Մուրադյան — ԵԴ/0346/01/20

ԵԴ/0346/01/20

Մ:

ՏԱՏ Աու

2/7 լ երեի

ԱՏՆ

ՄԻՏ

ՏԱՏՀ 22

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Ազարյան

2024 թվականի հոկտեմբերի 30-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ Վնոաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 9-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Գրիշա Մուրադյանի պաշտպան Լ.Ասլանյանի, դիմողներ Մահակ Մինասյանի, Գնորգ Գասպարյանի, Արա Գրիգորյանի ն նրանց ներկայացուցիչ Գ.Ավետիսյանի վճռաբեկ բողոքները', 1 Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքները քննվում են մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:

2

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2018 թվականի նոյեմբերի 7-ին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 61211918 քրեական գործը:

Նախաքննության մարմնի՝ 2019 թվականի մարտի 29-ի որոշմամբ թիվ 61211918 քրեական գործի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 69102719 քրեական գործը, որը միացվել է թիվ 61211918 քրեական գործին:

Նախաքննության մարմնի՝ 2019 թվականի օգոստոսի 27-ի որոշումներով «Լայթէկո» ն «Ֆենհալ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունները ճանաչվել են տուժողներ, Գ.Գասպարյանը ճանաչվել է «Լայթէկո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության ներկայացուցիչ, իսկ Ա.Գրիգորյանը՝ «Ֆենհալ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության ներկայացուցիչ:

Նախաքննության մարմնի՝ 2019 թվականի դեկտեմբերի 4-ի որոշմամբ Գրիշա Հայկազի Մուրադյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

202"՞ թվականի մարտի 6ին տուժող «Լայթէկ» սահմանափակ

պատասխանատվությամբ ընկերության ն վերջինիս ներկայացուցիչ Գ.Գասպարյանի, ինչպես նան տուժող «Ֆենհալ» սահմանափակ

պատասխանատվությամբ ընկերության ն վերջինիս ներկայացուցիչ Ա.Գրիգորյանի դատավարական կարգավիճակները դադարեցվել են:

Նույն օրը Գ.Մուրադյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել ն նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

2020 թվականի ապրիլի 2-ի որոշմամբ թիվ 61211918 քրեական գործից անջատվել է թիվ 69102719 քրեական գործը, ն մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

3

2. Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 3-ի արձանագրային որոշմամբԲ՝ «Ֆենա» նե «Լայթկո» 6սահմանափակ

պատասխանատվությամբ ընկերությունների ներկայացուցի Գ.Ավետիսյանի միջնորդությունը՝ վերոնշյալ ընկերություններին տվյալ քրեական գործով տուժողներ ճանաչելու վերաբերյալ, մերժվել է:

21. «Ֆենհա» ն «Լայթէկո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ

ընկերությունների ներկայացուցիչ Տ.Շակոբյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2021 թվականի մայիսի 18-ի որոշմամբ բողոքը բավարարել է մասնակիորեն, Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 3-ի արձանագրային որոշումը բեկանել է ն գործն ուղարկել նույն դատարան` նոր քննության:

2.2. Պաշտպան Լ.Ասլանյանի վճռաբեկ բողոքի քննության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը 2022 թվականի ապրիլի 4-ի որոշմամբ բողոքը բավարարել է ն ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի վերոնշյալ որոշումը բեկանել՝ օրինական ուժ տալով Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 3-ի որոշմանը:

3. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նան` Առաջին ատյանի դատարան) 2022 թվականի հունվարի 13ի արձանագրային որոշմամբ դիմողների ներկայացուցիչ Գ.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է ն «Էրստեդ» սահմանափակ

պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրեն Սահակ Մինասյանը ճանաչվել է տուժողի ներկայացուցիչ:

Նույն դատական նիստի ընթացքում ներկայացուցիչ Գ.Ավետիսյանի մեկ այլ միջնորդությունը՝ «Ֆենհալ» ն «Լայթէկո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններին քրեական գործով տուժողներ ճանաչելու վերաբերյալ, Առաջին ատյանի դատարանի արձանագրային որոշմամբ մերժվել է:

4

4. ՇԸ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան|՝ 2022 թվականի մարտի 9-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Մուրադյանի պաշտպան Լ.Ասլանյանի, «Լայթէկո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրեն Գ.Գասպարյանի, «Ֆենհալ» սահմանափակ

պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրեն Օ։-ԱՔԹԳրիգորանի ն նրանց ներկայացուցիչ Գ.Ավետիսյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարվել են մասնակիորեն, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 13ի արձանագրային որոշումները բեկանվել են, ն գործն ուղարկվել նույն դատարան՝ նոր քննության:

5. Վերաքննի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ամբաստանյալ

Գ.Մուրադյանի պաշտպան Լ.Ասլանյանը, դիմողներ Ս.Մինասյանը, Գ.Գասպարյանը, Ա.Գրիգորյանը ն նրանց ներկայացուցիչ Գ.Ավետիսյանը բերել են վճռաբեկ բողոքներ, որոնք Վճռաբեկ դատարանի՝ 2022 թվականի մայիսի 27-ի որոշմամբ ընդունել են վարույթ:

2022 թվականի հուլիսի 14-ին գործը բաշխվել (հանձնվել) է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն հանցագործությունների քննության դատական կազմին:

Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջները.

Վճռաբեկ բողոքները քննվում են հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

Լ Ամբաստանյալ Գ. Մուրադյանի պաշտպան Լ.Ապանյանի բողոքի

փատրարկները.

6. Ամբաստանյալի պաշտպան Լ.Ասլանյանը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշումն անհիմն է ն սխալ պատճառաբանված, ինչի արդյունքում խախտվել են ամբաստանյալ Գ.Մուրադյանի իրավունքներն ու օրինական շահերը, մասնավորապես` պաշտպանության իրավունքը: Բողոքաբերը փաստարկել է, որ

5

Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն մերժել է միջնորդությունը՝ պատճառաբանելով, որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի փաստական նկարագրի մեջ նշված ընկերությունների վնաս պատճառելու վերաբերյալ ձնակերպում առկա չէ, հետնաբար նշված ընկերությունները չեն կարող տուժող ճանաչվել:

6.. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է նան, որ 1998 թվականի հուլիսի Լին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 78րդ ն 93րդ հոդվածներով սահմանված են քրեական գործով վարույթին որպես տուժողի ներկայացուցիչ մասնակցելն արգելող հիմքերը, որոնցից է գործին որպես վկա մասնակցելը, իսկ սույն քրեական գործով «Էրստեդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության ներկայացուցիչ Ս.Մինասյանը որպես վկա հարցաքննվել է թե տուժողի ներկայացուցչի դատավարական կարգավիճակ ստանալուց առաջ, թե հետո, ուստի առկա են Ս.Մինասյանի՝ որպես տուժողի ներկայացուցչի դատավարական կարգավիճակը դադարեցնելու հիմքերը:

6.2. Բողոք բերած անձը նշել է նան, որ վերաքննիչ վերանայման գործիքակազմը բավարար էր Առաջին Օ։Օ`ատյանի դատարանի արձանագրային որոշման պատճառաբանվածությունը լրացնելու ն վերջնական դատական ակտ կայացնելու համար՝ միաժամանակ նշելով, որ Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը բեկանելու անվերապահ հիմք մատնանշել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածով նախատեսված պատճառաբանական մասի բացակայությունը, մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանը նս թույլ է տվել այդպիսի սխալ:

6.3. Վերոշարադրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 9-ի որոշումը՝ օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 13ի արձանագրային որոշումը՝ «Ֆեեապա» նե «Լայթէկ» սահմանափակ

պատասխանատվությամբ ընկերություններին տուժող ճանաչելու միջնորդությունը մերժելու մասով, կամ ամբողջությամբ բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 13-ի ու Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 9-ի

6

որոշումները ն կայացնել նոր դատական ակտ՝ մերժելով Ս.Մինասյանին տուժող «Էրստեդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության ներկայացուցիչ ճանաչելու միջնորդությունը, կամ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի որոշումը ն գործն ուղարկել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության:

ՍԱ. Դիմողների նե նրանց ներկայացուցիչ Գ.Ավետիսյանի բողոքի փատրարկները.

7. Դիմողները ն նրանց ներկայացուցիչ Գ.Ավետիսյանը գտել են, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշումն անհիմն է, չպատճառաբանված, ինչի արդյունքում խախտվել են նան ամբաստանյալ Գ.Մուրադյանի հանցավոր գործողությունների հետնանքով տուժած «Լայթէկ» ն «Ֆենհա» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների, նրանց ներկայացուցիչների հիմնարար իրավունքներն ու օրենքով պաշտպանվող շահերը, ուստի այն ենթակա է բեկանման: Բողոքաբերները գտել են, որ որոշումը չի բխում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջներից, իսկ ընկերությունները կրել ն շարունակում են կրել նյութական ն բարոյական վնասներ:

7. Բողոքի հեղինակները նշել են նան, որ տուժող ճանաչելու պահանջի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը ենթակա է բողոքարկման բացառապես դիմողի կողմից ն այն դեպքում, երբ դատարանը հրաժարվում է դատավարության մասնակից չհանդիսացող անձին՝ դիմողին, դատավարության մասնակից, սույն դեպքում` տուժող ճանաչելուց, մինչդեռ տվյալ դեպքում բողոքը բերվել էր դատավարության այլ մասնակցի՝ ամբաստանյալի պաշտպանի կողմից, ով օրենքի ուժով նման բողոք բերելու իրավունք չուներ: Ավելին պաշտպան ԼԱսլանյանը չի նշել՝ նախաքննության ընթացքում տուժողի ներկայացուցիչ հանդիսացած Ս.Մինասյանի իրավունքների ճանաչումը դատարանում ինչո՛վ է խախտել կամ խախտում ամբաստանյալ Գ.Մուրադյանի իրավունքները:

7.2. Միննույն ժամանակ, բողոքաբերները փաստարկել են, որ պաշտպան Լ.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքը ժամկետանց է, ուստի այն պետք է թողնվեր առանց քննության:

7

73. Բողոք բերած անձինք փաստարկել են նան, որ վերանայման

գործիքակազմը Վերաքննիչ դատարանին հնարավորություն էր տալիս Առաջին ատյանի դատարանի որոշման կապակցությամբ լիարժեք ն հիմնավոր հետնություններ անելու ն նոր որոշում կայացնելու համար:

7.4. Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակները խնդրել են բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 9-ի թիվ որոշումը ն կայացնել նոր դատական ակտ՝ գործով տուժողներ ճանաչել «Լայթէկո» ն «Ֆենհալ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններին, տուժողների ներկայացուցիչներ` համապատասխանաբար Գ.Գասպարյանին ն Ա.Գրիգորյանին, կամ բողոքը բավարարել ն գործը վերադարձնել ստորադաս դատարան` նոր քննության:

Վճռաբեկ բողոքների պատասխանները.

8. Ամբաստանյալի պաշտպան Լ.Ասլանյանը ներկայացրած վճռաբեկ բողոքի պատասխանում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ կայացված որոշումը ենթակա է վերաքննության կարգով բողոքարկման, հակառակ դեպքում այդպիսի որոշման բողոքարկման հնարավորություն չընձեռնելու միջոցով ամբաստանյալի դատարանի մատչելիության իրավունքը սահմանափակելը խաթարում է այդ հիմնարար իրավունքի բուն էությունը:

Լ.Ասլանյանը նշել է նան, որ իր կողմից պահպանվել է Վերաքննիչ դատարան բողոքարկման 10-օրյա ժամկետը:

Անդրադառնալով դիմողներ ն նրանց ներկայացուցիչ. Գ.Ավետիսյանի՝ «Լայթէկո» ն «Ֆենհալ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ

ընկերություններին տուժող ճանաչելու պահանջին` պաշտպանը փաստարկել է, որ վերոնշյալ հարցի վերաբերյալ արդեն իսկ մեկ անգամ Վճռաբեկ դատարանն իր որոշմամբ արձանագրել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մերժելով նշված ընկերություններն տուժող ճանաչելու միջնորդություն, օրինական ն պատճառաբանված որոշում է կայացրել:

8

Վերոշարադրյալի հիման վրա պաշտպան Լ.Ասլանյանը խնդրել է մերժել դիմողների ն նրանց ներկայացուցիչ Գ.Ավետիսյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը:

8. Դիմողների ներկայացուցիչ Գ.Ավետիսյանը ներկայացրած վճռաբեկ բողոքի պատասխանում նշել է, որ պաշտպան Լ.Ասլանյանն Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 13ի որոշման դեմ վերաքննության կարգով բողոք ներկայացնելու իրավունք ունեցող սուբյեկտ չէ, բացի այդ, վերջինս այն ներկայացրել է ժամկետանց: Միննույն ժամանակ նշել է, որ ամբաստանյալ Գ.Մուրադյանի պաշտպան Լ.Ասլանյանը նույն հիմքերով չի բողոքարկել Ս.Մինասյանին տուժողի ներկայացուցիչ ճանաչելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, հետնաբար վճռաբեկության կարգով բողոքարկելու իրավունք չուներ:

Վերոշարադրյալի հիման վրա դիմողների ներկայացուցիչ Գ.Ավետիսյանը խնդրել է ամբաստանյալ Գ.Մուրադյանի պաշտպան Լ.Ապանյանի վճռաբեկ բողոքը թողնել առանց քննության կամ մերժել այն վարույթ ընդունելը:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

9. Նախաքննության մարմնի կողմից Գրիշա Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, ռր. «(...) ՐԵ)ու, 2002 թվականի նոյեմբերի 27-ից մինչն 2014 թվականի հունիսի Չե րնկած ժամանակահատվածում զբաղեցնելով ՀՀ բնապահպանության նախարարության ջրային ոնաարաների կառավարման գործակալության ջրօգտագործմուն թույլմվությունների բաժնի պերի պաշտոնը, հանդիսանալով մշտական հիմունքներով 60տնօրինչական-կառավարչական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնավպաւր անձ, անձնական շահագրգովածությամի ն խմբային շահերից ելնելով իր պաշտոննական դիրքն օգտագործել է ծառայության շահերին հակառակ ն չի կատարել ծառայողաւկաւն պարտաւկանությունները, որի հետնանքով «Իրատեդ» սահմանափաեաւկ պատասխանատվությամըբ ընկերությաւն իրավունքներին

9

ն օրինական շահերին պատճառվել է անզգուշությամբ ծանր հետնանքներ առաջացրած էական վնաս (...)»՛:

10. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 13ի

արձանագրային որոշմամբ Գ.Ավետիսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, ն «Էրստե)» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրեն Ս.Մինասյանը ճանաչվել է որպես տուժողի ներկայացուցիչ այն հիմնավորմամբ, որ կազմակերպության տնօրենի կողմից մեկ կամ մի քանի անգամ հարցաքննված լինելը չի կարող սահմանափակել վերջինիս իրավունքը` ներկայացնելու նշված ընկերության շահերը որպես տուժողի ներկայացուցիչ, ն նման որոշում կայացնելը չի կարող սահմանափակել պաշտպանության կողմի որնէ իրավունք կամ շահ:

10.1. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 13ի արձանագրային որոշմամբ դիմողների ներկայացուցչի միջնորդությունը՝ «Ֆենհալ» ն «Լայթէկո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններին տվյալ քրեական գործով տուժող ճանաչելու մասին մերժվել է՝ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանի փաստական նկարագրի մեջ վերոնշյալ

ընկերություններին վնաս պատճառելու վերաբերյալ ձնակերպում առկա չլինելու պատճառաբանությամբ::

1. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 9-ի որոշման համաձայն՝ «(..) Սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում անդրադառնալ այն հարցին, թե տուժող ճանաչելու կամ տուժող ճանաչելը մերժելու մասին առաջին ատյանի դատարեւնի որոշումը վերաքննության կարգով բողոքարկման ենթակա է, թն ոչ:

(.-.)

Վերոհիշյալ իրավական նորմերի, ինչպես նան Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո անդրադառնալով Երնաւն քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ավտյանի դատարանի 2022թ. 7 Տե՛ս քրեական գործի հավելված, հատոր 2-րդ, թերթեր 43-46:

3 Տես քրեական գործի հավելված, հատոր 2-րդ, 2022 թվականի հունվարի 13-ի դատական նիստի արձանագրությունը, թերթեր 55-59:

10

հունվարի 1-ի արձանագրային որոշմանը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն ենթակա է վերաքննության կարգով բողոքարկման:

(.-.)

Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ Երնան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի վարույթում: գտնվող՝ Գրիշա Հայկազի Մուրադյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 508-րդ հոդվածի 2րդ մասով թիվ ԵԴ/0346/01/20 քրեական գործով՝ «Էրստեղ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Սահակ Մինասյանը, «Լայթիկ» ՍՊ ընկերության փնօրեն Գնորգ Գասպարյանը, «Ֆենհալ» ՍՊ ընկերության տնօրեն Արա Գրիգորյանը ն նրանց ներկայացուցիչ Գագիկ Ավետիսյանը միջնորդություւ են ներկայացրել` «Էրարեդ» ՍՊ ընկերությանը, «Լայթէկո» ՍՊ ընկերությանը ն «Ֆենհալ» ՍՊ ընկերությանը մտւժողներ ե քաղաքացիական հայցվորներ ճանաչելու, Սահակ Մինասյանին «Էրստեղ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ ճանաչելու Գնորգ Գասպարյանին «Լայթէկո» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ ճանաչելու, իսկ Արա Գրիգորյանին «Ֆենհալ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ ճանաչելու մասին:

Երեան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ավտյեունի դատարանի 2022թ. հունվարի 13-ի դատական նիարում` արձանագրային որոշմամբ` Սահակ Մինասյանը ներգրավվել Լէ որպես տուժող «Էրարեպ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ: Իսկ միջնորդությունը` «Լայթէկո» ՍՊ ընկերությանը ն «Ֆենհալ» ՍՊ ընկերությանը տուժողներ ն քաղաքացիական հայցվորներ ճանաչելու, Գնորգ Գասպարյանին «Լայթէկո» ՍՊ ընկեյության ներկայացուցիչ ճանաչելու, ն Արա, Գրիգորյանին «Ֆենհալ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ ճանաչելու մասով, մերժվել է:

Վերաքննիչ դատարանում դավաւկան վերանայման առարկան

սահմանափակվում է միայն առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտերի օրինականության ն հիմնավորվածության սվաուզմեւմբ:

Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն դեպքում առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոհիշյալ միջնորդության վերաբերյալ արձանագրային որոշում կայացնելու հանգամաւնքն օրյեկտիվորեն սահմանափակում է Վերաքննիչ

1

դափարանի հնարավորությունը՝ լիարժեք դատական ավսսգման ենթարկելու բողոքարկվող դավաւկան սւկտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը:

Հիմք ընդունելով վերոգրյալը Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ չի համարում քննության առնել բողոքաբերների ներկայացված, վերաքննիչ հոոքնելում շարադրված՝ իրավունքի նորմերի ենթադրյալ իւախվումների վերաբերյալ փաստարկները: Դրանց հնարավոր կլինի անդրադառնալ միայն սույն որոշմաւն մեջ արձանագրված դատավարական իրավունքի խախտումը վերացնելուց հետո:

Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առաջին ատյանի դատարանը այն գործով դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջների խախտում, ինչն իր բնույթով էական է ն ՀՀ քրեական դատավարությաւն օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի համաձայն` հիմք է դափական ակտը բեկանելու համար: (...)»':

Վճոաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

12. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջե բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչա՞փ է արդյոք Առաջին ատյանի դատարանի՝ դատաքննության փուլում տուժողի ներկայացուցիչ ճանաչելու մասին որոշումը վերաքննության կարգով բողոքարկման ենթակա լինելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունը:

3. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376 հոդվածի համաձայն՝ «Վերաքննության կարգով բողոքարկման ենթակա են՝

1/առաջին ատյանի դատարանների՝ գործն ըսփ էության լուծող օրինական ուժի մեջ չմտած դատական ակտերը.

2) առաջին ատյանի դատարանների` գործն րար էության լուծող օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտերն այն բացառիկ դեպքերում, երբ գործի նախորդ դատական քննության ընթացքում թույլ են տրվել նյութեւկան կամ դատավարական Հ Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթեր 143-158:

12

իրավունքի այնպիսի հիմնարար խախտումներ, որոնց արդյունքում, ընդունված դատական ակտր խաթարում է արդարադատության բուն էությունը.

2.1) առաջին ատյանի դատաւլրաւնների՝ գործն րար էության լուծող օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտերի նոր երնան եկած կամ նոր հանգամանքներով.

Յ առաջին ատյանի դատարանների՝ գործով վարույթը կասեցնելու որոշումները.

4) առաջին ատյանի դատարանների` կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու փոփոխելու կամ վերացնելու ասն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում: խուզարկության, առգրավման, բժշկական հաստավմությունում անձանց տեղավորմաւն, ինչպես նան նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների, փոտատային, հեռագրական ն այլ հաղորդումների գաղփնիության իրավունքի սահմանափակման, կասկածյալի կամ մեղադրյալի կարգավիճակ ունեցող աշխատողի լիազորությունների կասեցման վերաբերյալ որոշման

իրավաչափությունը հաարավելու մասին որոշումները.

41) առաջին ատյանի դափարանի՝ համագործակցության վարույթով դատաքննությունը հատուկ կարգով անցկացնելը մերժելու ն գործի քննությունն ընդհանուր կարգով շարունակելու մեւսին որոշումը.

4.2) առաջին ափյանի դատարանի` հեռակա կարգով դատական քննություն իրականացնելը մերժելու մասին որոշումը.

5) առաջին ատյանի դատարանի՝ հեփաքննության մարմնի աշխատակցի, քննիչի, դատախազի, օպերատիվ-հետայխուզական գործողություններ իրականացնող մարմինների որոշումների ն գործողությունների (անգործության) դեմ բողոքների կապակցությաւմը կայացված որոշումները.

6) հանձնման մասին դաւտարունի որոշումները.

7) սույն օրենսգրքի 49 գլխով նախատեսված հարցերի կապակցությամը դատարաունի կայացրած որոշումները.

8) սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ այլ դատական ակտեր»:

14. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի ինչպես մեջբերված, այնպես էլ որնէ այլ հոդվածով դատական քննության

13

փուլում կայացված՝ տուժողի ներկայացուցիչ ճանաչելու միջնորդությունը բավարարելու մասին որոշումների վերաքննության կարգով բողոքարկման հնարավորություն նախատեսված չէ:

Կիրառելով մեկնաբանման 6:թ725510ո սոււջ կանոնը, որի համաձայն` սպառիչ ցանկում որնէ տարը չներառելը պետք է մեկնաբանել դրա բացառման իմաստով, Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ դատական քննության ընթացքում տուժողի ներկայացուցիչ ճանաչելու միջնորդությունը բավարարելու մասին առաջին ատյանի դատարանի որոշումն ինքնին վերաքննության կարգով բողոքարկելու հնարավորություն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը չի նախատեսում, այսինքն՝ այդ որոշումը վերաքննիչ բողոքարկման ենթակա չէ:

14.1. Ընդ որում, հարկ է նկատել, որ վերոնշյալ դիրքորոշումը բխում է նան 2021 թվականի հունիսի 30-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի կարգավորումներից: ։-Մասնավորապես, ՀՀ քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի 352րդ հոդվածը, սահմանելով դատական վերանայման

կառուցակարգերը ն դրանցում ընդգրկված բողոքարկման ենթակա դատական ակտերի շրջանակը, դատական քննության փուլում տուժողի ներկայացուցիչ ճանաչելու վերաբերյալ կայացված որոշման բողոքարկման հնարավորություն չի նախատեսում այդպիսով պահպանելով վերոնշյալ որոշումների վերաքննիչ բողոքարկման առարկա չհանդիսանալու մոտեցումը:

14.2. Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ Վճռաբեկ դատարանի Մարետա Անտոնյանի գործով» արտահայտված իրավական դիրքորոշումները սույն դեպքում կիրառելի չեն, քանի որ դրանք վերաբերում են տուժող (տուժողի իրավահաջորդ) ճանաչելը մերժելու մասին որոշման բողոքարկման հնարավորությանը:

15. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից հետնում է, որ՝

- Առաջին ատյանի դատարանը դատական քննության ընթացքում 2022 թվականի հունվարի 13-ի արձանագրային որոշմամբ դիմողների ներկայացուցիչ 5 Տես Վճռաբեկ դատարանի` Մարետա Անխտրոնյանի գործով 2019 թվականի նոյեմբերի 7-ի թիվ ԵՇԴ/0010/01/17 որոշումը:

14

Գ.Ավետիսյանի միջնորդություն, բավարարել է ն «Էրստեդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրեն Սահակ Մինասյանին ճանաչել է տուժողի ներկայացուցիչ,

- Վերաքննիչ դատարանը, 2022 թվականի մարտի 9-ին քննության առնելով նան վերը նշված որոշման դեմ ամբաստանյալ Գ.Մուրադյանի պաշտպան Լ.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքը, բեկանել է ստորադաս դատարանի որոշումը ն գործն ուղարկել նոր քննության՛:

16. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 13-142րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննի. դատարանը, անտեսելով, որ տուժողի ներկայացուցիչ ճանաչելու միջնորդություն, բավարարելու մասին դատական քննության փուլում կայացված Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը վերաքննության կարգով բողոքարկելու հնարավորություն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը չի նախատեսում, ամբաստանյալ Գ.Մուրադյանի պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական ստուգման է ենթարկել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 13-ի արձանագրային որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը:

17. Ամփոփելով վերոգրյալը Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից «Էրստեդ» սահմանափակ

պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրեն Ս.Մինասյանին տուժողի ներկայացուցիչ ճանաչելու միջնորդությունն դատական քննության փուլում բավարարելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի արձանագրային որոշման դեմ ներկայացված վերաքննիչ բողոքը վերաքննության կարգով քննության առնելն իրավաչափ չէ:

6 Տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը:

7 Տե'ս սույն որոշման 11-րդ կետը:

15

18. Նման պայմաններում Վճռաբեկ դատարանը բողոքաբեր Լ.Ասլանյանի՝ սույն որոշման 6.1րդ կետում նշված փաստարկներին անդրադառնալն առարկայազուրկ է համարում:

18.1. Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքն օրենքով սահմանված ժամկետի խախտմամբ ներկայացված լինելու վերաբերյալ դիմողների ն նրանց ներկայացուցիչ Գ.Ավետիսյանի՝ սույն որոշման 7.2-րդ կետում նշված փաստարկին, ապա Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ այն անհիմն է: Մասնավորապես, սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 13ի արձանագրային որոշման դեմ վերաքննիչ բողոքը պաշտպան Լ.Ասլանյանը ներկայացրել է 2022 թվականի հունվարի 24-ին: (հունվարի 23-ը եղել է ոչ աշխատանքային օր)՝ բողոքարկման տասնօրյա ժամկետի պահպանմամբ:

19. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավոր է արդյոք Առաջին ատյանի դատարանի արձանագրային որոշումները բեկանելու ն գործը նույն դատարան նոր քննության ուղարկելու մասին Վերաքննիչ դատարանի որոշումը:

20. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն «Գործի քննություն, դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկազտմամի ն միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրաւն մեղադրանք է առաջադրվել»:

Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքում մշտապես ընդգծել է, որ. «(.) 1Ընդհանուն կանոնի համաձայն գործի դատական քննությունը սահմանափակված է մեղադրանքի այն ծավալով որն առաջադրվել է ամբաստանյալին (..): Հիշյալ կանոնից բացառություն են մեղադրողի կողմից մեղադրանքը փոփոխելու կամ լրացնելու դեպքեր, որոնց կառուցակարգը նախատեսված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիքի 309.ԷԼրդ հոդվածով: Հեփնաբար բոլոր այն դեպքերու, երբ բացակայում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.Լրդ հոդվածով նախատեսված ըացառության 8 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթ 124։

16

կանոնը, պետք է գործի ընդհանուր կանոնը, որից ցանկացած շեղում կհանգեցնի ամբապրաւնյալի, արդար դատաքննության իրավունքի, հետնարար՝ օրինականության սկզբունքի խախպման (...)»7:

20.1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Այն բոլոր հարցերի առթիվ, որոնք լուծվում են դատարանի կողմից դատական քննության ժամանակ, դատարանը որոշումներ է կայացնում:

2. Գործը լրացուցիչ քննության ուղարկելու կարճելու կամ կասեցնելու, խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու, բացարկների, փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումները դատարանը կայացնում է խորհրդակցական սենյակում ն դրանք պերք է շարադրված լինեն առանձին փաարաթղթերի ձնով սվտրագրված դատարանի ամբողջ կազմի կողմից:

3. Մյուս բոլոր որոշումները դատարանի հայեցողությաւմը կարող են կայացվել կամ վերոհիշյալ կարգով, կամ տեղում դատավորների խորհրդակցելուց հեվստ՝ որոշումը մվփցնելով դատական նիարի արձանագրության մեջ:

4. Դատական քննության ժամանակ դատարանի կայացրած որոշումները հրապարակվում են»:

ՃՇՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի համաձայն` «(...)

2. Դատարանի դատավճիոն օրինական է, եթե այն կայացվել է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության, այն օրենսգրքի ն այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնց նորմերը կիրառվում են վվյալ քրեական գործը լուծելիս:

(-)

41 Դատարանի դատավճիոր պեյլք է լինի պատճառաբանված:

Պատճառարանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետրնությունները ն որոշումները»:

» Տես, ուաքոնչ ոաոմչ Վճռաբեկ դատարանի` Էդուարդ Նագդալյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0108/01/14 որոշման 19-րդ կետը:

17

Նույն օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտր կայացնում է սույն օրենսգրքով սահմանված ընդհանուր կանոններով (...)»:

2. Դատական ակտի պատճառաբանվածության չափանիշի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքում մշտապես ընդգծել է, որ դատական ակտերի պատճառաբանման պահանջը ոչ միայն արդարացիության կարնոր բաղադրատարր է, այն անձի արդար դատաքննության իրավունքի արդյունավետ իրացման կարնոր երաշխիք, ինչը դատավարության մասնակիցներին պաշտպանում է կամայականություններից:

Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետնության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս, ն միննույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության ն հիմնավորվածության ստուգման համար: Քրեական դատավարության ցանկացած փուլում դատարանի կողմից չհիմնավորված, չպատճառաբանված (կամ ոչ պատշաճ պատճառաբանված) որոշումների կայացումն անընդունելի է":

211. Վճռաբեկ դատարանը Իրիկ Մարգարյանի գործով արձանագրել է, որ դատական ակտի պատճառաբանվածության չափանիշը վերաբերելի է նան վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացվող դատական ակտերին: Հետնաբար, յուրաքանչյուր դեպքում դատական ակտ կայացնելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե ինչու է եկել այս կամ այն հետնության, ն որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս:

Դատական ակտին ներկայացվող պահանջների առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքում մշտապես ընդգծել է, որ դատարանի 6 Տե՛ս, տամռլ ուսում, Վճռաբեկ դատարանի՝ Ֆրունզիկ Գալարյանի գործով 2010 թվականի մարտի 26ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09, Գնորգ Խնուսյանի գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18ի թիվ ԵԷԴ/0030/01/12, Արսեն Մակարյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0016/11/15, Արամայիս Հակոբյանի գործով 2016 թվականի հունիսի 24ի թիվ ԵԿԴ/0224/01/14, Մարւրուն Հակոբյանի գործով 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԱՐԴ1/0005/11/16, Արարսոր Սարգսյանի գործով 2019 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ԵԱԴԴ/0005/01/17 որոշումները:

» Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Էրիկ Մարգարյանի գործով 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ՍԴ3/0045/01/13 որոշման 13-րդ կետը:

18

պատճառաբանությունները ոջ միայն պետք է կառուցվեն տրամաբանորեն կապված ն գործի փաստական հանգամանքներից բխող հստակ, որոշակի ն համոզիչ հետնությունների վրա, այլն դատական ակտի կառուցվածքային տարբեր մասերում արված դատողությունները պետք է համապատասխանեն միմյանց, ունենան ներքին միասնություն ն տրամաբանական կապ: Դատական ակտում պետք է բացառվեն ներքին հակասությունները, իրարամերժ դատողությունները, քանի որ հակառակ դեպքում այդպիսի դատական ակտի տրամաբանությունը կխարխլվի, իսկ քրեական դատավարության խնդիրները չեն իրագործվի՞:

22. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ Գ.Մուրադյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա, 2002 թվականի նոյեմբերի 27-ից մինչն 2014 թվականի հունիսի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում զբաղեցնելով ՀՀ բնապահպանության նախարարության ջրային ռեսուրսների կառավարման գործակալության ջրօգտագործման թույլտվությունների բաժնի պետի պաշտոնը, հանդիսանալով մշտական հիմունքներով տնօրինչական-կառավարչաական գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, անձնական շահագրգովածությամբ ն խմբային շահերից ելնելով՝ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործել է ծառայության շահերին հակառակ ն չի կատարել ծառայողական պարտականությունները, որի հետնանքով «Էրստեդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության իրավունքներին ն օրինական շահերին պատճառվել է անզգուշությամբ ծանըր հետնանքներ առաջացրած էական վնաս::

Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում դիմողների ներկայացուցիչ Գ.Ավետիսյանը միջնորդություն է ներկայացրել «Ֆենհալ» ն «ԼայթԷկո» ՍՊ ընկերություններին գործով տուժող ճանաչելու վերաբերյալ, որն Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 13-ի արձանագրային որոշմամբ մերժվել է այն ռ Տե՛ս, ռամոկջ ուռում Վճռաբեկ դատարանի՝ Գեղամ Ղազարյանի գործով 2012 թվականի մարտի 30-ի թիվ ԱՐԴ/0121/01/1, Աննա Հարությունյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի Լի թիվ ԵՇԴ/0110/0111, Արթուր Մադոյանի գործով 2016 թվականի նոյեմբերի Լի թիվ ԵԿԴ/0303/01/15 որոշումները:

5 Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

19

պատճառաբանությամբ,։ որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի փաստական նկարագրի մեջ ենթադրյալ հանցանքի կատարմամբ նշված կազմակերպություններին վնաս պատճառելու մասին ձնակերպում առկա չէ":

Վերաքննիչ դատարանը, բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը ն գործն ուղարկելով նույն դատարան նոր քննության, արձանագրել է, որ սույն դեպքում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից վերոհիշյալ միջնորդության վերաբերյալ արձանագրային որոշում կայացնելու հանգամանքն օբյեկտիվորեն սահմանափակում է «Վերաքննիչ դատարանի հնարավորությունը լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի

օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը»:

23. Սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով 2021Լրդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը նախնառաջ փաստում է, որ Գ.Մուրադյանին առաջադրված մեղադրանքի փաստական նկարագրի՞ պայմաններում հիմնավոր է Առաջին ատյանի դատարանի այն հետնությունը, որ Գ.Մուրադյանի մեղադրանքի փաստական նկարագրի մեջ «Ֆենհալ» ն «Լայթէկո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ

ընկերություններին վնաս պատճառելու դրվագների վերաբերյալ ձնակերպում առկա չէ, հետնաբար նշված ընկերությունները գործի դատական քննության փուլում չէին կարող քրեական գործով տուժողներ ճանաչվել, քանի դեռ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.-րդ հոդվածով նախատեսված կարգով չէր փոփոխվել ն չէր լրացվել":

Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի վերլուծութան հիման վրա փաստում է, որ քրեադատավարական օրենսդրութամբ սահմանված է դատական քննության Կ Տե՛ս սույն որոշման 10.1-րդ կետը:

5 Տե'ս սույն որոշման 11-րդ կետը:

6 Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

7 Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Գրիշա Մուրադյանի գործով 2022 թվականի ապրիլի 4-ի թիվ ԵԴ/0346/01/20 որոշումը:

20

ժամանակ լուծվող հարցերի կապակցությամբ դատարանի կողմից որոշումների կայացման երկու կարգ. կամ դատարանը որոշում է կայացնում առանձին փաստաթղթի ձնով՝ խորհրդակցական սենյակում, կամ որոշումը կայացնում է դատական նիստի ընթացքում՝ այն ներառելով դատական նիստի արձանագրության մեջ: Ընդ որում, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 2-րդ մասում օրենսդիրը սպառիչ ամրագրել է այն որոշումների ցանկը, որոնք կարող են կայացվել միայն խորհրդակցական սենյակում՝ շարադրված առանձին փաստաթղթի ձնով՝ մյուս բոլոր որոշումները խորհրդակցական սենյակում կամ տեղում՝ դատական նիստի ընթացքում կայացնելու կարգի ընտրությունը թողնելով դատարանի հայեցողությանը: Սույն գործի ուսումնասիրությունից երնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է տուժող ճանաչելու միջնորդությունը մերժելու մասին որոշում, որը ներառված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 2-րդ մասում: Այսինքն՝ նշված միջնորդության վերաբերյալ արձանագրային որոշում կայացնելով ն այն դատական նիստի ընթացքում պատճառաբանելով՝ Առաջին ատյանի դատարանն օգտվել է օրենսդրորեն իրեն վերապահված հայեցողությունից ն որնէ խախտում թույլ չի տվել: Հետնաբար, նման պայմաններում սահմանափակված չի եղել Վերաքննիչ դատարանի հնարավորությունը՝ լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի

օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը՝ անկախ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշումն առանձին փաստաթղթի ձնով կայացված չլինելու հանգամանքից:

24. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի արձանագրային որոշումը բեկանելու ն գործը նույն դատարան նոր քննության ուղարկելու մասին Վերաքննիչ դատարանի որոշումը հիմնավոր չէ:

25. Ամփոփելով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի պահանջների խախտումներ, որոնք իրենց բնույթով էական են, քանի որ ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ն, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի, հիմք են ստորադաս դատարանի դատական ակտը

21

բեկանելու համար: Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ «Էրստե)» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրեն Ս.Մինասյանին տուժողի ներկայացուցիչ ճանաչելու միջնորդությունը բավարարելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի որոշումն այնքանով, որքանով վերաքննիչ բողոքարկման ենթակա չէր, իսկ «Ֆենհա» ն «Լայթէկո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների ներկայացուցչի միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ` Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը նշված ընկերություններին որպես տուժող չճանաձելու մասին, օրինական է, հիմնավորված ն պատճառաբանված, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուստի անհրաժեշտ է օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 13-ի արձանագրային որոշումներին՝ հիմք ընդունելով սույն որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

26. Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ, 11Լրդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ, 43-րդ, 3611, 403-406-րդ, 415.1, 418.1, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

1. Վճռաբեկ բողոքները բավարարել մասնակիորեն: Ամբաստանյալ Գրիշա Հայկազի Մուրադյանի գործով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 9-ի որոշումը բեկանել ն օրինական ուժ տալ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի` «Էրստեդ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրեն Սահակ Մինասյանին տուժողի ներկայացուցիչ ճանաչելու մասին միջնորդությունը բավարարելու ն «Ֆենհալ» ն «Լայթէկո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններին տուժող ճանաչելու միջնորդությունը մերժելու մասին 2022 թվականի հունվարի 18-ի

22

արձանագրային որոշումներին՝ հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամ