ՀԿԴ/0073/15/23

ՀԱՆ 4275

/" Վ ի Բորա

/71 պիչ ( ԿԴ/0073/15/23

ԱՆ

թԼԱԱՂԻ Է ՏյՔ) :

ՏՐՅՈՏՆ ՀԸ7՛

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Գրիգորյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Հովհաննիսյան

2024 թվականի դեկտեմբերի 17-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով թիվ ՀԿԴ/0073/15/23 դատական վարույթով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2023 թվականի հունիսի 12-ի որոշման դեմ արորը

Սրահ բողոքը,

2

ՊԱՐՔԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

6 1 209 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Աաաա

հարուցվել է թիվ ամար եկան գործը՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որը հետագայում ուղարկվել է Արրրոըը: բսոթյուն

իրականացնելու:

11. 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-իս աը... ր ավվել

է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով:

12. 2019 թվականի դեկտեմբերի 21-ին արորը: լւտմամբ հայտարարվել է հետախուզում:

Հաաա Ո Աոա Մատա

ատարոոոոը ուտ սան՝ Նախաքննության մարմին)` 2023 թվականի

ապրիլի 19-ի՝ գույքի արգելադրման մասին որոշմամբ 15.395.495 ՀՀ դրամի չափով արգելադրվել է րը լ" գրանցված՝ արը

Հոր անա Ա ԱՈ 111 սայ: գութը:

3. Նախաքննության մարմինը 2023 թվականի ապրիլի 20-ին նախորդ կետում նշված որոշման իրավաչափությունը հաստատելու վերաբերյալ միջնորդություն է ներկայացրել ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան` Առաջին ատյանի դատարան):

4. Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի մայիսի 5-ի որոշմամբ Նախաքննության մարմնի միջնորդությունը մերժվել է ն գույքի արգելադրման մասին 2023 թվականի ապրիլի 19-ի որոշումը վերացվել է:

աաորրրաաաաաաաաաաաաաաաաաա ց ընրված հատուկ

վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի հունիսի 12ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումն

3

ամբողջությամբ բեկանվել է ն հաստատվել է Նախաքննության մարմնի՝ գույքի արգելադրման մասին 2023 թվականի ապրիլի 19-ի որոշման իրավաչափությունը:

5. Վերաքննիչ դատարանի վերոհիշյալ որոշման դեմ րը

րար. վերանայման բողոք է բերել, որը

Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի օգոստոսի 1-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Ճատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, դրանք հիմնավորող

փաստարկները ն պահանջը.

Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.

6. Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից առերնույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է՝ խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ ն 131-րդ հոդվածի պահանջները: Բողոքաբերը փաստարկել է նան, որ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի միատեսակ կիրառության համար:

6.1. Բողոքաբերը նշել է, որ Նախաքննության մարմինը գույքի արգելադրման մասին որոշման հիմքում դրել է այն, որ լ | փաստացի պատկանող գույքը կարող է օտարվել, ն քրեական վարույթով անհրաժեշտ է ապահովել գույքի հնարավոր բռնագրավումը, ննթադրյալ հանցագործությամբ ապատճառված հնարավոր վնասի հատուցումը ն գույքային հայցը:

Բողոքաբերի պնդմամբ` այն հանգամանքը, որ արորը

Սարա... Հուքը փաստացի

պատկանում է Սարը ւ որվել է միայն վկաներ արը

լն | ցուցմունքներով ն օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքով, իսկ այն, որ նշված գույքը կարող է օտարվել, հիմնավորվում է միայն շահագրգիռ անձ` րո ըը տոսջով Ն Ոստիկանությունից

ստացված գրությամբ:

4

Արդյունքում բողոքաբերը գտել է, որ եթե նույնիսկ համարվի, որ գույքը փաստացի պատկանում է լ. | միննույնն է, վերջինս չի կարող այն աի...

աար ոչ գույքը գրավադրված է աաարոըը ւերությունում,

ինչը հաշվի չի առնվել Վերաքննիչ դատարանի կողմից:

7. Բողոքի հեղինակը նշել է, որ գույքի հնարավոր բռնագրավումը, ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված հնարավոր վնասի հատուցումը ն գույքային հայցը ապահովելու նպատակով գույքի արգելադրումը կարող է իրավաչափ համարվել միայն այն դեպքում, երբ ապացուցվի, որ գույքն ուղղակի կամ անուղղակի առաջացել է հանցագործության արդյունքում, իսկ ն | որպես մեղադրյալ

ներգրավելու մասին որոշման փաստական նկարագրում ն միջնորդությանը կից ներկայացված նյութերում առկա չեն տվյալներ, որոնք կվկայեն այն մասին, որ լար աա Որ Ր ոնա ոնն ոն նն ո

անշարժ գույքն առաջացել է հանցագործության արդյունքում:

7.1 Անդրադառնալով հանցագործությամբ պատճառված հնարավոր վնասի հատուցման նպատակին՝ բողոքաբերը գտել է, որ կաշառք տված անձինք չեն կարող տուժող ճանաչվել ն չեն կարող հավակնել իրենց կողմից որպես կաշառք տված նյութական արժեքների վերադարճմանը, քանի որ դրանք ենթակա են պարտադիր բռնագրավման: Միննույն ժամանակ, բողոքաբերը փաստել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը գույքային հայցի ապահովումը` որպես գույքի արգելադրման նպատակ, չի նախատեսում:

8. Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի հունիսի 12-ի որոշումը՝ կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:

Ճատուկ վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

9. Նախաքննության մարմնի կողմից աը րալ

ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ

5

քրեական օրենսգրքի 38-34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով նախատեսված այն արարքների կատարման համար որ. «/...) (Ե/ա զբաղեցնելով ն, | աաա ՈՑ 2 նորա նն ա ամանն աւն

աար, իվը...

աշխատող, խասան ւ ուր առանձնապես խոշոր

չափերով կաշառք տալու փորձ, նրանից խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերով գումար, ինչպես ղա | ստացել է

առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք:

Այսպես.

Աարոն ար Ա Ան ամատե ն ԱՆ ԱԱ Աաաա իան

պատկանու, աաա...

տարածքի վարձակալ, անհապ, ձեռնարկատեր մա

ատաաոշոըը... շի հոլրեմբերի 7-ին քաղաքացիական հայց է

ներկայացրել Երնան քաղաքի Մալաթիա-Սերաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարան: Դժգոհ լինելով դատաքննության ընթացքից՝ շուրջ մեկ տարի անց՝ 2015 թվականի սեպտեմբերին, կոո

կատարվածի մասին պատմել է իր մրերիմ կոն: լաո

աաա... ..թացո, ւ մատ

բարոն րԱ ՆԱՆ ԱՈ

րոր րոն ԱՈ: ս. մոր րր 11111 որդան

ընկերության կողմից դատարան ներկայացված քաղաքացիական հայցին վերաբերող փաարաթղթերին ծանոթանալուց հետ կանոն

բար աԱ ան ԱՐ ՈՐ

լ խաբեությամը առանձնապես խոշոր չափերով գույք հափշտակելու դիտավորությամբ, օգւրագործելով իր պաշրոննական դիրքը, դատարանում քննվող քաղաքացիական գործով ան ւ որան այր

կայացնելուն, նպաստելու համար, նրան հորդորել է իր միջոցով պաշտոնատար անձանց տալ առանձնապես խոշոր չավիերով՝ 6.110.910 ՀՀ դրամին համարժեք 13.000

6

ԱՄՆ դոլար կաշառք, հանն աա ար նվ համաձայնել է: Իր հանցավոր մրադրությունն իրագործելու համար աը

հայտնել է դատարանում քննվող քաղաքացիական գործով հօգուր վերջինիս 18.000.000 ՀՀ դրամ բռնագանձելու հնարավորության մասին` այդ կերպ ազդելով վերջինիս գիրակցության ն կամքի վրա` դրդել է նրան կատարել կաշառք փալու փորձ:

Այնույեւրն, 2015 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսների ընթացքում ազ Սարա Արա ո ՈԿ ՈԿ աննա Յո:

րա յարա ԱԱ ԱՈ Ա Ա Մ Սրա աան եւն աԱ Ա

| գրասենյակի մուր մաս-մաս ստացել ն խարդախությամը հափշտակել է նախապես պահանջված, առանձնապես խոշոր չափերով՝ 6.110.910 ՀՀ դրամին համարժեք 13.000 ԱՄՆ դոլարը:

Գումարը հափշտակելուց հետ, քանի որ քաղաքացիական գործով լ: ատար ւան ման ո իուրացված

18.000.000 ՀՀ դրամ գումարը, վերջինս լննննարոոյը 2»շ

թվականների ընթացքում մաս-մաս վերադարձրել է հափշտակված գումարի կեսը՝ 6.500 ԱՄՆ դոլարը:

Սոց աաա նանն ա ԱՈ ԱՄԱ ՈԱ Ո ՈԱ ԱՈ ՈՐՈ Մ

առնանգելու դեպքի առթիվ Խար

դափախազությունում: 2007 թվականի փետրվարի 9-ին հարուցվել է թիվ ւ Մ քրեական գործը: 2007 թվականի մայիսի 9-ին որոշում է կայացվել քրեական գործով վարույթը կարճելու մասին: Դժգոհ լինելով քրեական գործով վարույթը կարճելու փաստից` տուժող կոնը ..... Աաաա ......

տեղեկացրել է քրոջ ամուսնու կոյ 2227. ոուիսին

տտ... արոն ...., արոր

ծախագե Ա ԱՆԱ Ար 00 ՈՐ

րոր Ար նր 00 Աա: ու ԱՐՄ

միջնորդությամ» խան ...... ւ.

ը: խա կին

7

վարույթը կարճելու մասին որոշումը, ն այլ փատրաթղթեր: Փատրաթղթերն ուսումնասիրելուց հետո` 2009 թվականի հունիսին՝ քննությամբ չպարզված օրը, ԱԱ արմ 05151 :1

րար ԱՈ հաաա 8011

Արտա աան ա նանա Աաաա աա աաա ան աաա ավ

կր Ա Ա նն Ա ՆԱ:

պաշվտնր, հանդիսանալով աան ............

Նարա ր ո աար Աաաա Ա Ա Աաաա անու)

նտո Տավ օրենսգրքով օժտված լինելով հետաքննության մարմնի

աշխատակցի, քննիչի, դատախազի ն օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմինների անօրինական ն անհիմն որոշումների ն գործողությունների դեմ բերված բողոքները քննելու քրեական գործերով արդարադատություն իրականացնելու լիազորություններով, ւ

առնանգելու վերաբերյալ հարուցված ն վարույթի կարճված քրեական գործով ատար .... 2ոոոթյուննր կատարելուն ենթադրյալ

հանցագործություն, Օկատարած անձանց քրեական պատասխանատվության ենթարկելուն իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով նպատրելու համար, 2... | առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք արանալու

միասնական դիտավորությամիը, 2007 թվականի հունիսից մինչն 2009 թվականի գարունի` քննությամի չպարզված օրերին, պահանջել ն իր՝ ազրնրրոը լաո... շենքի հարնանությամբ,

արարի Ար Սր Արա ՄՈԱ Ա ԱՐՈ ՅՈՎ

ա ԱՆ տվ իր աշխատասենյակում մաս-մաս արացել է

առանձնապես խոշոր չափերով` 12.340.040 ՀՀ դրամին համարժեք 38.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք:

Կաշառքի առարկա հանդիսացող գումարը արանալուց հեվտ, քանի որ քրեական գործով վարույթը հանցակազմի բացակայության հիմքով կարճվել ւ. ազոտ

8

ԱԱ 5...

վերադարձրել է արացած կաշառքի մի մասը` 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարը»/:

10. Գույքի արգելադրման մասին Նախաքննության մարմնի 2023 թվականի ապրիլի 19-ի որոշման համաձայն՝ «//..) Նախաքննության ընթացքում ՀՀ կաղդատրրի կոմիրեից արացվլ : Աաաաաաաաաաաաաաաաարաաաաը

Աաաա. 2/4 գույքի (հողամասի ծածկագիր՝ լա.

առար 7: ժշ շյագիր` աաա: ուին գործում

առկա փաարաթղթերի պատճենները, համաձայն որոնց՝

- 2002 թվականի հուլիսի 3Լին կնքված անշարժ գույքի առուվաճառքի պայմանագրով Ն, | ում անունից լիազորագրի հիման վրա հանդես է եկել լ | 6300 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ գումարով

վաճառել, հ մոն... րւ անշարժ գույքը:

- Անշարժ գույքի սնփխականության իրավունքի գրանցման լ |

վկայականի համաձայն` 2002 թվականի օգռարոսի 8-ին անշարժ գույքի նկավմաւմբ գրանցվել աը. ության իրավունքը:

- Բար օրենքի ժառանգության իրավունքի՝ 16. թն 89 9. վկայագրի համաձայն` հիշյալ անշարժ գույքը ժառանգությամի ընդունել է աւն | Լատ ո:

- 2016 թվականի ապրիլի 1-ին կնքված անշարժ գույքի նվիրապվության պայմանագրի համաձայն՝ աան... «ութը եվիրարերել է

նատար մրտ 1

Բացի այդ, նախաքննության ընթացքում անն...

ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2019 թվականի ամռանը հանդիպել է ատվ Ն | վերջինս իրեն վերադարձրել է 1000 ԱՄՆ դոլար՝ հայտնելով, որ հողեր, ամառանոց ունի | գյուղում, որոնք վաճառում է, որից հետտ իրեն ամբողջությամի կվերադարձնի փրամադրած գումարը:

Բացի այդ, նախաքննության ընթացքում ձեռնարկված օպերատիվ-

հետախուզական միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ ն Ի ւՏե'ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 28-30:

9

լ արն ա Ար րր ԱՅՅ 0)

ունի ամառանոց, որը հաշվառված է նրա ա, |

անվամբ, սակայն պատկանում է լ | Պարզվել է նան, որ |

առոոը 22 աւի ընթացքում պատրաստվել է շուրջ 500,000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել հիշյալ ամառանոցը:

Վարույթն իրականացնող մարմնի գնահատմամի` վերոգիյալը բավարար է հատրավպված համարելու, որ աը

աստու... րացի պատկանում է

սույն վարույթով մեղադրում ն ուծ է օտարել այն:

Շախաքենության ընթացքումմնննոոը ներկայացրել է 3.055.455

ՀՀ դրամին համարժեք 6500 ԱՄՆ դոլարի չափով քաղաքացիական հայցի պահանջ ն վարույթն իրականացնող մարմնի՝ 2022 թվականի ապրիլի 2Լի որոշմամբ ճանաչվել է քաղաքացիական հայցվոր:

Նախաքննության ընթացքում կափարված տեղեկատվության պահանջի հիման մոա՝ աար... ւ րեղեկանը, համաձայն որի՝ լննան

Հոր Ա Հ ՄԱՆ Ա ՅԱՅ 111 անշարժ

գույքի հավանական շուկայական արժեքը 2023 թվականի ապրիլի դրությամբ կազմում է 55.000.000-75.000.000 ՀՀ դրամ:

Նախաքննության ընթացքում պարզվել է նան, որ 2015 թվականի դեկտեմբերի 24-ին կնքված անշարժ գույքի գրավի թիվին ււ ունն

Ար րար Ա ՆՈ 111111 աարժ գութն

ի ապահովումն ման ած վարկի, գրավադրվել զոն

(10 ոսա րաս Աաաա նաԱ ՈՒ)

(-) Այսպիսով, թիվ ԱԱ որույաո վարույթի նախաքննության ընթացքում` ձեռք բերված փաարական տվյալները վկայում են այն մասին, որ մեղադրյալին ասար... արկանող անշարժ գույքը կարող է օտարվել, բացի այդ, քրեական վարույթով անհրաժեշտ է ապահովել գույքի հնարավոր բռնագրավումը, ենթադիյալ հանցագործությամբ պատճառված հնարավոր վնասի հավացումը, գույքային (քաղաքացիական) հայցը, այսինքն՝ գույքի արգելադրումն անհրաժեշ ն

10

իրավաչափ. է, ուստի 2023 թվականի ապրիլի 19ին որոշում է կայացվել լման աստան... մոջինիս ոոչ՝ մայ

աեվամբ գրանցա ՄԱՏԱ նրա ԿՏ Ա ՆԱ

ատա արը... ..բը 15595495 ՀՀ դրամի չափով արգելադրելու

մասին: (...)»՛:

1. Առաջին ատյանի դատարանի որոշման համաձայն՝ «(..) լվ

Աա 37 որոր գրաված Սատոն Ա Մ

ղարա ը, րո մոք է բերվել նվիրատվության

պայմանագրի հիման վրա, ն սեփականության իրավունքով պատկանում է միայն երան՝ հիմք ընդունելով ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 20Լրդ հոդվածը, համաձայն որի՝ ամուսնության ընթացքում ամուսիններից մեկի նվեր կամ ժառանգություն ստացած գույքը նրա սեփականությունն է:

Բացի այղ, գործի նյութերի համաձայան... ղորյոլի

կարգավիճակ ն գույքային պատասխանավտվություն չի կրում մեղադրյալի զործողությունների համար, ինչպես նան՝ գործի նյութերում առկա չեն այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք հիմք կփան Դատարանին գալ այն եզրահանգման, որ վերը նշված հասցեի անշարժ գույքի փատրացի պատկանում : մոն ասար... յ աայտաներոմ վերը նշված գոյքը չի կարող

արգելադրվել, հիմք ընդունելով այն հանգամանքը, որ գույքի վրա կալանքը դրվել է Օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հիմքով, այն է՝ առկա է ողջամիտ ենթադրություն այն մասին, որ այդ գույքը կարող է օտարվել, թաքցվել, վնասվել, ոչնչացվել կամ սպառվել:

Ինչ վերարերում է այն հանգամանքին, որ վերր նշված հասցեի անշարժ գույքը գրավադրված ւ աան .:-... «ա դրա կապակցությամբ (.-)

Դատարանն արձանագրում է, որ գործի նյութերում առկա չեն փվյալներ այն մասին, մանանա ն նն արման ՆՄ

անշարժ գույքը հանդիսանում է հանցագործության արդյունքում արացված կամ ահարեկչության ֆինանսավորմանն ուղղված գույք: Ինչ վերաբերում է փուժողին 2 Տե'ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 52-59:

11

ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված հնարավոր վնասի հատուցման համար անհրաժեշվ գույք հանդիսանալուն, ապա այն նս առկա չէ, քանի որ գործի նյութերում առկա չեն տվյալներ՝ նշված գույքի նկատմամբ գրավի կամ սեփականության իրավունքը երրորդ անձանց կողմից դատական կարգով վիճարկելու վերաբերյալ:

Բացի այ մն 7 ությ ներկայացուցիչ նանան

կողմից Դատարան ներկայացված պատասխանի համաձայն՝ վերը նշված գույքը կալանքից ազատելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է այն իրացնելու նպատակի առկայությամբ:

Դատարանն արձանագրում է, որ վերը նշվածն ինքնին հիմք է տալիս Դատարանին գալ այն եզրահանգման, որ լ. | սեփականության

իրավունքով պատկանող` աը

ատար... ւքի արգելադրումն իրավաչափ նպապակ չի

հետապնդել:

Հեւրնաբար, Դատարանը գտնում է, որ քննիչի միջնորդությունը հիմնավորված չէ ն ենթակա է մերժման:

Բացի այդ Դատարանն արձանագրում է, որ վերը նշված գույքն արգելադրելու մասին Քենիչի կողմից նախկինում կայացված որոշման արդյունքում` դրա իրավաչափությունը հատրատելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման դեմ ներկայացված հավուկ վերանայման բողոքը բավարարվել է ն Վերաքննիչ Դատարանն արձանագրել է տվյալ գույքի արգելադրման ոչ իրավաչափ լինելը: (...)»":

12. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաճայն՝ «(...) Վերը շարադրված իրավական նորմերը համադրելով սույն վարույթի փաարերի հե ն բողոքի հիմքերի ու դրանք հիմնավորող փաստարկների սահմաններում դատական արուգման ենթարկելով վիճարկվող դատական ակտի իրավաչափությունը Վերաքննիչ դատարանը նախ փաստում է, որ անհիմն ն վարույթի նյութերից չբխող է Առաջին ատյանի դատարանի այն դատողությունը, որ վարույթի նյութերում առկա չեն 5 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 2, թերթեր 139-149։

12

այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք հիմք կտան զալու այն եզրահանգման, որ համապատասխան հասցեում գտնվող անշարժ գույքը փաստացի պատկանում է Աոա Ց)

Վերոգրյալի առնչությամի Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից հենում է, որ՝

-մմանոոոոը 222ւյանի սեպտեմբերի 24-ին տված ցուցմունքով

հայտնել է, ի թիվս այլնի, հեւրնյալը. «լ... ՍԱ ոն րեց 1000 ԱՄՆ դոլար: Ասում էր, որ ի | գյուղի դաչան վաճառում է, գումարս ամբողջությամբ կվերադարձեի (...)»:

-վկա լ Ի 1) 2023 թվականի մարտի 2-ին փված ցուցմունքով հայտնել է ի թիվս այլնի, հեւրնյալը. «..յ. Սոն չում անդիպել է

ինձ ն հայտնել, որ ա 2 ւալ համայնքում կիսակառույց շինությունով այլ հողամաս է հավանել, ցանկանում է իր զոքանչի անունով ձեռք բերել այն: Երջանիկ Խաչատրյանն ինձ չի հայտնել, թն մանն ւ ուչի

անունով ցանկանում այդ գույքը գնել, ես էլ նրան այդ կապակցությամբ հարցեր չեմ տվել: Համայնքի ղեկավարն ինձ ասաց նան, որ գույքը վաճառողը կամ լ զոքանչը, այս պահին չեմ կարողանում հիշել, թե նրանցից ով, տարիքով կին է, խնդրեց առուվաճառքի պայմանագիրը կնքելիս նրանցից որնէ մեկի անունից հանդես գամ լիազորագրով: (...) Ինչ վերաբերում է (..յ լնն լ | ապա ես նրանց չեմ ճանաչում, երբնէ առնչություն չենք ունեցել, նույնիսկ չեմ տեսել, իմ առնչությունն այդ գործընթացում եղել է | համայնքի ղեկավար մանն . րրա ......։..,

ատա ... ....... ւ. որ գութը ձեռք է բերվում լն

ասարը յ, «արզապես նրա զոքանչի անունով է գրանցվելու (...)»,

- Անշարժ գույքի գրավի (հիփոթեքի)՝ 2013 թվականի դեկտեմբերի 24-ին կնքված թո 08 արարով աաա աաա ոո

ատաարաաթաթաա «ճշ: գույքը, ի ապահովում, լոն

ատարը դրած վարկի, գրավադրվել լաո 2"...

13

Վերը մատնանշված փաստական փվյալների համադրված վերլուծության հիման վրա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք ինքնին բավարար են. համապատասխան հասցնում գտնվող: անշարժ գույքը մեղադրյալ լ: | աաարը 7ոոթյան ներքո գվավելու այն վերջինիս փատրացի

պատկանելու վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրություն անելու, ն դրա ուժով ՔԴՕ Թ2- րդ հողվածի Էին մասով ամիագրված՝ «Մեղադրյալի գույք» պայմանի առկայությունը տվյալ դեպքում արձանագրելու համար: Այլ կերպ՝ Վերաքննիչ դատարանը ընդունելի է համարում բողոքարերի այն փաարարկը, որ Հակակոռուպցիոն դատարանի կողմից անտեսվել են քրեական վարույթի ընթացքում արացված համապատասխան փաստական տվյալները:

522 Բացի այղ, Վերաքննիչ դատարանն Առաջին ատյանի դատարանի կողմից` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ամիագրված դրույթների շրջանակներում արված դավտղությունների առնչությամբ իր համաձայնությունն է հայտնում բողոքաբերի այն փատրարկին, որ տվյալ դեպքում սվփտրադաս դատարանը, խնդրո առարկա նորմի իմատրով

չհանդիսանալով վարույթ իրականացնող մարմին, գույքի արգելադրման մասին քննիչի ՝ որոշման իրավաչափության հաարատման դատական երաշխիքների վարույթի շրջանակներում անդրադարձել է արգելադրված գույքի առարկայի՝ իրացման նպատակով արգելանքից հանելու անհրաժեշտությանը ն

հիմնավորվածությանը: Այլ կերպ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն վարույթի շրջանակներում այդպիսի հարցի քննարկումը դատարանի իրավասությունների շրջանակից դուլա էր գտնվում:

Վերոգրյալից զատ Վերաքննիչ դատարանը նան ընդունելի չի համարում` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Վերաքննիչ դատարանի` նախկինում կայացրած համապատասխան որոշմանը արված հղումը՝ հաշվի առնելով առնվազն այն, որ սույն վարույթի շրջանակներում քննարկման առարկան բոլորովին այլ, ավելին` 2021 թվականի հունիսի 30-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան կայացված` «Գույքն արգելադրելու

14

մասին» 2023 թվականի ապրիլի 19.ի որոշման իրավաչափության հարցն է եղել:(...)»՛:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

13. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի աոջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավո՞ր են արդյոք գույքի արգելադրման մասին Նախաքննության մարմնի որոշումը վերացնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը բեկանելու մասին Վերաքննիչ դատարանի հետնությունները:

14. ՀՀ Սահմանադրության 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հայասատանի Հանրապեվպությունում ճանաչվում ն հավասարապես պաշփպանվում են սեփականության բոլոր ձները»:

ՀՀ Սահմանադրության 60-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Յուրաքանչյուր ոք ունի օրինական հիմքով ձեռք ըերած սեփականությունն իր հայեցողությամբ փիրապեպելու, օգտագործելու ն տնօրինելու իրավունք:

(-.)

3 Սեոխականության իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով հանրության շահերի կամ այլոց հիմնական իրավունքների ն ազատությունների պաշտպանության նպատակով (...)»:

Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 1-ին արձանագրության 1-ին հոդվածի համաձայն՝

«Յուրաքանչյուր ֆիզիկական կամ իրավարանական անձ ունի իր գույքից անարգել օգտվելու իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի զրկել նրան գույքից, բացառությամբ ի շահ հանրության ն այն պայմաններով, որոնք նախատեսված են օրենքով ու միջազգային իրավունքի ընդհանուր ակզբունքներովլ..)»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝

4 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 2, թերթեր 33-42:

15

«. Քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող ցանկացած հանգամանք, պետք է հատրատվի պափշաճ ապացույցների բավարար

համակցությաւմըբ:»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Հ. Գույքի արգելադրումը կիրառվում է ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված հնարավոր վնասի կամ վարութային հնարավոր ծախսերի հապուցումի, ինչպես նան գույքի հնարավոր բոնագրավումը կամ բռնագանձումն ապահովելու համար:

2. Գույքը կարող է արգելադրվել հետնյալ հիմքերից որնէ մեկի առկայության դեպքում.

ապացույցների գերակշոությամի հիմնավորվում է, որ այդ գույքն ուղղակի կամ` անուղղակի առաջացել կամ արացվել Է հանցագործության արդյունքում կամ այդ գույքի օգտագործումից արացված եկամուվւն է կամ այլ փեսակի օգու.

2) ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվում է, որ այդ գույքը հանցանքի կատարման համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիք է կամ միջոց.

3)ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվում է, որ այդ գույքը Հայասրաւնի Հանրապեվտւթյան քրեական օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով նախատեսված ահաբեկչական գործունեությունը ֆինանսավորկլուն ուղղված գույք է, այդ գույքի օգտագործումից արացված եկամուտ կամ այլ փեսակի օգուփ.

4) ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվում է, որ այդ գույքը Հայաարանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 29Լրդ, 292-րդ, 340-րդ կամ 399-րդ հոդվածներով նախատեսված մաքսանենգության ճանապարհով Հայասարանի Հանրապետության սահմանով տեղավտխված մաքսանենգության առարկա է.

5) առկա է ողջամիտ ենթադրություն այն մասին, որ այդ գույքը կարող է օտարվել, թաքցվել, վնասվել, ոչնչացվել կամ սպառվել:

3 Սոյն հոդվածի 2րդ մասի Լքրդ կետերով նախատեսված գույքի

բացակայության դեպքում կարող է արգելադրվել դրան համարժեք գույք»:

16

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 132-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Սույն օրենսգրքի 13Լրդ հոդվածի 2-րդ մասի Է4-րդ կետերով ն 3-րդ մասով նախատեսված հիմքերով կարող է արգելադրվել ցանկացած անձի գույքը, իակ սույն օրենսգրքի ԹԼիղդ հոդվածի 2րդ մասի 5րդ կետով նախատեսված հիմքով արգելադրվել կարող է մեղադրյալի կամ նրա գործողություների համար գույքային պատասխանատվություն կրող անձի գույքը, ներառյալ ընդհանուր սեփականության իրավունքով պատկանող գույքը` անկախ. գույքի տեսակից ն այն տիրապետողից: Ընդհանուր բաժնային սեփականության դեպքում կարող է արգելադրվել միայն համապատասխան բաժինը:

2. Միքանի մեղադրյալներից կամ՛նրանց գործողությունների համար գույքային պատասխանատվություն կրող անձանցից յուրաքանչյուրի՝ արգելադրման ենթակա գույքի բաժինը որոշելիս վարույթն իրականացնող մարմինը հաշվի է առնում ենթադրյալ հանցագործությանը մեղադրյալներից յուրաքանչյուրի դերը ն մասնակցության աստիճանը:

3. Արգելադրման ենթակա չէ՝ :

Ս այն գույքը, որի վրա օրենքի համաձայն չի կարող բռնագանձում կամ բռնագրավում փարածվել.

2) իրեղեն ապացույց ճանաչված գույքը»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 133-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Նախաքննության ընթացքում: գույքն արգելադրվում է քննիչի որոշման հիման վրա: Այդ որոշումը ն այն հիմնավորող նյութերը եռօրյա ժամկերում ներկայացվում են. իրավասու դատարանի հաստատմանը: Դատական վարույթում գույքն արգելադրվում է դատարանի որոշմամբ:

(:)

Յ. Սույն օրենսգրքի 13Լրդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կերերով ն 3-րդ մասով նախատեսված հիմքերի առերնոյթ առկայության դեպքում քննիչը

համապավասխուն գույքի արգելադրումն իրականացնում է անհապաղ:

(:.»:

17

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1 Հանցագործության արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված գույքը, այդ գույքի օգտագործումից ատացված եկամուտը ն այլ տեսակի օգուտը, հանցագործության համար օգփագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիքը ն միջոցը, հանցագործության առարկան դատարանի կողմից ենթակա են պարտադիր բռնագրավման անհատույց վերցման, րբացառությամի սոյն հոդվածով նախատեսված դեպքերի:

(--)

7. Բռնագրավման ենթակա չէ հանցանք կատարած անձի կամ նրա խնամքի տակ գտնվող անձի համար անհրաժեշվ: գույքն այն ցանկին համապատասխան, որը սահմանված է օրենքով, բարեխիղճ երրորդ անձի գույքը, տուժողին վերադարձման ենթակա գույքը, ինչպես նան տուժողին հանցագործությամբ պափճառված վնասի հավտւցման համար անհրաժեշտ գույքը: Եթե բռնագրավման ենթակա գույքը ծանրաբեռնված է բարեխիղճ երրորդ անձանց իրավունքներով, ապա այդպիսի իրավունքները պահպանվում են բոնագրավումից հետո:

8. Եթե տուժողի ն բարեխիղճ երրորդ անձի միջն առկա է վեճ բռնագրավման ենթակա գույքի վերաբերյալ, ապա այդ գույքի բռնագրավումը կարող է կատարվել քաղաքացիական դատավարության կարգով:

(..)

է. Սույն հոդվածի իմաստով՝ բարեխիղճ երրորդ անձ է համարվում այն անձր, որը ձեռք է բերել հանցավոր ծագում ունեցող գույքը կամ ծանրաբեռնել է այն իր իրավունքներով, բայց չգիտեր ն չէր կարող իմանալ, որ այդ գույքը հանցագործության արդյունքով ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ արացված գույք է, այդ գույքի օգտագործումից արացված եկամուտ կամ այլ տեսակի օգուտ, հանցագործության համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիք կամ միջոց կամ հանցագործության առարկա: Բարեխիղճ երրորդ անձ է համարվում նան այն անձը, որի գույքն իր կամքից անկախ հանգամանքներով դուրս է եկել իր տիրապետությունից, կամ որը գույքը հանձնել է

18

այլ անձի, եթե նա չգիտեր ուչէր կարող իմանալ, որ այդ գույքն օգվագործվելու է կամ: նախատեսվում է օգտագործել հանցանք կատարելու նպատակներով»:

141. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը՝ Բորժոնովն ընդդեմ Ռուսաստանի գործով կայացված վճռում, մեկնաբանելով Կոնվենցիայի թիվ 1 արձանագրության 1-ին հոդվածի դրույթները, նշել է, որ պետք է լինի ողջամիտ հավասարակշռություն պետության կողմից կիրառվող, այդ թվում՝ սեփականության իրավունքով իրեն պատկանող գույքը վերահսկելու հետ կապված միջոցների ն այդ միջոցների կիրառման արդյունքում ակնկալվող նպատակների միջն: Այս պահանջն արտահայտվում է «արդարացի հավասարակշռություն» ձնակերպմամբ, որը պետք է առկա լինի հասարակության ընդհանուր շահի պահանջների ն անհատի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության միջնտ:

15. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկման ենթարկելով 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով (այսուհետ՝ ՀՀ քրեական դատավարության նախկին օրենսգիրք) նախատեսված գույքի վրա կալանք դնելու ինստիտուտը, Ալա Սեկոյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է հետնյալը. «/...) (Կիալանք կարող է դրվել հեպրնյալ անձանց գույքի վրա՝

(..

դ) այլ անձինք, որոնց սեփականությունն է հանդիսանում կամ որոնց մուր է գտնվում այնպիսի գույք, որի նկատրմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ այն ատացվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հանցավոր գործողությունների արդյունքում:

(-.)

Օրենքում այլ անձանց նշումը, ում սռփաւկանությունն է հանդիսանում կամ ում մոփ գտնվում է այնպիսի գույք, որի վերաբերյալ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ այն արացվել է մեղադրյալի կամ կասկածյալի հանցավոր գործունեության արդյունքում, պայմանավորված է նրանով, որ գործնականում հաճախ վերջինների կողմից նշված գույքը թաքցվում է այլ անձանց մոր դրա հայտնաբերումը Տ Տկն Փոռնճու ն ւ եաե կործով 2009 թվականի հունվարի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18274/04, նետեր 59-60

19

դժվարեցնելու կամ անհնարին դարձնելու ամեն կերպ իրենց մուր պահպանելու նպատակով:

(-.) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գույքի վրա կալանք դնելու հիմքերի առկայության պափշաճ հիմնավորումն առանցքային նշանակություն ունի ինչպես գույքի վրա կալանք դնելու մասին օրինական որոշման կայացման, այնպես էլ հանրային շահի ու անհատի սեփականության իրավունքի պաշտպանության արդարացի հավասարակշոությունն ապահովելու փեսանկյունից: Ուարի, գույքի վրա կալանք դնելիս վարույթն իրականացնող մարմինը, ելնելով գույքի վրա կալանք դնելու նպավաւկից, պետք է պատճառաբանված կերպով հիմնավորի, որ.

(-)

3) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 233-րդ հոդվածի ԼԼրդ մասով նախատեսված հանցակազմերով առկա է հիմնավորված ենթադրություն առ այն, որ գույքը, որի վրա կալանք է դրվում, արացվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հանցավոր գործողությունլներ)ի արդյունքում,

(-)

Կասկածյալ կամ մեղադրյալ չհանդիսացող ն աույն որոշման 15-րդ կետի (դ) ենթակետում նշված անձանց սեփականությունը հանդիսացող կամ նրանց մուր գտնվող գույքի վրա կալանք դնելու դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է բավարար հիմքերի վկայակոչմամբ հիմնավորել կալանադրվող գույքի՝ կասկածյալի կամ մեղադրյալի առերնույթ հանցավոր գործողություն(ներ)ի արդյունքում ձեռքբերված լինելու հնարավորությունը: (...)»":

51 Մեկ այ՝ Արթուր Անդրեասյանի վերաբերյալ որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «(..) (Բյռնագանձման ենթակա գույքի վրա կալանք կարող է դրվել անկախ դրա՝ երրորդ

անձի սեփականությունը հանդիսանալու կամ նրա կողմից տիրապետելու հանգամանքից: Այդ առումով Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նշված հանգամանքը պայմանավորված է նրանով, որ հանցանք կատարած անձր կարող է 5 Տես Վճռարեկ դատարանի՝ Այյա Սեկոյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թեվ ԵԿԴ/0185/11/11 որոշման 15-17-րդ կետերը:

20

բռնագանձման ենթակա գույքը, օրինակ, սեփականության իրավունքով փրամադրել մեկ այլ անձի՝ հանցագործության կատարման արդյունքում դրա ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ արացված լինելու փաարը քողարկելու նպավակով: Ուստի նման իրավիճակները բացառելու անհրաժեշտությունից ելնելով՝ օրենադիրը բռնագանձման ենթակա գույքի վրա կալանք դնելու հարցում չի սահմանավակվել այդպիսի գուքի` սեփականության իրավունքով միայն կասկածյալին կամ մեղադրյալին պատկանելու հանգամանքով:

Չնայած դրան՝ հաշվի առնելով մասնավոր ն հանրային շահերի

հավասարակշոռության ապահովման անհրաժեշվտությունը` նախատեսվել է գույքի վրա բռնագանձում տարածելը բացառող երկու դեպք.

1) երբ տվյալ գույքը պատկանում է բարեխիղճ երրորդ անձին,

2) երը տվյալ գույքն անհրաժեշտ է տուժողին ն քաղաքացիական հայցվորին հանցագործությամը պատճառված վնասների հավուցման համար:

Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բոնագանձման ենթակա գույք չի կարող համարվել, հետնարար նան բոնագանձումն ապահովելու նպափակով կալանք չի կարող դրվել այն գույքի վրա, որ թեն համարվում է հանցագործության կատարման արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ արացված, սակայն պատկանում է բարեխիղճ երրորդ անձին կամ անհրաժեշտ է տուժողին ն քաղաքացիական հայցվորին հանցագործությամբ պատճառված վնասների հատուցման համար (...)»՛:

15.2. Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմանն առաջադրվող չափանիշներին, Սամվել Մայրապետյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ նշել է. «(...) (Այնձի սեփականության իրավունքի ոչ իրավաչափ սահմանափակումը բացառող կարնոր դատավարական երաշխիք է օրենալրական այն պահանջը, որ վարույթն իրականացնող մարմնի որոշումը` անձի գույքի վրա կալանք դնելու վերաբերյալ, պետք է լինի օրինական, հիմնավորված ն պատճառաբանված: Իսկ դա, ենթադրում է, որ գույքի վրա կալանք դնելու մասին 7 Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Արթուր Անդրեասյանի վերաբերյալ գործով 2016 թվականի հունիսի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0200/01/13 որոշման 19.2 կետը:

21

որոշում, պետք Լէ կայացվի քրեադատավարական օրենքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ, քրեադափավարական հարկադրանքի այս միջոցի կիրառման անհրաժեշտություն, այլ կերպ՝ դրա կիրառման հիմքերի ն նպատակների առկայությունը հիմնավորող` քրեական գործի նյութերից բխող փաստական տվյալների հիման վրա: Գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշման մեջ վարույթն իրականացնող մարմինը, հիմնվելով գործում առկա. նյութերի վրա, պարտավոր է հիմնավորել դրա իրավական հիմքերի ն նպատակներից որնէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը՝ չսահմանափակվելով միայն գույքի վրա. կալանք դնելը կարգավորող օրենսդրական ձնակերպումների շարադրանքով: Միայն վերոնշյալ չափանիշների պահպանման դեպքում է հնարավոր ապահովել հասարակության ընդհանուր շահի ն անհատի սեփականության (կամ այլ գույքային) իրավունքի պաշւրպանության պահանջների միջն արդարացի

հավասարակշոությունը:։ Օ։« Հարկ է նշ, որ կանխարգելիչ բնոյթ կրող քրեադատավարական հարկադրանքի այս միջոցի կիրառման համար անհրաժեշտ է քաղաքացիական հայցը, գույքի հնարավոր բոնագրավումը, բոնագանձումի կամ դատական ծախսերն ապահովելու նպատակներից առնվազն մեկի առկայությունը: (:.»5:

16. Վճռաբեկ դատարանը, ընդգծելով անձի սեփականության իրավունքի պաշտպանության սահմանադրական սկզբունքի կարնորությունը, կրկնում է, որ իր սեփականությունն հանդիսացող գույքն իր հայեցողությամբ տնօրինելու, տիրապետելու ն օգտագործելու՝ անձի սահմանադրական իրավունքը սահմանափակող քրեադատավարական հարկադրանքի միջոցի իրավաչափ կիրառման համար վարույթն իրականացնող մարմինն ընդհանուր շահի ն անհատի՝ իր գույքից անարգել օգտվելու իրավունքի պաշտպանության պահանջների միջն պարտավոր է ապահովել արդարացի հավասարակշռություն:

16.. Անձի սեփականության իրավունքի սահմանափակման հարկադրանքի միջոցի՝ գույքի արգելադրման կիրառման ընթացքում հանրային ն մասնավոր շահերի 6 Տես Վճռաբեկ դատարանի` Սամվել Մայրապեպյանի վերաբերյալ գործով 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԴ/0587/11/18 որոշման 15-րդ կետը:

22

հավասարաչափ պաշտպանութան ն դրանց գնահատմանը ներկայացվող պահանջներն էլ ավելի են կարնորվում այն պայմաններում, երբ արգելադրման է ենթակա քրեական վարույթով մեղադրյալի կարգավիճակով հանդես չեկող, այլ երրորդ անձի գույքը:

16.2. Վճռաբեկ դատարանը արձանագրում է նան, որ օրենսդիրը երրորդ անձի գույքի արգելադրման համար սահմանել է որոշակի առանձնահատկություններ ն տարբերակել է երրորդ անձին պատկանող գույքի ն մեղադրյալի գույքի արգելադրման կառուցակարգերը՝ նպատակները ն հիմքերը: Նշվածն ուղղված է քրեական վարույթի շրջանակներում, քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարմանը չներգրավված անձի իրավունքների անհարկի սահմանափակման հնարավորության բացառմանը: Քանի որ իրավունքների սահմանափակման համաչափության սկզբունքից բխում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը ենթադրյալ հանցանքի կատարման կասկածով չծանրաբեռնված անձի նկատմամբ չի կարող միննույն չափանիշով քրեադատավարական հարկադրանքի միջոց կիրառել, ինչ մեղադրյալի նկատմամբ:

17. Ինչպես հետնում է նախորդ կետում մեջբերված դատավարական նորմերի վերլուծությունից, օրենսդիրը գույքի արգելադրման նպատակ է համարում՝

1) հանցագործությամբ պատճառված հնարավոր վնասի հատուցումը,

2) հնարավոր վարութային ծախսերի հատուցումը,

3) գույքի հնարավոր բռնագանձումն ապահովելը,

4) գույքի հնարավոր բոնագրավումն ապահովելը:

Ինչ վերաբերում է գույքի արգելադրման հիմքերին, ապա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի վերլուծությունից բխում է, որ գույքի վրա արգելանք կարող է դրվել այն պարագայում, երբ՝

յ այդ գոյքն ուղղակի կամ անուղղակի առաջացել կամ ստացվել է հանցագործության արդյունքում կամ այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտն է կամ այլ տեսակի օգուտ,

2 5այդ գոյքը հանցանքի կատարման համար օգտագործված կամ

օգտագործման համար նախատեսված գործիք է կամ միջոց,

23

3) ահաբեկչական գործունեությունը ֆինանսավորելուն ուղղված գույք է, այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտ կամ այլ տեսակի օգուտ,

4) գույքը մաքսանենգության ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության սահմանով տեղափոխված մաքսանենգության առարկա է,

5) առկա է ողջամիտ ենթադրություն այն մասին, որ այդ գույքը կարող է օտարվել, թաքցվել, վնասվել, ոչնչացվել կամ սպառվել:

17... Միննույն ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի վերոնշյալ կարգավորումներից երնում է, որ օրենսդիրը տարանջատում է գույքի արգելադրման երկու խումբ հիմքեր, որոնք են.

ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվում է, ռր արգելադրման ենթակա գույքն ունի ենթադրյալ հանցավոր ծագում.

2) առկա է ողջամիտ ենթադրություն այն մասին, որ այդ գույքը կարող է օտարվել, թաքցվել, վնասվել, ոչնչացվել կամ սպառվել:

Ընդ որում, կախված գույքի արգելադրման նպատակից ն հիմքից՝ օրենսդիրը տարանջատում է նան արգելադրման ենթակա գույքը՝ փաստացի սահմանելով այն անձանց շրջանակը, ում գույքի վրա կարող է արգելանք դրվել Այսպես. հանցագործությամբ պատճառված հնարավոր վնասի հատուցման նպատակով արգելանք կարող է դրվել բացառապես մեղադրյալի կամ վերջինիս գործողությունների համար գույքային պատասխանատվություն կրող անձի (օրինակ՝ անչափահաս մեղադրյալի դեպքում օրինական ներկայացուցիչը, աշխատողի դեպքում` իրավաբանական անձը), իսկ վարութային հնարավոր ծախսերի հատուցման նպատակով՝ բացառապես վճարունակ մեղադրյալի՝ օրինական ծագում ունեցող գույքի վրա, եթե առկա է ողջամիտ ենթադրություն այն մասին, որ այդ գույքը կարող է օտարվել, թաքցվել, վնասվել, ոչնչացվել կամ սպառվել: Իսկ հնարավոր բոնագրավման կամ բռնագանձման նպատակով արգելադրման ենթակա է ցանկացած, այդ թվում` մեղադրյալի կարգավիճակ չունեցող