Գալստյան — ԵԷԴ/0011/01/17

ԵԷԴ/0011/01/17

ո...

ՈՅ.

(ոլ

ՄՐՏ

) ԱԱԻՄՈ2 ջ)

Խա Ա ՆՅՅ2

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

2023 թվականի փետրվարի 15-ին ք.Երնանում

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ նան Վճռաբեկ դատարան)

նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննութան առնելով Անդրանիկ Մնացականի Գալստյանի պաշտպան Ա.Զեյնալյանի՝ նոր հանգամանքի հիմքով բերված վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2016 թվականի օգոստոսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Էրեբունի ն Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում հարուցվել է թիվ

2

12141416 քրեական գործը՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 118-րդ հոդվածի հատկանիշներով:

Նախաքննության մարմնի՝ 2017 թվականի հունվարի 3-ի որոշմամբ Անդրանիկ Մնացականի Գալստյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:

Նախաքննության մարմնի՝ 2017 թվականի հունվարի 3-ի որոշմամբ Անդրանիկ Մնացականի Գալստյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:

207 թվականի փետրվարի 2Լին թիվ 12141416 քրեական գործը

մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երնան քաղաքի Էրեբունի ն Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ՝ նան Առաջին ատյանի դատարան):

2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի հուլիսի 20-ի դատավճռով Անդրանիկ Մնացականի Գալստյանը, Հայկ Սարգսի Հովհաննիսյանը, Արմեն Սարիբեկի Հայրապետյանը ն Արտյոմ Գագիկի Հայրապետյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով ճանաչվել են անմեղ ն արդարացվել:

Տուժող Արման Սաղաթելյանի քաղաքացիական հայցը մերժվել է՝ անհիմն լինելու պատճառաբանությամբ:

3. ՇԸ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝` Վերաքննիչ դատարան|՝ 2019 թվականի մայիսի 27-ի որոշմամբ մեղադրող Վ.Դոլմազյանի ն տուժողի ներկայացուցիչներ Ա.Ղարագյողյանի ն Ի.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարվել են մասնակիորեն, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի հուլիսի 20-ի դատավճիռը բեկանվել ն փոփոխվել է.

ամբաստանյալներ Անդրանիկ Գալստյանը, Հայկ Հովհաննիսյանը, Արմեն Հայրապետյանը ն Արտյոմ Հայրապետյանը մեղավոր են ճանաչվել ՀՀ քրեական

3

օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով ն վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով ազատվել են քրեական պատասխանատվությունից:

Տուժող Ա.Սաղաթելյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության:

4. Վճռաբեկ դատարանը 2019 թվականի նոյեմբերի 15ի որոշմամբ ամբաստանյալներ Ա.Գալստյանի, Հ.Հովհաննիսյանի, Ա.Ս.Հայրապետյանի, Ա.Գ.Հայրապետյանի պաշտպան Ա.Թամրազյանի ն տուժող Ա.Սաղաթելյանի ներկայացուցիչ Ի.Ավագյանի բողոքները վարույթ ընդունելը մերժել է:

5. Ա. Գալստյանը 2020 թվականի մայիսի 18ին դիմե է ՀՀ

Սահմանադրական դատարան՝ վիճարկելով կիրառման ենթակա դրույթների՝ 1998 թվականի հուլիսի Լին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ նան` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 397-րդ հոդվածի 2-րդ մասի ն 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը:

6. ՇԸ Սահմանադրական դատարանի՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 17-ի թիվ ՍԴՈՂՎՑ59 որոշմամբ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված իրավակարգավորումը ճանաչվել է Սահմանադրությանը համապատասխան՝ այնպիսի մեկնաբանությամբ, համաձան որի նշված դրույթով նախատեսված լիազորությունն

իրականացնելիս վերաքննի դատարանը պետք է ապահովի անձճի՝

մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի արդյունավետ իրացման իրավական հնարավորություն: Նույն որոշմամբ «Անդրանիկ Գալստյանի դիմումի հիման վրա՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի Լին մասի, 397-րդ հոդվածի 2-րդ ն 4142-րդ հոդվածի 1Լին մասերի՝ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը որոշելու վերաբերյալ» գործի վարույթը՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1Լին ն 4142-րդ հոդվածի 1-ին մասերով, կարճվել է: Նույն որոշմամբ փաստվել է, որ դիմողի նկատմամբ կայացված վերջնական դատական ակտը նոր հանգամանքի ի հայտ գալու հիմքով ենթակա է վերանայման՝ օրենքով սահմանված կարգով, քանի որ

4

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 2-րդ մասը դիմողի նկատմամբ կիրառվլ է սոյն որոշման առաջին կետում տրված

մեկնաբանությունից տարբերվող մեկնաբանությամբ:

7. ՇԸ Սահմանադրական դատարանի՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 17-ի թիվ ՍԴՈ-559 որոշումը որպես նոր հանգամանք վկայակոչելով՝ Ա.Գալստյանի պաշտպան Ա.Զեյնալյանը բողոք է ներկայացրել Վճռաբեկ դատարան:

8. 2021 թվականի հունիսի 1Լին Վճռաբեկ դատարանը որոշում է կայացրել նոր հանգամանքի հիմքով վերանայման վարույթ հարուցելու ն ներկայացված բողոքը Վճռաբեկ դատարանի վարույթ ընդունելու մասին: Վճռաբեկ դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 3-ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

9. Բողոքաբերը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սահմաններում, հետնաբար, Վերաքննիչ դատարանը չպետք է իրավասու լինի դուրս գալ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սահմաններից ն սեփական նախաձեռնությամբ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը վերաորակի: Մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանը սեփական նախաձեռնությամբ վերաորակել է Ա.Գալստյանին առաջադրված մեղադրանքը՝ դրանով իսկ խախտելով նրա պաշտպանության իրավունքը Մասնավորապես, Վերաքննի, դատարանը Ա.Գալստյանին մեղսագրված արարքի իրավական գնահատականը փոխել է որոշման հրապարակման ժամանակ՝ այդպիսով անձին զրկելով մեղադրանքի դեմ արդյունավետ պաշտպանության իրավունքից:

' Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի՝ անցումային դրույթները կարգավորող 483- րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ Վճռաբեկ բողոքը քննվում է 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով:

5

10. Վերոշարադրյալի հիման վրա բողոքաբերը, վկայակոչելով ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 17-ի թիվ ՍԴՌ-1559 որոշումը, խնդրել է հարուցել նոր հանգամանքի հիմքով Վճռաբեկ դատարանի՝ 209 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշման վերանայման վարույթ, բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2019 թվականի մայիսի 27-ի որոշումը ն օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի հուլիսի 20-ի դատավճռին:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցոդ փաստական հանգամանքները.

1. Սոյն գործով Վերաքննի Օ։6դատարանն արձանագրել է. «(..) Նախաքննական մարմնի կողմից Անդրանիկ Գալարյանին, Հայկ

Հովհաննիսյանին, Արմեն Հայրապետյանին ն Արտյոմ Հայրապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3րդ մասի Լին կետով մեղադրանք Լ առաջադրվել այն բանի համար, որ 2016 թվականի օգոատոսի 9-ին ժամը 22-ի սահմաններում, գործով փուժող Արման Սաղաթեյանը կնոջ Անժելա Մանջիկյանի հետ զբոսնել է Երնանի Ջրաշեն Լին փողոցով, իսկ նրանց անչափահաս որդին հասակակիցների հետ գտնվել է նույն փողոցի ներքնի հատվածում: Չռասած Զրաշեն Լին փողոցի խաչմերուկին նկատել են խաչմերուկից բարձր արագությամբ դեպի իրենց ուղղությամբ ընթացող, ամբաստանյալ Անդրանիկ Գալարյանի վարած ավտոմեքենան: Տուժող Ա.Սաղաթելյանն անհանգատացած լինելով այն հանգամանքից, որ որդին հարնանությամի բնակվող երեխաների հետ գտնվում է փողոցի ներքնի հատվածում, գոռալով ն ձեռքի շարժումով փորձել է կանգնեցնել մեքենան, որպեսզի վարորդին զգուշացնի, որ մեքենան դանդաղ վարի, քանի որ փողոցի ներքնի հատվածում երեխաներ են խաղում: Նույն պահին ամբասվանյալ Ա.Գալարյանը թիվ 21 տան դիմաց ավտոմեքենան կայանելուց հետո, ուղնոր, գործով մյուս ամրաարանյալ Հայկ Հովհաննիսյանի հետ իջել են մեքենայից ն ավտոմեքենան արագ վարելու համար դիտողության արժանանալու չնչին առիթն օգվագործելով, նույն վայրում գտնվող իրենց մտերիմներ, գործով

6

ամբաստանյալներ Արտյոմ Հայրապետյանի, Արմեն Հայրապետյանի ն ինքնությունը չպարզված այլ անձանց հեր, բարոյականության ն իրավական նորմերով իրենց կաշկանդված չլինելու հանգամանքը ցուցադրելով, շրջապավփ նկատմամբ իրենց գերազանցությունն ընդգծելով, դիվավորությամբ կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը ն բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսնորելով հասարակության նկատմամբ տնական ժամանակ սեռական բնույթի հայհոյանքներ են տվել ն րոնություն գործադրել տուժող Ա.Սաղաթելյանի նկատմամբ, այն է ձեռքերով ն ոտքերով րազմաթիվ հարվածներ են հասցրել նրա մարմնի տարբեր մասերին, դիտավորությամբ վերջինիս պատճառել կրծքավանդակի բութ վնասվածքի, ձախ ուրնաթաթի ներբանային մաւկերեսի սալջարդ վերքի, ձախ արբունքի 15-ի դրսային մակերեսի, ձախ ծնկային առաջային մակերեսի, ձախ բազկի արորին երրորդականի հետին մակերեսի, ձախ արմնկային հետին մակերեսի, աջ արմնկային հետին մակերեսի, աջ սրունք-թաթային հողի դրսային մակերեսի, աջ ուսաւգովմւ հետին մակերեսի, ձախ ակնակապճի դրսային անկյան շրջանի, ձախ բազկի արորին երրորդականի հետին մակերեսի, ձախ արմնկահողի ն վերակնակապճային շրջանի արյունազեղումների ձեռվ առողջության թեթն վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ: Նույն ժամանակ Արման Սաղաթելյաւնի կինը, գործով վկա Ա.Մանջիկյանը, գետնին ընկած ամուսնուն պաշտպանելու ն նրա. հետագաւ ծեծր կանխելու նպավաւկով, մոտեցել է ամրբաարանյալ Ա. Գալարյանին ն պահանջելով դադարեցնել բոնությունը, երկու անգամ ապտակել է վերջինիս: Ընդհանուր իրավասությաւն առաջին ատյանի դատարանը (այսուհեվ դավարան) եզրահանգել է, որ նախաքննական մարմինը Անդրանիկ Մնացականի Գալափյանի, Հայկ Սարգսի Հովհաննիսյանի, Արտյոմ Գագիկի Հայրապերյանի ն Արմեն Սարիբեկի Հայրապետյանի գործողությունների ամբողջական վերլուծության ն արարքի հանցակազմի հիմնավորող բավարար ապացույցների բացակայության արդյունքում հանգել է սխալ իրավական դիրքորոշման ն վերջիններիս անհիմն մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3րդ

7

մասի Էին կետով մի խումբ անձանց կողմից խուլիգանություն կատարելու համար:

(.-.)

Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանն ամրաարանյալներ Ա.Գալարյանի, Հ.Հովհաննիսյանի, Ա.Հայրապետյանի ն Ա. Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3րդ մասի Լին կետով արադարացման դատական ակվմ. կայացնելու հարցում հանգել է ոչ ճիշտ եզրակացության, առանց քննարկման առարկա դարձնելու վերջիններիս արարքներում ՀՀ քրեական օրենսգիրքի Արդ հոդվածով նախատեսված այլ հանցակազմի առկայության կամ բացսւկայության հարցը:

(-.)

Ամբաստանյալներ Ա.Գալափյանի, Հ.Հովհաննիսյանի, Արտյոմ ն Արմեն Հայրապետյանների կողմից (առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում) խուլիգանական գործողություններ կատարելու առնչությամբ առկա է չփարատված կասկած, որպիսի հանգամանքը հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին »համապատասխան չի հաղթահարվել

դատաքննության ընթացքում, սակայն հիմնավորվել է, որ նրանք ծեծել են մտւժողին, նրա մարմնին ձեռքերով կամ ոտքերով բազմաթիվ հարվածներ հասցնելով, հետնաբար նրանց արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կեպից պետք է վերաորակվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի Արդ հոդվածով, ինչը չի արվղ: Վերոգրյալի հաշվառմամբ, վերաքննիչ դատարունր հանգում է այն հետնության, որ այդ առումով գործով ձեռք բերված փաստական փվյալներն իրենց համակցությամի բավարար են հիմնավոր կասակածից վեր ապացուցողակաւն չափաւնիշին համապատասխան հիմնավոր հեզության հանգելու այն մասին, որ քննարկվող դեպքում, ամբաստանյալներ Ա.Գալատյանի, Հ.Հովհաննիսյանի, Արտյոմ ն Արմեն Հայրապետյանների արարքներում առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1Ա8րդ հոդվածով

նախատեսված հանցակազմ:

8

Որպիսի պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ավփյանի դատարանը սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել դատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտում, որր ազդել է սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ինչն իր հերթին հանգեցրկլ է նյութական իրավունքի խախվպման (...»-:

12. ՀԸ Սահմանադրական դատարանը 2020 թվականի նոյեմբերի 17-ի թիվ ՍԴՈ-1559 որոշմամբ արտահայտել է հետնյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) Ակներն է, որ վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմանների վերաբերյալ առկա օրենսդրական կարգավորումները, ինչպես նան դրանց վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի ներկայացրած իրավական

դիրքորոշումները հանգում են այն հետնության, որ վերաքննիչ դատարանը չի իրականացնում գործի րատ էության քննություն ն չի կարող դուրս գալ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սահմաններից, իսկ նշված կանոնից բացառություններ, նույնպես հստակ ամրագրված են

օրենսդրությամբ, որոնք բացառում են այլ հիմքերով վերաքննիչ րողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սաւհմաններից դուրս գալը:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սահմաններից դուրս չգալի կարնորվում է նան անկախ դատարանի կողմից գործի արդարացի՝ մրցակցության ն հավասարության ակզբունքների պահպանմամբ քննելու տեսանկյունից, որի րացակայությունը համահունչ չէր լինի դատական պաշտպանության ն արդար դատաքննության 6.սահմանադրական

իրավունքներին:

Վերոգրյալի հաշվառմամբ անդրադառնալով դիմողի կողմից վիճարկվող դրույթին` Սահմանադրական դափարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ այն սահմանում է վերաքննիչ դատարանի կողմից դատական ակտր վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սահմաններում վերանայելու պահանջը, որպիսի կարգավորումը համահունչ է ինչպես Սահմանադրությաւմիը, այնպես էլ՝ միջազգային իրավական ակտերով ամրագրված դավական պաշտպանության

2 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 6, թերթեր 1-61:

9

ն արդար դատաքննության սկզրունքներին, որպիսի դիրքորոշումը հիմնավորվում է վերոշարադրյալ մի շարք իրավական դիրքորոշումներով ն վերլուծությամբ:

Միննույն ժամանակ Սահմանադրական դատարանը գփնում է, որ

օրենադրությունը հանցագործության որակումը քրեական օրենքի այն հոդվածով վտվտխելը, որը պավասխանավվություն է նախավմաում: ավելի թեթն հանցագործության համար, հնարավորություն է վալիս վերաքննիչ ատյանին դուրս գալ վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սահմաններից, որպիսի կարգավորումն ուղղված է մեղադրյալի իրավունքների պաշտաանությանը` վերջինիս իրավական վիճակը բարելավելու ն արդարացի դարական ալտի առկայությունը ապահովելու միջոցով:

(-) Օրենսգրքի վիճարկվող նորմերը մեղադրանքից պաշտպանվելու, տվյալ դեպքում` փովտխված մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի վերաբերյալ Սահմանադրական դատարան, են ՄԻԵԴի արտահայտած

իրավական դիրքոլտշումների լույսի ներքո դիտարկելու արդյունքում Սահմանադրաւկան դատարանն արձանագրում է, որ նման դեպքում անձր պերք է ապահովվի մեղադրանքի թե՛ փաարական, թե՛ իրավական որակման վտվտխությունների վերաբերյալ անհրաժեշվւ ն ամբողջական

տեղեկաղտվությամը, ինչպես նան անձի համար պարք է ապահովել ողջամիտ ժամանակահատված վտվտխված մեղադրանքից ապաշվայանվելու դրա

վերաբերալ իբ դիրքորոշումները ` ներկայացեղու իրավական

հնարավորությամը»»:

Վճոաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եգրահանգումը.

13. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետնյալն է. արդյոք ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 17-ի թիվ ՄԴՈՂՎ»59 որոշումը հիմք է Վճռաբեկ դատարանի՝ 2019 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշումը վերանայելու համար:

5Տե՛ս ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 17-ի թիվ ՍԴՌ1559 որոշման 5:3-րդ ն 5.5- րդ կետերը:

10

14 ՀԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.-րդ հոդվածի

համաձայն՝ «մ. Նոր ներնան եկած կամ նոր հանգամանքներով վերանայման ենթակա է միայն օրինական ուժի մեջ մտած դաւտակաուն ակտը:

2. Նոր երնան եկած կամ նոր հանգամանքներով առաջին ատյանի

դատարանի դափտաւկան ակտր վերանայում է վերաքննիչ դատարանը, իսկ վերաքննիչ ն վճռաբեկ դատարանների դատական ակտեր վճռաբեկ

դատարանը»:

15. ՀԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.4րդ հոդվածի

համաձայն «. Նոր հանգամանքների հետնանքով դատական անտերը

վերանայվում են հետնյալ դեպքերում.

1) Հայաարանի Հանրապետության, սահմանադրական դատարանը տվյալ քրեական գործով դատարանի կիրառած օրենքի դրույթ, ճանաչել է Սահմանադրությանն հակատղ ն անվավեր կամ այն ճանաչել է

Սահմանադրությանը համապատասխանող, սակայն որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտելով դրա սահմանդրաիրավական բովանդակությունը՝ գտել 1, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ:

(.-.):

2. Սույն հոդվածի առաջին մասի Էին կեվմով| նախատեսված նոր հանգամանքը) հաստատված Ա համարվում համապատասխանարար

Հայաստանի Հանրապեվության սահմանադրական դատարանի որոշմամի (...) դրա) ուժի մեջ մտնելու պահից (..)»:

16. Մեջբերված նորմերի բովանդակությունից բխում է, որ նոր հանգամանքով դատական ակտի վերանայման հիմք է նան Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանի՝ ուժի մեջ մտած որոշումը, որով Սահմանադրական դատարանը տվյալ քրեական գործով դատարանի կիրառած օրենքի դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը

համապատասխանող, սակայն որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտելով դրա սահմանդրաիրավական բովանդակությունը՝ գտել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ:

11

17. Սույն գործի նյութերից երնում է, որ՝

- Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի հուլիսի 20-ի դատավճռով ամբաստանյալներ Անդրանիկ Գալստյանը, Հայկ Հովհաննիսյանը, Արմեն Հայրապետյանը ն Արտյոմ Հայրապետյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ճանաչվել են անմեղ ն արդարացվել,

- Նշված դատավճռի դեմ մեղադրող Վ.Դոլմազյանի ն տուժողի

ներկայացուցիչներ Ա.Ղարագյողյանի ն Ի.Ավագյանի վերաքննիչ բողոքները Վերաքննիչ դատարանը բավարարել է մասնակի, ամբաստանյալներ

Ա.Գալստյանին, Հ.Շովհաննիսյանին, Ա.Հայրապետյանին ն Ա.Հայրապետյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով ն վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով նրան`։` ազատել|Սլրլ քրեական պատասխանատվությունից»,

-` ԱԳայստյան՝ 2020 թվականի մայիսի 18ին դիմել է ՀՀ

Սահմանադրական դատարան` վիճարկելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 397-րդ հոդվածի 2-րդ ն 41412-րդ հոդվածի 1-ին մասի՝ ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը".

- ՇԸ Սահմանադրական դատարանը 2020 թվականի նոյեմբերի 17-ի թիվ ՍԴՈ-1559 որոշմամբ նշել է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397- րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված իրավակարգավորումը

համապատասխանում է Մահմանադրությանն այնպիսի մեկնաբանությամբ, համաձան որի նշված դրույթով նախատեսված լիազորությունն

իրականացնելիս վերաքննի դատարանը պետք է ապահովի անձճի՝

մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավունքի արդյունավետ իրացման իրավական հնարավորություն: Նույն որոշմամբ Սահմանադրական դատարանը փաստել է, որ դիմողի նկատմամբ կայացված վերջնական դատական ակտը նոր

հանգամանքի ի հայտ գալու հիմքով ենթակա է վերանայման՝ օրենքով սահմանված կարգով, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի

«Տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը:

5 Տե՛ս սույն որոշման 3-րդ ն 11-րդ կետերը:

6 Տե'ս սույն որոշման 5-րդ կետը:

12

397-րդ հոդվածի 2-րդ մասը դիմողի նկատմամբ կիրառվել է սույն որոշման առաջին կետում տրված մեկնաբանությունից տարբերվող մեկնաբանությամբ:

18. Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը Վճռաբեկ դատարանն

արձանագրում է, որ ՀՀ Սահմանադրական դատարանի` 2020 թվականի նոյեմբերի 17-ի թիվ ՍԴՈՎՑ59 որոշումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` 2019 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշումը վերանայելու հիմք է:

19. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետնյալն է. արդյոք ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 17-ի թիվ ՍԴՌՂՎ»59 որոշումը հիմք է Վերաքննիչ դատարանի՝ 2019 թվականի մայիսի 27ի որոշումը Ա.ՕԳալստյանի մասով բեկանելու համար:

20. «Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում կայացված

|վճիռների՝` հիման վրա ներպետական մակարդակով որոշակի գործեր վերաքննելու կամ վերաբացելու մասին» Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի 12000 թվականի հունվարի 19-ի թիվ Ք(2000)2՝ անդամ պետություններին ուղղված հանձնարարականի Լին կետի համաձայն՝ Պայմանավորվող կողմերին կոչ է արվել երաշխավորել ազգային մակարդակով «ԼՏենեօ 1ո 1ոէճցւստ»՝ հնարավորինս ապահովելու համար անհրաժեշտ համարժեք հնարավորությունների առկայությունը:

Նույն հանձնարարականի 2-րդ կետի համաձայն՝ Նախարարների կոմիտեն խրախուսում է Պայմանավորվող կողմերին, մասնավորապես՝ վերլուծել իրենց ազգային իրավական համակարգերը՝ նպատակ հետապնդելով երաշխավորել գործի վերաքննության համար անհրաժեշտ համարժեք հնարավորությունների գոյությունն այն դեպքերի համար, երբ Եվրոպական դատարանը հայտնաբերել է Կոնվենցիայի խախտում, հատկապես երբ.

() Տուժող կողմը շարունակում է համապատասխան ներպետական որոշման ելքի պատճառով կրել շատ ծանը բացասական հետնանքներ, որոնք համարժեքորեն չեն շտկվում արդարացի հատուցման տրամադրմամբ ն չեն

7 Տես սույն որոշման 6-րդ կետը:

13

կարող շտկվել, բացառությամբ գործի վերաքննության կամ վերաբացման միջոցով, ն

(մ) Դատարանի վճիռը հանգեցնում է այն եզրակացության, որ

ա) վիճարկվող ներպետական որոշումն ըստ էության հակասում է Կոնվենցիային,

բ) հայտնաբերված խախտումը հիմնված է այնպիսի ծանրության

դատավարական սխալների կամ թերությունների վրա, որ լուրջ կասկածի տակ է հայտնվում բողոքի առարկա ներպետական վարույթի ելքը:

20.1. Վերոնշյալ հանձնարարականի կապակցությամբ Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի մեկնաբանությունների համաճայն՝ կոնվենցիոն մարմինների փորձի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ հատկապես քրեական իրավունքի ոլորտում գործերի վերանայումը, ներառյալ վերաբացումը, ունի հիմնարար նշանակություն:

Նշված չափանիշներից (էը, ըստ Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի, վերաբերում է օրինակ այն անձանց, ովքեր դատապարտվել են ազատությունից զրկելու հետ կապված երկարատն պատիժների ն դեռնս գտնվում են քրեակատարողական հիմնարկում, երբ կոնվենցիոն մարմինների կողմից քննվում է գործը: Այդ չափանիշի բավարարման համար պետք է լինի ուղիղ պատճառահետնանքային կապ՝ հայտնաբերված խախտման ն տուժող կողմի համար առաջացած շարունակական բացասական հետնանքների միջն:

Վերոնշյալ պայմանի առկայության պարագայում, ըստ Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի, (նյ խմբոմ ներառված չափանիշները

նպատակառղղված են ընդգծելու խախտումների բնույթը, որոնց պայմաններում գործերի վերանայումը կամ վերաբացումը հատկապես կարնոր է (...)»:

21. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.9րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «/Նոր երնան եկած կամ նոր հանգամանքների հիմքով հարուցված) վարույթի արդյունքում կայացված դատական ակվում դատարանը

8 Տես Բքնոճօո/ ոծոօռճոմսո, Ըօսոծմ օք ՔԱւօքօ, Շօոռոււնէօ6 օէ Խնոլտէտոտ, Թ6ոօուտծոճճէօո Ք (2000)2 օո էհօ ԷՇ-օճռոլլոձէԾո օ- ւօօքօոլոց օէ Շ6Ւէոո 68565 Ճէ զօոօչե 16661 ԹՈ6Կոց )սմջօոոօուտ օ( հօ հաւօքօռո Շօաւէ օէ Էխոոճո Թջիէջ.

լ4

կարող է չփոփոխե, վերանայված դավաւկան ակտի եզրափակիչ մասր, միայն եթե ծանրակշիռ փատրարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ այն օրենսգրքի 426.3 կամ 426.4 հոդվածներով նախատեսված հանգամանքներն րար էության չէին կարող ազդել գործի ելքի վրա: (...)»:

21-1Լ Վերոնշյալ իրավադրույթի կապակցությամբ ՀՀ Սահմանադրական դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձնավորել առ այն, ռր. «(...) (Ի/րավաչափ նպատակ է հետապնդում վեճի առարկա դրույթով նախատեսվող լրացուցիչ պահանջը: Այն պետք է դիտարկել ոչ թե իրավոււք կամ առսբյեկտիվ հայեցողություն դափտաւկան աւկտն անփոփոխ թողնելու համար, այլ նորմատիվ պարտադրան։ նման հնարավոր դեպքերում ծանրակշիռ փատրարկներով հիմնավորում ներկայացնելու վերաբերյալ: Պարզապես այսպիսի

իրավակարգավորումը նույնպես ենթադրում է իրավական մշակույթի պատշաճ մակարդակ ն «ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամի հիմնավորում» եզրույթի հայեցողական սահմանների իրավական հատակեցում, ինչն օրենսդրի ն դատական համարժեք նախադեպ աղտեղծելու խնդիրն է: (...) Անհրաժեշտ է նան հաշվի առնել, որ նման փատրարկների բացակայության պայմաններում: վերանայված դատական ակտի եզրափակիչ մասի անվտվտխ թողնելը

կհակասի իրավունքի գերակայության ակզբունքին ն իրավական պետության հիմնարար արժեքներին»":

22. Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ նշված մոտեցումը կիրառելի է նան այն դեպքում, երբ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի վերանայման հիմքը՝ որպես նոր հանգամանք, ՀՀ Սահմանադրական դատարանի որոշումն է:

23. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ Վերաքննիչ դատարանն իր որոշմամբ Ա.Գալստյանին մեղսագրաված արարքի իրավական գնահատականը փոխել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 2-րդ մասը վերջինիս նկատմամբ կիրառելով ՀՀ Սահմանադրական

ի Տես ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2013 թվականի մայիսի 3Լի թիվ ՍԴՈ՛1099 որոշման 6-րդ տը:

15

դատարանի վերը՝ հիշատակված թիվ ՄԴՈՂ»59 որոշմամբ տրված

մեկնաբանությունից տարբերվող մեկնաբանությամբ:

24. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 20-211Լրդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լուսի ներքո Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ սույն բողոքի քննության պահի դրությամբ ԱԳալստյանը շարունակում է կրել ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 17-ի թիվ ՍԴՈ-1559 որոշմամբ արձանագրված՝ Վերաքննիչ դատարանի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 2րդ մասի ՀՀ Սահմանադրական դատարանի նույն որոշմամբ տրված մեկնաբանությունից տարբերվող մեկնաբանությամբ կիրառելու հետնանքները:

25 Ուստ|փ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ

Սահմանադրական դատարանի՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 17-ի թիվ ՍԴՌ-11559 որոշումը հիմք է Վերաքննիչ դատարանի՝ 2019 թվականի մայիսի 27-ի որոշումը Ա.Գալստյանի մասով բեկանելու ն գործը նույն դատարան նոր քննության ուղարկելու համար: Նոր քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով ՀՀ Սահմանադրական դատարանի վերոնշյալ որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, պետք է հանգի

համապատասխան հետնության:

Անդրադառնալով Ա.Գալստյանի նկատամամբ խափանման միջոց ընտրելու հարցին` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ խափանման միջոց ընտրելու հիմքերն առկա չեն:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ, 17-րդ հոդվածներով, ՃՀայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ, 39-րդ, 43-րդ, 36Լ1Լրդ, 415.1-րդ, 418.Լրդ, 419-րդ, 422-423-րդ, 426.Լրդ, 426.2-րդ, 426.4-րդ, 426.7- րդ ն 426.9-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

16

ՈՐՈՇԵՑ

1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել մասնակիորեն: Անդրանիկ Մնացականի Գալստյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2019 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշումը նոր հանգամանքի հիմքով վերանայել:

2. "Վերանայման արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2019 թվականի մայիսի 27-ի որոշումը բեկանել ն գործն ուղարկել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան՝ նոր քննության:

3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է ն ենթակա չէ բողոքարկման:

՞Նախազահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ