Գևորգյան — ԿԴ3/0032/01/19
Ամփոփում
ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2019 թվականի ապրիլի 26-ին ՀՇ ազգային անվտանգության քննչական դեպարտամենտում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՇ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ` ՀՇ քրեական օրենսգիրք) 31-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետի ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 58209819 քրեական գործը: Նախաքննության մարմնի 2019 թվականի ապրիլի 29-ի որոշմամբ Գեղամ Վաչագանի Գնորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՇ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդված 4-րդ մասի 2-րդ կետ
Ամբողջ Տեքստ
ՄՈԽ 2`
22 ՈԵՏԽՊԵԻ: ԿԴ3/0032/01/19
ՍԵՏԱ Զ
Աա 1 1
ՀՅԱԱՀԸ7՛
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի
ընդհանուր իրավասության դատարան,
նախագահող դատավոր՝ Գ.Մարգարյան
Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Նախագահող դատավոր՝ Կ.Ամիրյան
Դատավորներ՝ Ա.Հովհաննիսյան
Ս.Մարաբյան
2024 թվականի մարտի 29-ին քաղաք Երնանում
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն
հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),
նախագահությամբ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ՝ ԵԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ
Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ
2
գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով թիվ ԿԴ3/0032/01/19 քրեական գործով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2023 թվականի մարտի 7-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Գեղամ Վաչագանի Գնորգյանի վճռաբեկ բողոքը,
ՊԱՐԶԵՑ
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2019 թվականի ապրիլի 26-ին ՀՀ ազգային անվտանգության քննչական դեպարտամենտում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ` ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 31-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետի ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 58209819 քրեական գործը:
Նախաքննության մարմնի 2019 թվականի ապրիլի 29-ի որոշմամբ Գեղամ Վաչագանի Գնորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդված 4-րդ մասի 2-րդ կետով:
Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2019 թվականի ապրիլի 29-ի որոշմամբ Գ.Գնորգյանի նկատմամբ որպես փախանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
Նախաքննության մարմնի 2019 թվականի օգոստոսի 5-ին որոշմամբ ԳԳնորգյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել է, ն նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդված 4-րդ մասի 2-րդ կետով:
2019 թվականի օգոստոսի 21-ին թիվ 58209819 քրեական գործն՝ ըստ մեղադրանքի ԳԳնորգյանի մեղադրական եզրակացությամբ մուտքագրվել է Կոտայքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան):
2020 թվականի ապրիլի 2Լին Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ ԳԳնորգյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը ճանաչվել է թույլատրելի:
2. Առաջին ատյանի դատարանի 2021 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճռով Գ.Գնորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 5-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ ն նրա
3
նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում հինգ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ նշանակված պատժին հաշվակցվել է 2019 թվականի ապրիլի 26-ից մինչն 2020 թվականի ապրիլի 22-ն Գ.Գնորգյանի կալանքի տակ գտնված ժամկետը ն վերջնական պատիժ է թողնվել կրելու ազատազրկում չորս տարի չորս օր ժամկետով: Գ.Գնորգյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը գրավը, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն, որից հետո գրավատու Գրիգոր Հրանտի Գնորգյանի կողմից մուծված 5.000.000 (հինգ միլիոն) ՀՀ դրամ գրավի գումարը վճռվել է վերադարձնել վերջինիս: Տուժող Հ.Շամբարձումանի ն վերջինիս նսերկայացուցիչների կողմից ներկայացրած քաղաքացիական հայցը բավարարվել է մասնակի ն ամբաստանյալ Գեղամ Վաչագանի Գնորգյանից հօգուտ տուժող Համբարձում Հովհաննիսյանի վճռվել է բռնագանձել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ գումար, որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցում: Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված լազերային սկավառակները, գրավատնից ստացված տեղեկանքը, Գ.Գնորգյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պետի հրամանի պատճենը, ՕՀՄ արդյունքները պարունակող լազերային սկավառակները, վճովել է պահել քրեական գործում, իսկ Գ. Գնորգյանի հագուստները վերադարձնել վերջինիս: Գ.Գնորգյանի անվամբ սեփականության իրավունքով գրանցված անշարժ ն շարժական գույքի վրա դրված արգելանքները դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո վճովել է վերացնել: Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված:
Յ. Ամբաստանյալ ԳԳնորգյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 2023 թվականի մարտի 7-ի որոշմամբ բողոքը մասնակիորեն բավարարել է՝ ամբաստանյալ ԳԳնորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ ն 5րդ կետերով նախատեսված հանցագործութան կատարման մեջ՝ ն նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ չորս տարի ժամկետով: ՞Նշանակված պատժին հաշվակցվել է 2019 թվականի ապրիլի 26ից մինչն 2020 թվականի ապրիլի 22ը ԳՕԳնորգյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը ն վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ երեք տարի չորս օր ժամկետով: Գ.Գնորգյանի նկատմամբ կիրառվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 1Լին ընդունված «Էրեբունի-Երնանի հիմնադրման 2800-ամյակի ն Հայաստանի առաջին Հանրապետության անկախության
4
հոչակման 100-ամյաակի կապակցութամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» օրենքի (այսուհետ նան՝ Համաներման մասին օրենք) 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը ն ամբաստանյալ Գ.Գնորգյանը ազատվել է նշանակված պատժի կրումից:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մնացած մասով թողնվել է անփոփոխ:
4 Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի մարտի 7-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Գ.Գնորգյանը վճռաբեկ բողոք է բերել, որը Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի հուլիսի 24-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:
Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքը բերվել է հետնյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
5. Բողոքաբերը գտել է, որ «Արտաքին դիտում», «Ներքին դիտում» ն «Կաշառք տալու կամ ստանալու նմանակում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացման արդյունքում ձեռք բերված ապացույցներն անթույլատրելի են, քանի որ դրանք իրականացվել են այն պայմաններում, երբ այլ եղանակներով նս հնարավոր էր ստանալ ապացույցների նույնական զանգված, ուստի բացակայել է «Օպերատիվ- հետախուզական գործունեության մասին» օրենքի 3-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հիմքը:
Բողոքաբերը փաստարկել է նան, որ «Արտաքին դիտում», «Ներքին դիտում» ն «Կաշաք տալու կամ ստանալու նմանակում օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացման արդյունքում ձեռք են բերվել տվյալներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ ն 5րդ կետերով նախատեսված հանցագործության բացահայտման սպատակով, իսկ նշված հանցագործությունը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, սակայն ստացված փաստական տվյալները ըստ «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» օրենքի 31-րդ հոդվածի 4րդ մասի կարող էին օգտագործվել միայն ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործությունների բացահայտման նպատակով:
Բողոք բերած անձը գտել է, որ Գ.Գնորգյանի հանցավոր գործողությունների վերաբերյալ, թե Առաջին ատյանի դատարանի, թե Վերաքննիչ դատարանի
5
հետնությունները հիմնված չեն պատշաճ ընթացակարգի արդյունքում ձեռք բերված փաստական տվյալների հիման վրա:
6. Միննույն ժամանակ բողոքաբերը նշել է, որ իրեն մեղսագրվող միջին ծանրության ենթադրյալ հանցանքը կատարելու օրվանից անցել է հինգ տարի, այսինքն լրացել են վաղեմության ժամկետները, թեն չի ընդունում, որ կատարել է հանցագործություն, սակայն չի առարկում, որպեսզի իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:
7. Վերոգրյալից ելնելով բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի մարտի 7-ի որոշումը՝ կայացնելով արդարացման դատավճիռ կամ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով դադարեցնել իր նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը:
Վճոաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը.
8. Գ.Գնորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 31-րդ հոդված 4-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ «/նա) հանդիսանալով պետական ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության պաշտոնատար անձ, զբաղեցնելով ՀՇ. ոստիկանության ԿՄ վարչության Կոտայքի բաժնի քրեական հետախուզության բաժանմունքի օպերլիազորի պաշվտտնը, մշտապես իրականացնելով իշխանության ներկայացուցչի լիազորություններ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի, «Ոստիկանության մասին» ՀՀ օրենքի 36-րդ հոդվածի դրույթների համաձայն ունենալով հանցագործությունների կանխման, նախականխման ն բացահայտման պարվտաւկանություններ նե փեղեկացված լինելով, որ իր սպասարկման վարածքի վարչական սահմաններում գտնվող ՀՀ Կոտայքի մարզի Արամուս զյուղի բնակիչ Համբարձում Ալբերտի Հովհաննիսյանն օգվագործում է թմրանյութեր, իր պաշտոնեական լիազորությունների շրջանակներում թմրանյութի ապօրինի ձեռք բերման ն պահման Օփատրին պաշտոնեական ընթացք վալուն ուղղված գործողություններ չկատարելու ակնհայտ ապօրինի անգործության համար, ինչպես նան շրջապավտմմ երա պատիվն ու արժանապատվություն, նվաստացնող, արատավորող, այն է իրավապահ մարմինների հետ համագործակցությաւն վերաբերյալ կեղծ տեղեկություններ փարածելու սպառնալիքով, շորթմաւմը 2018 թվականի հունիս
6
ամսին Համբարձում Հովհաննիսյանից պահանջել ն ՀՀ ոստիկանության Կոտայքի բաժնի վարչական շենքի հարակից փարածքում անձամբ արացել է առանձնապես խոշոր չափերով 2.000.000 ՀՀ դրամ կաշաոռք:»/:
9. Առաջին ատյանի դատարանի 2021 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճռի համաձայն՝ «(...) (Անդրադառնալով սույն գործին ն ստուգելով ամիաարանյալ Գեղամ Գնորգյանին՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 4րդ մասի 2րդ կետով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցը` դատարանը գտնում է, որ առկա է անհամապատասխանություն նրան առաջադրված մեղադրանքում: նկարագրված փաստերի ն գործում առկա ապացույցներով հաստատված հանգամանքների գնահավման ն որակմաեւն մասով: (...)
Մինչդեռ, դատական քննության ժամանակ պատշաճ, իրավական ընթացակարգի շիջանակներում հետազուրված ապացույցների, այդ թվում՝ ամիաարանյալի ն տուժողի ցուցմունքների վերլուծությունից հետրնում է, որ, երը տուժողը գտնվել է ՌԴ-ում, իրեն է զանգահարել զոքանչը ն հայտնել, որ իրենց տուն Հրազդանի բաժնից ոստիկաններ են գնացել ն իրեն են հարցրել: Ինքը զանգահարել է ոստիկանների կողմից թողած համարով, իրեն ասել են, որ Հրազդանի բաժնի ռարիկաններն են, երբ հետ վերադառնա Հայասվաւն իրենց հետ կապ հաստատի: Որից հերո ինքը զանգահարել է ամբաստանյալ Գեղամ Գնորգյանին, հայտնել է իրենց տուն այցելած ոստիկանների մասին, խնդրել է, որ նա հետաքրքրվի, պարզի, թե ինչի համար են իրեն հարցրել: Գեղամ Գնորգյանը քիչ անց զանգել է իրեն ն հայփնել է, որ հեռախոսով չի կարող ասել երբ վերադառնա Հայաստան կհանդիպեն կխոսեն: Այղ զանգից մոտ 35 օր անց ինքը վերադարձել է Հայաստան, զանգել Գեղամ Գնորգյանին, նա ցերեկային ժամի այցելել Լ իրենց տուն ն հայտնել է, որ իրեն հարցնում են կրկին թմրամիջոցների հեր առնչություն ունենալու համար ն ասել է, որ այդ հարցր կարգավորելու համար նրանք պահանջում են 2.000.000 ՀՀ դրամ գումար, ինքը Գեղամին ասել է, որ մի բան անի պրծնեն, սակայն նշել է, որր ներկա պահին այդքան գումար չունի, առաջարկել է սպասել մինչն իր անձնական «Տոյոտա Քեմիի» մակնիշի ավտոմեքենան գրավադնի, գումար վերցնի ն դրանով լուծի այդ խնդիրը ն Գեղամ Գնորգյանը չի առարկել:
Նախաքննության ն դատաքննության ընթացքում հերքվել է ոստփկանությաւն ւՏե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթեր 210-211:
7
Հրազդանի բաժնի որե աշխատակցի կամ առհասարակ ոստիկանության որնէ աշխատակցի կողմից տուժողի վուն այցելելու կամ տուժողին, ինչոր հարցով ոստիկանություն հրավիրելու վերաբերյալ:
Այսինքն, դատարանը փաստում է, որ տուժող Հովհաննիսյանն, որնէ առնչություն չի ունեցել ռարիկանության հետ, հետնարար վերոգրյալից պարզ է դառնում, որ ամբաստանյալ Գեղամ Գնորգյանը իր լիազորությունների շրջանակում որն գործողություն կատարելու կամ չկատարեկու կամ իր ապաշտոննական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպասղելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար հիմքեր չի ունեցել, որպիսի հանգամաւնքին դատարանը կանդրադառնա արորն:
(-.)
Գործով ձեռք բերված ապացույցների, ամբասվպաւնյավի, տուժողի ն վկաների ցուցմունքների վերլուծությունից հետնում է, որ ամիատրանյալ Գեղամ Գնորգյանը ի սկզրանե ուղղակի դիտավորություն է ունեցել փաուժողից խաբեությամբ, կաշառք ստանալու պատրվակով գումարներ հափշվաւկելու:
(-.) Մասնավորապես դատարանն այլ ապացույցների համակցությաւմը «ավտո կրեդիվ» ՍՊԸ տեղեկանքի, տուժողի կողմից ներկայացված իր ն ամբաարանյալի խեռախոսային խոսակցությունների ձայնագրությունների, հեռախոսահամարների վերծանումների, «ներքին դիտում», «արտաքին դիտում», «լաշառք տալու նմանակում» ՕՀ միջոցառումների արդյունքերի, արժանահավատ է համարում տուժողի ցուցմունքերն, այն մասին, որ բազմաթիվ անգամներ ամիբաարանյալին տվել է գումարներ, տարբեր խնդիրների լուծման համար, ինչպես նան, մինչն իր կողմից ՌԴ մեկնելն ամբաստանյալի կողմից 2000.000 ՀՀ դրամ գումար պահանջելու հանգամանքը:
(.-.)
Բացի այդ, տուժողի կողմից ամիաարանյալին փոխանցված, իրր թե 2.000.000 մլն դրամ գումարը ոսվփփկաններին փախաւնցելու համգաւմանքները հաստատվել են գործով ձեռք բերված ն վերր թվարկված նախաքննության կողմից իրականացված օպերատիվ հեվալխուզաւկաւն գործողություններով ն տուժողի կողմից ներկայացված հեռախոսային ձայնագրություններով, ինչպես նան, ամբաստանյալի ցուցմունքով իրեն 2.000.000 մլն դրամ տուժողի կողմից փոխանցելու հանգամքնով:
8
Նշված ապացույցներով էլ հիմնավորվում է տուժողի ցուցմունքներն այն մասին, որ ՌԴ-ից վերադառնալուց հետո, մեքենան գրավադրել է ն 2.000.000 դրամ գումարը տվել է ամբաարանյալին: Ինքը Գեղամից հարցրել է, թե այդ երկու միլիոն գումարը տվել է Հրազդանի ոստիկաններին, Գեղամի իրեն պատասխանել է, որ տվել է: Ինքը դա տեսաձայնագրել է, որպեսզի հեմտ ապացուցեր, որ ինքը Գեղամին գումար է տվել: Ինքը չգիտի այդ գումարը պետք է Գեղամը ամբողջությամբ տար ոարիկաններին, թն ոչ: Գեղամը իրեն ասել է, որ պետք է ամբողջությամբ տա ոստիկաններին: Ինքը իրավապահ մարմիններին արդեն տեղեկացրել էր, ԱԱԵ-ն Է տեղադրել այդ սարքը ն ձայնագրությունը գնացել է: Տեսագրության մեջ, որ երնում Լէ Գեղամը չուզենալով է իրենից գումարը վերցնում, դաւ նրա համար, որ դրա առաջին օրի Գեղամը իրենից գումար է ուզել, ինքը Գեղամին ասել է, որ գումարը կտանի կտա, սակայն Գեղամը իրենից նեղացել է, Գեղամին ասել է, որ չնեղանա իրենից, գնում է այդ գումարը զոքանչից վերցնի ն տանի տա, Գեղամը իրեն ասել է, որ պեվք չի այդ գումարը «յուքո հարցերով, ես իմ հարցերով»:
(:-.) Հեփնաբար, դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ հիմնավորված ն պատճառարանված չեն ամբաստանյալ Գեղամ Գնորգյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 4րդ մասի 2րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելու վերաբերյալ մեղադրանքի կողմի հեզնությունները ն նրան մեղսագրված արարքը ենթակա է որակման" ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հողվածի 2-րդ մասի 2- իդ ե»-րդ կետերով:
(.-.)
Հաշվի առնելով ամբատարանյալ Գեղամ Գնորգյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթը ն հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մվադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսնորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության առցիալական նշանակությունը, ամբաարաւնյալի կատարած արարքի սոցիալական հետնանքները, մասնավորապես որպես ոստիկան ծանոթանալով փատւժողի են նրա ընտանիքի անդամների հետ ձեռք է բերել վարաւհություն, պատրաստակամություն է հայտնել տուժողի ընտանիքին օգնելու մտւժողին զերծ պահելու խաղատներ այցելելուց, ունեցած պարտքերը մարելու, այդ ընթացքում պարբերաբար տարբեր առիթներով փուժողից գումարներ արաւնալու,
9
տուժողի մեքենան իր անվամը ձնակերպելու ն այն մինչն դատավճոխ հրապարակման օրի չվերադարձնելու հանգամանքը, միննույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձի հետ այն, որ վերջինս հանդիսացել է ՀՀ ռարիկանության աշխատակից, ունենալով պարտականություն հանցագործությունների կանխելու, նախականխելու ն բացահայտելու ՀՀ Ոստիկանության հեղինակությունը ն դերը բարձր պահելու, գտնում է, որ Գեղամ Գնորգյանն իր կատարած ՀՀ քրնական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ ն 5»րդ կետերով նախատեսված հանցագործությաւն համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործությունների համար նախատեսված պատիժնեերի՝ ազատազրկման, քանի որ նրա նկատմամբ պատժի օրենքով սահմանված նպատակներին հասնելու համար պերք է նշանակել հոդվածի սանկցիայով նախատեսված խիստ պատիժը, քանի որ ավելի մեղմ պատժի նշանակումը չի արդարացնի պատժի նշանակման նպատակները (...):»7:
10. Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի մարտի 7-ի որոշման համաձայն՝ «(/..) Վերաքննիչ դատարանը փաարում է, որ գործով ձեռք բերված ապացույցների վերլուծությունից հենում է, որ ամբաարաւնյալ Գեղամ Գնորգյանն ի սկզբանե ուղղակի դիվմավորություն է ունեցել տուժողից խաբեությամբ, կաշառք արանալու պատրվակով գումարներ հափշտակկու:
Մասնավորապես՝ տուժողը հայտնվ է, որ 2017 թվականից սկսած ամբաստանյալի հետ գտնվել են մտերիմ հարարբերությունների մեջ: Գործով հաստատվել է նան այն փասվլը, որ տուժողը տարբեր անձանց ունեցել է պարտքեր, որոնք մարվել են տուժողի ամպ. կողմից ոսլարկված գումարներով՝ ամբաստանյալի օգնությամբ: Վերաքննիչ դատարոաւնն արժանահավատ է համարում տուժողի ցուցմունքներն այն մասին, որ բազմաթիվ անգամներ ամբատրանյալին տվել է գումարներ տարբեր խնդիրների լուծման համար, ինչպես նան, մինչն իր կողմից ՌԴ մեկնելն ամբաարանյալի կողմից 2.000.000 ՀՀ դրամ գումար պահանջելու հանգամանքը:
Վերաքննիչ դատարանն իրական է համարում տուժողի կողմից ներկայացված այն վարկածը, որ իր փու այցելած ն իբր Հրազդանի ոարիկանության աշխատակիցներ ներկայացած անձանց դեպքը կազմակերպել է ամբասպտաւնյալ Գնորգյանը, քանի որ մինչ ՌԴ մեկնելը Գնոլրգյանը իրենից պահանջել է նույն չափ գումար, ինչը պահանջել էին այդ անձինք:
շ Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 7-րդ, թերթեր 55-80:
10
Ամիաարանյալի ն վփուժողի հեռախոսահամարների վերծանումների զննությամը հերքվել է Հրազդանի բաժնի որեէ աշխավաւկցի կապը վերջիններիս հեր, ինչպես նան, տվյալ ժամանակահատվեւծում Արամուս գյուղի վնարածքում սպասարկված լինելու փարը:
Բացի այդ, վկա Արամ Առաքելյանի ցուցմունքով, ով հանդիսացել է Ոստիկանության Հրազդանի բաժնի ՔՀԲ պետի պաշտոնը` հերքվել է բաժնի որնէ աշխատակցի կողմից Արամուս գյուղ այցելելու, տուժողի վերաբերյալ նյութեր նախապատրաստելու հանգամանքը:
(.) Հաշվի առնելով վերոգրյալի՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաարանյալը, օգտվեղլով տուժողի հետ ունեցած որոշակի մտերիմ հարաբերություններից, չարաշահել է այդ վարահությունը ն օգտագործել է նան այն հանգամանքը, որ ինքը, հանդիսանում է ՀՀ ռարիկանության աշխատակից ն իբրն կարող է կատարել կաշառքի միջնորդի դեր, այն է` տուժողից գումարը վերցնել ն փոխանցել ոսփիկաններին` վերջիններիս կողմից անգործություն դրսնորելու համար, ինչի արդյունքում հափշտակել է տուժողին պատկանող գույքը` երկու միլիոն ՀՀ դրամ գումարը:
Քննության առարկա դեպքում կաշառք ատանալու հանցակազմի մասին հնարավոր կլիներ դատողություններ կատարել այն դեպքում, երը ամբաստանյալը տուժողից գումար ատանար, պահանջեր ն այլն՝ տուժողի օգտին իր՝ որպես ՀՀ ոստիկանության աշխավտաւկցի լիազորությունների շրջանակում: որնէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքը ՀՀ ոստիկանության այլ աշխատակիցների մոտ. օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու հաւմար, սակայն գործով ձեռք չի բերվել վերաբերելի ն թույլատրելի ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը թուլ կտար հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական շեվով հաղթահարել անմեղության կանխավարկածը ն անձին մեղավոր ճանաչել կաշառք արանալու համար: Մասնաւվորաւպես, գործում առկա չէ որնէ ապացույց, որը կվկայեր այն մասին, ոլ, ամիաարանյալը երկու միլիոն դիամ գումարի վերցրել է իր որպես ՀՀ ոստիկանության աշխավակցի լիազորությունների շրջանակում որնէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու համար: Ամբաստանյալն այդ գումարը վերցրել է ոչ թե իր լիազորությունների շիջանակում որնէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու համար, այլ իրրն իր
11
գործընկեր այլ ոարիկաններին փոխանցելու նպավզաւլկով: Այլ կերպ ասած, քննությաւն առարկա դեպքում առավելագույնը խոսք կարող էր գնալ կաշառք արանալու դրսնորումներից ոչ թե պաշտոնատար անձի լիազորությունների շրջանակում, որնէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու այլ ամբաարանյալի կողմից իր պաշփտննական դիրքը ՀՀ ոարիկանության այլ աշխավաւկիցների մուր օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու հնարավոր դեպքի մասին, մինչդեռ այդ հանգամանքը նույնպես ոչ միայն չի հաարապվել, այլն հերքվել է գործում առկա մի շարք ապացույցներով, որոնց մասին առավել մանրամասն նշված է սույն որոշման ինչպես այս, այնպես էլ 7, 71ն 72 կետերում: (...)
Ինչ վերաբերում է ամբաարանյալի վերաքննիչ բողոքի այն փատարարկին, որ ««Ներքին դիտում», «արտաքին դիտում», «կաշառք տալու նմանակում» ՕՀ միջոցառումներն իրաւկանացվել են այն պայմաններում, երբ այլ եղանակներով նս հնարավոր էր արանալ ապացույցների նույնական զանգված ն ինչն անիրատեսական լինել չի կարող»` Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ օբյեկփիվորեն որնէ այլ եղանակով հնարավոր չէր արանալ այն տվյալները, ոլյոնք արացվել են օպերատիվ- հեզալխուզակաւն միջոցառումների արդյունքում: Դրա մասին է վկայում նան այն, որ գործով ձեռք բերված ապացույցներից հենց վերջիններս են այն առանցքային ապացույցները, որոնք հիմնավորում են վաւժողի կողմից ամբաստանյալին գումար փոխանցած լինելու հանգամանքը: Ավելին՝ պաշտպանական կողմի չի փաստարկել՝ ինչ այլ եղանակներ կային, որոնք չեն կատարվել, հեփնաբար՝ Վերաքննիչ դատարունր փաւազում է, որ այս մասով վերաքննիչ բողոքի փաարարկն անհիմն է'(...)
Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքի փատրարկին առ այն, որ ««Ներքին դիտում», «արտաքին դիտում», «լաշաոք տալու նմանակում» ՕՀ միջոցառումների արդյունքների թույլատրելիության կամ դրանց օգվաւգործման հարցի հեր կապված հատկանշական է, որ դրանց արդյունքում ձեռք են բերվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178- րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ ն 5րդ կետերով նախատեսված հանցագործության վերաբերյալ՝։ Իփաարական տվյալնե, որը դասվում է միջին ծանրության հանցազործությունների շարքին, մինչդեռ ՕՀ մասին օրենքի 3-րդ հոդվածի վերլուծությունից հետնում է, որ արացված փատրական տվյալները կարող են օգտագործվել միայն այն դեպքում, երը արացվել են ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության վերարերյալ փատրական վվյալներ, ինչը նս մեկ հիմք է նշված
12
գործողությունների արդյունքում արացված փաստական տվյալներն անթույլատրելի համարելու համար»՝ Վերաքննիչ դատարանը նախ փաստում է, որ «Օպերատիվ հետախուզական գործունեության մասին» օրենքի 31-րդ հոդվածի 4Գրդ մասով նախատեսված պահանջները չեն տարածվում «Արտաքին դիտում» ն «Կաշառք տալու նմանակում» օպերատիվհարախուզական միջոցառումների անցկացման վրա, երկրորդ` «Ներքին դիտում» օպերավփիվ-հերախուզական միջոցառման անցկացման նպատակը միջին ծանրության հանցանքի րացահայվաամը չի եղել, այլ առերնույթ առկա են եղել հիմքեր՝ կասկածելու որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 3րդ մասի Լրդ կերտվ նախատեսված ծանր հանցագործություն: Մեղադրական եզրակացությաւմը ամբաարանյալին վերագրվել է կրկին ծանր հանցագործության կափտարում՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5ԱՒրդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կերով: Ընդ որում, կարնոր է նան այն հանգամանքը, որ արարքի վերաորակումը կատարվել է դատարանի կողմից, իսկ դատարանի կողմից արարքի վերառորակումը չի կարող հանգեցնել 9օպերատիվ-հերախուզական միջոցառմեւն արդյունքների անթույլաւտրելիության:
Վերաքննիչ դատարանը փաւավում է, որ յուրաքանչյուր դեպքում պետք է պարզել վարույթն իրականացնող մարմնի բարեխղճությունը, ինչը քննարկման առարկա դեպքում հաարապտված է այնքանով, որ արարքը վերաորակվել է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից, իսկ նախաքննական մարմնի սակզինական դիրքորոշումը փոփոխության չի ենթարկվել: Ավելին, դրա մասին է վկայում նան ՀՀ դատախազության կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը, որով վերջինս խնդրել է ամբաստանյալ Գեղամ Գնորզյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 351-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարելու հաւմար:
(..) Հաշվի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դասարանը գտնում է, որ ամբաարանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձնով պատիժ նշանակելիս ամենախիար պապտժաչափն ընտրելիս Առաջին ատյանի դատարանը սխալ եզրահանգման է եկել, ինչի արդյունքում ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պափտիժ՝ խախտելով արարքի ն պատժի համաչափության սկզբունքը:
(12 Հաշվի առնելով վերոնշյալը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Գեղամ Գնորգյանի նկատմամը պետք է կիրառել 2018 թվականի նոյեմբերի Լին ընդունված՝ «Էրեբունի-Երնանի հիմնադրման 2800-ամյացի ն Հայաարանի առաջին
13
Հանրապետության անկախության հոչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» օրենքի 2-րդ հոդվածի Լին մասի Էին կերը ե ամբաարանյալ Գեղամ Գնորգյանին Օ ազատել նշանակված պատժի կրումից'(..)»':
Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.
1. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավորվա՞ծ են արդյոք ամբաստանյալ Գ.Գնորգյանի արարքում ՀԸ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ ն 5րդ կետերով նախատեսված հանցակազմի առկայության վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները:
12. Բողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սահմաններում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ն քրեական օրենքի կիրառման հիմնավորվածությունը, գործը քննելիս ն լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, ինչպես նան ուսումնասիրության ն գնահատման ենթարկելով քրեական գործում առկա նյութերը՝ Վճռաբեկ դատարանը հանգում է հետնության, որ ստորադաս դատարանները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ ն 5րդ կետերով նախատեսված արարքում ամբաստանյալ Գ.Գնորգյանի մեղավորության վերաբերյալ եկել են իրավաչափ եզրահազգման:
Այսպես Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Գ. Գնորգյանի մեղքը հիմնավորվում ն այդ մասով ամբաստանյալ Գ.ՕԳնորգյանի վճռաբեկ բողոքում ներկայացված փաստարկները հերքվում են գործում առկա ապացույցների բավարար համակցությամբ, մասնավորապես՝ «Ավտո կրեդիտ» ՍՊ ընկերության կողմից տրված տեղեկանքի, տուժողի կողմից ներկայացված հեռախոսային խոսակցությունների ձայնագրությունների, հեռախոսային վերծանումների, «Արտաքին դիտում», «Ներքին դիտում» ն «Կաշառք տալու կամ ստանալու նմանակում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքների, տուժողի ցուցմունքի՝ համաձայն որի քազամաթիվ անգամներ ամիաատրանյալին տվել է գումարներ տարբեր խնդիրների լուծման համար ն մինչ ՌԴ մեկնելն ամբաարաւնյալը իրենից պահանջել է 2000000 ՀՀ դրամ գումար, վկա 3 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 13-րդ, թերթեր 21-72:
14
ԱԱռաքելյանի ցուցմունքի՝ համաձայն որի հերքվել է ՀՀ ոստիկանության Հրազդանի բաժնում տուժողի վերաբերյալ նյութեր նախապատրաստելու հանգամանքը:
12. Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի փաստարկներին այն մասին, որ «Արտաքին դիտում», «Ներքին դիտում» ն «Կաշառք տալու կամ ստանալու նմանակում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացման արդյունքում ճեռք բերված ապացույցներն անթույլատրելի են, քանի որ դրանք իրականացվել են «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջի խախտումով, ապա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոք բերած անեի փաստարկները հերքվոմ են Վերաքննիչ դատարանի որոշման
պատճառաբանություններով առ այն, որ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների նպատակը միջին ծանրության հանցանքի բացահայտումը չի եղել, այլ առերնույթ առկա են եղել հիմքեր՝ կասկածելու, որ ամբաստանյալը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Էրդ կետով նախատեսված ծանըր հանցագործություն ն օբյեկտիվորեն որնէ այլ եղանակով հնարավոր չէր ստանալ այն տվյալները, որոնք ստացվել են օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում:
Թ. Վերոգրյալից ելնելով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 5-րդ կետերով նախատեսված արարքը կատարկլու մեջ ամբաստանյալ Գ.Գնորգյանի մեղավորության վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները հիմնավորված են:
14. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետնյալն է. արդյո՞ք ամբաստանյալ Գ.Գնորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 5-րդ կետերով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:
թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝
«Միջին ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամը կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պավփտփժը չի գերազանցում հինգ տարի ժամկետով ազավնազրկումը, ինչպես նան անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը փարի ժամկետով ազավազրկումը (...)»:
15
1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ նան ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 35-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Լ. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել ն քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, նթն՝
(-.)
6) անցել են վաղեմության ժամկետները
(-.)
8) ընդունվել է համաներման մասին օրենք:
(-.)
5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդում, րացառող
հանգամանքներ, լուծում է ամրաարանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ ն Թ-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում ն քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթն դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Լ. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվաւնից անցել են հեպնյալ ժամկետները.
(-.)
2) հինգ տարի՝ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
(-.)
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչն դավաւվճոիխ օրինաւկաւն ուժի մեջ մտնելու պահը: (...)
Յ Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչն նշված ժամկետներն անցնեն անձ, կատարում է միջին ծանրության, ծանը կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հաւնցանքի ավարտված համարելու պահից»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի Լին ն 2-րդ մասերի 2-րդ ն 5-րդ կետերի համաձայն՝
16
«Լ Խարդախությունը` խաբեության կամ վարահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշվաւկությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերել`
պատժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազիկմամի՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկեպճով: 2 Խարդախությունը, որը կատարվել է`
(.-.)
2) խոշոր չափերով,
(.-.)
5) կաշառք ազտաւնալու պատրվակով
18. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է հետնյալը.
- Նախաքննության մարմինը ԳԳնորգյանին մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 31-րդ հոդված 4րդ մասի 2րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար, որը կատարել է 2018 թվականի հունիսին՝,
- Առաջին ատյանի դատարանն ԳԳնորգյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ ն 5րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ ն պատիժ է նշանակել ազատազրկում չորս տարի չորս օր ժամկետով»,
- Վերաքննիչ դատարանը բողոքը մասնակիորեն բավարարել է՝ ամբաստանյալ Գ.Գնորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 5-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ ն նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ երեք տարի չորս օր ժամկետով:
Գ.Գնորգյանի նկատմամբ կիրառվել է Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի Լին մասի 1-ին կետը ն ամբաստանյալ ԳԳնորգյանը ազատվել է նշանակված պատժի կրումից":
19. Նախորդ կետում մեջբերված փաստերը գնահատելով սույն որոշման 15-17-րդ կետերում մեջբերված իրավանորմերի, դրանց վերլուծության ն Վճռաբեկ դատարանի «Տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը:
5 Տե՛ս սույն որոշման 11-րդ կետը:
« Տե՛ս սույն որոշման 12-րդ կետը:
17
կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Գ.Գնորգյանը Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված դատավճռի համաձայն մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178- րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 5րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձնով պատժի ժամկետը երկուսից հինգ տարի է, ուստի, այն դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, հետնաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 5-րդ կետերով սահմանված հանցավոր արարքը կատարած անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահն անցել է հինգ տարի:
20. Քրեական հետապնդումը բացառող քննարկվող հիմքի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ օրենսդիրը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը ն քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք՝ սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել ն քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները: Միննույն ժամանակ, քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով: Այսինքն՝ այն դեպքում, երբ անձը համաձայն չէ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով քրեական գործի հարուցումը մերժելու, իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ն գործի վարույթը կարճելու հետ, նրան պետք է հնարավորություն ընձեռվի դատական քննության փուլում վիճարկելու իրեն առաջադրված մեղադրանքը:
Այն դեպքում, երբ անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրանում է գործի դատական քննության փուլում, այդ հիմքով նր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ընթացակարգի իրականացման պարտականությունը կրում է դատարանը: Ընդ որում, դատական
18
քննությունը ենթադրում է վարույթն ինչպես առաջին ատյանի, այնպես էլ վերաքննիչ ու վճռաբեկ դատարաններում՛:
Մասնավորապես, դատարանը պետք է պարզի, թե արդյոք ամբաստանյալը համաձայն է, որ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով: Անձի համաձայնությունը ստանալու դեպքում՝ դատարանը պարտավոր է դադարեցնել նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը, իսկ համաձայնության բացակայության դեպքում` պետք է դատական քննությունը շարունակի ընդհանուր կարգով, սակայն դատավճիռ կայացնելիս՝ դադարեցնի անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը: Ընդ որում, երբ անձն արդեն հնարավորություն է ունեցել առաջին ատյանի, վերաքննիչ ն վճռաբեկ դատարաններում (վերջին դեպքում՝ վճռաբեկ բողոք բերելու միջոցով) վիճարկելու իրեն առաջադրված մեղադրանքը, ապա քրեական
պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելիս նրա դիրքորոշումը լրացուցիչ ճշտելու անհրաժեշտությունը բացակայում է:
21 Սույն որոշման 15-17-րդ, 20-րդ կետերում շարադրված իրավական նորմերի ն դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով 18-րդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Գ.ՕԳնորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 5-րդ կետերով մեղսագրված արարքի՝ որպես միջին ծանրության հանցանքի համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2րդ կետով նախատեսված քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հնգամյա ժամկետը լրանալու օրվա՝ 2023 թվականի հունիսի դրությամբ վերջինիս նկատմամբ կայացված ն օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատավճիռ չի եղել: Հետնաբար, Գ.Գնորգյանին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի Լին մասի Լին կետով 7 Տես, տսանտ տստոտտ, Անահիտ Սաղաթելյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի հոկտեմբերի 20ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը, Սիրաժ Ղամբարյանի ն այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշումը, Հրանւր Մազմանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0121/11/14 որոշումը, Ֆաւրխդա Ավագիմյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԱՎԴՉ/0016/01/14 որոշումը, Անդրանիկ Գրիգորյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2017 թվականի օգոստոսի 30ի թիվ ԵԿԴ/0180/01/15 իր Սու Ղամբարյանի ն այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ վերը հիշատակված որոշման 25-րդ
տը:
19
սահմանված վաղեմության ժամկետն անցել է ն վերջինս ենթակա է քրեական պատասխանատվությունից ազատման:
Հիշյալ հիմքով անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելիս Վճռաբեկ դատարանը հաշվի է առնում այն հանգամանքը, որ անձն արդեն իրացրել է օրենքով սահմանված կարգով իր մեղավորության հարցը՝ ՕՑ`համապատասխան դատական ատյաններում վիճարկելու իր իրավունքը ն բերված բողոքով խնդրել է իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով»:
Միննույն ժամանակ, համեմատական վերլուծության ենթարկելով Համաներման մասին օրենքի ն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի` վաղեմության ժամկետն անցնելու հետնանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավական կարգավորումները, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ թեն սույն գործով Գ.ՕԳնորգյանի նկատմամբ Վերաքննիչ դատարանի կողմից կիրառվել է Համաներման մասին օրենքի համապատասխան դրույթը ն Գ.Գնորգյանն ազատվել է իր նկատմամբ նշանակված պատժից, սակայն, կոնկրետ գործով Համաներման մասին օրենքի նշված դրույթով անձին պատժից ազատելու ն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35- րդ հոդվածով սահմանված՝ քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքի՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքերի մրցակցության պայմաններում, պետք է նախապատվությունը տրվի երկրորդ հիմքին, քանի որ դրա կիրառման իրավական հետնանքնեն առավել բարենպատ են անձի համար: Մասնավորապես, ն Համաներման մասին օրենքի, ն' վաղեմության ժամկետի կիրառման հիմքերի միաժամանակյա առկայության պայմաններում Գ.Գնորգյանի նկատմամբ Համաներման մասին օրենքի կիրառման դեպքում, վերջինս հայտնվում է անբարենպաստ վիճակում, քանի որ անձի նկատմամբ համաներման կիրառումը, որպես կանոն, հետագայում կրկին համաներման հնարավոր կիրառման արգելք է, մինչդեռ քրեական պատասխանատվո
PDF Փաստաթուղթ
Բացել PDF-ը նոր ներդիրում* Դատարանի PDF-ը կարող է պարունակել անձնական տվյալների պաշտոնական ծածկագրություն (սև շերտեր)։ Ամբողջական տեքստը հասանելի է վերևում «Ամբողջ Տեքստ» բաժնում։
Տեղեկանք
- Ամսաթիվ:
- 29 մարտի, 2024 թ.
- Գործի #:
- ԿԴ3/0032/01/19
- Դատարան:
- Վճռաբեկ դատարան
Նմանատիպ գործեր
Գտեք նմանատիպ դատական ակտեր AI վերլուծությամբ
