Քաղաքացիական իրավունք — 18.07.2024

2235 22 ՖԵ | 20/1112.2023

(ՊԱՅԻ

Ան «աք ՀԱՏ`

ՖՈՒ ՁՔ (57

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշում,

նախագահող դատավոր՝ Մ.Մարտիրոսյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի որոշում,

նախագահող դատավոր՝ Ժ.Մելիքսեթյան

2024 թվականի հուլիսի 18-ին քաղաք Երնանում

ՇԸ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ ԱԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով թիվ 20/1112.2023 գործով ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2024

2

թվականի ապրիլի 15-ի որոշման դեմ մեղադրյալ արը...

Գ.Պապոյանի վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐՋԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

Լ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2023 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշմամբ բավարարվել է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության Խարամ: արանի նանա աան կաւ Արտա ննախաակքու

ՒԱ միջնորդությունն ու թույլատրվել 2 (երկու) ամիս ժամկետով Տարր: նկատմամբ իրականացնել «Արտաքին դիտում», «Թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում», ինչպես նան «Ներքին դիտում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ:

2. Առաջին ատյանի դատարանի հիշյալ որոշման դեմ մեղադրյալ ԱԱ երակ պաշտպան Գ.Պապոյանի հատուկ վերանայման բողոքը Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի փետրվարի 1-ի որոշմամբ թողնվել է առանց քննության՝ վերաքննիչ բողոք ներկայացնելու իրավունք չունեցող անձ կողմից` բերված լինելու պատճառաբանությամբ:

3. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ մեղադրյալ րձրա պաշտպան Գ.Պապոյանը բերել է հատուկ վերանայման բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի 2024 թվականի մայիսի 27-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.

4. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, այն է՝ խախտել է «Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ, 8-րդ, ՀՀ

3

Սահմանադրության 33-րդ, 61-րդ, 63-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածների պահանջները, որի արդյունքում կայացված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, քանի որ այն զրկել է մեղադրյալին իր շահերին առնչվող ն իր իրավունքներին միջամտող դատական ակտը «արդյունավետ վերահսկողության» ենթարկելուց:

Մասնավորապես, բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ վիճարկվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ Ներկարարյանի ն Մալերյանի վերաբերյալ թիվ 3/15.09.2021 գործով 2024 թվականի մարտի 1-ի, Արա Շահնազարյանի վերաբերյալ թիվ Բ-3683/20 գործով 2022 թվականի հունիսի 30-ի, Արթուր Այվազյանի վերաբերյալ թիվ ՇԴԶ/0007/15/12 գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի, Լնոն Հարությունյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0337/06/15 գործով 2016 թվականի հունիսի 24-ի, Սամվել Բաբայանի ն մյուսների վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0189/01/17 գործով 2018 թվականի հունիսի 15-ի, Ռուբեն Խլղաթյանի վերաբերյալ թիվ 48/10.06.2021 գործով 2023 թվականի սեպտեմբերի 15-ի, Գագիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ թիվ 24/01.06.2021 գործով 2024 թվականի մարտի 21-ի որոշումներով, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ (ո 60ո ՇԸ Քոռոշճ գործով 2005 թվականի մարտի 29-ի (գանգատ թիվ 57752/00), ԽԱոտէչ ճում Օտ չ. Օօշոռռոչ գործով 1978 թվականի սեպտեմբերի 6-ի (գանգատ թիվ 5029/71), 4//ուշ Մ6րվու-ՇճուքնոժիԼ ՔԼ ՇոոչունոՏջԱ Ը. Խոռուճ գործով 2016 թվականի հունիսի 16-ի (գանգատ թիվ 49176/11), Նճուծ:ոԼ ս. Բոռոճշ գործով 1998 թվականի օգոստոսի 24-ի (գանգատ թիվ 23618/94), Համբարձումյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2019 թվականի դեկտեմբերի 5-ի (գանգատ թիվ 43478/11), Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաարանի գործով 2010 թվականի մարտի 16-ի (գանգատ թիվ 25083/05) վճիոներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին:

41Լ Բացի այդ, բողոքաբերը նշել է, որ թեն Առաջին ատյանի դատարանի բողոքարկվող որոշմամբ թույլատրվել է իրականացնել համալիր

օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ ոչ թե 15:11:11 այլ զար: նկատմամբ, այնուամենայնիվ 0օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացման արդյունքում խախտվել է իմա րեր: հաղորդակցության գաղտնիության ն մասնավոր կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքները, ինչը բացասական ազդեցություն է թողել աաըը իմ շահերի վրա, ինչպես

4

նան հիմք հանդիսացել վերջինիս ազատության իրավունքի սահմանափակման համար, քանի որ նա կալանավորվել է:

42. Բողոքաբերը, անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի որոշման իրավաչափությանը, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը վերացական վերահսկողության է ենթարկել խնդրո առարկա միջնորդությունը, քանի որ մատնանշված չեն այն փաստական տվյալները կամ դրանց համակցությունը, որոնք թույլ են տալիս հաղթահարված համարելու մասնավոր կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքի սահմանափակումը, այն կայացվել է բացառապես օպերատիվ աղբյուրից ստացված, չստուգված տեղեկության հիման վրա:

43. Բացի այդ բողոքաբերը փաստարկել է, որ դիմումներ են ներկայացվել Վերաքննիչ դատարան՝ Առաջին ատյանի դատարանից ստացված նյութերը ծանոթացման տրամադրելու մասին, որպեսզի ներկայացվի հնարավոր հավելյալ բողոք, սակայն դրանք չեն տրամադրվել, իսկ պատասխան գրությամբ դատարանը հայտնել է, որ նյութերը չի կարող տրամադրել ծանոթացման, քանի որ ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը թողնվել է առանց քննության՝ բողոքարկման իրավունք չունեցող անձի կողմից բողոք բերած լինելու հիմքով: Բողոքաբերի պնդմամբ՝ ներկայացվել է նան հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան, որը նս չի տրամադրվել|Ս րլ ծանոթացման, մինչդեռ դրանով Վերաքննիչ դատարանը սահմանափակել է պաշտպանական կողմի` նյութերին ծանոթանալու ն հավելյալ բողոք ներկայացնելու իրավունքը, այսինքն` արդար դատաքննության, դատարանի մատչելիության իրավունքները:

5. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 15-ի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ մերժելով |քդ85 լարում «Արտաքին դիտում», «Թվային, այդ թվում` հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում», ինչպես նան «Ներքին դիտում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու վերաբերալ ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության վանքեր

Անա ԱՑՔԱ Անո խանն թես աեն որնա

միջնորդությունը:

5

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

6. Դատական վերանայման բողոքին կից Վերաքննիչ դատարան է ներկայացվել նան՝

- Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիման վրա ճնաար նկատմամբ իրականացված «Ներքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում կազմված արձանագրությունը, որով, ի թիվս այլնի, վերարտադրված է ՀԱՏ աաա աան Ամարա արկանոաաաաւ:

արձանագրված խոսակցությունների ճայնագրությունները: Բացի այդ, նշված արձանագրությամբ ներկայացվել է նան ԹոԱՅՐՏ նկատմամբ իրականացված «Արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքում ստացված տվյալները, համաձայն որի՝ արկ ասարրը ւու,

- Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիման վրա արը ււււմբ

իրականացված «Թվային, այդ թվում հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքում կազմված

արձանագրությունը, որով, ի թիվս այլնի, վերարտադրված է արը. ՀԱՏՈՎ: միջե տեղի ունեցած հեռախոսային խոսակցությունների

ձայնագրությունը»:

Աճազեճամը նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 435-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշումը::

7. Դատական վերանայման բողոքն առանց քննության թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաճձայն՝ «(..) Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում՝ դարական ակտը վերադասության կարգով վիճարկելու հնարավորության կապակցության... «յան: Պապոյանը նշել է, "րտ

զարի նկատմամի «Թվային, այդ թվում` հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում», «Ներքին դիտում» ն տեխնիկական միջոցների կիրառմամբ «Արտաքին ւ Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 66-74:

Տե'ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 75-76:

5Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթ 65:

6

դիտում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն արանալու միջնորդությունը բավարարելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի որոշման արդյունքում իրականացված միջոցառումները շոշափում են նան մեղադրյալ մարան... ւ. ճրդյուքում ձեռք

բերված տեղեկություններն ուղղակի առնչվում են Պակիատիեր ն խաթարվել է վերջինի՝ արդար դատաքննության իրավունքը:

Բողոքի ն դրան կից ներկայացված նյութերի ուսումնասիրութամբ պարզ է դառնում, որ պաշտպան Գայանե Պապոյանի կողմից չի հիմնավորվել ն չի ներկայացվել փաստական տվյալներ առ այն, որ այդ որոշման հիման վրա միջափրությւն է տեղի ունեցել անսաս... .../

անձեռեմխելիության իրավունքին, որն ուղղակի կամ անուղղակի վնաս է պատճառել երան կամ ազդեցություն է թողել նրա լեգիտիմ շահերի վրա ն այդ միջոցառումների արդյունքում եանի դարձել է մասնավոր կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքի խախտման զոհ, իսկ բողոքաբերի այն փատրարկները, որ միջոցառումների արդյունքում արացված տեղեկություններն ուղղակիորեն առնչվում են իր վարահորդին ն խախտել վերջինի արդար դատաքննության իրավունքը, ի հակադրումն Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձնավորած կայուն նախադեպային պրակտիկայի, ինքնին չեն կարող վկայել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիքի 353րդ հոդվածի 2րդ մասում վկայակոչված չափանիշները հաղթահարված գնահատվելու համար:

Ափիուխելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ յռ ասա շուր տվյալ դեպքում չունեն վերաքննիչ բողոք

ներկայացնելու իրավունք, քանի որ վիճարկվող դատական ակտը վերաբերվում է մեկ այլ անձի աար որի «առմտանափակմանը ն բողոքով վիճարկվել

է հենց այդ անձին վերաբերող դատական ակտի օրինականությունը ու հիմնավորվածությունը:

Ավելին, վերաքենիչ բողոքում ն վարույթի նյութերում բացակայում են բավարար փատրական տվյալներն առ այն, որ Առաջին ափյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտրն առերնույթ ուղղակիորեն վերաբերվել է անրատաոտոոոը իրավունքների սահմանափակմանը, արդյունքում բողոքը վարույթ ընդունելու

7

դեպքում Վերաքննիչ դատարանը քննության առարկա է դարձնելու այլ անձի նկատմամբ կայացված դատական ակտի հիմնավորվածություն Օ։»-ու օրինականությունը»:

Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եգրահանգումը,

8. Սույն վարույթով Վճռաբեկ դատարանի աոջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավոր է արդյո՛ջ անը ւււ" համալիր օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն տալու մասին Առաջին ատյանի դատարանի որոշման դեմ Հանա պաշտպան Գ.Պապոյանի հատուկ վերանայման բողոքն առանց քննության թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի եզրահանգումը:

9. ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունն իր իրավունքերի ն ազատությունների արդյունավեր դատական պաշտպանության իրավունք»:

ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ ն անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային ն ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք»:

«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1Լին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք, (...) նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա արեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի ն հրապարակային դատաքննության իրավունք»:

Արդար դատաքննության իրավունքի բաղկացուցիչ մասը կազմող՝ դատարանի մատչելիության իրավունքի համատեքսում, ինչպես նան Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վերաբերելի գնահատականների հիման վրա, Վճռաբեկ դատարան Արա .6Շահեազարյանի գործով, վերահսկողության գաղտնի միջոցառումների իրականացումը թույլատրելու վերաբերյալ դատական ակտը «Տե'ս վարույթի նյութեր, հատոր 2, թերթեր 26-30:

8

ստուգելու «արդյունավետ վերահսկողության» միջոց է դիտարկել բացառապես դրա իրավաչափության վիճարկումը վերադասության կարգով: Նախնական դատական վերահսկողության ենթակա օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրավաչափության` վերադասության կարգով վիճարկելու սուբյեկտային կազմի կապակցությամբ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գաղտնի միջոցառումների «արդյունավետ վերահսկողության» հիշյալ մեխանիզմը կարող է գործադրվել այն դեպքում, երբ այդ միջոցառման արդյունքում անձը դարձել է մասնավոր կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքի խախտման զոհ:

Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, հաշվի առնելով, որ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներն իրենց բնույթով կարող են «թիրախավորել» անորոշ թվով անձանց շրջանակ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ տվյալ պարագայում, օպերատիվ- հետախուզական միջոցառման իրականացումը թույլատրելու վերաբերյալ դատարանի որոշման իրավաչափությունը վիճարկելու հնարավորությունը գնահատելու համար կիրաովում է երկաստիճան թեստ՝ բաղկացած հետնյալ հարցերից.

ա) արդյո՞ք անձի մասնավոր կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքի նկատմամբ տեղի է ունեցել միջամտություն,

բ) եթե այո, ապա արդյո՞ք այդպիսի միջամտությունն ուղղակի կամ անուղղակի վնաս է պատճառել անձին կամ ազդեցություն թողել իր լեգիտիմ շահերի վրա:

Միաժամանակ, ընդգծվել է, որ վերոնշյալ վերջին չափանիշը իրավակիրառ պրակտիկայում չպետք է այն աստիճան ձնականացվի (6226255156 /օոոճեչու), որ անձը, մասնավոր կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքի նկատմամբ տեղի ունեցած միջամտության պայմաններում, զրկվի օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման իրականացումը թույլատրելու վերաբերյալ դատարանի որոշման իրավաչափությունը ստուգման ենթարկելու հնարավորությունից:

Մյուս կողմից էլ, նշվել է, որ շահագրգիռ անձինք, իրենց բողոքը ներկայացնելիս, պետք է հիմնավորեն վերոնշյալ չափանիշների առկայությունը: Այս առումով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման իրականացման արդյունքում ձեռքբերված փաստական տվյալների հիման վրա անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելը ն մեղադրանք առաջադրելն ինքնին չի կարող վկայել վերոնշյալ չափանիշները հաղթահարված գնահատելու համար: Մասնավորապես,

9

անձանց նկատմամբ իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում ձեռքբերված տվյալների հիման վրա կարող են որպես մեղադրյալ ներգրավվել երրորդ անձինք: Նշվածը՝ խնդրո հարցի համատեքստում չի կարող դիտարկվել որպես լեգիտիմ շահի պաշտպանության մեխանիզմ, եթե այդ երրորդ անձանց որնէ իրավուն, չի ենթարկվել միջամտության բուն օպերատիվ- հետախուզական միջոցառման իրականացման շրջանակներում: Նրանք կարող են հետագայում՝ հնարավոր քրեական վարույթի շրջանակներում վիճարկել մեղադրանքի հիմքում դրված այդ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքում ձեռքբերված փաստական տվյալների թույլատրելիությունը::

10. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշմամբ բավարարվել է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության ՏԱՅԹՎԱՒ Սրա րԱ ԱԳԱ ԱԱ աաա ոնրակաթկաոարաադաարոու

միջնորդությունն ու թույլատրվել՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով արը իրականացնել «Արտաքին դիտում», «Թվային, այդ թվում` հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում», ինչպես նան «Ներքին դիտում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ:,

- Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիման վրա ճԱՏաաաա նկատմամբ իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներից «Թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման արդյունքում կազմված արձանագրության մեջ, ի թիվս այլնի, վերարտադրված է արկ. արրրրըը ւի ունեցած հեռախոսային

խոսակցությունների ձայնագրությունը",

- Շամաձայն ներկայացված բողոքի՝ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ վարույթի հանրային մասնակցի միջնորդությունը քննության առնելիս, դատարանները Է ՄԱՂ ազատության իրավունքի

սահմանափակման իրավաչափության պայմանը՝ հիմնավոր կասկածի առկայությունը, 5 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արա Շահնազարյանի գործով 2022 թվականի հունիսի 30-ի թիվ Բ-3683/20 : Տեա որոշման 1-ին կետը:

7 Տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը:

10

ի թիվս այլնի, հաստատել ես Աա ււ ցված համալիր

օպերատիվ հետախուզական միջոցառումների արձանագրություններով",

- էԱ պաշտպան Գ.Պապոյանը հատուկ վերանայման բողոք է

ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարանի` աա ւս

դիտում», «Թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում», ինչպես նան «Ներքին դիտում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն ստանալու միջնորդությունը բավարարելու մասին որոշման դեմ, որը Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ թողնվել է առանց քննության: Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել ն չի ներկայացվել փաստական տվյալներ առ այն, որ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիման վրա անագ նանկր «Արտաքին դիտում», «Թվային, այդ թվում` հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում», ինչպես նան «Ներքին դիտում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացման արդյունքում միջամտություն է տեղի ունեցել Հաաա: մասնավոր կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքին, որն ուղղակի կամ անուղղակի վնաս է պատճառել նրան ն ազդեցություն թողել վերջինիս լեգիտիմ շահերի վրա, ուստի վերաքննիչ բողոքը ներկայացվել է վերաքննիչ բողոք ներկայացնելու իրավունք չունեցող անձի կողմից»:

1. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական տվյալները գնահատելով Արա Շահնազարյանի գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանը, բացառելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը անատի: կողմից վերադասության կարգով բողոքարկելու հնարավորությունը հատուկ վերանայման բողոքին կից նյութերի շրջանակում պատշաճ վերլուծության ու իրավական գնահատման չի ենթարկել տեղեկատվությունն այն մասին, որ տագենաւկիրր ննե իրականացված «Թվային, այդ թվում` հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ- հետախուզական միջոցառման արդյունքում կազմված արձանագրության մեջ վերարտադրված են նան ֆեն 5 1 միջն տեղի ունեցած

: Տես վարույթի նյութեր, հատոր 3-րդ, թերթեր 1-29:

5 Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

1

հեռախոսային խոսակցությունների ձայնագրությունները: Այսինքն՝ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիման վրա ւ:::`1 նկատմամբ «Թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման իրականացման ընթացքում վերահսկման են ենթարկվել վերջինիս հետ արննրճեր: հեռախոսային խոսակցությունները: Նման պայմաններում, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերով հիմնավորվել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի դեկտեմբերի 11-ի որոշման հիման վրա առերնույթ միջամտություն է տեղի ունեցել աոկա մասնավոր կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքին:

Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, հարկ է ընդգծել, որ բողոքի հեղինակը նան փաստարկել է, որ մասնավոր կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքի նկատմամբ միջամտությունն առերնույթ ազդեցություն է թողել աա Հ Դանի լեգիտիմ շահերի վրա:

Ընդհանրացնելով կատարված վերլուծությունը Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատական վերանայման վերաքննիչ բողոքը ներկայացնելիս, հիմնավորվել է դատական նախադեպի հիման վրա մշակված` բողոքարկման իրավասության իրավական չափորոշիչների պահպանումը: Միմյանց հետ փոխկապակցված՝ այդ երկու չափանիշների հիմնավորումն էլ հենց պայմանավորում է ՀԱԱԱԱԵՑ նկատմամբ «Արտաքին դիտում», «Թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում», ինչպես նան «Ներքին դիտում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացումը կարգադրող Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը վերադասության կարգով վիճարկելու ՎԵՀ նաԱ իրավունքը:

Այսպիսով, վերոգրյալ իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ, Վճռաբեկ դատարանն անհիմն է համարում Վերաքննիչ դատարանի այն հետնությունը, որ սանը ու յանի դատարանի 2023 թվականի դեկտեմբերի 1-ի

որոշումը բողոքարկելու իրավունք չի ունեցել: Հետնաբար, ՀԱՋ նկատմամբ համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն տալու մասին Առաջին ատյանի դատարանի որոշման դեմ մեղադրյալ

12

արաոե: պաշտպան Գ.Պապոյանի հատուկ վերանայման բողոքն առանց քննության թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի եզրահանգումը հիմնավոր չէ:

1.1. Միննույն ժամանակ, հաշվի առնելով, որ 3 «Արտաքին դիտում», «Թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում», ինչպես նան «Ներքին դիտում» համալիր օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացման իրավաչափության պայմանները քննարկման առարկա չեն դարձել Վերաքննիչ դատարանում, Վճռաբեկ դատարանը զրկված է բողոքաբերի՝ սույն որոշման 42-րդ կետում մատնանշված փաստարկներին անդրադառնալու հնարավորությունից: Հակառակ մոտեցումը կհանգեցնի վճռաբեկ ու վերաքննիչ դատարանների միջն գործառութային կապի ն դատական վերանայման ծավալի վերընթաց նվազման սկզբունքի խախտման:

Զ. Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի՝ սույն որոշման 4.3-րդ կետում մատնանշված փաստարկներին, ապա սույն դեպքում, երբ արդեն իսկ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը բեկանելու իրավական հիմքը Վճռաբեկ դատարանը

նպատակահարմար չի գտնում դրանց անդրադառնալը:

Թ. Ամփոփելով վերոգրյալը Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, մեղադրյալ գորտին պաշտպան Գ.Պապոյանի հատուկ վերանայման բողոքն առանց քննության թողնելով քոռ /ճմճ անհամաչափորեն սահմանափակել է աաաաաենոն դատարանի մատչելիության իրավունքը, արդյունքում թույլ է տրվել քրեադատավարական օրենքի՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 391-րդ հոդվածի խախտում, որն իր բնույթով էական է, քանի որ ազդել է վարույթի ելքի վրա, ինչպես նան հանգեցրել է վարույթի հանրայնության սկզբունքի խախտման, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ ն 362-րդ հոդվածների համաձայն, հիմք է Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 15-ի որոշումը բեկանելու ն վարույթը նույն դատարան՝ նոր քննության փոխանցելու համար":

" Տս, տատն: տանո» Վճռաբեկ դատարանի` Հրայր Հովսելիյանի գործով 2ոշ0 թվականի մայիսի 25-ի թիվ ԵԴ/0426/11/18 ն Ավաթ Ամինիի գործով 2023 թվականի հունվարի 25-ի թիվ ԵԴ/0752/06/22 որոշումները:

3

14. Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ նոր քննության ընթացքում Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով սույն որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, պետք է վարույթ ընդունի ն քննության առնի մեղադրյալ ԿԱՏաամացի ը պաշտպան Գ.Պապոյանի հատուկ վերանայման բողոքը ն արդյունքում հանգի համապատասխան հետնության:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ ն 17-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281-րդ 361-րդ, 363-րդ ն 400-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Լ Մեղադրյալ Արի ւ. «Պապոյանի հատուկ

վերանայման բողոքն առանց քննության թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 15-ի որոշումը բեկանել ն վարույթը փոխանցել նույն դատարան՝ նոր քննության:

2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

Նախագահող՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅ

.ՉԻՉՈՅԱՆ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆ