Դիլոյան — ԼԴ/0130/01/13

ԼԴ/0130/01/13

Ւ".

(ՋԱՏ Անուն

///25 հ )

" վ ՍՈՑ չի)

ՀՏՆ ՀՇ՛՛

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

16 հունվարի 2023 թվական ք.Երնան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան) նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

Ա. ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով դատապարտյալ Սամվել Աշոտի Դիլոյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2016 թվականի փետրվարի 16-ի որոշման դեմ պաշտպան Մ.Դավթյանի՝ հիմնարար խախտման հիմքով ներկայացված վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

Լ Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ՝ նան Առաջին ատյանի դատարան՝՝ 2015 թվականի սեպտեմբերի 23-ի դատավճռով Սամվել Աշոտի Դիլոյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ կետով, ն նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 12 (տասներկու) տարի ժամկետով: Պատժի սկիզբը հաշվվել է 2013 թվականի փետրվարի ծ-ից:

Նույն դատական ակտով դատապարտվել է նան Արտակ Սամվելի Վերանյանը:

2. Պաշտպանների վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` նան Վերաքննիչ դատարան) 2016 թվականի փետրվարի 16ի որոշմամբ բողոքները մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2015 թվականի սեպտեմբերի 23-ի դատավճիոը թողնելով օրինական ուժի մեջ:

3. Վճռաբեկ դատարանի՝ 2016 թվականի մայիսի 5-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Ս.Դիլոյանի պաշտպան Ռ.Հակոբյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է:

4. 2021 թվականի օգոստոսի 26-ին Ս.Դիլոյանի պաշտպան Մ.Դավթյանը հիմնարար խախտման հիմքով ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2021 թվականի սեպտեմբերի 3-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ: Վճոաբեկ դատարանի` 2023 թվականի հունվարի ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

5. Ըստ բողոքի հեղինակի` ստորադաս դատարանները թույլ են տվել դատավարական իրավունքի այնպիսի հիմնարար խախտումներ, որոնցով խաթարվել

/ Շամաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:

3

է արդարադատության բուն էությունը ն խախտվել սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը:

Բողոքաբերը փաստել է, որ ստորադաս դատարանները մեղադրական դատական ակտերի հիմքում դրել են այնպիսի թույլատրելի ն արժանահավատ ապացույցներ, որոնց առկայության պայմաններում Ս.Դիլոյանը ենթակա է եղել արդարացման: Այսպես` գործում առկա ն դատական ակտերում վկայակոչված փորձաքննությունների եզրակացություններով հաստատվում է, որ տուժողի մարմնի վրա առկա է ընդամենը մեկ հարվածի հետք, որն էլ եղել է վերջինիս մահվան պատճառը, ընդ որում՝ տուժողի մահը մեկ հարվածի արդյունքում վրա հասնելու հանգամանքը հաստատված է համարվել նան ստորադաս դատարանների կողմից՝ միաժամանակ հաստատված համարվելով, որ այդ մեկ հարվածը հասցվել է Ա.Վերանյանի կողմից: Բացի այդ, փորձաքննությունների եզրակացություններով հաստատվել է, որ կոնտակտային շփում եղել է միայն տուժողի ն Ա.Վերանյանի միջն, իսկ Ս.Դիլոյանի հետ այն հերքվել է: Ավելին դատաքննության ընթացքում հարցաքննված բոլոր վկաները նս հերքել են Ս.Դիլոյանի առնչությունը տուժողի մահվան դեպքին ն հաստատել, որ դեպքի օրը տուժողի հետ վիճաբանել է բացառապես Ա.Վերանյանը:

5.. Բողոքի հեղինակն անդրադարձել է նան վկաներ էդվարդ Խլղաթյանի, Հայկ Ապիկյանի, Կարեն Խեչոյան »նախաքննական առաջին ցուցմունքների թույլատրելիության հարցին ն նշել, որ վերջիններս վիճաբանություն կատարելու կասկածանքով բերման, այնուհետն առանց որոշման կայացման անձնական խուզարկության ենթարկվելուց հետո, փաստացի գտնվել լթ9են կասկածյալի կարգավիճակում, սակայն հարցաքննվել են որպես վկա, հետնաբար նրանց այդ օրվա ցուցմունքներն այդ հիմքով անթույլատրելի ապացույցներ են: Բացի այդ, Է.Խլղաթանի ն Կ.ԽԽԽեչոյան՝ նախաքննական սկզբնական ցուցմունքների թույլատրելիությունը գնահատելիս, ստորադաս դատարանները հաշվի չեն առել, որ հարցաքննության արձանագրություններում առկա են մեխանիկական ջնջումներ:

Բողոք բերած անձը փաստարկել է նան, որ խախտվել է գրեթե բոլոր վկաներին հարցաքննության կանչելու դատավարական կարգը. վերջիններս կանչվել են հեռախոսազանգի միջոցով, բացի այդ եղել են վկաներ, որոնց տեղափոխումը

4

կազմակերպվել է ոստիկանական մեքենաներով, ինչը վկայում է այն մասին, որ քննիչը նրանց հետ գտնվել է արտադատավարական կապի մեջ:

5.2. Բողոքի հեղինակն ընդգծել է նան, որ չի ապահովվել ամբաստանյալի՝ իր դեմ ցուցմունք տված անձանց հետ առերեսվելու կոնվենցիոն ն սահմանադրական իրավունքը: Մասնավորապես, բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ քննիչը, բավարարելով վկա Կ.Խեչոյանի դիմումն առ այն, որ վերջինս չի ցանկանում առերեսվել Ս.Դիլոյանն հետ, չի կատարել օրենքով ամրագրված իր պարտականությունը ն խախտել է մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը:

Բողոք բերած անձը նշել է նան, որ սույն քրեական գործով վկաներ Հրանտ Ասպիկյանը, Տիգրան Խլղաթյանը ն տուժողի նախկին իրավահաջորդ Սաթիկ Սարգսյանը դատաքննության ընթացքում չեն հարցաքննվել, ն նրանց հետ առերեսում չի կատարվել, հետնաբար նրանց ցուցմունքները պետք է համարվեին անթույլատրելի ապացույցներ:

Բողոքաբերը փաստել է, որ վկաներ Տաթնիկ ն Անժելա Ապիկյանների, Տիգրան Մանուչարյանի, տուժողի իրավահաջորդ Հասմիկ Մանուչարյանի, Օֆելյա Աֆիցերյանի ն Ալվարդ Եղիկյանի նախաքննական ցուցմունքները նույնպես չէին կարող դրվել մեղադրանքի հիմքում, քանի որ մինչդատական վարույթի ընթացքում պաշտպանական կողմը զրկված է եղել այդ վկաների ցուցմունքները վիճարկելու հնարավորությունից, իսկ դատաքննության ընթացքում, երբ ապահովվել է պաշտպանական կողմի՝ առերես հարցեր տալու իրավունքը, այդ վկաները տվել են իրականությանը համապատասխանող ցուցմունքներ, որոնցում չեն պարունակվել այնպիսի տեղեկություններ, որ Ս.Դիլոյանը մասնակցել է Ս.Շարբաթյանի ն Ա.Վերանյանի վիճաբանությանը:

Բողոքի հեղինակը, անդրադառնալով բուժքուր Էլա Կոստանյանի

դատաքննական ցուցմունքին, նշել է, որ երբ հրապարակվել է վերջինիս նախաքննական ցուցմունքը, մեղադրող կողմը մի քանի հարցեր է տվել, իսկ երբ հերթը հասել է պաշտպանական կողմի՝ իր դեմ ցուցմունք տված անձին հարցեր տալու իրավունքն իրացնելուն, վկան հանկարծ իրեն վատ է զգացել, ն նրա հարցաքննությունը մեղադրողի միջնորդությամբ դադարեցվել ն ավարտվել է:

5

5.3. Բացի այդ, ըստ բողոքի հեղինակի, ստորադաս դատարանների դատական ակտերում նշված հանցակցության ինստիտուտն ամբողջությամբ անհամատեղելի է սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքների հետ, ինչից բխում է, որ Ս.Դիլոյանն անմեղ է եղել, դատապարտվել է անհիմն ն ենթակա է արդարացման:

6. Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը բողոքաբերը խնդրել է բեկանել ստորադաս դատարանների դատական ակտերը ն գործն ուղարկել նոր քննության:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. Առաջին ատյանի դատարանը, Ս.Դիլոյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, արձանագրել է հետնյալը. «(...) (Վկաներ Ազատ Խլղաթյանի, Տաթնիկ ն Անժելա Ասլիկյանների) ցուցմունքները որպես ապացույց մեղադրանքի հիմքում չեն կարող դրվել ն որպես ապացույց օգտագործվել ՀՀ քրեական դավաւվարության օրենսգրքի 105 հոդվածի Լին մասի 3-րդ կերի համաձայն, քանի որ (.) ձեռք լեմ բերվել տվյալ քրեական գործով համապատասխան քննչական գործողություն կատարելու իրավունք չունեցող անձի կողմից:

(-.)

Գործով հավաքված թույլատրի ն վերաբերվի ապացույցների

բազմակողմանի, օբյեկտիվ ն լրիվ արուգմամբ, ձեռք բերված ապացույցների գնահատման արդյունքում, ներքին համոզմամբ դատարանը եկավ այն եզրահանգման, որ նախաքննական մարմնի կողմից Արտակ Վերանյանի ն Սամվել Դիլոյանի կատարած արարքը որակվել է ճիշտ: (...)

Դատարանը հաստատված է համարում, որ Վանաձոր քաղաքի բնակիչներ Արտակ Վերանյանը, Սամվել Դիլոյանը ն Արեն Վերանյանը 2012թ. նոյեմբերի 17-ին նույն քաղաքի բնակիչ, իրենց ծանոթ Էդվարդ Խլղաթյանի միջոցով Վանաձոր քաղաքի «Էլդորադո» ոնարորանում ծանոթացել են Երեան քաղաքի բնակիչ Սամվել Շարբաթյանի հետ: Վերջինս տեղյակ լինելով, որ Արփակ Վերանյանը համակրում է իր քրոջ դարերը Տաթնիկ Ասլիկյանին, ցանկություն է հայտնել ծանոթանալու նրա

6

հետ: Ռեարորանում մի քանի ժամ տնած զրույցի ընթացքում եկել |են/ պայմանավորվածության, որ Արտաւկ Վերանյանը չի անհանգստացնելու Տաթնիկին, մինչ որ վերջինիս հայրը (.:.) Հայաատրան չվերադառնա:

Հաջորդ օրր կրկին, կեսօրին, վերը նշված անձինք հանդիպել են ն մի քանի ժամ: ճաշել միասին, այս անգամ Է.Խլղաթյանին պատկանող Վանաձոր քաղաքի «Մուշ» ռեստորանում՝ կրկին Սամվել Շարբաթյանի նախաձեռնությամբ: Վերջինս ոնատորան է հրավիրել նան Տաթնիկի եղբորը` Հայնին: (...) Արեն Վերանյանը կարճ ժամանակ նստելով նրանց հետ, հեռացել է իր անձնական գործերով: Երեկոյան ժամի 20:00-ի սահմաններում, երը ճաշկերույթը գրնեթն մոտեցել էր ավարտին Սամվել Շարբաթյան, կրկին անդրադառնալով իրենց ` նախորդ ` օրվա

պայմանավորվածությանը, ասել է, որր կպատժի պայմանը խախտողին ն հայհոյել է այդ անձի հասցեին: Արտաւկ Վերանյանն ու Սամվել Դիլոյանը հանդիմանել են նրան հայհոյելու կապակցությաւմը: Միջամվել է նան Էդվարդ Խլղաթյանը, ով այդ պահին ներս է մրել սենյակ ն դրա շուրջ խոսակցությունը դադարել է: Էդվարդ Խլղաթյանը կրկին դուրս է եկել սենյակից, խոսակցությունը վերակսվել է, որն աստիճանարար վերածվել է վիճարանության: Արտակ Վերանյանը, Սամվել Դիլոյանը ն Սամվել Շարբաթյանը վիճարանելով դուրս են եկել ռեստորանի բակ, նրանց հերնից դուրս է եկել նան Հայկ Ապիկյանը: Ռեստորանի բակում վիճաբանությունը շարունակվել է, որի ընթացքում Սամվել Շարրաթյանը ձեռքով հարվածել է Սամվել Դիլոյանի դեմքին ու հայհոյել: Վերջինս ի պատասխան հարվածել է Սամվել Շարրաւթյաւնի դեմքին ու հայհոյել: Միջամտել է Արտակ Վերանյանը: Սամվել Շարբաթյաւնը ձեռքով հարվածել է նան Արտակ Վերանյանի դեմքին ու սեռական բնույթի հայհոյանքներ է տվել Դիլոյանի ու Վերանյանի հասցեին, այդ թվում նրանց «մայր» է հայհոյել: Վիճաբանությունը վերածվել է փոխադարձ քաշքշուկի ու կովի: Սամվել Շարբաթյանի կողմից դրսնորած հակաբարոյական վարքագծի հետնանքով նրանց միջն կովի ընթացքում հանկարծակի ձնավորվել են անրարյացկամ հարարերություններ, ամբաարանյալները պահանջել են հայհոյանքները դադարեցնել, սակայն Սամվել Շարբաթյանը շարունակել է հայհոյել, նան նրանց ծնողների հասցեին, նրան լռեցնելու նպատակով Արտակ Վերանյանը ն Սամվել Դիլոյանը շարունակել են հարվածներ հասցնել Սամվել Շարբաթյանի մարմնի տարբեր մասերին, որի

7

արդյունքում Սամվել Շարբաթյանի դիմադրությունն ի վերջո կոտրվել է ու նա տապալվել է գետնին: Կովի ընթացքում Արտակ Վերանյանը Սամվել Շարբաթյանի ձեռքից խլելով օդամղիչ ատրճանակը, Սամվել Շարբաթյանին ապօրինարար կյանքից զիկելու դիտավորությամբ շեշտակի հարվածել է նրա կենսականորեն կարնոր օրգաններից մեկին` գլխին՝ քթարմատի շրջանում, որի հետնանքով առաջացել է գլխուղեղի կենսական կարնորագույն ֆունկցիաների սուր խանգարում՝ պայմանավորված գանգուղեղային փակ, բութ տրավմայի, քթի հիմի շրջանի արյունազեղման զույգ աննակապիճների շրջանների արյունահավաքների, քթի ոսկրերի բազմաբեկորային կոտրվածքների, գլխուղեղի կարծրենու փափուկ թաղանթի, ուղեղանյութի փարաժծուն արյունազեղումների, գանգի հիմի ոսկրերի գծային կուրրվածքի հեվ':

Մինչ Սամվել Շարբաթյանին գետնին տապալելը Հայկ Ասպլիկյանը փորձել է միջամտել, սակայն հասկանալով, որ անզոր է դադարեցնել կոխվը, ներս է վազել ն օգնության է կանչել Էդվարդ Խլղաթյանին: Վերջինս դուրս գալով ոնարորանի բակ ն տեսնելով, որ Արտակ Վերանյանն ու Սամվել Դիլոյանը ձեռքերով ն ուրքերով հարվածներ են հասցնում գետնին ընկած Սամվել Շարբաթյանին, մոտեցել է կռվողներին, մի կողմ է քաշել Սամվել Դիլոյանին ու տեսել, որ Արվւակ Վերանյանն ինկած է Սամվել Շարբաթյանի վրա:

Այդ ժամանակ անգամ Սամվել Դիլոյանը ոչ միայն չի հորդորել Արտակ Վերանյանին դադարեցնել կոխվը, այլ գոռացել է. ՕՍփեք դրան, սատկացրեք»: Ի վերջո Էդվարդ Խլղաթյանի միջամտությամբ կոիվը դադարել է, Արվաւկ Վերանյանն ու Սամվել Դիլոյանը թողնելով արդեն իսկ անգիտակից վիճակում գետնին ընկած Սամվել Շարբաթյանին, նատել են ոնարորան վերադարձած Արեն Վերանյանի վարած ավտոմեքենան ն հեռացել: Նրանց հեռանալուց հեվտ անգիտակից վիճակում գտնվող Սամվել Շարբաթյանին փեղավփտախել են ոնարորանի սենյակներից մեկը, շտապօգնություն կանչել, սաւկայն Սամվել Շարբաթյանն այդպես էլ գիտակցության չգալով մահացել է: Շվւապօգնության բժիշկը հասնելով դեպքի վայր ն զննելով վերջինիս, հայտարարել է, ոլր նա արդեն իսկ մահացել է:

(-.)

8

Այն, որ Արտակ Վերանյանը ն Սամվել Դիլոյանը խմբով ապօրինաբար կյանքից զիկելու դիտավորությամբ բազմաթիվ հարվածնեն են հասցրել Սամվել Շարբաթյանին, հիմնավորվել է դեպքին ականատես վկաներ Հայկ Ասլիկյանի, Էդվարդ Խլղաթյանի, Կարեն Խեչոյանի նախաքննական ցուցմունքներով: Նան Սաթիկ Սարգսյանի, Հասմիկ Մանուչարյանի ն Հրանտ Ասլիկյանի ցուցմունքներով, որոնք մատնանշելով տեղեկատվության աղբյուրը հայտնել են, որ դեպքից հետո Հայկ Առսլիկյանը իրենց պատմել է, թե ովքեր ն ինչպես են ծեծի ենթարկել Սամվել Շարրաթյանին:

Վկաներ Էդվարդ Խլղաթյանի, Կարեն Խեչոյանի ն Հայկ Ասպիկյանի դատաքննակաւն ցուցմունքները արժանահավատ չեն, արժաւննահավավ են նրանց նախաքննական ցուցմունքները (...):

Ըստ գործի նյութերի Էդվարդ Խլղաթյանը նախաքննության ընթացքում հարցաքննվել Լ բազմիցս՝ 19.11.2012թ. դեպքից անմիջապես հերո, ապա լրացուցիչ ցուցմունք է տվել 21Լ112012թ., 04.04.2013թ., առերես հարցաքննվել է ՍԴիլոյանի հեր 08.04.2013թ. ապա լրացուցիչ հարցաքննվել է /10/.:04.2013/թ.: Նա իր ցուցմունքներում, մշտապես նշել է, որ Դիլոյանին կովողների մոտից հեռացնելուց հետո վերջինս գոռացել է, թե խփեք սատկացրեք դրան: Դիլոյանի հետ առերեսման ժամանակ, երբ վերջինս ժխտել է նման կոչեր անելու հանգամանքը ասելով, թն գոչել է «սաարեք» դրան, քանի որ հայհոյում էր, Է.Խլղաթյանը չի բացառել, որ հնարավոր է խառնաշվտթի մեջ ինքը «սավկացրեք» բառր շվոթած լինի «սաարկացնել» բառի հետ: Դատաքննությաւն ժումանակ այդ հանգամանքի կապակցությաւմբ հայտնեց, թե ինքը լսել է «սատկացրնք» բառր, բայց հավավալով Դիլոյանին, չի բացառում, որ նա ասած լինի «սաստկացրեք» արտահայվությունը: Խլղաթյանի ցուցմունքն այդ մասով արժանահավատ չէ, հայերենում «սաստկացրնք» բառ ընդհանրապես գոյություն չունի: Բացի այդ, րար նրա նախաքննական ցուցմունքների Դիլոյանը գոռացել է «խփեք դրան, սատկացրեք», նույնաբովանդակ ցուցմունք է տվել նան Հասմիկ Մանուչարյանը նախաքննության ժամեւնակ, հայտնելով, թն դա իրեն հաղորդել է Էդվարդ Խլղաթյանը:

Կարեն Խեչոյանը նույնպես բազմիցս հարցաքննվել է նախաքննության ժամանակ` 19.11.2012թ., 20.11.2012թ., 22.111.2012թ., 06.12.2012թ., 16.04.2013թ., բոլոր

9

ցուցմունքները գրել է իր ձեռքով ն հայտնել, որ վիճաբանության ձայներ լսելով դուրս է եկել բակ ն տեսել, որ 23 հոգի բոունցքներով հարվածում են Սամվել Շարբաթյանին, հիմնականում գլխին, նրանցից մեկր Դիլոյանն էր, մյուսը Արտակը, իսկ երրորդը կոնկրեվ չի կարող ասել ով էր: Ներս է մրել ոեարորան, ապա կրկին դուրսեկել Էդիկի ն Հայկի հեվնից ն տեսել, որ կրկին այդ երեքով խաոր խփում են Շարբաթյանի գլխին ու մարմնի այլ մասերին ու փոխադարձաբար հայհոյում: Կոիվր դադարել է քիչ անց Էդվարդ Խլղաթյանի միջամտությամբ: Նույնը պնդել է նան Արտակ Վերանյանի հեզ առերեսման ժամանակ՝ 20.11.2012թ.:

(-.)

Գործով մյուս ականատես վկա Հայկ Ապիկյանը նախաքննության ժամանակ ես բազմիցս հարցաքննվել է՝ 19112012թ., 2111201թ., 29.112012թ. 20.12.2012թ. 02.06.2013թ., 17.06.2013թ., ցուցմունքները գրել է իր ձեռքով, առերեսվել է նան Արտակ Վերանյանի, Էդվարդ Խլղաթյանի ն Սամվել Դիլոյանի հետ: Ինչպես ցուցմունքներ տալիս, այնպես էլ առերեսումների ժամանակ մշտապես պնդել է, որ քեռուն՝ Ս.Շարբաթյանին ծեծի են ենթարկել խմրով, խաոը՝ այդ թվում Արտակ Վերանյանը, Սամվել Դիլոյանը: Տեսել է, թե ինչպես քեռին ձեռքով հարվածեց Սամվել Դիլոյանի դեմքին, վերջինս հետ-հետ գնաց, ապա առաջ եկավ, հարձակվեց քեռու վրա ն ակսեց ձեռքերով ու որքերով հարվածել նրան: Ապա նրան միացավ Արտակ Վերանյանը ն երանք երկուսով այսեցին քեռուն ծեծի ենթարկել: Ինքը օգնության կանչեց Է.Խլղաթյանին: Նրա հետ բակ դուրս գալուց հեզտ տեսավ, որ քեռին արդեն իսկ վայր է ընկած ոնարորանի պատի փակ, իսկ Վերանյանները ն Դիլոյանը շարունակում են հարվածել նրան` գետնին ընկած վիճակում: Նան ցուցմունքները պնդել է Արտակ Վերանյանի ն Սամվել Դիլոյանի հեր առերեսումների ժամանակ:

(-.)

Դիակի զննության ն դատալրժշկաւկաւն փորձաքննությունների

եզրակացություններով հիմնավորվել է, որ Սամվել Շարբաթյանի դիակի ուսումնասիրությամը հայտնաբերվել են՝ քթի հիմքի շրջանի արյունազեղում` զույգ ակնակապիճների շրջանների արյունահավաքով, քթի ոսկրերի բազմաբեկորային կոտրվածքներ, կրծքավանդակի ձախ կեսի առաջային մակերեսի թվով 2, առաջակողմնային երեսի թվով 2, հետին մակերեսի թվով 1՛ն ձախ ազդրի վերին

10

երրորդի առաջային մակերեսի թվով 1 կլորավուն ձնի արյունազեղումներ, ձախ նախարբրազուկ-դասվաւկային հոդի արյունազեղում, զույգ ծնկան հոդերի առաջային մակերեսների ն աջ արմնկային հոդի հետին մակերեսի շրջանների քերծվածքներ: Ներքին ուսումնասիրությաւմը հայտնաբերվել են գլխուղեղի կարծրենու փափուկ թաղանթի ճաւկատային հատվածների ն ուղեղանյութի զույգ ճաւկատային ն աջ ծոծրակային բլթերը շրջանների վփաւրածուն արյունազեղումներ, գանգի հիմի ոսկրերի առաջային գանգափոսի շրջանի գծային կուրրվածք:

Սամվել Շարբաթյանի մահվան անմիջական պատճառն է հանդիսացել գլխուղեղի կենսական կարնորագույն ֆունկցիաների ասր խանգարումի, որը պայմանավորված է գանգուղեղային փակ, բութ վփրավմայի, քթի հիմի շրջանի արյունազեղման զույգ աննակապիճների շրջանների արյունահավաքների, քթի ոսկրերի բազմաբեկորային կոտրվածքների, գլխուղեղի կարծրենու փափուկ թաղանթի, ուղեղանյութի փարաժծուն արյունազեղումների, գանգի հիմի ոսկրերի գծային կորվածքի հե: Այդպիսիք կարող էին պատճառվել քթի հիմքի շրջանում հասցված բութ, կոշտ առարկայի համեմատաբար ուժգին ներգործությամի, ինչպիսին կարող է հանդիսանալ բռունցքով, ուրքով շեշտակի հարվածը: Այդ վնասվածքը կարող էր պատճառվել մեկ հարվածի հերնանքով, սաւկայն չի բացառվում այլ հարվածների առկայությունը ինչպես քթի շրջանում, այնպես էլ մարմնի այլ մասերում, որոնք չունենային արտաքին կամ ներքին դրսնորումներ:

Հայտնաբերված վնասվածքները պատճառվել են կենդանության օրոք, բութ, կոշտ առարկաներով: Գլխի շրջանի վնասվածքները գտնվում են մահվան հեր անմիջական պատճառական կապի մեջ: Վնասվածքները պատճառվել են ոչ միաժամանակ, սակայն հասցվել են ժամանակի կարճ միջակայքում:

Երը սպանության բուն գործընթացին մասնակցում են երկու ն ավելի անձինք, որոնք գործում են համատեղ սպանություն կավարելուն ուղղված դիտավորությամի ն անմիջականորեն մասնաւկցում են տուժողին կյանքից զրկելու բուն գործընթացին, բոնություն են կիրառում նրա նկատմաւմը, ապա արարքը որակվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104 հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ կետով: Ընդ որում պարտադիր չէ, որպեսզի

1

մահվան անմիջական պատճառ հանդիսացող վնասվածքները հասցված լինեն նրանցից յուրաքանչյուրի կողմից: (..-»-:

8. Վերաքննիչ դատարանը, օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, արձանագրել է հետնյալը. «(...) Անդրադառնալով վկաներ՝ (:) Հասմիկ Մանուչարյանի, (.) Սաթին Սարգսյանի ն Հրանտ. Ասլիկյանի նախաքննական ն դատաքննական ցուցմունքներին, ինչպես նան վկաներ Տաթնիկ ն Անժելա Ասլիկյանների դատաքննական ցուցմունքներին, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նշված վկաների նախաքննական ն դատաքննական ցուցմունքներն ըստ էության համընկնում են գործով ականատես վկա Հայկ Ասլիկյան, նախաքննաան Օն դատաքննական ցուցմունքներին, ինչի վերլուծությունից հեպնում է, որ վկաների ցուցմունքներն ուղղակիորեն կապված են Հայկ Ապլիկյանի ցուցմունքներից, հետնաբար, նրանց կողմից դեպքի կապակցությամը թն վարույթն իրականացնող մարմնին, ն թե Դատարանին տրված տեղեկաղպվությունը, րար էության գործի ելքի համար չունի էական նշանակություն, քանի որ վերջիններիս ցուցմունքներով ոչ հաստատվում ն ոչ էլ հերքվում է ամբասպաւնյալներ Ա.Վերանյանի ն ՍԴիլոյանի մասնակցությունը կատարված հանցագործությանը, հետնարար, այն չի կարող միանշանակորեն վկայել ամբասրաւնյալների մեղքի առկայության կամ բացակայության մասին:

Ինչ վերաբերում է վկաներ (...) Էլլա Կոստանյանի, Օֆելյա Աֆիցերյանի, Ալվարդ Եղիկյանի, Տիգրան Խլղաթյանի (..) ցուցմունքներին, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ նշված վկաների ցուցմունքներն րար էության նույնպես գործի ելքի համար (...) էական նշանակություն չունեն, քանի որ նշված վկաներն իրնեց ցուցմունքներով հայտնել են, որ լրատվամիջոցների ե թաղամասում տարածված խոսակցություններից են փտալնեկացել դեպքի մասին, ինչից հետնում է, որ վերջիններիս ցուցմունքներով նույնպես ոչ հատրատվում ն ոչ էլ հերքվում է ամբասպաւնյալներ Ա.Վերանյանի ն ՍԴիլոյանի մասնակցությունը կատարված հանցագործությանը, հետնարար, այն չի կարող միանշանակորեն վկայել ամբաարանյալների մեղքի առկայության կաւմ բացակայության մասին. (...)

2 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 11-րդ, թերթեր 170-174։

12

Սույն գործի նյութերի ուտւմնասիրությունից, մասնավորապես ականատես վկաներ Հ.Ասլիկյանի, (Էյ.Խլղաթյանի ն Կ.Խեչոյանի ցուցմունքների բովանդակային վերլուծությունից երնում է, որ, վերջիններս հաարավել են, որ դեպքի վայրում գտնվող գործով մյուս ամրաարաւնյալ Ս.Դիլոյաւնը, բացի այն, որ անմիջականորեն մասնակցել է վաժող Ս.Շարբաթյանի նկատմամբ անմիջական ֆիզիկական րոնության կիրառմանը, գործով վկա Է.Խլղաթյանի կողմից տուժողից հեռացվելուց հեվտ, բոնված լինելով Է.Խլղաթյանի կողմից ն այդպիսով զրկված լինելով տուժողին նորից մոտենալու հնարավորությունից (...) հրահանգում էր «սպանեք, սատկացրեք դրան» արտահայտությունը, ինչը վկայում է այն մասին, որ վերջինիս գործողություններում՝ որպես համակավարող նույնպես առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի Զ-րդ մասի 7-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հավկաւնիշներ: (...)

Գործի փաարական հանգամանքների մասին Դատարանի դավավճոում

շարադրված հետնությունները բխում են քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցներից, ամբաարանյալներ Ա.Վերանյանի ն Ս.Դիլոյանի

գործողություններում առկա. են իրենց առաջադրված մեղադրաւնքները հաստատող օբյեկտիվ տվյալներ, որի պայմաններում: պաշտպանների վերաքննիչ բողոքները բավարարելու, այն Է ՀՀ Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դափարանի 2015 թվականի սեպտեմբերի 23-ի դատավճիոր բեկանելու, ամբասվաւնյալ Ս.Դիլոյանին ՀՀ քրնական օրենսգիքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ կետով արդարացնելու (...) օբյեկտիվ հիմքեր չկան: (...»':

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

9. Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. արդյո՛ք սույն գործի նախորդ դատական քննության ընթացքում թույլ են տրվել իրավունքի այնպիսի հիմնարար խախտումներ, որոնց արդյունքում ընդունված դատական ակտերը խաթարում են արդարադատության բուն էությունը, խախտում են սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը:

3Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 13-րդ, թերթեր 131-147:

3

10. 1998 թվականի հուլիսի 1Լին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 21-րդ հոդվածի 2- րդ մասի համաճայն՝ «Նույն անձի վերաբերյալ, նույն դեպքի առիթով դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճոխ կամ որոշման առկայությունը բացառում է քրեական գործը նորոգելը մեղադրանքն ավելի ժանրով փտխարինելու կամ ավելի խիար պատիժ նշանակելու կամ մեկ այլ հիմքով. որն առաջ կբերի անձի վիճակի վատթարացում»:

ՀԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «/Շյույն հոդվածի երկրորդ մասի կանոնները չեն գործում այն բացառիկ դեպքերում, երբ գործի նախորդ դատական քննության ընթացքում թույլ են տրվել նյութական կամ դավւաւվարական իրավունքի այնպիսի հիմնարար խախտումներ, որի արդյունքում ընդունված դատական ակվփր խաթարում է արդարադավության բուն. էությունը, խախպում է: սահմանադրորեն պաշվալանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշոությունը»:

10.1. Վերը մեջբերված քրեադատավարական նորմերի համատեքստում անդրադառնալով «հիմնարար խախտման» բնույթին Վճռաբեկ դատարանը Մկրտիչ Սարգսյանի գործով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ վերջինս ենթադրում է խախտման առավել ծանր բնույթ, քան քրեական օրենքի սխալ կիրառումը կամ քրեադատավարական օրենքի էական խախտումը (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-398-րդ հոդվածներ): Հիմնարար խախտման էությունը դրսնորվում է նրանում, որ այն ի սկզբանե կանխորոշում է քրեական գործի քննության ոչ ճիշտ ընթացքը, բովանդակազրկում դրա նշանակությունը՝ դրանով իսկ վկայելով անօրինական ն չհիմնավորված դատական ակտ կայացված լինելու մասին:։

10.2. «Հիմնարար խախտման» էությանն անդրադարձել է նան ՀՀ

Սահմանադրական դատարանը՝ թիվ ՍԴՈ-1431 որոշմամբ՝ ընդգծելով հետնյալը. «/...) (Հիմնարար խախտումը պեվք է պավճառահետնանքային կապի մեջ գտնվի ընդունված ն արդարադատություն բուն էությունը խաթարող դատական ակտի հեր: Քրեական արդարադատությունը, վերջին հաշվով, ուղղված է անմել անձին ' Տես Վճռաբեկ դատարանի` Մկրւրիչ Սարգսյանի գործով 2015 թվականի հունիսի 5ի թիվ ԵՄԴ/0020/01/14 որոշման 19-20-րդ կետերը:

14

արդարացնելուն, հանցանք կատարած անձին դատսւտպարվելուն, նրա նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու, հանցագործությունսց փուժած անձի իրավունքներն ու իրավաչափ շահերը պաշվփպանելուն, նրան պատճառված վնասը հատուցելուն: Այսինքն առերնույթ հիմնարար խախտումը պերք է արժեզրկի քրեական գործով իրականացված արդարադատությունը, նսեմացնի կայացված դատական ակտի դերն ու նշանակությունը: Մասնավորապես այդպիսի վիճակ կարող է առաջանալ այն դեպքում, երբ գործը քննվել ն դատական ակտը կայացվել է դատարանի ոչ օրինական կազմով, կամ երբ անձր դավփապարտվել է այնպիսի արարքի համար, որը ստացել է աննհայտ սխալ իրավական գնահատական»:

1. ՀՀ Սահմանադրության 67-րդ հոդվածի համաճայն՝ «Հանցագործության համար մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի՝

(-.)

4)իր դեմ ցուցմունք տվող անձանց հարցման ենթեաւրկելու իրավունք, կամ որ այդ անձինք ենթարկվեն հարցման, ինչպես նան, որ իր օգտին ցուցմունք փվող անձինք կանչվեն ն հարցաքնեվեն նույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք փլված անձինք. (..):

«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6րդ հոդվածի համաձայն՝ «3. Քրեական հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր ոք ունի հետնյալ նվազագույն իրավունքները.

(-.)

դ. հարցաքննելու իր դեմ ցուցմունք վվող վկաներին կամ իրավունք ունենալու, որ այդ վկաները ենթարկվեն հարցաքննության, ն իրավունք ունենալու իր վկաներին կանչելու ու հարցաքննելու միննույն պայմաններով, ինչ իր դեմ ցուցմունք փված վկաները, (...)»:

Վճռաբեկ դատարանը հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքին անդրադարձել է Արւրուշ Ղուլյանի գործով 2018 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ՝ արձանագրելով հետնյալը. «(...) /(Հ/ակրեդդեմ հարցման իրավունքը քրեական 5 Տե՛ս ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 23-ի թիվ ՍԴՌ 1431 որոշման 43-րդ կետը:

5

վարույթի արդարացիության ապահովման հիմնարար երաշխիքներից է, որի կենսագործման միջոցով հանցագործության կատարման մեջ մեղադրվող անձր գործի դավաւկան քննության ընթացքում կարողանում է վիճարկել իր դեմ տրված ցուցմունքը: (...)

Հակընդդեմ հարցման իրավունքը կարնորվում է նան Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից, որը կայուն նախադեպային իրավունք է ձեավորել այն մասին, որ բոլոր ապացույցները սովորարար պետք է ներկայացվեն դոնրաց դատական քննության ժամանակ մեղադրյալի ներկայությամբ մրցակցային դատավարության սկզբունքի պահպանմամբ փաատրարկներ ներկայացնելու հնարավորությունն ապահովելու հաւմար: Այս սկզբունքն ունի նան բացառություններ, սակայն դրանք չպերք է խախորեն պաշվայանության կողմի իրավունքները. որպես կանոն, 6-րդ հոդվածի Լին կերով ն 3-րդ կետի «դ» ենթակեվտվ պահանջվում է, որ ամբաստանյալին համարժեք ն պատշաճ, հնարավորություն տրվի վկայի իր դնեմ տված ցուցմունքը վիճարկելու կամ իր դեմ ցուցմունք տված վկային հարցաքննելու վկայի կողմից ցուցմունք տալու ժամանակ կամ հետագա փուլերում:

Այսինքն՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից ձնավորված ընդհանուր կանոնր վկաներին գործի դատական քննության ընթացքում հակընդդեմ հարցման ենթաւրկելն է: Սակայն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ոչ բոլոր դեպքերում են վկաները ներկայանում դոնրաց դավաւկան քննությանը Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը մշակել է հետնյալ ակզբունքներն այդ վկաների նախաքննական ցուցմունքների օգվաւգործման հնարավորությունը գնահատելու համար.

- վկայի չներկայանալու համար պերք է առկա լինի հիմնավոր պատճառ, այսինքն՝ դատարանը պետք է ունենա հիմնավոր փաստական ն իրավական հիմքեր` դատաւկան քննությանը վկայի ներկայությունն ապահովել չկարողանալու համար: Կան մի շարք պատճառներ, թե ինչու վկան չի կարող մասնակցել դատական քննությանը, օրինակ վկայի մահվան, վրեժխնդրության վախի, վկային 6 Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ 411Թռառյգ ռոմ 1ոհօդ) . 1իծ Սութմ 1Ղոջմծու գործով 201 թվականի դեկտեմբերի 15-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 26766/05 ն 22228/06, 118-րդ կետ:

՛ Տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ նույն գործով վճիռը:

16

հայտնաբերելու անհնարինության կամ այլ պատճառներով: Ընդ որում, այս սկզբունքի կապակցությամի Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն ընդգծում է, որ նույնիսկ եթե ենթադրվի, որ դավւական նիստի ժամանակ վկաներին չհարցաքննելու համար չեն եղե հիմնավոր պատճառնե, ապա դրանց բացակայությունն ինքնին չի կարող վկայել քրնական վարույթի անարդարացիության մասին»,

- եթե անձին մեղավոր ճանաչելու հիմքում բացառապես կամ հիմնականում: դրվել են այն անձի ցուցմունքները, որին մեղադրյալը հնարավորություն չի ունեցել հարցաքննելու կամ որը հարցաքննության չի ենթարկվել նախնական քննության կամ դատաքննությաւն ընթացքում, ապա պաշտպաւնության կողմի իրավունքները կարող են սահմանափակվել այնքան, որ դա անհամատեղելի կլինի 6րդ հոդվածով նախատեսված երաշխիքների հետ (այսպես կոչված՝ «միակ կամ վճռորոշ կանոնը»): Ադ համատեքարում որպես «միակ» պետք է հաստպլյանալ մեղադրյալի դատապարտմեաւն հիմքում դրված միակ ցուցմունքը, իսկ «վճռորոշ» պետք է հասկանալ այնպիսի նշանակության կամ կարնորության ցուցմունքը, որը կարող է որոշիչ լինել գործի ելքի համար",

- պետք է ուսումնասիրվի հակակշոող բավարար գործոնների առկայությունը, խնեչպես օրինակ մալավորություն, հաստափող լրացուցիչ Օ։-ապացույցների առկայությունը ն դատաքննության ժաւմանակ վկաներին ուղղակիորեն խաչաձն հարցաքննելու հնարավորության րբացակայությույն հակակշոկլու համար ձեռնարկված դատավարական միջոցները: Ընդ որում, այդ գործոնների առկայություս, պետք է ուառմնասիրվի ոչ միայն այն գործերու, որոնցում չներկայացած վկայի ցուցմունքը միակ կամ վճռորոշ հիմքն է հանդիսացել անձին 8 Տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Քու ս. Շոօճնո գործով 2016 թվականի մարտի 29-ի վճիռը, գանգատ թիվ 47082/12, 34-րդ կետ:

» Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Տ6խո ս. 1հօ Սու մ ԽԱոջզօու գործով 2016 թվականի մարտի 3Լի վճիռը, գանգատ թիվ 55287/10, 62-րդ կետ:

5 Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ ,ՏՇճ5(հատոհ ն ջ. Շօոռճո) գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 15-ի վճիռը, գանգատ թիվ 9154/10, 123-124-րդ կետեր: Նշվածի կապակցությամբ տե'ս նան Վճռաբեկ դատարանի՝ Համայակ Սահակյանի գործով 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԼԴ/020/01/10 որոշման 23-րդ կետը, որտեղ Վճռաբեկ դատարանը գտել է, որ հակընդդեմ հարցման (կոնֆրոնտացիայի) իրավունքով չապահովված ապացույցը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելը քրեադատավարական օրենքի էական խախտում չի կազմի, եթե այդ ապացույցը վճռական կշիռ չունի անձի մեղքը հաստատող ապացույցների զանգվածում:

17

դատապարվպելու համար, այլ նան այն գործերում, որոնցում դատարանը չի կարողացել հարակ պարզել՝ արդյոք խնդրո առարկա ցուցմունքը միակը ն վճոորոշն է եղել, սակայն, այնուհանդերձ, համոզվել է, որ այն կարնոր նշանակություն է ունեցել, ն այն որպես ապացույց ճեւնաչելը, հնարավոր է սահմանափակել է պաշտպանությաւն կողմի միջոցները":

Հակընդդեմ հարցման իրավունքի վերաբերյալ վերոնշյալ երեք տարրերից բաղկացած Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից մշակված թնարն ունի առանցքային նշանակություն: Այդ երեք տարրերը փոխկապակցված են միմյանց հեմ. ն հիմք են ծառայում որոշելու համար, թե ընդհանուր առմամը ապահովվել է քրեական վարույթի արդարացիությունը, թն ոչ»: (...)»5:

12. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

- Առաջին ատյանի դատարանը Ս.Դիլոյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ՝ հաստատված համարելով, որ Ս.Շարբաթյանի, Ս.Դիլոյանի ն Ա.Վերանյանի միջն առաջացել է վիճաբանություն, փոխադարձ քաշքշուք ն կռիվ, որի ընթացքում Ս.Շարբաթյանի կողմից հնչեցվող հայհոյանքները դադարեցնելու, նրան լռեցնելու նպատակով Ա.Վերանյանն ու Ս.Դիլոյանը հարվածներ են հասցրել նրա մարմնի տարբեր մասերին, տապալել գետնին, ապա շարունակել ձեռքերով ն ոտքերով հարվածներ հասցնել: Այդ ընթացքում Է.Խլղաթյանը, մոտենալով կռվողներին, մի կողմ է քաշել Ս.Դիլոյանին, ով ոչ միայն չի հորդորել Ա.Վերանյանին դադարեցնել կռիվը, այլն գոռացել է «խփեք դրան, սատկացրեք»: Արդյունքում Է.Խլղաթյանի միջամտությամբ կռիվը դադարել է, իսկ Ս.Շարբաթյանը՝ մահացել":

Վերաքննիչ դատարանը, օրինական ուժի մեջ է թողել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիոը՝ արձանագրելով, որ դատավճիռը բեկանելու հիմքեր չկան":

13. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 10-11-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված ռ Տե՛ս նույն վճռի 116-րդ, 145-րդ կետերը:

Տե՛ս նույն վճռի 17-118-րդ կետերը:

թ Տես Վճռաբեկ դատարանի` Արտուշ Ղուլյանի գործով 2018 թվականի նոյեմբերի 15ի թիվ ՏՂՉ/0037/01/15 որոշման 17-19.1-րդ կետերը:

Կ Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

5 Տե'ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

18

իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Վճռաբեկ դատարանը նախնառաջ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ ստորադաս դատարանները, Ս.Դիլոյանի մեղադրանքը հիմնավորելիս, առավելապես հիմնվել են բուն միջադեպին ականատես վկաների ցուցմունքների վրա: Մասնավորապես, ստորադաս դատարանների կողմից հետազոտված փաստական տվյալների ծավալի ուղղակի ն անուղղակի ապացույցների ամբողջության համալիր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ վճռորոշ ապացույցները, որոնցով ուղղակիորեն հիմնավորվել է Ս.Դիլոյանի մասնակցությունն Օնրան վերագրված արարքի կատարմանը, վիճարկվող իրադարձություններին անմիջականորեն ականատես վկաներ Հայկ Ասլիկյանի, Էդվարդ Խլղաթյանի ն Կարեն Խեչոյանի նախաքննական ցուցմունքներն են: Ընդ որում Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ Ս.Դիլոյանը նախաքննության փուլում Էդվարդ Խլղաթյանի ն Հայկ Ասլիկյանի հետ կատարված առերես հարցաքննությունների՞ ն դատաքննության ընթացքում վերջիններիս, այդ թվում Կարեն Խեչոյանի հրապարակված նախաքննական ցուցմունքների կապակցությամբ իրացրել է իր դեմ ցուցմունք տված անձանց հակընդդեմ հարցման ենթարկելու իրավունքը:

Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, անդրադառնալով Հրանտ Ասլիկյանի, Տիգրան Խլղաթյանի ն Սաթիկ Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքներն անթույլատրելի ապացույցներ ճանաչելու վերաբերյալ բողոքաբերի ներկայացրած փաստարկներին՝ Վճռաբեկ դատարանը նախնառաջ կրկնում է, որ հակընդդեմ հարցման իրավունքի չապահովումը կարող է անհնարին դարձնել վկայի ցուցմունքը դատական ակտի հիմքում դնելը, սակայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի իմաստով այն չի կարող դիտարկվել որպես դատավարական խախտում, որը կարող է հանգեցնել ապացույցի անթույլատրելիությանճ, երկրորդ` նշված անձանց ցուցմունքները գնահատման ենթարկելով Արտուշ Ղուլյանի գործով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների ցհամատեքստում Վճռաբեկ դատարանն 6 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 4-րդ, թերթեր 242-256, հատոր 5-րդ, թերթեր 140-153: 5 Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունները:

» Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Ռազմիկ Հախվերդյանի գործով 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ՏԴԶ/0043/01/17 որոշման 16-րդ կետը:

5 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արրուշ Ղուլյանի գործով վերը նշված որոշումը:

19

արձանագրում է, որ կոնկրետ դեպքում նրանց ցուցմունքները վճռորոշ կամ միակը չեն եղել ն սույն գործով, ընդհանուր առմամբ, քրեական վարույթի արդարացիությունն ապահովվել է ն չի խախտվել Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի պահանջը:

Ինչ վերաբերում է վկաներ Տաթնիկ ն Անժելա Ասպիկյանների, Տիգրան Մանուչարյանի, Հասմիկ Մանուչարյանի, Օֆելյա Աֆիցերյանի ն Ալվարդ Եղիկյանի նախաքննական ցուցմունքները մեղադրական դատական ակտերի հիմքում դնելու իրավաչափության վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկներին, ապա Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ Տաթնիկ ն Անժելա Ասլիկյանների նախաքննական ցուցմունքներն այլ հիմքով անթույլատրելի ապացույցներ են ճանաչվել ն Ս.Դիլոյանի մեղքը հիմնավորող ապացույցների զանգվածում չեն ներառվել, իսկ Տիգրան Մանուչարյանի, Հասմիկ Մանուչարյանի, Օֆելյա Աֆիցերյանի ն Ալվարդ Եղիկյան նախաքննական ցուցմունքները դատաքննության փուլում հրապարակվել ենտ, ն պաշտպանական կողմը հնարավորություն ունեցել է դրանց կապակցությամբ իրացնելու իր դեմ ցուցմունք տված անձանց հակընդդեմ հարցման ենթարկելու իրավունքը: Ավելին՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, անդրադառնալով վկաներ Օֆելյա Աֆիցերյանի, Ալվարդ Եղիկյանի, Տիգրան Խլղաթյանի ն Էլլա Կոստանյանի ցուցմունքներին, նշել է, որ դրանք ըստ էության գործի ելքի համար էական նշանակություն չունեն, քանի որ նշված վկաներն՝ իրենց ցուցմունքներով հայտնել են, որ լրատվամիջոցների ն թաղամասում տարածված խոսակցություններից են տեղեկացել դեպքի մասին, ինչից հետնում է, որ վերջիններիս ցուցմունքներով ոջ հաստատվել ն ոչ էլ հերքվել է ամբաստանյալներ Ա.Վերանյանի ն Ս.Դիլոյանի մասնակցությունը կատարված հանցագործությանը, ուստի վերոնշյալից բխում է, որ ստորադաս դատարանները, Ս.Դիլոյանի մեղադրանքը հիմնավորելիս, առավելապես չեն հիմնվել այդ անձանց ցուցմունքների վրա:

13.1. Միննույն ժամանակ, անդրադառնալով բողոքաբերի՝ սույն որոշման 5.1-րդ կետում բարձրացված՝` վկաներ էդվարդ Խլղաթյանի, Հայկ Ասլիկյանի, Կարեն Խեչոյանի նախաքննական առաջին ցուցմունքների թույլատրելիության ն գործով անցնող վկաների հարցաքննության կանչելու դատավարական կարգի խախտումների

2. Տե՛ս դատական նիստի արձանագրությունները:

20

վերաբերյալ փաստարկներին, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ դրանք իրենց բնույթով չեն կարող հա