ՀԿԴ/0292/11/24

| ՇԿԴ/0292/11/24

Ն 8

Տակ 173: Մ-Ն ր

Ո 7: Վ :

ՍԱՆ

Լա ի-Ձ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր Խ.Ղազարյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր Կ.Ամիրյան

2026 թվականի մարտի 2-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ` նան Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Ո.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի հունվարի 3-ի որոշման դեմ Սանա ԱԱ ԱԱ ԱԱ Աաաա աաա): ՓԲ ն

Սնն 1 ԲԲ ընկերությունների ներկայացուցիչ Ա.Հակոբյանի

վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

Լ. ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ

ՄԵԾԱՑ ՈԱԹԱԱՈ ՈՑ ԿԱՑ ՈԹ ՈԱԹ ՈԱ ՈՒԹ ՈՑ ո Ց Ց թ ՓԲ նկ . «ԲԺԺթոաթոաաոաա աոա ոն րոն ոաչ .բբ ընկերությունների ներկայացուցիչ Ա.Հակոբյանի կողմից ներկայացված բողոքի կապակցությամբ վարույթի հարուցումը մերժվել է:

2. Վերոհիշյալ որոշման դեմ բողոքաբեր Ա.Հակոբյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հունվարի 3-ի որոշմամբ այն մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնվել անփոփոխ:

3. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ բողոքաբեր Ա.Հակոբյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2025 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Ճատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը դրանք հիմնավորող

փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.

4. Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որի հետնանքով կայացված դատական ակտը կարող էր խաթարել արդարադատության բուն էությունը, մասնավորապես խախտվել են. «ոԻԻ»նԻ թան աո Աաաա աԱ Աաաա աար ոու) ՓԲ ն ՅԱԾՈԱԹՈԱՈԱՈ ԱԹՈ ԵՈ ԱԵԱ Ո ԱԹՈ Ա ԹԵՈ Եթ ոո ՒՑոՐ, Բբ ընկերությունների՝ սեփականության, արդար դատաքննութան, դատարանի մատչելիության իրավունքները ն վարույթի հանրայնության, կողմերի հավասարության, դատական պաշտպանության սկզբունքները:

3

41 Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարան ներկայացված բողոքում հստակ նշվել է, որ հսկող ն վերադաս դատախազների՝ բողոքների պատասխանները փոստով ուղարկվել են միննուն ծրարում ն ստացվել են միաժամանակ՝ նույն օրը՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ին, որպիսի հանգամանքը վկայում է, որ օրենքով սահմանված բողոքարկման 15-օրյա ժամկետը պահպանվել է: Ավելին՝ բողոքաբերն արձանագրել է, որ հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքին կից ներկայացվել է հիշատակված փոստային ծրարը, որի վերնի աջ հատվածում հստակ նշվել է, որ ծրարում առկա է երկու փաստաթուղթ, որոնցից մեկը՝ բաղկացած 4 թերթից, հանդիսանում է հսկող դատախազի որոշումը, որի ուղեկցական գրության ն հիշյալ փոստային ծրարի վրա առկա է նույն ելքային համարը, իսկ ծրարի վրա նշված է, որ այն հասցեատիրոջ կողմից ստացվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ին: Այսինքն, ակնհայտ է բողոքն օրենքով սահմանված 15օրյա ժամկետում Առաջին ատյանի դատարան ներկայացված լինելու փաստը, որի վերաբերյալ համապատասխան փաստաթղթերի լուսապատճենները վերաքննիչ բողոքին կից ներկայացվել են նան Վերաքննիչ դատարան:

42. Բացի այդ, բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ ստորադաս դատարանները, ձնական հիմքով մի դեպքում բողոքի հիման վրա վարույթի հարուցումը մերժելով, մյուս դեպքում՝ վարույթի հարուցումը մերժելու որոշումն օրինական ուժի մեջ թողնելով, թույլ են տվել քրեադատավարական օրենքի էական լխախտում՝ անհամաչափորեն զրկելով վարույթն իրականացնող մարմնի անօրինական որոշումները դատարանում վիճարկելու իրավունքից, ինչն իր հերթին հանգեցրել է արդար դատաքննության իրավունքի խախտման, հետնաբար, սույն

դեպքում, բացակայում է ստորադաս դատարանների կողմից գործադրված միջոցի ն հետապնդվող նպատակի միջն համաչափության ողջամիտ հարաբերակցությունը: Ըստ բողոքաբերի՝ վիճարկվող ակտերի հետնանքով ընկերությունների իրավաչափ շահերի անհամարժեք սահմանափակման փաստն ակնհայտ 1է՝ հատկապես հաշվի առնելով, որ իրեղեն ապացույց ճանաչելու վերաբերյալ որոշումների ն դրանցով սահմանված՝ անշարժ գույքերի կապակցությամբ գործարքների սահմանափակման վերաբերյալ գործողություններիի բողոքարկման հատուկ կարգ դատավարական

4

օրենսդրությամբ սահմանված չէ: Ամփոփելով վերոգրյալը՝ բողոքաբերն արձանագրել է, որ նման պայմաններում զրկված է զԻթոոոթԻԹթթոոր թթ աաաաոթ աա ՓԲբ ն (ժա Աաաա ԴԱԿ ԱԱ ԱԱ Աաաա աաա» ԲԲ. ընկերությունների օրինական շահերը պաշտպանելու իրական հնարավորությունից:

5. Վերոգրյալի հիման վրա բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի հունվարի 3-ի որոշումը՝ կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

6. Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ արձանագրվել է հետնյալը. «(-) (Դատարանն արձանագրում է, որ ուսումնասիրելով «ԻՐՈ Ո ՈՅԻԻՒԻԻ Ց ՅՑ ՑթոՉչ ատետրի կենտրոն ՓԲ կ ոոթթթթթաա արկրրի կենրրոն ԲԲ

ընկերությունների ներկայացուցիչ՝ Արման Լ. Հակոբյանի բողոքը ն դրան կից ներկայացված նյութերը, պարզ է դառնում, որ վերջինիս կողմից Դատարան ներկայացված բողոքով նե կից նյութերով չեն պահպանվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքի 299-:30-Լրդ հոդվածներով սահմանված պահանջները, մասնավորապես՝ չի պահպանվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 300-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետի այն պահանջը, որ 299-րդ հոդվածով նախատեսված մինչդատական ակտերը դատարան կարող են բողոքարկվել իրավասու դափախազին ուղղված բողոքի մերժման որոշումը կամ բավարարումից վփարբերվող պատասխանե ստանալու օրվանից տասնհինգօրյա ժամկետում: Դատաեւրանն արձանագրում է, որ բողոքի վերաբերյալ հսկող դատախազի կողմից «Բողոքը քննության առնելու մասին» որոշումի կայացվել է 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, ապա նույնաբովանդակ բողոք ներկայացվել է նան ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամը հսկողության վարչության պետ Էդ.Արսենյանին, որից հետո բողոքը դատարան է ներկայացվել 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ին, սակայն ինչպես բողոքում, այնպես էլ բողոքին կից նյութերով չի ներկայացվել որնէ վվյալ այն մասին, թե բողոքաբերի կողմից երբ է արացվել իրավասու դատախազի որոշումը,

5

որպիսի պայմաններում Դատարանը չի կարող գնահատել բողոքաբերի կողմից Օրենսգրքով նախատեսված վասնհինգօրյա ժամկետը պահպանած լինելու հանգամանքը:

Հարկ է նան արձանագրել, որ չի պահպանվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիքի (այսուհեր՝ Օրենսգիրք) 301-րդ հոդվածի Լին մասի 7րդ կետով նախատեսված այն պահանջը, որ Օրենսգրքի 299-րդ հոդվածի 2րդ մասով նախատեսված վարութային ակտերի բողոքարկման դեպքում՝ մինչդափական ակտի վերաբերյալ բողոքը պերք է ապարունակի հիմնավորում այն մասին, որ դատաքննության ընթացքում տվյալ ակտի վիճարկումն անհնար է լինելու կամ բողոքարկողին ակնհայտորեն զրկելու է իր իրավաչափ շահերն արդյունավեւր պաշտպանելու իրական հնարավորությունից, որպիսի պայմաններում ներկայացված բողոքի ուսումնասիրության արդյունքում պարզ է դառնում, որ ներկայացված բողոքում բացակայում են դատաքննության ընթացքում տվյալ ակտի վիճարկումն անհնար լինելու կամ բողոքարկողին իր իրավաչափ շահերը պաշտպանելուց զրկված լինելու մասին ակնհայտորեն էական ն բովանդակային փաստարկներ:

Դատարաւեն հարկ է համարում փաւսվել, որ դատաքննության ընթացքում վվյալ մինչդատական ակտի վիճարկումն անհնար լինելու հանգամանքը ն անձի կողմից իր իրավաչափ շահերն արդյուսավեր պաշտպանելու իրական հնարավորությունից զիկված լինելը պետք է դիտարկել միմյանցից անջատ ն յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է, որպեսզի առկա լինի հիմնավորում այն մասին, որ դատաքննության փուլում ակնհայտորեն զրկված է լինելու իր իրավաչափ շահերն արդյունավեվ պաշտպանելու իրական հնարավորությունից կամ որ դատաքննության ընթացքում տվյալ ակտի վիճարկումն անհնար է լինելու:

Ամփոփելով վերոգրյալը, Դատարանն արձանագրում է, որ չի պահպանվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 299-30-րդ հոդվածներով սահմանված բողոքի հիման վրա վարույթ հարուցելու պահանջները, ոլչպիսի պայմաններում: ներկայացված բողոքի հիման վրա վարույթի հարուցումը ենթակա Լ մերժման: (...)»" ւՏե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1-ին, թերթեր 29-30:

6

7. Բողոքաբեր Ա.Հակոբյանի կողմից հատուկ վերանայման բողոքին կից Վերաքննիչ դատարան է ներկայացվել նան հսկող ն վերադաս դատախազների կողմից կայացված վարութային ակտերն ստանալու վերաբերյալ ծրարի պատճենը»:

8. Վերաքննիչ դատարանը, անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը, իր որոշմամբ փաստել է. «(...) Վերոնշյալ իրավական նորմերի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանը կայացրել է պատճառարանված դաւտական ակվ., որը բեկանելու ն հատուկ վերանայման բողոքը բավարարելու հիմքերը բացակայում են.

8. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնաւսիրությունից պարզ է դառնում, որ.

. 2024 թվականի փետրվարի 12-ին ն 2024 թվականի մայիսի 17-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կայացվել եկ «ԻՐԻ ԻԻԻԵԹՈՈՈՅՅՈՒՑԻԻ ՑԵ ԹԹ թո») առնետրի կենտրոն ՓԲԸ-ին ն Հ» առնփրի կենտրոն ԲԲԸ-ին պատկանող անշարժ գույքերն իրեղեն ապացույց ճանաչելու ն դրանց հետ որնէ գործարքի կատարումն արգելելու մասին որոշումներ,

» 2024 թվականի սեպտեմբերի 30-ին վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացվել է միջնորդություն նշյալ որոշումները վերացնելու վերաբերյալ,

. 2024 թվականի հոկտեմբերի 7-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից նշյալ միջնորդությունը մերժվել է,

» 2024 թվականի հոկտեմբերի 23ին նշյալ որոշումը բողոքարկվել է հսկող դատախազին,

«. 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ՀՀ զլխավոր դավախազության ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում մինչդավզաւկան վարույթի օրինականության նկատմամը հսկողության վարչության դատախազ Խորեն Մեջլումյանի որոշմամի ներկայացված բողոքը մերժվել Լ,

« 2024 թվականի նոյեմբերի Հին ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում մինչդավզաւկան վարույթի օրինականության նկատմամը հակողության վարչության պետ Էդ.Արսենյանի կողմից կազմված գրությամբ ՞ Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 2-րդ, թերթ 18:

7

ըոռվանդակային անդրադարձ չի կատարվել` նման իրավասություն չունենալու ն բողոքաբերի կողմից սահմանված կարգը չպահպանելու պատճառաբանությամվիը,

. Բողոքաբերը բողոքը Դատարան է ներկայացրել 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին (չնայած այն հանգամանքին, որ, Դատարանը, վիճարկվող դատական ակվում, որպես բողոքը Դատարան ներկայացնելու ամնաւթիվ նշել է 2024 թվականի նոյեմբերի 25-ի, այնուամենայնիվ, վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ բողոքը փոատային ծառայությանն է հանձնվել 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ին, հետնարար՝ բողոքի դատարան ներկայացնելու ամնաթիվն է 2024 թվականի նոյեմբերի 22-ի, սակայն նշյալ հանգամանքը բովանդակային առումով որնէ հետնանք չի առաջացնում),

. Վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզ է դաոնում նան, որ բողոքին կից ներկայացված նյութերում չի ներկայացվել որնէ վվյալ աո այն, թն Բողոքաբերը երբ է ստացել հսկող դատախազի 2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ի «Բողոքը քննության առնելու մասին» որոշումը:

Վերոշարադրյալ փաստական հանգամանքները վերլուծելով սույն որոշմամը մեջբերված իրավական նորմերի լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ չնայած այն հանգամանքին, որ Բողոքաբերը Դատարան ներկայացված բողոքում: նշել է վերոնշյալ որոշումների արացման ամսաթիվը, սակայն Բողոքարբերի կողմից նման նշում կատարելը դեռես բավարար չէ որոշումների արացման ամսաթիվը հավաստելու ն րատ այդմ, բողոքարկման համար օրենքով նախատեսված տասնհինգօրյա ժամկետի հաշվարկի սկիզբը պարզելու համար, քանի որ վարույթին ներգրավված անձանց կողմից փաստաթղթերի արացման ժամկետը հավաստվում է վարույթի նյութերին կցված պատշաճ փաարաթղթով, ինչը խնդրո առարկա դեպքում բացակայում է:

Հեփնաբար՝ Դատարան ներկայացված բողոքում նշյալ փարը հավասվող փաստաթղթի բացակայության պայմաններում Դատարանը զրկված է եղել վերոնշյալ վարութային ակտը Դատարան բողոքարկելու համար օրենքով նախատեսված տասնհինգօրյա ժամկետի պահպանման հանգամանքի գնահատման

8

հնարավորությունից, ինչի արդյունքում էլ մինչդատական ակտի վիճարկման վարույթի հարուցումը հիմնավորված մերժվել է:

1. Սույն որոշման րդ կետի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Դատարանի հետնություններին աո այն, որ «Ինչպես բողոքում, այնպես էլ բողոքին կից նյութերով չի ներկայացվել որնէ վպյալ այն մասին, թն բողոքաբերի կողմից երբ է արացվել իրավասու դատախազի որոշումը, որպիսի պայմեւններում Դատարանը չի կարող գնահատել բողոքաբերի կողմից Օրենսգրքով նախատեսված տասնհինգօրյա ժումկետր պահպանած լինելու հանգամանքը»:

9 Անդրադառնալով Դատարանի փաստարկին առ այն, որ «Հարկ է նան արձանագրել, որ չի պահպանվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ` Օրենսգիրք) 30Լրդ հոդվածի Լին մասի 7րդ կերով նախատեսված այն պահանջը, որ Օրենսգրքի 299-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված վարութային ակտերի բողոքարկման դեպքում՝ մինչդատական ակտի վերաբերյալ բողոքը պետք է պարունակի հիմնավորում այն մասին, որ դատաքննության ընթացքում տվյալ աւկտի վիճարկումն անհնար է լինելու կամ բողոքարկողին ակնհայտորեն զրկելու է իր իրավաչափ շահերն արդյոււսավեր պաշտպանելու իրական հնարավորությունից, որպիսի պայմաններում ներկայացված բողոքի ուսումնասիրության արդյունքում պարզ է դառնում, որ ներկայացված բողոքում բացաւկայում են դատաքննության ընթացքում փվյալ ակտի վիճարկումն անհնար լինելու կամ բողոքարկողին իր իրավաչափ շահերը պաշտպանելուց զրկված լինելու մասին ակնհայտորեն էական ն բովանդակային փաստարկներ: Դատարանն հարկ է համարում փաարել, որ դատաքննության ընթացքում վվյալ մինչդատական ակտի վիճարկումն անհնար լինելու հանգամանքը ն անձի կողմից իր իրավաչափ շահերն արդյունավեր պաշտպանելու իրական հնարավորությունից զիկված լինդր պետք է դիտարկել միմյանցից անջատ ն յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշվ է, որպեսզի առկա լինի հիմնավորում այն մասին, որ անձր դատաքննության փուլում աւկնհայտորեն զրկված է լինելու իր իրավաչափ շահերն արդյունսավեր պաշտպանելու իրական հնարավորությունից կամ որ դափաքննության ընթացքում տվյալ ակտի վիճարկումն անհնար է լինելու: (..)՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մինչդատական ակվփփ վիճարկման րողոք

9

ներկայացնելիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքի 299րդ հոդվածի Լին մասով չնախատեսված ակտերի բողոքարկման դեպքում բողոքին ներկայացվող պահանջի մաս Լ կազմում հիմնավորումն այն մասին, որ բողոքարկվող ակտը՝

ա) անհնար է վիճարկել դատաքննության ընթացքում կամ

րբ) տվյալ փովում չրողոքարկելու արդյունքում բողոքարկողն ակնհայտորեն զրկվելու է իր իրավաչափ շահերն արդյունավեր պաշտպանեկու իրական հնարավորությունից:

Այսինքն, բոլոր այն դեպքերում, երբ վիճարկվող որոշումը նախատեսված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 299-րդ հոդվածի Լին մասով, ապա դասարանի խնդիրն է պարզել, թե արդյոք բողոքը պարունակում է հիմնավորումներ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 299րդ հոդվածի 2րդ մաստվ նախատեսված հանգամանքների առոկայությաւն վերաբերյալ:

Սույն դեպքում Դատարանն արձանագրել է, որ Բողոքարերի կողմից ներկայացված բողոքում վերոնշյալ հիմնավորումները բացակայում են, սակայն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ Դատարան ներկայացված բողոքում Բողոքաբերը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 299- րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքների առկայության վերաբերյալ ներկայացրել է հարակ ն փաարարկված հիմնավորումներ:

Հեփնաբար՝ այս մասով Դատարանի եզրահանգումի փասվարկված չէ:

10. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 502րդ հոդվածի 2րդ մասի համաձայն` վարույթի հարուցումը հիմնավորված մերժվում է, եթե պահպանված չէ սույն օրենսգրքի 299-30ԷԼրդ հոդվածներով սահմանված որեէ պահանջ:

Քննարկման առարկա դեպքում, ինչպես փաստվել է սույն որոշման 8-րդ կետում, առկա է մինչդատական ակտր վիճարկելու բողոքի հիման վրա վարույթի հարուցումը մերժելու մեկ ինքնուրույն ՕՁ հիմք, իսկ այն որոշման 9րդ կետերում արված դատողությունները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ Դատարանի դատական ակտր բեկանելու համար այն պայմաններում, երբ, այնուամենայնիվ, առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 300-րդ հոդվածով սահմանված պահանջի խախտում:

10

1. Վերոգրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ բողոքարեր Արման Հակոբյանի բողոքի հիման վրա մինչդավական ակտի վիճարկման վարույթի հարուցումի մերժելու մասին որոշում կայացնելով Դատարանը թուլ չի տվել դատական սխալ` դատավարական օրենքի այնպիսի խախվպում, որբ հիմք կհանդիսանար վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու համար: Այսինքն, Դատարեաւնը կայացրել է հարցն ըսվ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու կամ փոփոխելուիրավաչամ հիմքեր աոռկաչեն: Վերոգրյալի պայմաններում: Վերաքննիչ դատարանն առարկայազուրկ է համարում Բողոքարերի մյուս փաստարկներին (որոնք վերաբերում են բողոքի բովանդակային քննարկման արդյունքում կատարված հետնություններին) անդրադառնալը ն դրանք գնահաւվտման ենթարկելը, հետնաբար՝ առարկայազուրկ է նան անդրադառնալ Վերաքննիչ դատարաւնի առջն բարձրացված այն հարցադրմանը, որը վերարերում է բողոքի բովանդակային քննարկման արդյունքում բողոքաբերի կողմից ներկայացված բողոքի բավարարմանը: Հետնարար, Դատարանի որոշումը պեվք է թողնել անփոփոխ, իսկ ներկայացված հավփուկ վերանայման բողոքը` մերժել: (...)»::

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

9. Սույն վարույթով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչա՞փ է արդյոք: «ՀոորոԻ»նոոՈՒԻԵթթնորո թաթար աաաոոոոոչ Փբ կ ԿՅԵԾՈԱԹ ՈԱ ԱՈՈ ԱՑ ԿԱՐ ԱԹՈ ԱԹՈ ԾՈ Ց Թ ՑԵՑ ՑոՑ, Բբ ընկերությունների ներկայացուցիչ Ա.Հակոբյանի հատուկ վերանայման բողոքը մերժելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունը:

10. ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1 Յուրաքանչյուր ոք ունի իր իրավունքների ն ազատությունների արդյունավետ դատական պաշտպանության իրավունք (...):

3Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 2-րդ, թերթեր 47-50:

1

ՃՇՇ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1 Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ ն անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային ն ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք (...)»:

1. «Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6րդ հոդվածի Լին մասի համաճձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք, (..) նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամը, ունի օրենքի հիման վրա արեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիվ. ժամկետում արդարացի ն հրապարակային դատաքննության իրավունք»:

11. Դատարանի մատչելիության իրավունքի համատեքստում Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով նշել է, որ. «(...) Դիմումների, բողոքների կամ այլ գանգատների ներկայացման համար սահմանված ժամկետրները, անկասկած, նպատակ ունեԿ ապահովել

արդարադավաության պատշաճ իրականացումը ն համապատասխանությունը, մասնավորապես, իրավական որոշակիության սկզբունքին: Շահագրգիո անձինք պետք է ակնկալեն, որ այդ կանոնները կկիրառվեն: Սակայն, նման կանոնները կամ դրանց կիրառումը չպետք է խոչընդոտ հանդիսանան դատավարության մասնակիցների համար առկա պաշտպանություն միջոցներից օգվվելիս (...)»":

12. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 299-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Դատական բողոքարկման ենթակա են նան մինչդատական այն ակտերը, որոնց վիճարկումը դատաքննության ընթացքում անհնար է լինելու կամ բողոքարկողին ակնհայտորեն զրկելու է իր իրավաչավւշաւհերին արդյունավետ պաշտպանելուիրական հնարավորությունից»:

ՇԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 300-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(..)2. Սույն օրենսգրքի 299-րդ հոդվածով նախատեսված մինչդատական ակտերի դեմ բողոքները կարող են ներկայացվել դատարան միայն իրավասու դատախազին բողոքարկելու ն երա կողմից բողոքի չիավարարման դեպքում (...):

Հ Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ հնտնօոյռո . Ճոռօուռ գործով 2010 թվականի մարտի 16-ի վճիռը, գանգատ թիվ 25083/05, կետ 27:

12

3. Սույն օրենսգրքի 299-րդ հոդվածով նախատեսված մինչդատական ակտերը դատարոաւն կարող են բողոքարկվել տասնհինգօրյա ժեւմկետում: Այդ ժամկետի սկիզբն Ի

Ս իրավասու դավփախազին ուղղված բողոքի մերժման որոշում, կամ բավարարումից փեւրբերվող պատասխանն ատանալու օրր.

2) բողոք ներկայացնելուց հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետը լրանալու օրը, եթե բողոքի վերաբերյալ պատասխան չի արացվել»:

ՃՇՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 301-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Վ. Մինչդատական ակտի վերաբերյալ բողոքը պարունակում է՝

Ս իրավասու դատարանի անվանումի.

2) բողոքարկովի անունը, հայրանունը, ազգանունը, ունենալու դեպքում կարգավիճակը.

3) բողոքը դատարան ներկայացնելու փարին, ամիսը, օրը.

4) առկայության դեպքում վայույթի համարը.

5) բողոքարկվող վարութային ակտր.

6) բողոքարկվող վարութային ակտի դատախազական բողոքարկման ընթացքը ն արդյունքը.

7) սույն օրենսգրքի 299-րդ հոդվածի 2րդ մասով նախատեսված վարութային ակտերի բողոքարկման դեպքում հիմնավորում այն մասին, որ դատաքննության ընթացքում տվյալ ակտի վիճարկումն անհնար է լինելու կամ բողոքարկողին ակնհայտորեն զրկելու է իր իրավաչափ շահերն արդյունավետ պաշփտապյանելուիրական հնարավորությունից.

Ց) բողոքի փաարարկները ն պահանջը.

9) բողոքին կցվող նյութերի ցանկը:

2 Բողոքին կցվում է բողոքի պատճենը բողոքարկվող ակտր կայացրած (կատարած) վարույթի հանրային մասնակցին ուղարկած լինելը հավաստող փաստաթուղթ, բացառությաւմը ձերբակալման իրավաչափության վիճարկմաեւն դեպքի, ինչպես նան բողոքի էլեկտրոնային տարբերակը (էլեկտրոնային կրիչը)»:

3

ՀԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 302րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Վարույթի հարուցումը հիմնավորված մերժվում է, եթե պահպանված չէ սույն օրենսգրքի 299-րդ ն 300-րդ հոդվածներով սահմանված որնէ պահանջ, կամ երը մինչդատական ակտի վերաբերյալ բողոքը դատարանի սահմանած ժամկետում չի համապատասխանեցվել| րլ սույն օրենսգրքի 30Լրդ հոդվածով սահմանված պահանջներին»:

13. Վճռաբեկ դատարանը Նախրա Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ օրենսդրի կողմից սահմանված ժամկետներն ինքնանպատակ չեն ն ի սկզբանե միտված են հնարավորինս կարճ ժամկետում անձի իրավական պաշտպանության արդյունավետության ապահովմանը: Վճռաբեկ դատարանը կարնոր է համարել նան ընդգծել, որ ինքնին իրավական պաշտպանության արդյունավետության չափանիշը փոխկապակցված է նան այդ պաշտպանությունը հայցողի կողմից սահմանված ժամկետների պահպանման հետ:

14. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

- Առաջին ատյանի դատարանը, մերժելով

ՅԱԾՈԱԹ ԱԱԿ ՑՈ ՈՑ ԿԱՑԱԾ ԱԹՈ ԱՈ ՑՈ ԱԹ ՑԱ ՈՑ Ցու ՏՅ ՓԲ ն . «ոթժթթոնթոոաթթութոարթա ը բբ ընկերությունների ներկայացուցիչ Ա.Հակոբյանի բողոքի կապակցությամբ վարույթի հարուցումը, փաստել է, որ բողոքաբերի կողմից չեն պահպանվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 299-30Լրդ հոդվածներով սահմանված պահանջները, մասնավորապես՝ չի պահպանվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 300-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի այն պահանջը, համաձայն որի՝ նույն օրենսգրքի 299-րդ հոդվածով նախատեսված մինչդատական ակտերը դատարան կարող են բողոքարկվել իրավասու դատախազին ուղղված բողոքի մերժման որոշումը կամ բավարարումից տարբերվող պատասխանն ստանալու օրվանից տասնհինգօրյա ժամկետում:

Միաժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ բողոքաբերի կողմից չի պահպանվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 301-րդ հոդվածի 1Լին մասի 7-րդ կետով նախատեսված պահանջը, մասնավորապես ներկայացված բողոքում 5 Տե՛ս, ոումոտ դասում» Վճռաբեկ դատարանի՝ Նաիրա Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով 2021 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵԴ/0684/11/18 որոշման 171-րդ կետը:

14

բացակայում են դատաքննության ընթացքում մինչդատական ակտի վիճարկումն անհնար լինելու կամ բողոքարկողի՝ իր իրավաչափ շահերը պաշտպանելուց զրկված լինելու մասին էական ն բովանդակային փաստարկներ:

- Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ բողոքաբեր Ա.Շակոբյանն Առաջին ատյանի դատարան ներկայացված բողոքում նշել է վիճարկվող որոշումների ստացման ամսաթիվը, սակայն գտել է, որ բողոքաբերի կողմից նման նշում կատարելը դեռնս բավարար չէ որոշումների ստացման ամսաթիվը հավաստելու ն ըստ այդմ, բողոքարկման համար օրենքով նախատեսված տասնհինգօրյա ժամկետի հաշվարկի սկիզբը պարզելու համար, քանի որ վարույթին ներգրավված անձանց կողմից փաստաթղթերի ստացման ժամկետը հավաստվում է վարույթի նյութերին կցված պատշաճ փաստաթղթով, ինչը խնդրո առարկա դեպքում բացակայում է: Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը հանգել է այն հետնության, որ Առաջին ատյանի դատարանը զրկված է եղել վարութային ակտը բողոքարկելու համար օրենքով սահմանված տասնհինգօրյա ժամկետի պահպանման հանգամանքը ճշտելու հնարավորությունից, ինչի արդյունքում էլ մինչդատական ակտի վիճարկման վարույթի հարուցումը հիմնավորված մերժվել է:

Միննուն ժամանակ, անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի

արձանագրմանն առ այն, որ բողոքաբերի կողմից չի պահպանվել նան ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 301-րդ հոդվածի 1-ին մասի 7-րդ կետով նախատեսված պահանջը` Վերաքննիչ դատարանը փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարան ներկայացված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 299-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանգամանքների առկայության վերաբերյալ բողոքաբեր Ա.Հակոբյանի կողմից ներկայացվել են հստակ ն փաստարկված հիմնավորումներ, ուստի այս մասով Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգումը փաստարկված չէ՛:

15. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 10-13-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ 6 Տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը:

7 Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

15

Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մինչդատական ակտի վիճարկման վարույթի հարուցումը մերժվելու ն Վերաքննիչ դատարանի կողմից այն անփոփոխ թողնվելու արդյունքում անհամաչափորեն Օ Օ։-սահմանափակել են անձի դատական պաշտպանության ն դատարանի մատչելիության իրավունքները:

Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բացի այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարան ներկայացված բողոքում բողոքաբերը նշել է հսկող ն վերադաս դատախազների որոշումներն իր կողմից ստանալու ամսաթիվը՝ վերջինս հատուկ վերանայման բողոքին կից Վերաքննիչ դատարան է ներկայացրել նան դրանք ստանալու վերաբերյալ ծրարի պատճենըձ, որի վրա առկա գրառման համաձայն՝ բողոքաբեր Ա.Հակոբյանն այն ստացել է 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ին: Այսպես՝ համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 300-րդ հոդվածի՝ բողոքը ներկայացված է լինում դատարան ժամկետների պահպանմամբ, եթե այն բերվել է իրավասու դատախազին ուղղված բողոքի մերժման վերաբերյալ որոշումը կամ բավարարումից տարբերվող պատասխանն ստանալու օրվանից տասնհինգօրյա ժամկետում կամ բողոք ներկայացնելուց հետո՝ տասնհինգօրյա ժամկետը լրանալու պահից նույն ժամկետում, եթե բողոքի վերաբերյալ պատասխան չի ստացվել:

Հետնաբար, առաջնորդվելով քրեադատավարական հարաբերություններում ժամկետների հաշվարկման ընդհանուր կանոններով՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ սույն վարույթով բողոքաբեր Ա.Հակոբյանի կողմից հսկող դատախազի բողոքի պատասխանն ստացվել է 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ին ն նույն թվականի նոյեմբերի 22-ին Առաջին ատյանի դատարան է ներկայացվել բողոք՝ հսկող դատախազի կողմից կայացված վարութային ակտն ստանալու պահից 15-օրյա ժամկետում: Հետնաբար, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ սույն վարույթի նյութերում առկա չէ որնէ տվյալ որով հաստատվում է բողոքաբերի կողմից բողոքն օրենքով սահմանված ժամկետի խախտմամբ բերված լինելու փաստը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պահպանվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 300-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով սահմանված ժամկետները:

8 Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

16

16. Ինչ վերաբերում է սույն որոշման 4.2.րդ կետում բողոքաբերի կողմից բարձրացված հարցին, ապա Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ Վերաքննիչ դատարանն իր որոշմամբ հիշյալ հարցին անդրադառնալիս կատարել է իրավաչափ եզրահանգումներ, որոնք իրենց էության մեջ համընկնում են բողոքաբերի կողմից բերված փաստարկներին ն, միննույն ժամանակ, ընդունելի են նան Վճռաբեկ դատարանի համար, ուստի սույն որոշմամբ հիշյալ հարցին լրացուցիչ անդրադառնալու անհրաժեշտությունը բացակայում է:

17. Ամփոփելով վերոգրյալը Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր որոշմամբ «"ԻոոոԻԻԾոոՈ թ աաա աաա ԱՆԱ աաա աար) ՓԲ ը. «ԲթթթթԻեհաթթթթաաաաոաաթաաթթ թ Բբ ըսկերությունների ներկայացուցիչ Ա.Հակոբյանի բողոքի հիման վրա մինչդատական ակտի վիճարկման վարույթ չհարուցելով, իսկ Վերաքննիչ դատարանն այն անփոփոխ թողնելով, թույլ են տվել դատական սխալ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 300-րդ հոդվածի պահանջների խախտում, որն իր բնույթով էական է, քանի որ ազդել է վարույթի ելքի վրա, ինչը հիմք է ստորադաս դատարանների դատական ակտերը բեկանելու ն վարույթը՝ մինչդատական ակտի վիճարկման վարույթի հարուցման հարցը լուծելու նպատակով ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան փոխանցելու համար»:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ, 11Լրդ հոդվածներով, «Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի 11-րդ հոդվածով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281Լրդ, 352-րդ, 359-րդ, 361363-րդ ն 400-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

5 Տե՛ս, ռատ ոանումւ, Վճռաբեկ դատարանի՝ Հրայր Հովսեփյանի գործով 2020 թվականի մայիսի 25-ի թիվ ԵԴ/0426/1/8 ն Ավաթ Ամինիի գործով 2023 թվականի հունվարի 25ի թիվ ԵԴ/0752/06/22 որոշումները:

17

ՈՐՈՇԵՑ

1. Թիվ ՀԿԴ/0292/11/24 դատական վարույթով ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 28ի որոշումը ՕՑ։ն այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի՝ 2025 թվականի հունվարի 3-ի որոշումը

բեկանել ն վարույթը փոխանցել ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան՝ նոր քննության:

2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

՞Նախագահող՝ Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆ

Դատավորներ՝ ԵԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

ԱԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆ

Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ