ՀՀ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ՈՐՈՇՈՒՄԸ ՔՐԵԱԿԱՆ ԳՈՐԾ ԹԻՎ ԵԴ/0077/06/19 ՄԱՍԻՆ

FONT-FAMILY: "GHEA Mariam"'>

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում FONT-FAMILY: "GHEA Mariam"'> ԵԴ/0077/06/19 Գործ թիվ FONT-FAMILY: "GHEA Mariam"'> ԵԴ/0077/06/19 Նախագահող դատավոր՝ FONT-FAMILY: "GHEA Mariam"'> Ռ. Մխիթարյան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ նաև՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ` Հ. Ա սատրյանի մասնակցությամբ դատավորներ` Ս. Ա վետիսյանի Լ. Թ ադևոսյանի Ա . Պողոս յանի Ս. Օհանյանի 2021 թվականի հուլիսի 22-ին ք. Երևանում գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 201 9 թվականի մարտի 11-ի որոշման դեմ մ եղադրյալ Արմեն Սամվելի Գաբրիելյան ի պաշտպան Ա.Թամրազյանի վճռաբեկ բողոքը ,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը .

1. 2019 թվականի հունվարի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի

Երևան քաղաքի քննչական վարչության Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ 12101019 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասի և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով : 2019 թվականի փետրվարի 9-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքները կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է Արմեն Սամվելի Գաբրիելյանը: Նախաքննության մարմնի` 2019 թվականի փետրվարի 11-ի որոշմամբ Ա.Գաբրիելյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 235-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: 2.

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան) ` 2019 թվականի փետրվարի 12-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը` մեղադրյալ Ա.Գաբրիելյան ի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ, մերժվել է:

3. Դ ատախազ Է.Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` նաև Վերաքննիչ դատարան), 2019 թվականի մարտի 11-ի որոշմամբ բողոքը բավարարել է մասնակիորեն, Առաջին ատյանի դատարանի` 2019 թվականի փետրվարի 12-ի որոշումը բեկանել է և գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության:

4. Վերաքննիչ դատարանի վ երոնշյալ որոշման դեմ մեղադրյալ Ա.Գաբրիելյան ի պաշտպան Ա.Թամրազյանը վճռաբեկ բողոք է բերել, որը Վճռաբեկ դատարանի` 2019 թվականի հունիսի 21- ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ: Վճռաբեկ դատարանի՝ 2021 թվականի հուլիսի 6-ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ: Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել: Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը .

5. Արմեն Գաբրիելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 235-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ. «(...) [ Ն ] ա 2019 թվականի հունվարի 20-ին՝ ժամը 21:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մեսրոպ Մաշտոցի պողոտայի 5-րդ հասցեում գործող «Երևան Սիթի» սուպերմարկետի դիմաց քննությամբ դեռևս չպարզված անձանց և Գևորգ Հովհանեսի Հովհաննիսյանի միջև ծագած վիճաբանության կապակցությամբ պարզաբանումներ կատարելու նպատակով նույն օրը՝ ժամը 23:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Խաղաղ Դոնի 21/1-րդ հասցեում գործող բիլիարդի ակումբում խմբի կազմում, եղբոր՝ Արսեն Սամվելի Գաբրիելյանի, ընկերոջ՝ Ալբերտ Արշավիրի Ժամհարյանի և մի խումբ այլ անձանց հետ կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, հասարակության և բարոյականության համընդհանուր ճանաչում ստացած նորմերը բացահայտ անտեսելով, իրենց անձի առավելություններն ընդգծելու մոլուցքով տարված, ինքնահաստատման պահանջով, դիտավորությամբ ձեռքերով, ոտքերով, ապակյա շշերով, սուր կտրող-ծակող գործիքներով հարվածներ են հասցրել Գևորգ Հովհանեսի Հովհաննիսյանի և Սարգիս Արամայիսի Սարգսյանի մարմնի տարբեր մասերին, ինչի արդյունքում Գևորգ Հարությունյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել են «ձախ սրունքի զույգ ոսկրերի դիստալ մետաեպիֆիզի փակ կոտրվածք տեղաշարժով, գագաթային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդ պատռած վերք, ստորին վերջույթների սալջարդ վերքեր, աջ բազկի կտրած-ծակած վերքեր»-ի ձևով, իսկ Սարգիս Սարգսյանի առողջությանը «ճակատային շրջանի դեմքի և մարմնի տարբեր շրջանների փափուկ հյուսվածքների սալջարդ բազմաթիվ քերծվածքներ»-ի ձևով մարմնական վնասվածքներ: Բացի այդ, Արմեն Գաբրիելյանն ու Ալբերտ Ժամհարյանը, նախնական համաձայնությամբ ապօրինի կերպով ձեռք են բերել, պահել և փոխադրել են 1 հատ «AKM» տեսակի, «ԳԿ 6338» համարի 7,62 մմ տրամաչափի ակոսափող հրազեն հանդիսացող, կրակելու համար պիտանի ինքնաձիգ, 1 հատ «ՊՄ» (մակարով) տեսակի «ԻՎ 5063» համարի 9մմ տրամաչափի, կրակոցների համար պիտանի, ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակ, կրակվելու համար պիտանի և ռազմամթերք հանդիսացող 52 հատ տարբեր տրամաչափի, որոնցից 27 հատը 7,62 մմ, 1 հատը 5,45 մմ, 24 հատը 9մմ տրամաչափի փամփուշտներ, որոնք հայտնաբերվել են 2018թ. փետրվարի 8-ին Արմեն Գաբրիելյանի կողմից շահագործվող «Տոյոտա Քեմրի» մակնիշի, 35 VA 641 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկությամբ, մասնավորապես՝ ակոսափող հրազեն հանդիսացող ինքնաձիգը հայտնաբերվել է Ալբերտ Ժամհարյանի նստատեղի տակ՝ ոտքերի համար նախատեսված վայրում, ակոսափող հրազեն հանդիսացող ատրճանակը հայտնաբերվել է Արմեն Գաբրիելյանի նստատեղի տակ՝ ոտքերի համար նախատեսված վայրում, ռազմամթերք հանդիսացող փամփուշտները հայտնաբերվել են ավտոմեքենայի պահախցիկներում (...)» 1 :

6. Առաջին ատյանի դատարանի որոշման համաձայն` «(...) Բացակայում են մեղադրյալ Արմեն Սամվելի Գաբրիելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258- րդ հոդվածի 3- րդ մասի 1- ին կետով մեղսագրվող ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքի ` խուլիգանությունը խմբի կազմում բռնության գործադրմամբ կատարելու հանգամանքը հավաստող բավարար փաստական տվյալները , այլ խոսքով ` վերոհիշյալ մեղսագրվող արարքում դեպքի կատարմանը վերջինիս առնչությունը ( հիմնավոր կասկածը ) հաստատող բավարար ապացույցները , քանի որ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258- րդ հոդվածի 3- րդ մասի 1- ին կետով նախատեսված դեպքը Արմեն Սամվելի Գաբրիելյանին մեղսագրվող հանրորեն վտանգավոր արարքին համընկնելու վերաբերյալ բավարար տվյալներ չներկայացվեցին : (...) Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235- րդ հոդվածի 2- րդ մասով մեղսագրվող ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարմանը Արմեն Գաբրիելյանի առնչության ( հիմնավոր կասկածի ) հարցին , դատարանն արձանագրում է , որ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված միջնորդության մեջ հիշատակված ` « Տոյոտա Քեմրի » մակնիշի 35 VA 641 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկության թույ լ տվություն ստանալու մասին որոշումը և արձանագրությունը ներկայացված են ոչ ամբողջական տեսքով , մասնավորապես առաջինի դեպքում բացակայում է եզրափակիչ մասը , իսկ երկրորդի դեպքում ինչպես սկզբնական , այնպես էլ եզրափակիչ մասերը , որպիսի պայմաններում դատարանը զրկված է դրանք լիարժեք հետազոտելու և քրեական դատավարության օրենսդրության ընթացակարգով կազմված լինելու , ինչպես նաև նույն ընթացակարգով ` խուզարկությամբ առգրաված առարկաները ձեռք բերված լինելու հանգամանքը փաստ ելու հնարավորությունից , և նման պայմաններում իրավական տեսան կ յունից դրանք չեն կարող դիտվել որպես Արմեն Գաբրիելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235- րդ հոդվածի 2- րդ մասով մեղսագրվող ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարմանը վերջինիս առնչությունը ( հիմնավոր կասկածը ) հավաստող փաստական տվյալ , իսկ դատաձգաբանական փորձաքննության թիվ 366-19 եզրակացությունն ինքնին չի կարող բավարար լինել հիմնավոր կասկածի առկայությունը փաստելու համար : Դեռ ավելին , դատական նիստի ընթացքում ավագ քննիչ Ս . Նավասարդյանը հրաժարվեց դատարանի պահանջով ամբողջությամբ ներկայացնելու ինչպես « Տոյոտա Քեմրի » մակնիշի 35 VA 641 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի խուզարկության թույ լ տվություն ստանալու մասին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 06.02.2019 թ . որոշման , այնպես էլ այդ որոշման հիման վրա կատարված խուզարկության արձանագրության պատճենները և հայտարարեց , որ դատարանը պետք է բավարարվի ներկայացված փաստական տվյալներով ` հրաժարվելով հիմնավոր կասկածին առնչվող այլ ապացույցներ ներկայացնելուց : Բացի այդ , դատարանն անդրադառնալով քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված ` մեղադրյալ Արմեն Գաբրիելյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258- րդ հոդվածի 3- րդ մասի 1- ին կետով և 235- րդ հոդվածի 2- րդ մասով նախատեսված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքների առնչությունը ( հիմնավոր կասկած ) հավաստող ` Գևորգ Հովհաննիսյանի հիվանդասենյակում իրականացված « Ներքին դիտում » ՕՀ միջոցառմամբ ձեռք բերված լազերային սկավառակի զննության արձանագրությանը փաստում է հետևյալը . (...) [Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին ՀՀ օրենքի] 31- րդ հոդվածի 4- րդ մասի համաձայն . սույն օրենքի 14- րդ հոդվածի 1- ին մասի 8- րդ , 11- րդ , 12- րդ և 15- րդ կետերով նախատեսված օպերատիվ հետախուզական միջոցառումները կարելի է անցկացնել միայն այն դեպքերում , երբ անձը , ում նկատմամբ պետք է դրանք անցկացվեն , կասկածվում է ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործության կատարման մեջ , և եթե կան հիմնավոր ապացույցներ , որ այլ եղանակով օպերատիվ հետախուզական միջոցառումն անցկացնող մարմնի կողմից սույն օրենքով իր վրա դրված խնդիրների իրականացման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքբերումն անհնարին է : ( … ) [ Ը ] ստ էության « Ներքին դիտում » ՕՀ միջոցառումն իրականացվել է տուժող Գևորգ Հովհաննիսյանի նկատմամբ , որպիսի պայմաններում վերոհիշյալ իրավակարգավորումների ուժով դատարանը գտնում է , որ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ` մեղադրյալ Արմեն Գաբրիելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258- րդ հոդվածի 3- րդ մասի 1- ին կետով և 235- րդ հոդվածի 2- րդ մասով մեղսագրված ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքների կատարմանը վերջինիս առնչությունը ( հիմնավոր կասկածը ) հիմնավորող փաստական տվյալ վկայակոչված ` տուժող Գևորգ Հովհաննիսյանի նկատմամբ իրականացված « Ներքին դիտում » ՕՀ միջոցառմամբ ձեռք բերված լազերային սկավառակի զննության արձանագրությունն իրավական տեսանկյունից որպես ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքների կատարմանը մեղադրյալ Արմեն Գաբրիելյանի առնչությունը հավաստող փաստական տվյալ չի կարող դիտարկվել : (...) [Դ] ատարանը փաստում է , որ քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը մեղադրյալ Արմեն Սամվելի Գաբրիելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258- րդ հոդվածի 3- րդ մասի 1- ին կետով և 235- րդ հոդվածի 2- րդ մասով մեղսագրվող ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքների կատարմանը վերջինիս առնչության ( հիմնավոր կասկածի ) վերաբերյալ դատարանին բավարար փաստական տվյալ չներկայացրեց , այսինքն քրեական հետապնդման մարմնին չհաջողվեց դատարանի համար համոզիչ հիմնավորել Արմեն Սամվելի Գաբրիելյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարքների կատարմանը նրա առնչությունը ( հիմնավոր կասկածը ), որպիսի պայմաններում բացակայում է մեղադրյալ Արմեն Սամվելի Գաբրիելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու պայմանը (...) ։ Դատարանը մեղադրյալ Արմեն Սամվելի Գաբրիելյանի նկատմամբ կալանավորումն որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ միջնորդության մեջ նշված կալանավորման հիմքերին չի անդրադառնում և վերը նշված հիմնավորումներով գտնում է , որ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված միջնորդությունն անհիմն է և ենթակա է մերժման : Վերոհիշյալ պատճառաբանությամբ դատարանը չի անդրադառնում նաև պաշտպան Ա . Թամրազյանի ` իր պաշտպանյալի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ միջնորդությանը » 2 :

7. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն` «(...) Առաջին ատյանի դատարանը փաստացի անիրավաչափ է համարել « Էրեբունի բժշկական կենտրոն » ՓԲ ընկերության ընդհանուր վիրաբուժության բաժանմունքի թիվ 1 հիվանդասենյակում Գևորգ Հովհաննեսի Հովհաննիսյանի նկատմամբ « Ներքին դիտում » օպերատիվ - հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվության մասին Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի ` օրինական ուժի մեջ գտնվող որոշումը , ինչն առավել քան անթույլատրելի է : Առաջին ատյանի դատարանն ըստ էության քննության առարկա է դարձրել և մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված համապատասխան նյութն անտեսելու մասին իր հետևությունը պատճառաբանել է այնպիսի հարցերի վերաբերյալ գնահատականներ տալով , որպիսիք ոչ միայն հանդիսանում են արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարցեր և դուրս են մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներից , այլև ընդհանրապես դուրս են տվյալ դատարանի լիազորությունների շրջանակներից : Ինչ վերաբերում է խուզարկության թույլտվության մասին դատարանի որոշումը և ավտոմեքենայի խուզարկության մասին արձանագրությունը ոչ ամբողջական ներկայացված լինելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի դիտարկմանը , ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է , որ նշված երևույթն ընդհանուր առմամբ պետք է մտահոգի համապատասխան քննիչի վերադասին և նախաքննության օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին , սակայն այդ հանգամանքն ինքնին հիմք չի տալիս (…) անտեսելու համար [ այն, որ խ ուզարկության արձանագրության ձևաթղթի երկրորդ էջի լուսապատճեն ի տակ դրված են թվով երեք ստորագրություններ և այն պարունակում է հետևյալ ձեռագիր գրառումն ե րը . «(…) Խուզարկության ենթարկեցի Տոյոտա Քեմրի մակնիշի 35 VA 641 հ / հ ավտոմեքենան : Խուզարկության մասնակից Արմեն Գաբրիելյանը ավտոմեքենայի դռները բացելուց հետո մատնացույց արեց վարորդի կողքի նստատեղի ` ոտքերը դնելու համար նախատեսված վայրում փողը դեպի առաջ , նստատեղին ուղղահայաց դիրքով դրված 1 ինքնաձիգ , որի անմիջապես կողքին նույն դիրքով առկա է « Այֆոն » ֆիրմայի բջջային հեռախոս : Հետազոտելու նպատակով ինքնաձիգը փորձագետի կողմից վերցվեց և ենթարկվեց զննության : Ինքնաձիգի վրայից հանվեց պահունակը , որում առկա են 27 հատ 7.62 տրամաչափի փամփուշտներ , որոնք հայտնաբերվեցին պահունակը լիցքաթափելու արդյունքում : 27 հատ փամփուշտները փաթեթավորվեցին (…) և կնքվեցին « փորձագետ 43» կնիքով : Դրանից հետո մասնակից Արմեն Գաբրիելյանը հայտարարեց , որ ավտոմեքենայում իրեն ներկայացված որոշմամբ պահանջված այլ իրեր և առարկաներ առկա չեն , որից հետո սկսվեց խուզարկությունը : Խուզարկության արդյունքում ավտոմեքենայի վարորդի կողքի նստատեղի առջևի պահախցում ( բառդաչոկ ) հայտնաբերվեց 13.5x10.5 սմ չափերի սև գույնի կաշվե կտորի տուփ , որը բացելուց հետո դրանում առկա է 5.45 տրամաչափի 1 հատ փամփուշտ և քննությանը չհետաքրքրող կենցաղային նշանակության իրեր : Փամփուշտը փորձագետի կողմից վերցվեց 1