Զաքարյան — ՍԴ/0066/01/21

ՍԴ/0066/01/21

22 ԱՅ 2

ՏԱՏ Աու

ԱՏՆ

ՍԱՅՏ «փՏչ

ՏԱՏՀ 22

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում,

նախագահող դատավոր՝ Մ.Շարությունյան

2024 թվականի մայիսի 14-ին քաղաք Երնանում

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով թիվ ՍԴ/0066/01/21 քրեական գործով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2021 թվականի հոկտեմբերի 28-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Մխիթար Սեյրանի Զաքարյանի պաշտպան Ե.Սարգսյանի վճռաբեկ բողոքը,

1 Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:

2

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

Լ 2021 թվականի հունիսի 29-ին Հայաստանի Հանրապետության քննչական կոմիտեի Մյունիքի մարզային քննչական վարչությունում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 309-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 45100721 քրեական գործը:

2021 թվականի հուլիսի 6-ին թիվ 45100721 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի ՇԿԳ քննության գլխավոր վարչության վարույթ:

2021 թվականի հուլիսի 12-ին Մ.Զաքարյանը ձերբակալվել է, ներգրավվել որպես մեղադրյալ ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

2. Երնան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2021 թվականի հուլիսի 13-ի որոշմամբ Մ.Զաքարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:

3. 2021 թվականի սեպտեմբերի 1-ին թիվ ՍԴ/0066/01/21 քրեական գործն ընդունվել է Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) վարույթ:

Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի` 2021 թվականի սեպտեմբերի 9-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Մ.Զաքարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ:

4. Վերոնշյալ որոշման դեմ ամբաստանյալ Մ.Զաքարյանն պաշտպան Ե.Սարգսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 2021 թվականի հոկտեմբերի 28-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2021 թվականի սեպտեմբերի 9-ի որոշումը թողնելով օրինական ուժի մեջ:

5. Վերաքննիչ դատարանի վերոհիշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Մ.Զաքարյանի պաշտպան Ե.Սարգսյանը, որը Վճռաբեկ դատարանի 2022 թվականի փետրվարի 1Լի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:

3

Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

2023 թվականի հունվարի 16-ին գործը բաշխվել (հանձնվել) է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն հանցագործությունների քննության դատական կազմին»

Վճռաբեկ դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 26-ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

6. Բողոքաբերը գտել է, որ ստորադաս դատարանների որոշումները օրինական ն հիմնավորված չեն, դրանք կայացվել են նյութական ն դատավարական օրենքի այնպիսի էական խախտումներով, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:

Բողոքի հեղինակը միաժամանակ գտել է, որ բողոքում բարձրացված հարցերի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի ն այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, ինչպես նան առերնույթ առկա է Մ.Զաքարյանի իրավունքների ն ազատությունների հիմնարար խախտումներ:

6.1. Բողոք բերած անձը մեջբերելով ՀՀ Սահմանադրության (այսուհետ նան՝ Սահմանադրություն) 96-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» սահմանադրական օրենքի 108րդ հոդվածով նախատեսված իրավական կարգավորումները, գտել է, որ եթե անազատության մեջ գտնվող անձը ձեռք է բերում պատգամավորի կարգավիճակ, ապա այդ փաստի ուժով, որպես իրավական հետնանք, սկսում է գործել ազատությունից զրկելու (անազատության մեջ պահելու) մասով պատգամավորի անձեռնմխելիության մասին սահմանադրական նորմը: Ավարտված 2 Համաձայն ««Հայաստանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքում լրացումներ ն փոփոխություններ կատարելու մասին» 2022 թվականի փետրվարի 9ի ՀՕ241Ն սահմանադրական օրենքի 18-րդ հոդվածի 1-րդ մասի՝ կոռուպցիոն հանցազործությունների գործերով կայացված դատական ակտերի դեմ քրեական պալատի վարույթ ընդունած բողոքները ենթակա են վերաբաշխման Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատին:

4

ընտրությունների արդյունքներով արդեն իսկ ժողովրդի կողմից փաստացի ընտրված, սակայն դեռնս Ազգային ժողովի նիստ հրավիրված չլինելու զուտ տեխնիկական պատճառով պատգամավորի կարգավիճակը չստանձնած անձն արդեն իսկ պետք է օժտված լինի պատգամավորի անձեռնմխելիությամբ: ՀՀ Ազգային ժողովի (այսուհետ նան` Ազգային ժողով) պատգամավորի անձեռնմխելիությունը սահմանող Սահմանադրության 96րդ հոդվածով ն «Ազգային ժողովի կանոնակարգ» սահմանադրական օրենքի 108-րդ հոդվածով նախատեսված չէ դրույթ այն մասին, որ առանց Ազգային ժողովի համաձայնության պատգամավորին ազատությունից զրկելու անթույլատրելիության վերաբերյալ դրույթը չի տարածվում մինչն պատգամավորի կարգավիճակ ձեռք բերելը կալանավորված անձին պատգամավորի կարգավիճակ ձեռք բերելուց հետո անազատության մեջ պահելու դեպքերի վրա, ուստի ակնհայտորեն պետք է հասկանալ, որ պատգամավորի կարգավիճակ ձեռք բերած յուրաքանչյուր անձի շարունակաբար կալանքի տակ պահելու համար պարտադիր անհրաժեշտ է Ազգային ժողովի համաձայնությունը:

6.2. Բողոքաբերի պնդմամբ` Ազգային ժողովի պատգամավոր Մ.Զաքարյանն օգտվում է ազատությունից զրկվելու անձեռնմխելիությունից, իսկ նրան անազատության մեջ պահելու համաձայնություն տվող միակ իրավասու մարմինը՝ Ազգային ժողովն այն չի տվել, այլ կերպ ասած՝ պատգամավորական անձեռնմխելիությունը չի հաղթահարվել, ուստի բացակայում է կալանավորման այս պայմանը, հետնաբար Մ.Զաքարյանը չի կարող պահվել կալանքի տակ ն անհապաղ ենթակա է կալանքից ազատման:

63. Բողոքաբերի պնդմամբ` Մ.Զաքարյանը աճուրդով օտարել է այնպիսի հողատարածք, որը ՀՀ կառավարության 2006 թվականի հունիսի 16-ի Ի1083-Ն որոշման համաձայն` հանդիսացել է մասնավորեցման ենթակա հողատարածք, այսինքն՝ Մ.Ջաքարյանի արարքում առկա են վարչական իրավախախտման, այլ ոչ թե հանցագործության հատկանիշներ, ուստի վերջինիս մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքի մեջ հիմնավոր կասկածը բացակայում է: Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Մ.Զաքարյանին մեղսագրվող գործողությունները ՀՀ քրեական օրենսգրքով ուղղակիորեն նախատեսված են որպես հանցագործություն, սակայն մեղադրանքի կողմը քրեական օրենքն ուղղակի տարածական մեկնաբանման է ենթարկել ի վնաս մեղադրյալի ն օրենքի անալոգիայի կիրառմամբ քրեական օրենքով ուղղակիորեն

5

չնախատեսված գործողությունները գնահատել է որպես պաշտոնեական դիրքի չարաշահում:

6.4. Բացի այդ, անդրադառնալով մեղսագրված արարքի կատարման հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի այն պնդմանը, որ ներկա փուլում դատարանը զրկված է նշված հանգամանքի մասով ապացուցված ն հիմնավորված եզրահանգում կատարելու հնարավորությունի։` հաշվի առնելով այն, որ դատաքննությունը դեռնս սկսված չէ, որնէ ապացույց հետազոտված չէ ն դատարանը պատշաճ ընթացակարգով նշված հարցը չի պարզել, բողոքաբերը փաստարկել է, որ այն հակասում է Վահրամ Գնորգյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի, թիվ ՍԴՈՎ553 գործով Մահմանադրական դատարանի որոշումներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին:

6.5. Անդրադառնալով որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի հիմքին, բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ նախաքննության մարմինը նախաքննության ավարտին, ամփոփելով ամբողջ քրեական գործի նյութերը, արձանագրել է, որ ընդհանրապես որնէ մտավախություն առկա չէ առ այն, որ Մ.Զաքարյանը դատավարության մասնակիցների նկատմամբ անօրինական ազդեցություն գործադրելու եղանակով կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը՝ փաստարկելով, որ նախաքննության ընթացքում Մ.Զաքարյանի դեմ որնէ անձ ցուցմունք չի տվել, ուստի նույնիսկ իր դեմ ցուցմունք տված անձին հակընդդեմ հարցման ենթարկելու նպատակով առերեսում չի կատարվել: Բողոքաբերի պնդմամբ՝ մեկ այլ քրեական գործով դեռնս 2021 թվականի փետրվարի 18-ին Մ.Զաքարյանին մեղադրանք է առաջադրվել նույն հոդվածով, սակայն վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել 4.000.000 (չորս միլիոն) ՀՀ դրամ գումարի չափով գրավը, որով ապահովվել է նրա պատշաճ վարքագիծը, ինչը հիմնավորում է այն հանգամանքը, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում նս վերջինիս պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել գրավի կիրառմամբ:

7. Վերոշարադրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2021 թվականի սեպտեմբերի 9-ի ն այն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին Վերաքննի, դատարանի 2021 թվականի հոկտեմբերի 28-ի որոշումները, վերացնել Մ.Զաքարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց

6

կիրառված կալանավորումը ն նրա նկատմամբ կիրառել անազատության հետ չկապված որնէ այլ խափանման միջոց, այդ թվում՝ գրավ, սահմանելով գրավի չափը:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.

8. Առաջին ատյանի դատարանը 2021 թվականի սեպտեմբերի 9-ի որոշմամբ արձանագրել է հետնյալը. «(...) Դամւարանը փաստում է, ոլ թիվ 69109721 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարան ն ընդունվել վարույթ: Դատարանն արձանագրում է, որ նշված քրեական գործի նյութերում ամրագրված փատրական տվյալներն ու տեղեկությունները հիմք են տալիս փապարկու, որ առկա է հիմնավոր կասկած աո այն, որ Մխիթար Զաքարյանը կատարել է իրեն մեղսագրված ենթադրյալ արարքները, իսկ եշված արարքների համար նախատեսված ազատազրկման ձեով ապավժի առավելագույն ժամկեվր գերազանցում է մեկ մարին:

Վերոշարադրյալի համատնեքարում անդրադառնալով պաշտպան Երեմ Սարգսյանի միջնորդության մեջ արծարծված այն փաստարկին, որ Մխիթար Զաքարյանին մեղադրանք է առաջադրված ենթադրյալ վարչական իրավախախտման համար, դափարունն արձանագիում է, որ ներկա փուլում դատարանը զիկված է նշված հանգամանքի մասով ապացուցված ն հիմնավորված եզրահանգում կատարելու հնարավորությունից՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ դատաքննությունը դեռնս սկսված չէ, որնէ ապացույց հետազոտված չէ ն դատարանը պատշաճ ընթացակարգով նշված հարցր չի պարզել:

Նշվածի համատեքատում, դատարանն արձանագրում է, որ այն փուլում առերնութ րացակայում են Մխիթար «Զաքարյանի նկատմամի քրեական ռեւրապնդումը բացառող, ինչպես նան մեղադրյալի կարգավիճակից բխող պարտադիր հաղթահարման ենթակա չհաղթահարված հանգամանքներ: Վերջին հանգամանքի հետ կապված՝ դատարանը փաստում է, որ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու որոշումը կայացնելու օրվա դրությամբ Մխիթար Զաքարյանը հանդիսացել է պատգամավորի թեկնածու, ում նկափտմաւմը քրեական հերապնդում հարուցելու ն ազատությունից զրկելու՝ «Հայատանի Հանրապետության ընտրական օրենսգիրք»

7

սահմանադրական օրենքի 90 հոդվածի 5-րդ մատով սահմանված արգելքը մինչ այդ եղել է հաղթահարված պատշաճ ընթացակարգով, որպիսի պայմաններում: Սահմանադրության 96 հոդվածի 2-րդ մասի՝ «Պավգամավորն առանց Ազգային ժողովի համաձայնության չի կարող զրկվել ազատությունից (..» դրույթը ասյն գործի փատրերին վերաբերելի չէ:

Անդրադառնալով պաշտպանի այն փատրարկին, որ առկա չէ Մխիթար Զաքարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314 հոդվածի Էին մասով քրեական հետապնդում իրականացնելու վերաբերյալ ԿԸՀ-ի համաձայնությունը, դատարանը փաստում է, որ ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը 186-Ա որոշմամի վւվել է իր համաձայնությունը Մխիթար Զաքարյանի նկատմամը քրեական հետապնդում, հարուցելու վերարերյալ՝ առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված որնէ հողվածի մատնանշման: Ավելին դափարանը, մեկնաբանելով "Հայաստանի Հանրապետության ընտրական օրենսգիիք " սահմանադրական օրենքի 90 հոդվածի 5- րդ մասի դրույթները՝ արձանագրում է, որ դրանում առկա չէ իմպերատիվ պահանջ առ այն, որ յուրաքանչյուր հոդվածով քրեական հետապնդում հարուցելիս պետք է լինի ԿԸՀ-ի համաձայնությունը, այլ կերպ ասած` համաձայնությունը տրվում է քրեական հետապնդում հարուցելու վերաբերյալ, իսկ եթե քննության հետագա մւլլում պարզվում: է, որ պատգամավորի թեկնածուն կատարկ է նան այլ ենթադրյալ արարք, ապա այդ դեպքում կրկին անգամ. համաձայնություն արանալու անհրաժեշտությունը օրենքի տեսակետից բացակայում է: Սույն դեպքում ԿԸՀ արանալով ՀՀ գլխավոր դատախազության կոռուպցիոն հանցագործությունների գործերով վարչության ավազ դափախազ Ա. Օսեյանի 2021 թվականի հուլիսի 8-ի միջնորդությունը` 2021 թվականի հուլիսի Ա-ին տվել է իր համաձայնությունը, իսկ քրեական վարույթ իրականացնող մարմինը Մխիթար Զաքարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 306 հոդվածի 2-րդ մասով ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314 հոդվածի Լին մասով մեղադրանք է առաջադրել 2021 թվականի հուլիսի 12-ին, այսինքն՝ դատարանի համոզմամբ, 2021 թվականի հուլիսի 8- ի դրությամբ քրեական վարույթ իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ եղել են ապացույցներ Մխիթար Զաքարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308 հոդվածի 2- րդ մասով նախատեսված ենթադրյալ արարք կատարելու մասին, իսկ ՀՀ քրեական

8

օրենսգրքի 314 հոդվածի Էին մաստվ նախատեսված ենթադրյալ արարք կատարելու վերաբերյալ վվյալները ձեռք են բերվել ԿԸՀ միջնորդություն հարուցելուց հետո:

Անդրադառնալով կալանավորման հիմքերին, դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ Երնան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դավփարանը 2021 թվականի հուլիսի 13-ի որոշմամբ փատրել է, որ Մխիթար Զաքարյանն ազավաաթյան մեջ գտնվելու պայմաններում կարող է խոչընդոտել մինչդատական վարույթում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով:

Դատարանը փաստրում է, որ թեպետ քրեական գործի նախաքննությունն ավարտված է, սակայն դատաքննությունը դեռես չի սկսվել ն առկա է վտանգ առ այն, որ ազատության մեջ գտնվելու պայմաններում Մխիթար Զաքարյանը կարող է ազդել դավավարության մասնակիցների վրա, այդ կերպ խոչընդոտելով գործի քննությանը: Դատարանի մով. նման համոզմունք է ձնավորվել հատկապես այն պատճառով, որ համաձայն մեղադրական եզրակացության ն դրան կից դատակոչի ենթակա անձանց ցուցակի՝ 15 վկաներից Ար հանդիսանում են Սյունիքի մարզի Մեղրի համայնքի բնակիչներ, ընդ որում՝ 10-ր հանդիսանում են Մեղրի խոշորացված համայնքի ավագանու անդամներ: Ավելին, դատարանն արձանագրում է, որ Մխիթար Զաքարյանը երկար փարիներ զբաղեցրել է նշված համայնքի ղեկավարի պաշվտեր ն ունի մեծ հեղինակություն, ինչն ավելի է հիմնավոր դարձնում մտայնությունն աո այն, որ ազավաաթյան մեջ լինելու պայմաններում նա կմիջամտի քննությանը` հաշվի առնելով իր նախկին աշխատանքը ն այն, որ նա մեղադրվում է իր պաշտոնեաւկաւն դիրքի հետ սերտ կապված հանցագործություններ կատարելու մեջ:

Դատարանը գտնում է, որ առկա է մեղադրյալ Մխիթար Զաքարյաւնին կալանքի տաւկ պահելու անհրաժեշտություն, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 94-րդ հոդվածի Լին մասով սահմանված նպատակներին հնարավոր է հասնել միայն կալանքի փակ պահելու միջոցով: Ավելին, դատարանն արձանագրում է, որ այլ խափանման միջոցներով հնարավոր չէ ապահովել ն երաշխավորել մեղադրյալ Մխիթար «Զաքարյանի պափշաճ վարքագիծը ն հանրային շահերի համարժեք պաշտպանությունը, որպիսի պայմաններում Մխիթար Զաքարյանի պաշտսյանի միջնորդությունը կալանավորում խափանման միջոցը վերացնելու ն անազատությաւն

9

հետ չկապված խափանման միջոց կիրաոկլու մեուսին անհիմն է ն ենթակա է մերժման (..»»

9. Վերաքննիչ դատարանը 202Լ թվականի հոկտեմբերի 28ի որոշմամբ արձանագրել է հետնյալը. «(...) Վերը նշված իրավակարգավորումները ն իրավական դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշման 23-րդ կետերում նշված փաստական տվյալների նկատմամբ հարկ է նշել, որ տվյալ դեպքում, Մխիթար Սեյրանի Զաքարյանը մեղադրվում է պետական ծառայության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատաւլրվող ծանր ն միջին ծանրության հանցանքներ կատարելու մեջ, որոնցից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես հիմնական պատիժ նախապտեսված է բացառապես ազատազրկման ձնով, իսկ ՀՀ քրնական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի Լին մասով վտւգանքի կամ ազատազրկման ձնով: Դրա հետ մեկտեղ, Մխիթար Սեյրանի Զաքարյանին վերագրվող կոնկրեվ արարքների առանձնահամկությունները, բնույթը, հանրային վտանգավորության աստիճանը, ենթադրաբար կատարման ելանակը (փե՛ս սույն որոշմաւն 2րդ կեվվ), գործի ներկայացված նյութերի վերլուծությունից բխող իրադրություն Օ ու դրանից հետնող ողջամիտ հնարավորություն ու հավանականություն, ամրբաարանյալի կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսնորելու մասով, համակցության մեջ բավարար հիմք են տալիս համաձայնելու Առաջին ատյանի դատարանի եզրահաւնգմանը: Սույն որոշման ԼԷ3-րդ կետերում նշված ն ասյն քրեական գործի Վերաքննիչ դատարանին փրեաւմադրված վերաբերելի նյութերը հիմք են տալիս հանգելու այն հետնության, որ դեռես չեն վերացել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընվտելու հիմքերը, որպիսի հանգամանքներն իրենց հերթին հանդիսանում են կալանավորմաւն ինքնուրույն հիմքեր ն, որոնց չեզոքացման իրական ն իրավաչափ երաշխիք դեռես չեն կարող դիտարկվել նյութերում առկա, ինչպես նան վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքները:

Հետնաբար, վերաքննիչ բողոքում ներկայացված փաարարկներն անհիմն են ն բավարար չեն հակառակ հեվզնությանը հանգելու համար:

Միննույն ժամանակ հարկ է նշել, որ խափանման միջոցի հիմքերն ունեն կանխատեսական իբնույթ ն ժամանակի ընթացքում կարող են փոփոխվել, վերանալ, 3Տե՛ս գործի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 33-35:

10

ավելանալ ն նախկինում կայացված որոշմամը արդեն իսկ նշված հիմքերը կամ որնէ հիմքի բացակայության վերաբերյալ նշումը կամ հիմքի առկայության վերաբերյալ նշված հետնությաւն հիմքում ընկած փաարական տվյալներն, ինքնին չեն բացառում, համապատասխան փաստական տվյալների առկայության պայմաններում, հեվնագայում այդ հիմքի առկայության վերաբերյալ հետնությաւն հանգելու, ինչպես նաւն համապատասխան հիմքի առկայության վերաբերյալ այլ հետնության հանգելու համար:

Սույն որոշման նախորդ կետում նշված իրավակարգավորումները, իրավական վերլուծությունները ն դիրքորոշումները կիրառելով սույն որոշմաւն 13-րդ կարերում նշված փաարական տվյալների նկատմամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի հետնություններն իրավաչափ են ն բխում են վերը նշված կետերում շարադրված փաարական տվյալներից: Մասնավորապես, սույն որոշմաւն Լ րդ կետերում նշված փաստական փվյալները վկայում են այն մասին, որ այլ խափանման միջոցների այդ թվում գրավի կիրառումը տվյալ դեպքում չի կարող բավարար երաշխիք հանդիսանալ ազատության մեջ մնալու դեպքում ամբաստանյալ Մխիթար Սեյրանի Զաքարյանի հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագիծը կանխելու համար, հետնաբար Առաջին ատյանի դատարանի հեվնությունները հիմնավոր են: Այսպես, այն որոշմամբ շարադրված իրավադրույթների, դրանց վերլուծության արդյունքում ձնեավորված դատողությունների ն իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո հաշվի առնելով սույն որոշման նախորդ կետերում նշված քրեական գործի առանձնահաղտվությունները, ամբրաարաւնյալի ենթադրյալ վարքագծի դրսնորումները, ամբաստանյալին վերագրվող արարքների բնույթն ու վրանգավորության աստիճանը ն սպառնացող հնարավոր պատժի խատությունը, կալանքի համար հիմք հանդիսացած հանգամանքները, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այլ խափանման միջոցների այդ թվում գրավի կիրառման միջոցով ողջամտորեն հնարավոր չէ ապահովել ամբասպտաւնյալի հետագա պատշաճ վարքագիծը գործի դատական քննության ընթացքում ն փվյալ դեպքում այլ խափանման միջոցները այդ թվում գրավը, դեռես չեն կարող գործուն երաշխիք հանդիսանալ կալանավորման համապատասխան հիմքերի չեզոքացման համար: Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաարանյալին կալանքի փակ պահելն այն պայմաններում, երբ առկա է

1

ամբապրաւնյալի, կողմից համապատասխան վարքագիծ դրսնորելու

հավանականություն, արդարացված է ն ապահովում է անձի իրավունքի սահմանափակման ե հետապնդվող արդյունքի միջն անհրաժետ ն ողջամիտ հավասարակշոություն: Հետնաբար Առաջին ավփյանի դատարանի հետնություններն, իրենց էության մեջ, իրավաչափ են (մաւնրամասն վես սույն որոշմուն 3-րդ կետր):

Ամփոփելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանն հանգում է այն հերնության, որ վերաքննիչ րողոքում նշված փատրարկները րավարար չեն ամբաարանյալի նկատմամի այլ խավաւնման միջոց այդ թվում գրավ կիրառելու համար ն էության մեջ Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարաունի կողմից նշված հետնություններին (մանրամասն տես այն որոշման 3-րդ կետր):

(:-.) Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքում ներկայացված մյուս փասվարկներին ու դատողություններին (մանրամասն վես սույն որոշման 4-րդ կետը), ապա հարկ է արձանագրել, որ ասյն որոշմամբ վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումները, վերլուծություններն ու դավտղություններն իրենց համակցության մեջ արդեն իսկ ամբողջությամբ ներառում են դրանց վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի մոտեցումներն ու բարձրացված հարցերի պատասխանները, ուարի լրացուցիչ առանձին-առաւնձին անդրադառնալու անհրաժեշվտությունը բացակայում է: (...)

Այաուռանդերձ, անդրադառնալով անձեոնմխելիության վերաբերյալ հարցին, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ պաշտպանի՝ վերաքննիչ բողոքում նշված փաստարկները չեն համապատասխանում առկա իրավական կարգավորումներին ն այդ առումով Վերաքննիչ դատարանն էության մեջ իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ափյունի դատարանի կողմից նշված հետնություններին (մանրամասն տես սույն որոշման 3-րդ կետր):

Ինչ վերարերվում է հիմնավոր կասկածի, «Մխիթար Զաքարյանի` ենթադրյալ վարչական իրավախախտում կատարելու վերաբերյալ», «Մխիթար Ճաքարյանի նկատմամի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3141րդ հոդվածի Լին մաստվ քրեական հետապնդում իրականացնելու վերաբերյալ ԿԸՀ համաձայնության բացակայության» ն համապատասխան ապացույցների ն փաարական տվյալների վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքում նշված փաւարարկներին (մանրամասն տես սույն որոշման 4-րդ կետր), ապա

12

հարկ Լ նշել, որ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը կայացվել Լ գործի րատ էության քննության շրջանակներում, իսկ վերաքննիչ դավաւրանի կողմից նշված ակտերի վերանայումը սվտրադաս դատարանի որոշումների ավտւգման ն վերանայման վերադաս դամտմակաւն ատյանի գործառույթի շրջանակներում: Տվյալ դեպքում միցակցող արժեքների մի կողմից արդարադատության իրականացման դատարանի լիազորության, իսկ մյուս կողմից անձի ազատության իրավունքի ն դրան հակակշոող հանրային շահի համարժեք ապահովման անհրաժեշտությունից ելնելով քննարկվող որոշումների վերաքննիչ վերանայման սահմանները նեղ են: Մասնավորապեա" քննարկվող որոշման վերանայման շրջանակներում չեն կարող քննարկվել այնպիսի հարցեր, որոնք այս կամ այն չափով առնչվում են գործի րար էության լուծմանը` այդ թվում հիմնավոր կասկածի առկայության, արարքի որակման, որոշման հիմքում դրված ապացույցների թույլատրելիության հետ կապված հարցերը ն այլն: Հակառակ մոտեցումի՝ քննարկվող որոշման վերաքննիչ վերանայման սահմանների լայն մեկնաբանումը կհանգեցնի կոնկրետ գործով արդարադավություն իրականացնող առաջին ատյանի դատարանի գործունեությանն անհարկի միջամտություն ն կվտանգի դատավորի ներքին անկախությունը: Հետնարար վերաքննիչ բողոքում այղ մասով բարձրացված հարցերը տվյալ դեպքում քննարկման առարկա դառնալ չեն կարող:

Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքում ամբրասվաւնյալի անձի վերաբերյալ նշված փաստարկներին, (մանրամասն տե'ս սույն որոշման 4-րդ կեվվ), ապա հարկ է նշել, որ մեղադրյալի անձին վերաբերվող տվյալներն, ինչպես ինքնին, այնպես էլ այն որոշմամը նշված մյուս հանգամանքների հետ համակցության մեջ, քրեական գործի քննության տվյալ փուլում, բավարար չեն հանգելու այն հետնության, որ ամբաարանյալն ազատության մեջ մնալով կդրսնորի պավշաճռ վարքագիծ կամ ամբաարանյալի պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովվել նան այլ խափանման միջոցների, այդ թվում նան գրավի կիրառման միջոցով:

(-.)

Այսինքն, ամրիաարանյալ Մխիթար Սեյրանի Զաքարյանի նկատմաեւմի կիրառված կալանք խափանման միջոցն այլ խափանման միջոցներով, այդ թվում գրավով, փոփոխելու մասին ներկայացված համապավտաւսխաւն միջնորդությունը մերժելու մասին որոշում կայացնելիս, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի փվել գործի ելքի

3

վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ ն րար էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակվփ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան, ուստի, հիմք ընդունելով Վերաքննիչ դատարանի վերը նշված պատճառարանություններն, այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամիաարանյալ Մխիթար Սեյրանի Զաքարյանի պաշվայան Երեմ Սարգսյանի վերաքննիչ բողոքը պետք Լ մերժել(...)»":

10. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի օգոստոսի 26-ի որոշմամբ թիվ ՍԴ/0066/01/21 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Մ.Զաքարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Ա.Սամվելյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի Լին մասով, ԱԱրզումանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-314-րդ հոդվածի Լին մասով, ըստ ընդդատության ուղարկվել է ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան»

1. (Թիվ ՀԿԴ/0041/01/22 քրեական գործով ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարանի 2023 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշմամբ Մ.Զաքարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված. քրեական հետապնդումը դադարեցվել է հանցակազմի բացակայության հիմքով»

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

12. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավո՞ր են արդյոք ստորադաս դատարանների հետնություններն առ այն, որ Մ.Զաքարյանին ազատությունից զրկելու համար վերջինիս կարգավիճակից բխող հաղթահարման ենթակա հանգամանքներն առերնույթ բացակայել են:

13. Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝

4 Տե՛ս գործի նյութեր, հատոր 2, թերթեր 79-96:

5 Տես տաաճռոթւռու «Դատալեքս» դատական տեղեկատվական համակարգ, թիվ ՍԴ/0066/01/21 քրեական գործը:

6 Տե՛ս աաա.ճոոթ ռու «Դատալեքս» դատական տեղեկատվական համակարգ, թիվ ՀԿԴ/0041/01/22 քրեական գործը:

14

«Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետեյալ դեպքերում ն օրենքով սահմանված կարգով

(:-.) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երը առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հեփտ անձի փախուստը կանխելու նպավնաակով (..)»:

Սահմանադրության 96-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Պատգամավորն իր լիազորությունների ժամկեվում ն դրանից հեպո չի կարող հետապեղվլ ե տպատասխանատվության եննթարկվլզ պատգամավորական գործունեության շրջանակներում հայտնած կարծիքի կամ քվեարկության համար:

2. Պատգաւմեւվորի նկատմամի քրեական հեզաւպնդում կարող է հարուցվել միայն Ազգային ժողովի համաձայնությամբ: Պատգամավորն առանց Ազգային ժողովի համաձայնության չի կարող զրկվել ազատությունից, րացառությաւմբ երը նա բոնվել է հանցանք կատարելու պահին կամ անմիջապես դրանից հետո: Այս դեպքում ազատությունից զրնկը չի կարող փտնեզ լյոթանատաներկու ժամից ավելի: Պատգամավորին ազատությունից զրկելու մաւսին անհապաղ տեղեկացվում է Ազգային ժողովի նախագահը»:

«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Յուրաքանչյուր ոք ունի ազավտաթյան ն անձնական անձեռեմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետնյալ դեպքերում` ն օրենքով սահմանված կարգով.

(-.)

գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հեվտ նրա փախուստը կանխելու համար.

(..):

5

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Յուրաքանչյուր ոք ունի ֆիզիկական ն հոգեկան անձեոնմխելիության ն անձնական ազատության իրավունք:

2. Ոչ ոքչի կարող արգելանքի վերցվել ն պահվել անազատության մեջ այլ կերպ, քան այն օրենսգրքով նախատեսված հիմքերով ն կարգով:

3. Կալանավորելը, կալանքի տակ պահելը, բժշկական կամ դաստիարակչական հաստատությունում անձին հարկաղդրարար փեղավորելը թույլատրվում է միայն դատարունի որոշմամբ: Եթե անձն անձնական ազատությունից զրկվել է իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատաւկով, երը առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երը դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հերո անձի փախուստը կանխելու նպատակով, ն անձին ազատությունից զրկելու պահից ողջամիտ. ժամկետում, սեսւկայն ոչ ուշ, քան յոթանասուներկու ժամվա ընթացքում դատարանը որոշում չի կայացնում անազատության մեջ նրան հետագա պահեր թույլատրելու մասին, ապա նաւ անհապաղ ազավ է արձակվում (...)»:

ՃՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝

«2. Կալանավորումի կիրառվում է միայն դատարանի որոշմամբ` մինչդատական վարույթում քննիչի կամ դատախազի միջնորդությամբ, իսկ դատարանում քրեական գործի քննելիս մեղադրանքի կողմի միջնորդությամի կամ դատարանի նախաձեռնությամբ:

Քրեական պատասխանավտվության անձեռնմխելիությունից օգտվող անձանց նկատմամի կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու հիմքերի առկայության դեպքում դատախազը համաձայնություն սվնաւնալու միջնորդությամբ դիմում է համապատասխան մարմիններին»:

3.. ՀՀ Սահմանադրական դատարանը (այսուհետ նան՝` Սահմանադրական դատարան)՝ անդրադառնալով Սահմանադրության 96-րդ հոդվածի

կարգավորումներին, 2021 թվականի դեկտեմբերի 7-ի թիվ ՍԴՈՎՅՏՋ որոշմամբ արձանագրլ է, որ չնայած հիշատակված հոդվածի «Պատգամավորի

անձեռնմխելիությունը» վերտառությանը, դրանով սահմանվում են պատգամավորի սահմանադրական կարգավիճակը պայմանավորող ն դրանից բխող երաշխիքներ՝

16

պատգամավորի ինդեմնիտետը (անպատասխանատվությունը (ոօո- ՃԵ է) (Սահմանադրութան Չ96րդ հոդվածի 1Լին մա) ն պատգամավորի

անձեռնմխելիությունը (ոտօրեի ե) (Սահմանադրության 96-րդ հոդվածի 2-րդ մաս): Ընդ որում՝ ինդեմնիտետը երաշխավորում է պատգամավորի՝ իր պատգամավորական գործունեության արդյունավետ իրականացումը բացառելով պատգամավորի գործունեությունից բխող հայտնած կարծիքի կամ Ազգային ժողովում քվեարկության համար քրեական պատասխանատվությունն ընդհանրապես, հետնաբար նան ն քրեական հետապնդումըբ։ Սակայն պատգամավորի իր գործունեության շրջանակներում, իր գործունեությունից բխող կարծիքի համար «արտաքին» պատասխանատվության բացառումն ամեննին չի ենթադրում պատասխանատվության բացառում ընդհանրապե, նե հատկապես չի բացառում «ներքին»

պատասխանատվությունը՝ կարգապահական պատասխանատվությունը,

տարատեսակ սանկցիաների տեսքով: Ինչ վերաբերում է պատգամավորի անձեռնմխելիությանը, ապա վերջինիս տրամադրվում է որոշակի պաշտպանություն իր գործառույթների հետ չկապված արարքների համար քրեական հետապնդման հարուցումից: Միաժամանակ, դրանով տրվում է պաշտպանություն՝ պատգամավորին ազատությունից զրկելու դեպքերի համար:

Հիշյալ սահմանադրական երաշխիքների տարանջատումը, Սահմանադրական դատարանի գնահատմամբ, ոջ միայն տեսական, այլն գործնական նշանակություն ունի: Այսպես օրինակ, եթե ինդեմնիտետի դեպքում քրեական պատասխանատվությունը բացառվում է պատգամավորի՝ իր գործուննությունից բխող, դրա շրջանակներում հայտնած կարծիքի համար կամ պատգամավորական գործունեության շրջանակներում կատարած քվեարկության համար, ապա պատգամավորի անձեռնմխելիության դեպքում ոչ թե բացառվում է քրեական պատասխանատվությունը, այլ դրանով պատգամավոր` նկատմամբ քրեական հետապնդման հարուցման, վերջինիս ազատությունից զրկելու բարդացված ընթացակարգ է սահմանվում՝ չբացառելով պատգամավորի ն' քրեական պատասխանատվությունը, ն' քրեական հետապնդման հնարավորությունը, ն' ազատությունից զրկելը:

Բացի դրանից, եթե ինդեմնիտետի դեպքում նրան տրվող պաշտպանությունը չունի ժամանակային որնէ սահմանափակում, ապա պատգամավորի անձեռնմխելիության

17

դեպքում այդպիսի պաշտպանություն անձին տրվում է պատգամավորի լիազորությունների ժամկետով:

Պատգամավորի կարգավիճակը պայմանավորող վերոնշյալ սահմանադրական երաշխիքներն ապահովում են պաշտպանության տարբեր շրջանակ ու տարբեր ժամկետներ ն հետապնդում իրավաչափ նպատակներ՝ ապահովելով՝

1) պատգամավորի անկախությունը՝ անհրաժեշտ նախադրյալներ ստեղծելով ներկայացուցչական մանդատով օժտված անձի համար իր լիազորություններն արդյունավետ կերպով իրականացնելու համար` նրան զերծ պահելով «արտաքին» (գործադիր իշխանության, քաղաքական հակառակորդների ն այոց) հետապնդումներից ն/կամ անհիմն, քաղաքականապես մոտիվացված մեղադրանքի հնարավորությունից,

2) Ազգային ժողովի՝ որպես օրենսդիր իշխանության մարմնի անկախությունը,

3) Ազգային ժողովի բնականոն գործունեությունը:

Սահմանադրական դատարանը գտել է, որ եթե անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցվելու ն նրա՝ պատգամավորի կարգավիճակ ճեռք բերելու միջն ժամանակային խզումն ինքնին վկայում է իրականացվող հետապնդման ն պատգամավորի խորհրդարանական գործունեության կապի բացակայության մասին, դրանից ամեննին նույն կերպ չի կարող բխեցվել այն, որ ժամանակային այդ խզմամբ ինքնաբերաբար ապահովվում է նան Ազգային ժողովի՝ որպես օրենսդիր իշխանության մարմնի անկախությունը ն դրա անխափան բնականոն գործունեությունը, քանի որ նույնիսկ նման իրավիճակում չի բացառվում, որ տեղ գտնի անձի իրավունքների այնպիսի սահմանափակում (օրինակ՝ անձը կալանավորվի), որով փաստացի բացառվի պատգամավորի կարգավիճակ ձեռք բերած անձի խորհրդարանական գործունեության հնարավորությունն ընդհանրապես՝ որպես հետնանք հանգեցնելով Ազգային ժողովի աշխատանքի խաթարմանը, վտանգելով Ազգային ժողովի անկախությունն ընդհանրապես: Վերոգրյալի հաշվառմամբ Սահմանադրական դատարանը գտել է, որ Սահմանադրության 96-րդ հոդվածի 2-րդ մասի կարգավորումների շրջանակում սահմանադիրը տարբերակել է պատգամավորին անձեռնմխելիությամբ տրվող պաշտպանությունը` պաշտպանություն քրեական հետապնդման հարուցումից ն պաշտպանություն ազատության զրկումից, այն հնարավոր համարելով միայն Ազգային

18

ժողովի համաձայնությամբ` բացառությամբ Սահմանադրության նույն հոդվածի 2-րդ մասի երկրորդ նախադասությամբ նախատեսված որոշակի դեպքերի:

Միաժամանակ, Սահմանադրական դատարանն արձանագրել է, որ հարցը տրամագծորեն հակառակ լուծում պետք է ստանա քննարկվող դեպքում. այն պարագայում, երբ նույնիսկ անձը պատգամավորի կարգավիճակ ձեռք է բերել քրեական հետապնդման հարուցումից հետո, ն մինչ այդ նրա նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդման շարունակության համար անհրաժեշտ չէ Ազգային ժողովի համաձայնությունը, ապա բոլորովին այ է հարցի լուծումն արդեն անձի՝ պատգամավորի կարգավիճակ ստանալուց հետո նրան ազատությունից զրկելու պարագայում. տվյալ դեպքում Սահմանադրության 96-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված բացառիկ դեպքերից բացի, մնացած բոլոր դեպքերում անձի՝ պատգամավորի կարգավիճակ ձեռք բերելն անհրաժեշտաբար պայմանավորում է, որ վերջինիս ազատությունից զրկելու (իսկ մինչ այդ կարգավիճակի ձեռք բերելը ազատությունից զրկված լինելու դեպքում՝ ազատությունից զրկելը շարունակելու, այն պահպանելու) համար անվերապահորեն պետք է Ազգային ժողովի համաձայնությունը, որի բացակայությունը բացառում է պատգամավորի կարգավիճակ ունեցող անձին ազատությունից զրկելու հնարավորությունը: `՝Ներկայացվածի հակառակ մոտեցման պարագայում կարող է վտանգվել Ազգային ժողովի բնականոն գործունեությունը ն Ազգային ժողովի անկախությունը, ինչն ուղղակիորեն կհակասի Սահմանադրության 96- րդ հոդվածի 2րդ մասով պատգամավորին տրված 0պաշտպանությանը՝ պատգամավորի կարգավիճակում գտնվող անձին ազատությունից զրկելը դարձնելով ոջ իրավաչափ: Սահմանադրական դատարանը գտել է, որ պատգամավորը, բացի Սահմանադրության 96-րդ հոդվածի 2րդ մասի երկրորդ նախադասությամբ նախատեսված բացառիկ դեպքերից, չի կարող զրկվել ազատությունից (իսկ մինչ կարգավիճակի ձեռքբերումը՝ Օ։-ազատությունց զրկված լինելու .դեպքում՝ պատգամավորի կարգավիճակ ձեռք բերելուց հետո շարունակել ազատությունից զրկված մնալ), եթե Ազգային ժողովը տվյալ հարցով չի տվել իր համաձայնությունը. Ազգային ժողովից բացի որնէ այլ մարմին իրավասու չէ հաղթահարել պատգամավորին անձեռնմխելիությամբ տրվող այդ պաշտպանությունը:

(Լ...

19

Սահմանադրական դատարանը վերոհիշյալ որոշմամբ արձանագրել է նան, որ իրավակիրառական պրակտիկան (մասնավորապես՝ ՍԴ/0066/01/21, ՍԴԼ/0060/01/21, ԵԴ/0886/01/21 քրեական գործերով) զարգացել է սույն որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշումներն հակառակ տրամաբանությամբ, ըստ որի, անձի՝ մինչ պատգամավորի կարգավիճակ ձեռք բերելը ազատությունից զրկված լինելու պարագայում պատգամավորի կարգավիճակ ձեռք բերելուց հետո նրան հետագա ազատությունից զրկելը պահպանելու, ազատությունից զրկելը շարունակելու համար Ազգային ժողովի համաձայնություն ստանալը անհրաժեշտություն չի համարվել: Այս առումով Մահմանադրական դատարանը գտել է, որ նման իրավակիրառական պրակտիկան չի բխում Սահմանադրության 96րդ հոդվածի 2-րդ մասի կարգավորումների բովանդակությունից:

14 Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- ՀՀ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի 2021 թվականի հուլիսի 1Լի 186-Ա որոշմամբ համաձայնություն է տրվելիլ լթջՄ.Զաքարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու համար:

- 2021 թվականի հուլիսի 12-ին Մ.Զաքարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

- 2021 թվականի հուլիսի 13-ին Մ.Զաքարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:

- 2021 թվականի հուլիսի 22-ին Մ.Զաքարյանը գրանցվել է որպես պատգամավոր ն նրան տրամադրվել է մանդատ՛՛

- Առաջին ատյանի դատարանը, 2021 թվականի սեպտեմբերի 9-ի որոշմամբ արձանագրել է, որ տվյալ փուլում առերնույթ բացակայում են Մ.Զաքարյանի կարգավիճակից բխող` պարտադիր հաղթահարման ենթակա չհաղթահարված հանգամանքներ: Վերջին հանգամանքի հետ կապված` դատարանը փաստել է, որ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու որոշումը կայացնելու օրվա 7 Տես` աատաւօՏՇկօոտ ճո, Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի` 2021 թվականի հուլիսի 22-ի «Ազզային ժողովի պատզամավորներ գրանցելու ն մանդատներ տրամադրելու մասին» թիվ 1 արձանագրությունը:

20

դրությամբ Մ.Զաքարյանը հանդիսացել է պատգամավորի թեկնածու, ում նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու ն ազատությունից զրկելու՝ «Հայաստանի Հանրապետության ընտրական օրենսգիրք» սահմանադրական օրենքի 90 հոդվածի 5- րդ մասով ս