանը Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման բովանդակության համադրված ուսումնասիրությունից հետնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը «րողոքաբերների կողմից ներկայացված բողոքները փաստարկված են ն ենթակա են բավարարման» արձանագրումը արել է մինչ այդ իր կողմից ներկայացված համապատասխան հիմնավորումների հիման վրա արված այն դատողության համատեքստում, որ թիվ եմա քրեական գործի քննությունը չի իրականացվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված պահանջների պահպանմամբ, այն 7 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Մելինե Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԿԴ/0081701/11 որոշումը, 19-25-րդ կետերը:

ռ Տե'ս սույն որոշման 10-րդ կետը:

15

է` չի կատարվել գործի հանգամանքների բազմակողմանի ն լրիվ հետազոտում, ինչն իր հերթին հանգեցրել է գործի ոչ օբյեկտիվ քննության: Վերաքննիչ դատարանը նշել է նան, որ չի կարող հիմնավոր համարել բողոքաբերների, ըստ էության, այն դիտարկումը, որ Առաջին ատյանի դատարանը անմիջականորեն կրկնել է բողոքներում առկա համապատասխան ձնակերպումները՝ դրանով իսկ կանխորոշելով վարույթի ելքը կամ թույլ տալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի հնարավոր խախտումտ:

20. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները վերլուծելով սույն որոշման 14-18-րդ կետերում վկայակոչված իրավական նորմերի ն դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վարույթի մասնավոր մասնակիցների կողմից դատական վերանայման կառուցակարգերով ներկայացված բողոքներում առկա դիրքորոշումներն ինքնին չեն կարող համարվել Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետի իմաստով խախտում, քանի դեռ դրանք չեն արտացոլվել վարույթի հանրային մասնակիցների կողմից կայացված որոշումներում կամ դատական ակտերում:

Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ սույն դեպքում վարույթի մասնավոր մասնակիցներ հանդիսացող աը

ւ ԱԱ ա ԱՋ

Արորն նանան անան ամանակ:

ներկայացուցիչ Ազոաաւվ բողոքներում առկա դատողություններն ինքնին չեն կարող խախտել արը ւղոթյան կանխավարկածը, քանի որ այդպիսիք չեն արտացոլվել ստորադաս դատարանների դատական ակտերում: Նման պայմաններում կաոնի անմեղութան կանխավարկած խախտման հնարավոր ռիսկը

քրեադատավարական կառուցակարգերի շրջանակներում չեզոքացվել է:

2. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տուժողների ներկայացուցիչների կողմից Առաջին ատյանի դատարան ներկայացված բողոքներում առկա ձնակերպումները քրեադատավարական իրավահարաբերությունների շրջանակներում ինքնին չեն խախտում արը ության կանխավարկածը:

22. Սույն վարույթով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետնյալն է. աայ նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշման առկայությունն արդյո՞ք կրկին անգամ դատվելու անթույլավտելիության 6 Տե՛ս սույն որոշման 1-րդ կետը:

16

(ոօռ Ետ տ. աշտ) ակզբունքի շրջանակներում խոչընդոտ է տվյալ քրեական վարույթը շարունակելու ն լիարժեք նախաքննություն կատարելու համար:

23. ՇԸ Սահմանադրության 68-րդ հոդվածի համաձայն՝

«է Ոչ ոքչի կարող կրկին դապվել նույն արարքի համար:

2. Սոյն հոդվածի Լին մասի դրույթները չեն խոչընդուրում զործի վերանայմանը՝ օրենքին համապավասխան, եթե առկա են նոր կամ նոր երնան եկած հանգամանքներ, կամ գործի քննության ժամանակ տեղ են գտել հիմնարար թերություններ, որոնք կարող էին ազդել գործի արդյունքի վրա»:

23.. ՀԸ Սահմանադրական դատարանը թիվ ՍԴՈ-1139 որոշմամբ արձանագրել է, որ կրկին ց դատվելու անթույլատրելիութան տպահանջ՝։ Օ։`իը բովանդակությամբ (մեկնաբանմամբ) ենթադրում է պետության պարտականությունը՝ նույն արարքի համար անձին կրկին անգամ պատժելը, դատելը ն քրեական հետապնդման ենթարկելը բացառելը: Իր սահմանադրաիրավական բովանդակությամբ` այդ սկզբունքի հիմքում (քրեաիրավական իմաստով) դրված է այն գաղափարը, որ ոչ ոք չի կարող նույն արարքի համար կրկին դատվել: Այդ սկզբունքը նան բացառում է միննույն հանցագործության որակումը քրեական օրենսգրքի մեկից ավելի հոդվածներով, արգելում է նան միննույն հանգամանքը հաշվի առնել ինչպես հանցանքը որակելիս, այնպես էլ պատժի տեսակն ու չափն ընտրելիս:

232. Եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ արձանագրության 4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք Լ միննույն պետության իրավազորության շրջանակներում երկրորդ անգամ դատվի կամ քրեական դատավարության կարգով պատժվի այն հանցագործության կապակցությամբ, որի համար նա արդեն վերջնականապես արդարացվել է կամ դատապարտվել այդ պերության օրենքին ն քրեական դատավարությանը համապատասխաւն»:

«Քաղաքացիական ն քաղաքական իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագրի 14-րդ հոդվածի 7-րդ կետի համաձայն՝ «Ոչ ոք չպետք է կրկին անգամ դատվի կամ պատժվի այն հանցագործության համար, որի համար նա արդեն վերջնականապես դատապարտվել է կամ արդարացվել յուրաքանչյուր երկրի օրենքին ն քրեական դատավարության իրավունքին համապատասխան»:

Տե'ս, ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2014 թվականի փետրվարի 18-ի թիվ ՍԴՈ-1139 որոշումը:

17

ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի Լին մասի համաճայն՝ «Ոչ ոք չի կարող կրկին անգամ դափապարտվել նույն արարքի համար»:

233 Մեջբերված նորմերով ամրագրված կրկին անգամ դատվելու

անթույլատրելիության (ոօո ետ տ մատ) սկզբունքի բռվանդակությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Դավիթ Բաբայանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձճնավորել առ այն, որ կրկին անգամ դատվելու անթույլատրելիության (ոօո Ետ լո 145) սկզբունքը հիմնարար տեղ է զբաղեցնում ՀՀ Սահմանադրությամբ ն միջազգային պայմանագրերով երաշխավորված պաշտպանության համակարգում, որի հիմքում ընկած է մեղքը քաված լինելու կանխավարկածը, ն այն իրենից ներկայացնում է նուն արարքի համար նույն անձին կրկին քրեական հետապնդման չենթարկելու, չդչատապարտելու, չպատժելու երաշխիք: Ընդ որում՝ «նույն արարքի համար» ձնակերպումը նշանակում է, որ կրկնակի դատապարտման անթույլատրելիության առարկան պետք է ընկալվի ոչ թե հանցանքի իրավական որակման, այլ փաստական նկարագրության իմաստով: Անդրադառնալով ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 35րդ հոդվածի Լին մասի 8-րդ կետի բովանդակությանը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քանի դեռ քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին որոշումը վերացված չէ, նույն անձը նույն մեղադրանքով քրեական պատասխանատվության ենթարկվել չի կարող: Քրեական հետապնդումը բացառող այս հանգամանքի հիմքում օրենսդիրը նախատեսել է երկու պարտադիր պայման՝

ա) քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին որոշումը պետք է վերաբերի նույն անճին,

բ) այդ որոշումը պետք է կայացված լինի նույն մեղադրանքի սահմաններում»:

23.4. Վերահաստատելով Դավիթ Բաբայանի վերաբերյալ գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Գնորգ Խնուսյանի վերաբերյալ գործով կայացված որոշմամբ արձանագրել է, որ կրկին դատվելու անթույլատրելիության սկզբունքը ենթադրում է անձի ն պետության միջն որոշակի արարքի կապակցությամբ ծագած քրեական ն քրեադատավարական իրավահարաբերությունների վերջնական դադարում: Ընդ որում, քրեադատավարական տեսանկյունից այն հիմնվում է քրեական 5 Տես ոսճնտ տստոմտ, Վճռաբեկ դատարանի` Դավիթ Բաբայանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի հունիսի 8-ի թիվ ԿԴԼ/0043/01/11 որոշումը:

18

հետապնդման սպառնալիքի ավարտված լինելու գաղափարի վրա: Այլ խոսքով՝ կրկին դատվելու անթույլատրելիության սկզբունքը ենթադրում է, որ բացակայում է հանցավոր արարքը, քանի որ քրեական մեղադրանքի բովանդակությունը կազմող արարքի կապակցությամբ անձի ն պետության միջն համապատասխան

իրավահարաբերությունները ծագել ն վերջնականապես դադարել են, այսինքն՝ իրավական առումով «հանցավոր արարք» գոյություն չունիտ:

25. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

-` Նախաքննության մարմինը 2021 թվականի դեկտեմբերի 6-ի որոշմամբ արձանագրել է, որ, ի թիվս այլոց, Աաաա նկատմամբ առկա է նույն մեղադրանքով քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին քննիչի ն դատախազի չվերացված որոշում: Արդյունքում Նախաքննության մարմինը գտել է, որ գարունն նկատմամբ քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի հիմքով":

- Առաջին ատյանի դատարանը 2024 թվականի հունվարի 18ի որոշմամբ արձանագրել է, որ բողոքի քննության արդյունքում բարձրացված հարցերից հետնում է, որ թիվ Ազեւլ րեական գործի բոլոր հանգամանքները նախկինում քննության առարկա չեն դարձվել թիվ անն ւան գործի շրջանակներում, ուստի թիվ աան ւան գործով մի շարք անձանց նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին կայացված որոշումները չէին կարող դրվել թիվ խարրն աս գործով վարույթը կարճելու հիմքում: Արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ բռղոքաբերիների կողմից ներկայացված բողոքները հիմնավոր են ն ենթակա են բավարարմանտ:

- Վերաքննիչ դատարանը 2024 թվականի ապրիլի 8-ի որոշմամբ անփոփոխ է թողել Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ արձանագրելով, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատողությունների հետ չհամաձայնելու բավարար հիմքեր առկա չեն: Միննույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական գործի բոլոր հանգամանքների պարզված չլինելը պետք է մեկնաբանել հօգուտ լիարժեք նախաքննություն կատարելու, այլ ոչ թե գործի վարույթը կարճելու, քանի որ միայն լրիվ, բազմակողմանի ն օբյեկտիվ նախաքննությունը կարող է ապահովել 6 Տես տսանտ տսաոմտ, Վճռաբեկ դատարանի` Գնորգ Խնուսյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԷԴ/0030/01/12 որոշումը:

5 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 4171:

ռ Տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը:

19

քրեադատավարական խնդիրների կենսագործումը, ինչպես նան գործի արդարացի քննության` որպես քրեադատավարական հիմնարար ն կարնորագույն սկզբունքի երաշխավորումը»:

26. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները վերլուծելով սույն որոշման 23-24-րդ կետերում վկայակոչված իրավական նորմերի ն դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Վերաքննիչ դատարանի այն դատողությանը, որ քրեական գործի բոլոր հանգամանքների պարզված չլինելը պետք է մեկնաբանել հօգուտ լիարժեք նախաքննություն կատարելու, սակայն Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն պետք է մեկնաբանվի կրկին անգամ դատվելու անթույլատրելիության (ոօո. ԵԼ5 1ո 1ճ6ու) սկզբունքի հաշվառմամբ այն անձանց նկատմամբ, ում հետ քրեական մեղադրանքի բովանդակությունը կազմող արարքի կապակցությամբ պետության իրավահարաբերությունները վերջնականապես դադարել են քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու վերաբերյալ որոշումների առկայությամբ: Ընդ դրում՝ սույն դեպքում խոսքը գնում է ոչ թե նշված արարքի իրավական որակման, այլ փաստական նկարագրության մասին:

Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ վերոգրյալը ոչ թե վտանգում է լիարժեք նախաքննության կատարումը, այ սահմանափակում նախաքննության կատարման սահմանները՝ այն փաստերի ն հանգամանքների ստուգման ն պարզման կապակցությամբ, որոնք արդեն իսկ արձանագրվել են հիշյալ անձանց վերաբերյալ կայացված քրեական հետապնդում իրականացնելուց հրաժարվելու մասին քննիչի ն դատախազի որոշումներով, քանի որ հակառակ պարագա