Բալյան — ԳԴ1/0084/02/23

ՀԱՏ. Է52

2 ՏՄ-ի

7 1 ՋԵ ԳԵՐՏՆ

ՀՑ ՆՏ 22

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական Քաղաքացիական գործ թիվ ԳԴԼ/0084/02/23 դատարանի որոշում 2025թ.

Քաղաքացիական գործ թիվ ԳԴԼ/0084/02/23

Նախագահող դատավոր՝ Մ. Հարթենյան

Դատավորներ՝ Ս. Մատինյան

Ն. Կարապետյան

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական

պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան) հետնյալ կազմով՝

նախագահող Ա. ՄԿՐՏՉՅԱՆ

զեկուցող Է. ՍԵԴՐԱԿՅԱՆ

Ն. ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

Ս. ՄԵՂՐՅԱՆ

Վ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ

2025 թվականի նոյեմբերի 14-ին

գրավոր ընթացակարգով քննելով ըստ «Ֆինքա» ՈՒՎԿ ՓԲԸ-ի (այսուհետ՝ Ընկերություն) հայցի ընդդեմ Համբարձում Բալյանի, վեճի առարկայի նկատմամբ ինքնուրույն պահանջ չներկայացնող երրորդ անձինք Սերգեյ Բալյանի, Մանուշակ Աբկարի Բալյանի, Շողեր Խոջոյանի, Մանուշակ Համբարձումի Բալյանի՝ ընդհանուր գույքում բաժնի վրա բռնագանձում տարածելու պահանջի մասին, քաղաքացիական գործով ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի 20.11.2024 թվականի որոշման դեմ Ընկերության բերած վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը

Դիմելով դատարան՝ Ընկերությունը պահանջել է «Սերգեյ Բալյանին, Մանուշակ Աբկարի Բալյանին, Համբարձում Բալյանին, Շողեր Խոջոյանին ն Մանուշակ Համբարձումի Բալյանին ընդհանուր համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող՝ Գեղարքունիքի մարզ

2

Ձորավանք համայնքում գտնվող անշարժ գույքից պարտապան Համբարձում Բալյանի բաժինն առանձնացնել՝ դրա վրա դատարանի վճռով սահմանված բռնագանձումը տարածելու համար: Բաժինն առանձնացնելու անհնարինության կամ աննպատակահարմարության դեպքում` (...) վճիռ կայացնել անշարժ գույքը ամբողջությամբ հրապարակային սակարկություներով վաճառելու մասին` բռնագանձումը պատասխանող Համբարձում Բալյանին հասանելիք գումարի վրա տարածելու համար՝ մնացած գումարը բաշխելով համասեփականատերերի միջն»:

Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ՝ Դատարան) 04.04.2024 թվականի վճռով հայցը մերժվել է:

ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան) 20.11.2024 թվականի որոշմամբ Ընկերության վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Ա Դատարանի 04.04.2024 թվականի վճիռը թողնվել է անփոփոխ:

Սույն գործով վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել Ընկերությունը (ներկայացուցիչ Դերենիկ Գյոզալյան):

Վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

2. Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը

Սույն վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

Վերաքննիչ դատարանը խախտել է Սահմանադրության 10-րդ, 60-րդ, 6-րդ ն 63-րդ հոդվածները, «Մարդու իրավունքների ն հիմեարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի թիվ 1 արձանագրությունը, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածը, ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 169-րդ ու 379-րդ հոդվածները:

Բողոք բերած անձը եշված հիմքերի առկայությունը պատճառաբանել է հետնյալ հիմնավորումներով.

Վերաքննիչ դատարանն անտեսել է, որ Հարկադիր կատարումն ապահովող ծառայության հարկադիր կատարողի որոշման ստացման պահից իր մոտ ծագել է որպես պարտատեր ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածով սահմանված պահանջի իրավունք:

Նշված նորմի համակարգային վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ ինքը, որպես պարտատեր, դատական կարգով կարող է իր այդ պահանջն ուղղել միայն ընդհանուր (համատեղ կամ բաժնային) սեփականության մասնակից պարտապանին (ներգրավել որպես պատասխանող), իսկ ընդհանուր սեփականության մյուս մասնակիցներին ինքը կարող է գործին մասնակցող անձանց կազմում ներգրավվել որպես վեճի առարկայի նկատմամբ ինքնուրույն պահանջներ չներկայացնող երրորդ անձինք:

Վերաքննիչ դատարանը հաշվի չի առե, որ ` խախտվլ է իր

«օրինական սպասելիք»-ի ակնկալիք ունեցող իրավական շահագրգովածությունը:

Բացի այդ, թիվ ԳԴ/5792/02/23 քաղաքացիական գործով 01.08.2024 թվականին ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի կողմից, թիվ ՍԴ/0268/02/20 քաղաքացիական գործով 11.08.2023 թվականին Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից, թիվ ՏԴ/0360/02/20 քաղաքացիական գործով 19.05.2023 թվականին Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից, թիվ ԱՐԱԴՉ/0367/02/20 քաղաքացիական գործով 09.02.2023 թվականին Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից, թիվ ԱՐԴ/2359/02/21 քաղաքացիական գործով 28.06.2024 թվականին Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի

3

ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից, թիվ ԼԴՅ/0760/02/21 քաղաքացիական գործով 29.07.2024 թվականին Լոռու մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից ն թիվ ՏԴ/1169/02/22 քաղաքացիական գործով 19.05.2024 թվականին Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացված դատական ակտերում ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 1-ին ու 2-րդ կետերը, ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 2-րդ մասը կիրառվել են բողոքարկվող որոշման մեջ նուն նորմերին տրված մեկնաբանությանը հակասող մեկնաբանությամբ:

Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը պահանջել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 20.11.2024 թվականի որոշումը ն գործն ուղարկել համապատասխան ստորադաս դատարան նոր քննության՝ սահմանելով նոր քննության ծավալը:

3. Վճռաբեկ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեն հետնյալ փաստերը՝

1) թիվ ԳԴՏ/0212/02/21 քաղաքացիական գործով Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը 06.04.2022 թվականին վճռել է «1. Հայցը բավարարել: Համբարձում Սերգեյի Բալյանից ն Արշալույս Գասպարի Ազիզբեկյանից հօգուր "'ՖԻՆՔԱ՛ ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն ՓԲ ընկերության համապարտության կարգով բռնագանձել 1.604,64 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամ, որից 931,69 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամը' որպես վարկի մեացորդ, 80,27 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամը' որպես հաշվեգրված տոկոսագումար, 165,07 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամը' որպես ժամկետանց գումարի տոկոս, 70 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամը' որպես ամսական սպասարկման վճար, իսկ 357,617 ԱՄՆ դոլարին համարժեք ՀՀ դրամը' որպես հաշվարկված տույժ:

Համբարձում Սերգեյի Բալյանից ն Արշալույս Գասպարի Ազիզբեկյանից հօգուտ "'ՖԻՆՔԱ՛ ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն. ՓԲ ընկերության համապարտության կարգով բռնագանձել նան ժամկետանց վարկի գումարի նկատմամբ տարեկան 244 դրույքաչափով հաշվարկվող տոկոսեերը' սկսած 2021 թվականի եոյեմբերի 23-ից միեչն ժամկետաեց վարկի փաստացի մարման օրը: (...)»:

Վերը նշված վճիռը չի բողոքարկվել ն մտել է օրինական ուժի մեջ:

Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թիվ ԳԴՏ/0212/02/21 քաղաքացիական գործով 06.04.2022 թվականին կայացված վճռի հիման վրա տրամադրվել է կատարողական թերթ, հարուցվել է կատարողական վարույթ, որի արդյունքում արգելանք է դրվել նան պարտապան Համբարձում Բալյանին ընդհանուր սեփականության իրավունքով պատկանող որ ո: «Հոթ հողամասերի վրա ն Ընկերությանն առաջարկվել է ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի համաձայն դիմել դատարան պարտապանի բաժինն առանձնացնելու ն դրա վրա բռնագանձում տարածելու պահանջով (հատոր 1-ին, գ թ. 3942, «Աճ թճռտ» դատական տեղեկատվական համակարգ).

2) անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման 30.08.2004 թվականին տրված թիվ "52 սեփականության իրավունքի պետական գրանցման վկայականի համաձայն՝ 1 Առկա է անձնական տվյալ:

2 Առկա է անձնական տվյալ:

4

Գեղարքունիքի մարզի Ձորավանք համայնքի բնակելի տան նկատմամբ գրանցված է Համբարձում Բալյանի, Սերգեյ Բալյանի, Մանուշակ Աբկարի Բալյանի, Շողեր Խոջոյանի, Մանուշակ Համբարձումի Բալյանի ընդհանուր համատեղ սեփականության իրավունքը (հատոր 1-ին, գ. թ. 43-46).

3) սույն գործով Ընկերությունը, ղեկավարվելով նան ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 197-րդ ն 200-րդ հոդվածներով, հայց է ներկայացրել դատարան ընդդեմ պարտապան Համբարձում Բալյանի՝ որպես պատասխանողի, ինչպես նան՝ ընդհանուր սեփականության մասնակիցներ Սերգեյ Բալյանի, Մանուշակ Աբկարի Բալյանի, Շողեր Խոջոյանի, Մանուշակ Համբարձումի Բալյանի՝ որպես վեճի առարկայի նկատմամբ ինքնուրուն պահանջներ չներկայացնող երրորդ անձանց՝ ըստ էության, պահանջելով ընդհանուր գույքից առանձնացնել պարտապան Համբարձում Բալյանի բաժինը՝ դրա վրա բռնագանձում տարածելու համար, իսկ այն առանձնացնելու անհնարինության կամ աննպատակահարմարության դեպքում նշված գույքը վաճառել հրապարակային սակարկություններով, բռնագանձում տարածել վաճառքից առաջացած՝ Համբարձում Բալյանին հասանելիք գումարի վրա, իսկ մնացած գումարը բաշխել ընդհանուր սեփականության մյուս մասնակիցների միջն:

Նշված հայցադիմումը Դատարանի 29.09.2023 թվականի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ (հատոր 1-ին, գ. թ. 24, հատոր 2-րդ գ.թ. 3).

4) 30.01.2024 թվականին Դատարանը կայացրել է ապացուցման պարտականությունը բաշխելու մասին որոշում, որով սահմանվել է, որ «1. Հայցվոր կողմը պարտավոր է ապացուցել հետնալ փաստերը`

1 առկա է օրինական ուժի մեջ մրած դատական ակտի հիման վրա սահմանված ն Պատասխանող-պարտապանի կողմից չկատարված գումարային պարտավորություն,

Լ2. ընդհանուր գույքում Պատասխանող-պարտապանի սեփականության իրավունքի առկայության փաստը,

ԼՅ գույքն ընդհանուր սեփականություն հանդիսանալու ն ընդհանուր գույքում պարտապանի համապատասխան բաժնեմասի առկայության փասպերը,

Լ4. ընդհանուր սեփականության մասնակի մոր ապարտատիրոջ նկատմամբ պարպտավիորությունները մարելու այլ գույքի անբավարար լինելու փաստը,

Լ5. առանց ընդհանուր սեփականության ներքո գտնվող գույքին անհամաչափ վնաս պատճառելու բաժիեը բնեղենով առանձնացնելու անհնարինության փաստը կամ ընդհանուր սեփականության մեացած մասնակիցների կողմից դրա դեմ առարկություն ներկայացնելու փաստը,

Լծ6. ընդհանուր սեփականության մեացած մասնակիցներին շուկայական գեով պարտապանի բաժինը գնելու պարտատիրոջ կողմից պահանջ ներկայացվելու փաստը,

17. ընդհանուր սեփականության մյուս մասեակիցեերի կողմից պարտապանի բաժինը ձեռք բերելուց հրաժարվելու փաստը:

2.Պատասխանող կողմը պետք է ապացուցի վերը նշված փաստերի հակառակ փաստերը, եթե Պատասխանողը դրանք վիճարկում է:

2.1. պայմանագրով ստանձնած պարպտավորությունների պատշաճ կատարման փաստը,

2.2. պարտավորությունների պատշաճ կատարման, ըստ այդմ" բռնագանձման առարկան բացակայելու փաստերը,

2.3. այլ գույքի առկայության փաստը (հատոր 2-րդ, գ. թ. 32-34).

5) Դատարանը, 06.03.2024 թվականին նշանակված նախնական դատական նիստում արձանագրելով նան, որ՝

5

- «Նախեական դատական նիստերին Ըեկերությունը չի ապահովել իր ներկայացուցչի մասնակցությունը' միջեորդելով գործը քննել հայցվոր կողմի բացակայությամբ, ներկայացված եյութերի հիման վրա: Արդյունքում" ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի Լին մասի 3-րդ կետով սահմանված' գործին մասնակցող անձանց կազմի հարցի քննության ժամանակ Դատարանը հեարավիորություն չի ունեցել այս հարցը քննարկել կողմերի, մասեավորապես՝ հայցվոր կողմի հետ, ն քանի որ հայցն այս կամ այն անձի դեմ հարուցելը' հայցվորի պնեօրինչականության սկզբունքի համատեքստում իրացվող իրավունքն է, որե իրականացվում է առանց դատական հայեցողության կամ այլ ձնով միջամտության, ուստի Դատարանն իրավասու չէր ընդհատել դատական եիսրը սուն հարցի քննարկման նպատակոֆ»,

- «Դատարանն անհրաժեշր է համարում եան եշել, որ իր կողմից ապացուցման պարտականությունը բաշխելու մասին որոշմամբ մի շարք իրավական հարցադրումների հետ մեկտեղ առաջադրել էր նան հետնյալ իրավական հարցադրումը, թե արդյո՞ք սեփականության իրավունքի պաշտպանության պահանջների մասին հայցերը կարող են բավարարվել՝ առանց գույքի մյուս սեփականատերերի դեմ հայց կամ պահանջ ներկայացնելու (պահանջը կարող է ներկայացվել կամ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 170-րդ հոդվածի կարգով' հայցի առարկան լրացնելով, կամ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի կարգով' եույն պահանջը ենոր պատասխանողի դեմ ուղղելով):

Հայցվորի կողմից չի ներկայացվել միջնորդություն գույքի մյուս սեսիականատերերին, ովքեր գործով ներգրավված են որպես երրորդ անձինք, եոր պատասխանողներ ներգրավելու մասին»,

- «Ընդ որում, գործի քննության ընթացքում Դատարանը քենարկել է այս հարցը, սակայն օրենքով սահմանված կարգով վեճ առարկայի նկատմամբ անձանց գործով պատասխանողներ ներգրավելու մասին գրավոր միջնորդություն Դատարան չի ներկայացվել, իսկ Դատարանը չունի լիազորություն իր նախաձեռնությամբ երանց կարգավիճակը փոխելու, հակառակ դեպքում կխախտվեր կողմերի իրավահավասարության ն մրցակցության սկզբունքը»,

- «Դատարանն արձանագրում է, որ չի կարող հրապարակային սակարկությունեերով վաճառվել այն բնակարանը, որի համասեփականատերերը զրկվելու են սեփականության իրավունքից" ոչ իրենց դեմ ներկայացված հայցի քենության արդյունքներով, այսինքե' այդ սեփականատերերի մասով, սեփականությունից զրկվելը տեղի է ունենալու ոչ դատական կարգով, ուստին քանի դեռ դատավարական առումով Հայցվորի կողմից ներկայացված հայցային պահանջները չի եերկայացվել բոլոր սեփականատերերի, տվյալ դեպքում" եան Երրորդ անձանց դեմ, բնակարանը հրապարակային սակարկություններով վաճառելու ն բաժնեմասի վրա բռնագանձում տարածելու մասին վճիռ կայացվել չի կարող»,

- «Դատարանը գտնում է, որ առանց գույքի բոլոր սեփականատերերի դեմ հայց ներկայացնելու, ըստ այդմ առանց իրենց դեմ ներկայացված հայցի դեմ պաշտպանվելու հեարավորություն ունենալու Երրորդ անձինք չեն կարող զրկվել իրենց սեփական գույքից, քանի որ դա կհանգեցնի վերջիններիս Սահմանադրությամբ ն Կոնվենցիայով երաշխավորված սեփականության իրավունքի խախտման, մասնավորապես, բավարարելով հայցը ն թույլատրելով բեակարանը հրապարակային սակարկություններով վաճառելը կդադարի բնակարանի մասով ինեչպե 6պարտապանի, այնպես էլ մյուս սեփականատերերի սեփականության իրավունքը' առանց վերջիններիս դեմ ներկայացված հայցի, ինչն էլ անթույլատրելի է»,

6

- «Միննույն ժամանակ Դատարանն արձանագրում է, որ անգամ բավարարման մասին վճիռ կայացվելու դեպքում' այն երրորդ անձանց մասով չէր կարող ենթարկվել հարկադիր կատարման, քանի որ կատարողական թերթով պարտապան կարող են հանդես գալ ընդհանուր գույքի այն սեփականապերերը, որոնց դեմ հայց է ներկայացվել ն կայացվել է այն բավարարելու մասին վճիռ: Դատարանի դիրքորոշումը, փաստորեն, բխում է նան իրավական որոշակիության ն դարական ակտի կատարման պարտադիրության սկզբունքներից:

Վերը նշված վերլուծությունների հիման վրա սույն գործով իրավահարաբերությունների առանձնահատկությունների հաշվառմամբ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200-րդ ն 197-րդ հոդվածների կիրառման շրջանակներում, հաշվի առնելով դրա շրջանակներում քենարկվող իրավունքների ն պարտականությունների բնույթը, այն պահանջը, որը ներկայացվել է, եյութաիրավական տեսանկյունից դրա շրջանակներում որպե պարտապան ն համասեփականատեր հանդիսացող անձանց իրավունքների ն պարտականությունեերի նույնաբեութ լինելը ն նույն հիմքե ունենալը, եշված հայցի հիմեավորվածության նե բավարարման համար էական է գործով բոլոր համասեփականատերերի որպես պատասխանող ներգրավված լինելու հանգամանքը, հակառակ դեպքում հայցը չի կարող բավարարվել' անկախ գործով նյութաիրավական նորմերից բխող ն եշանակություն ունեցող փաստերի հիմնավորման հանգամանքից»,

- «Քանի որ սույն գործով գույքի բոլոր սեփականատերերը ներգրավված չեն որպես պատասխանողներ, այդպիսի միջնորդություն չի ներկայացվել նան Հայցվորի կողմից ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի հիման վրա, ն ներկայումս, երբ ապացուցման պարտականությունը բաշխելու մասին որոշումը կայացված է, այսինքե' այլես հայցվորը զրկված է այս իրավունքից օգտվելու հնարավորությունից, Դատարաեը գտնում է, որ դատավարության տվյալ փուլում, առկա է բավարար հիմք հայցի ակնհայտ անհիմն լինելու մասին եզրահանգում կատարելու համար, բացի այդ, հայցի ներկայացված պատճառաբանությունեերով ակնհայտ անհիմն լինելու մասին Դատարանի եզրահանգումը որնէ ողջամիտ հակափաստարկի կամ առարկության միջոցով կասկածի տակ չի կարող դրվել, հետնաբար այսքանով հանդերձ' Դատարանը գտնում է, որ հայցի ակեհայտ անհիմե լինելու մասին վերոնշյալ հիմեավորումների ու հիմքերի համակցությունը թույլ է տալիս գալ այն եզրահանգման, որ հայցի բավարարման ենթակա չլինելը կամ անհիմե լինելն ակնհայտ է»,

ղեկավարվելով ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 303-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետով, որոշում է կայացրել արագացված դատաքննություն կիրառելու մասին, ն 04.04.2024 թվականին վճիռ է կայացրել Ընկերության հայցը մերժելու մասին (հատոր 1-ին,

գ. թ. 66-70, 85-92):

4. Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը

Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը պայմանավորված է ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի առկայությամբ՝ նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի իմաստով, այն է՝ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 1-ին կետի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ թիվ ԳԴ/5792/02/23 քաղաքացիական գործով ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտում նշված նորմը կիրառվել է բողոքարկվող դատական ակտում նույն նորմին տրված մեկնաբանությանը հակասող մեկնաբանությամբ, ինչպես նան ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով նախատեսված հիմքի

7

առկայությամբ՝ նույն հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի իմաստով, այն է՝ առերնույթ առկա է մարդու իրավունքների ն ազատությունների հիմնարար խախտում, քանի որ բողոքարկվող դատական ակտը կայացնելիս Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել Սահմանադրության 61-րդ ու 63-րդ հոդվածների, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի այնպիսի խախտում, որը խաթարել է արդարադատության բուն էությունը:

Սույն բողոքի քննության շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ'

Լ. ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200րդ հոդվածի հիմքով ներկայացվող հայցապահանջի շրջանակներում դատավարության մասնակիցների կազմին,

2. ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200րդ հոդվածի հիմքով ներկայացված հայցապահանջում ընդհանուր սեփականության մյուս մասնակիցներին որպես վեճի առարկայի նկատմամբ ինքնուրույն պահանջներ չներկայացեող երրորդ անձինք ներգրավված լինելու կապակցությամբ միեչն 14.03.2024 թվականը գործած խմբագրությամբ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 303-րդ հոդվածի Լին մասի 8-րդ կետում եշված հիմքով արագացված դապտաքննություն կիրառելու իրավաչափությանը' վերահաստատելով նախկինում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները:

1. ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 30-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ քաղաքացիական դատավարության մասնակիցներն են (..) գործին մասնակցող անձինք, նրանց ներկայացուցիչները:

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ գործին մասնակցող անձինք են՝

1) կողմերը.

2) երրորդ անձինք.

(..):

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 33-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ դատավարության կողմերն են հայցվորը Ա պատասխանողը:

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ պատասխանողը գործին մասնակցող այն անձն է, որի դեմ հայց է ներկայացվել առաջին ատյանի դատարան:

Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ գործի քննության ընթացքում պատասխանողի փոխարինումը կամ նոր պատասխանողի ներգրավումը կատարվում է նուն օրենսգրքով սահմանված կարգով:

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ վեճի առարկայի նկատմամբ ինքնուրույն պահանջներ չներկայացնող երրորդ անձինք կարող են գործի մեջ մտնել հայցվորի կամ պատասխանողի կողմում մինչն դատաքննության ավարտը, իսկ նույն օրենսգրքի 41-րդ ն 42-րդ գլուխներով նախատեսված կարգով քննվող գործերով՝ մինչն եզրափակիչ դատական ակտի հրապարակումը, եթե գործով կայացվող վճիռը կարող է ազդել կողմերից մեկի հանդեպ նրանց ունեցած իրավունքների կամ պարտականությունների վրա կամ կարող է հանգեցնել նման իրավունքների Ա պարտականությունների ծագմանը:

Մինչե 14.03.2024 թվականը գործած խմբագրությամբ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ եթե առաջին ատյանի դատարանը գտնում է, որ դատական ակտը կարող է անխուսափելիորեն ազդել որոշակի անձանց իրավունքների ն պարտականությունների վրա, ապա ծանուցում է տվյալ անձանց՝

8

որպես վեճի առարկայի նկատմամբ ինքնուրույն պահանջներ չներկայացնող երրորդ անձ ներգրավվելու նրանց իրավունքի ն դրա իրականացման կարգի վերաբերյալ:

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ եթե գործին մասնակցող անձը գտնում է, որ դատական ակտը անխուսափելիորեն ազդելու է որոշակի անձանց իրավունքների ն պարտականությունների վրա, ապա կարող է առաջին ատյանի դատարանին ներկայացնել տվյալ անձին որպես վեճի առարկայի նկատմամբ ինքնուրույն պահանջ չներկայացնող երրորդ անձ ներգրավելու միջնորդություն:

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ հայցադիմումում պարտադիր նշվում են պատասխանողի անունը (անվանումը), (...):

Նույն հոդվածի 2-րդ մասի 7-րդ կետի համաձայն՝ հայցադիմումում պարտադիր նշվում են պատասխանողին ուղղված նյութաիրավական պահանջը (պահանջները), իսկ մի քանի պատասխանողների դեմ հայցադիմում ներկայացնելիս հայցվորի՝ նրանցից յուրաքանչյուրին ուղղված պահանջը (պահանջները), եթե այն համիրավ չէ:

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 172-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատարանը, մինչն նախնական դատական նիստի ավարտը պարզելով, որ հայցը հարուցվել է ոչ այն անձի դեմ, որը պետք է պատասխանի այդ հայցով, կարող է հայցվորի համաձայնությամբ թույլ տալ, որ պատասխանողը փոխարինվի պատշաճ պատասխանողով:

Մինչ, 14.03.2024 թվականը գործած խմբագրությամբ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ հայցվորը, գտնելով, որ հայցը ներկայացվել է ոչ բոլոր անձանց դեմ, որոնք պետք է պատասխանեն այդ հայցով, մինչն նախնական դատական նիստի ավարտը կարող է առաջին ատյանի դատարանին ներկայացնել այդ անձանց որպես պատասխանող ներգրավելու վերաբերյալ գրավոր միջնորդություն:

Մինչե 14.03.2024 թվականը գործած խմբագրությամբ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 303-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի համաձայն՝ (...) առաջին ատյանի դատարանն իրավունք ունի կիրառելու արագացված դատաքննություն, եթե հայցն ակնհայտ անհիմն է:

ՀՀ վճռաբեկ դատարանը «ՖԻՆՔԱ» ՈՒՎԿ ՓԲԸ-ն ընդդեմ Հակոբ Իսրայելյանի, վեճի առարկայի նկատմամբ իեքնուրույն պահանջ չներկայացեող երրորդ անձինք Գյորգի, Դուխիկ ն Նունե Իսրայելյանների ու Մարիետա Կարապետյանի թիվ ԳԴ/6116/02/23 քաղաքացիական գործով 29.08.2025 թվականին կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ նշված նորմերի համակարգային վերլուծությունից բխում է նան, որ քաղաքացիական դատավարության մասնակիցներ են նան կողմերը, այդ թվում` պատասխանողը, ինչպես նան երրորդ անձինք: Ընդ որում, պատասխանողը գործին մասնակցող այն անձն է, որի դեմ հայց է ներկայացվել առաջին ատյանի դատարան: Այսինքն՝ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի իմաստով անձին որպես պատասխանող գործին ներգրավելու համար պարտադիր պայման է նրա դեմ հայցը ներկայացնելը, այն է՝ նյութաիրավական պահանջ ուղղելը: Պատասխանողի փոխարինումը կամ նոր պատասխանողի ներգրավումը կարող է կատարվել բացառապես նույն օրենսգրքով սահմանված կարգով:

Իր հերթին վեճի առարկայի նկատմամբ ինքնուրույն պահանջներ չներկայացնող երրորդ անձինք կարող են գործի մեջ մտնել հայցվորի կամ պատասխանողի կողմում, եթե գործով կայացվող վճիռը կարող է ազդել կողմերից մեկի հանդեպ նրանց ունեցած իրավունքների կամ պարտականություննեի վրա կամ կարող է հանգեցնել նման լիրավունքնեի ն պարտականությունների ծագմանը: Միննույն ժամանակ օրենսդիրը, բոլոր այն դեպքերում, երբ դատական ակտը կարող է անխուսափելիորեն ազդել երրորդ անձանց իրավունքների ն պարտականությունների վրա, դատարանի համար պարտականություն է սահմանել տվյալ

9

անձանց ծանուցելու որպես վեճի առարկայի նկատմամբ ինքնուրոյն ։պահանջներ չներկայացնող երրորդ անձ ներգրավվելու՝ նրանց իրավունքի ու դրա իրականացման կարգի վերաբերյալ: Իրավունքի իրացման տեսքով համանման հնարավորություն օրենսդիրը սահմանել է նան գործին մասնակցող անձանց համար, բոլոր այն դեպքերում, երբ դատական ակտը կարող է անխուսափելիորեն ազդել երրորդ անձանց իրավունքների ն պարտականությունների վրա, ներկայացնել վերջիններիս որպես վեճի առարկայի նկատմամբ ինքնուրույն պահանջ չներկայացնող երրորդ անձ ներգրավելու միջնորդություն: Այսինքն՝ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի իմաստով անձին դատարանի կողմից կամ գործին մասնակցող անձի միջնորդության հիման վրա որոշակի պայմաններում որպես վեճի առարկայի նկատմամբ ինքնուրուն պահանջներ չներկայացնող երրորդ անձ գործին ներգրավելու համար պարտադիր պայման է գործով կայացվող վճիռը կողմերից մեկի հանդեպ նրա ունեցած իրավունքների կամ պարտականությունների վրա անխուսափելիորեն ազդելը:

Դրանից ելնելով օրենսդիրը հայցադիմումում որպես դրա բովանդակությանն առաջադրվող պարտադիր պահանջ, նախատեսել է պատասխանողի անունը (անվանումը) նշելը, ինչպես նան՝ հայցադիմումում որպես պատասխանող նշված անձին նյութաիրավական պահանջ (պահանջներ) ուղղելը:

Միննույն ժամանակ օրենսդիրը ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքով սահմանել է պատասխանողի փոխարինման նե նոր պատասխանողի ներգրավելու համապատասխան կարգավորումներ որպես նախնական դատական նիստի ընթացքում դատարանի կողմից կատարվող դատավարական գործողություն նախատեսելով պարզելը, թե արդյո՞ք հայցը հարուցվել է այն անձի դեմ, որը պետք է պատասխանի այդ հայցով, որպեսզի հակառակ դեպքում հայցվորի համաձայնությամբ թույլ տա, որ պատասխանողը փոխարինվի պատշաճ պատասխանողով, ինչպես նան՝ անձին որպես նոր պատասխանող ներգրավելը, եթե հայցվորը գտնի, որ հայցը ներկայացվել է ոչ բոլոր անձանց դեմ, որոնք պետք է պատասխանեն այդ հայցով: Այսինքն՝ նշված երկու դեպքում էլ օրենսդիրը որպես պատասխանողին պատշաճ պատասխանողով փոխարինելու կամ նոր պատասխանող ներգրավելու համար, ըստ էության, պարտադիր պայման է նախատեսել հայցվորի համաձայնության առկայությունը:

Անդրադառնալով ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի հիմքով պարտատիրոջ կողմից ներկայացվող հայցապահանջով դատավարության մասնակիցների կազմին՝ Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետնյալը.

«Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» ՀՀ օրենքի 41-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4.1.-ին կետի համաձայն՝ հարկադիր կատարողն ավարտում է կատարողական վարույթը, եթե պահանջատիրոջը գրավոր առաջարկություն է արվել ընդհանուր բաժնային կամ ընդհանուր համատեղ սեփականություն համարվող անշարժ գույքից պարտապանի բաժնեմասը առանձնացնելու պահանջ ներկայացնել դատարան:

«Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝ կատարողական վարույթի կողմերն են՝ պահանջատերը ն պարտապանը:

Պահանջատերն այն քաղաքացին կամ իրավաբանական անձն է, (...), որի օգտին կամ ի շահ որի տրվել է կատարողական թերթը) (...):

Պարտապանն այն քաղաքացին կամ իրավաբանական անձն է, (...) որը, կալրարողական թերթի համաձայն, պարտավոր է կատարել որոշակի գործողություններ կամ ձեռնպահ մեալ դրանց կատարումից:

(..):

10

ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն՝ բաժնային կամ համատեղ սեփականության մասնակցի մոտ այլ գույքի անբավարարության դեպքում նրա պարտատերն իրավունք ունի ընդհանուր գույքից պարտապանի բաժինն առանձնացնելու պահանջ ներկայացնել՝ դրա վրա բռնագանձում տարածելու համար:

Նույն հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն՝ եթե բաժինը բնեղենով առանձնացնել անհնար է կամ դրա դեմ առարկում են բաժնային կամ համատեղ սեփականության մնացած մասնակիցները, պարտատերն իրավունք ունի ընդհանուր սեփականության մնացած մասնակիցներից պահանջել շուկայական գնով գնելու պարտապանի բաժինը պարտքը մարելու համար: Ընդհանուր սեփականության մնացած մասնակիցների կողմից պարտապանի բաժինը ձեռք բերելուց հրաժարվելու դեպքում պարտատերն իրավունք ունի պահանջելու բռնագանձումը տարածել ընդհանուր սեփականության իրավունքում պարտապանի բաժնի վրա՝ նույն օրենսգրքի 197 հոդվածին համապատասխան:

Վերը նշված նորմերի համակարգային վերլուծությունից բխում է, որ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածում օրենսդիրը, օգտագործելով «պարտատեր» եզրույթը, ի նկատի է ունեցել «Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի իմաստով պահանջատիրոջը, իսկ օգտագործելով «պարտապան» եզրույթը նույն օրենքի 7-րդ հոդվածի իմաստով այն պարտապանին, որը կատարողական թերթի համաձայն՝ պարտավոր էր կատարել որոշակի գործողություններ, ն որին ընդհանուր բաժնային կամ ընդհանուր համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ գույքից բաժնեմաս առանձնացնելու պահանջ ներկայացնելու առաջարկություն է արել հարկադիր կատարողը: Ընդ որում, ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի համաձայն պարտատերը ներկայացնում է հենց այդ պարտապանի բաժինն առանձնացնելու պահանջ:

Դրանից ելնելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածով նախատեսված հայցապահանջը ներկայացնելիս դրանում բացառապես որպես հայցվոր կարող է նշվել «Դատական ակտերի հարկադիր կատարման մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի իմաստով պահանջատեր հանդիսացող պարտատերը, իսկ որպես պատասխանող՝ նույն օրենքի 7-րդ հոդվածի իմաստով այն պարտապանը, որը կատարողական թերթի համաձայն` պարտավոր էր հօգուտ պարտատիրոջ կատարել որոշակի գործողություններ, ն որին ընդհանուր բաժնային կամ ընդհանուր համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ գույքից բաժնեմաս առանձնացնելու պահանջ է ներկայացրել պարտատերը:

Միննուն ժամանակ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ նման հայցապահանջներով գործին պարտադիր ներգրավման են ենթակա անշարժ գույքի նկատմամբ ընդհանուր սեփականության մնացած մասնակիցները: Ընդ որում, վերջիններս նման հայցապահանջով գործին կարող են ներգրավվել որպես վեճի առարկայի նկատմամբ ինքնուրույն ։պյաահանջներ չներկայացնող երրորդ անձինք, քանի որ նրանց կողմից պարտապանի բաժինը բնեղենով առանձնացնելու դեմ առարկելու, այն շուկայական գնով գնելու կամ այդ բաժինը ձեռք բերելուց հրաժարվելու իրավունքներ ունենալու պայմաններում գործով կայացվող վճիռը կարող է անխուսափելիորեն ազդել նրանց իրավունքների ն պարտականությունների վրա նան այնքանով, որքանով կարող է ազդել գործին մասնակցող անձանցից մեկի հանդեպ նրանց ունեցած իրավունքների կամ պարտականությունների վրա կամ հանգեցնել նման իրավունքների ու պարտականությունների ծագմանը:

2. Մինչն 14.03.2024 թվականը գործած խմբագրությամբ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 303-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի համաձայն՝ (...) առաջին

11

ատյանի դատարանն իրավունք ունի կիրառելու արագացված դատաքննություն, եթե հայցն ակնհայտ անհիմն է:

«Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքում փոփոխություններ ն լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի (այսուհետ՝ Օրենք) 41-րդ հոդվածով Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 303-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետը շարադրվել է նոր խմբագրությամբ, որի համաձայն՝

«8) հայցն ակեհայր անհիմե է, եթե դրանում ձնակերպված հայցապահանջե ակնհայտորեն ոչ իրավաչափ է (ակեհայտորեն ենթակա է մերժման՝ անկախ դրա հիմքում դրված փաստերից) կամ հայցվորի կողմից դրա հիմքում դրված փաստերի հիման վրա ակնհայտորեն ենթակա է մերժման կամ ներկայացվել է ոչ պատշաճ հայցվորի կողմից կամ ոչ պատշաճ պատասխահողի դեմ (այսուհետ՝ ակնհայտ անհիմե հայց)»:

ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերոգրյալ նորմերի հիման վրա նախկինում կայացրած որոշմամբ արձանագրել է, որ օրենսդիրը մինչն 14.03.2024 թվականը գործած խմբագրությամբ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 303-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետով դատարանին իրավունք է վերապահել արագացված դատաքննություն կիրառելու այն դեպքում, երբ հայցն ակնհայտ անհիմն է: Դրանից հետո օրենսդիրը, նպատակ ունենալով որոշակիորեն բնութագրելու հայցի ակնհայտ անհիմն լինելու հատկանիշը, որպես այդպիսի հատկանիշներ սահմանել է ստորն նշվածներից որնէ մեկը՝

- դրանում ձնակերպված հայցապահանջն ակնհայտորեն ոչ իրավաչափ է (ակնհայտորեն ենթակա է մերժման՝ անկախ դրա հիմքում դրված փաստերից) կամ հայցվորի կողմից դրա հիմքում դրված փաստերի հիման վրա ակնհայտորեն ենթակա է մերժման,

- հայցը ներկայացվել է ոչ պատշաճ հայցվորի կողմից,

- հայցը ներկայացվել է ոչ պատշաճ պատասխանողի դեմ:

Արդյունքում ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 303-րդ հոդվածի 1-ին մասի 8-րդ կետի իմաստով հայցը բնութագրվել է որպես ակնհայտ անհիմն նան այն պատճառաբանությամբ, երբ այն ներկայացվել է ոչ պատշաճ պատասխանողի դեմ: Ընդ որում, վերը նշված նորմի վերլուծությունից բխում է, որ այն հայցն ակնհայտ անհիմն չի բնութագրում այն դեպքերում, երբ հայցը ներկայացվել է ոչ բոլոր անձանց դեմ (ւրե՛ս «ՖԻՆՔԱ» ՈՒՎԿ ՓԲԸ-ն ընդդեմ Հակոբ Իսրայելյանի, վեճի առարկայի եկատմամբ ինքնուրույն պահանջ չներկայացնող երրորդ անձինք Գյորգի, Դուխիկ ն Նունե Իսրայելյանների ու Մարիետա Կարապետյանի թիվ ԳԴ/6116/02/23 քաղաքացիական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 29.08.2025 թվականի որոշումը):

Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների կիրառումը սույն գործի փաստերի նկատմամբ

Սույն գործի փաստերի համաձայն՝ թիվ ԳԴ»/0212/02/21 6քաղաքացիական գործով Գեղարքունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 06.04.2022 թվականին կայացված վերը նշված վճռի հիման վրա տրամադրված կատարողական թերթի համաձայն` հարուցվել է կատարողական վարույթ, որի արդյունքում արգելանք է դրվել նան պարտապան Համբարձում Բալյանին սեփականության իրավունքով Ընկերությանն առաջարկվել է ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի համաձայն՝ 3 Առկա է անձնական տվյալ:

12

դիմել դատարան պարտապան Համբարձում Բալյանի անվամբ գրանցված նան այդ անշարժ գույքից բաժին առանձնացնելու ն դրա վրա բռնագանձում տարածելու պահանջով:

Ընկերությունը, ղեկավարվելով նան ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածով, որպես պարտատեր, հայց է ներկայացրել (նյութաիրավական պահանջ է ուղղել) Դատարան ընդդեմ պարտապան Համբարձում Բալյանի՝ պահանջելով բռնագանձում տարածել ընդհանուր գույքում վերջինիս պատկանող բաժնի վրա: Նույն հայցադիմումում որպես վեճի առարկայի նկատմամբ ինքնուրույն պահանջներ չներկայացնող երրորդ անձինք են նշվել նույն գույքի նկատմամբ ընդհանուր սեփականության մասնակիցներ Սերգեյ Բալյանը, Մանուշակ Աբկարի Բալյանը, Շողեր Խոջոյանը, Մանուշակ Համբարձումի Բալյանը:

Անշարժ գույքի սեփականության իրավունքի գրանցման 30.08.2004 թվականին տրված թիվ "4 սեփականության իրավունքի պետական գրանցման վկայականի համաձայն՝ Գեղարքունիքի մարզի Ձորավանք համայնքի բնակելի տան նկատմամբ գրանցված է Համբարձում Բալյանի, Սերգեյ Բալյանի, Մանուշակ Աբկարի Բալյանի, Շողեր Խոջոյանի, Մանուշակ Համբարձումի Բալյանի ընդհանուր համատեղ սեփականության իրավունքը (հատոր 1-ին, գ. թ. 43-46):

30.01.2024 թվականին Դատարանը կայացրել է ապացուցման պարտականությունը բաշխելու մասին որոշում, որով սահմանվել է, որ «1. Հայցվոր կողմը պարտավոր է ապացուցել հետնալ փասպերը՝

1 առկա է օրինական ուժի մեջ մրած դատական ակտի հիման վրա սահմանված ն Պատասխանող-պարտապանի կողմից չկատարված գումարային պարտավորություն,

Լ2. ընդհանուր գույքում Պատասխանող-պարտապանի սեփականության իրավունքի առկայության փաստը,

ԼՅ գուքն ընդհանուր սեփականություն հանդիսանալու ն ընդհանուր գույքում պարտապանի համապատասխան բաժնեմասի առկայության փասպերը,

Լ4. ընդհանուր սեփականության մասնակի մոր ապարտատիրոջ նկատմամբ պարտավիրությունները մարելու այլ գույքի անբավարար լինելու փաստը,

15. առանց ընդհանուր սեփականության ներքո գտեվող գույքին անհամաչափ վնաս պատճառելու բաժիեը բնեղենով առանձնացնելու անհնարինության փաստը կամ ընդհանուր սեփականության մեացած մասնակիցների կողմից դրա դեմ առարկություն ներկայացնելու փաստը,

Լ6. ընդհանուր սեփականության մեացած մասնակիցներին շուկայական գեով պարտապանի բաժինը գնելու պարտատիրոջ կողմից պահանջ ներկայացվելու փաստը,

Լ7. ընդհանուր սեփականության մյուս մասնակիցների կողմից պարտապանի բաժինը ձեռք բերելուց հրաժարվելու փաստը:

2.Պատասխանող կողմը պետք է ապացուցի վերը նշված փաստերի հակառակ փաստերը, եթե Պատասխանողը դրանք վիճարկում է:

2.Լ պայմանագրով սրաեձնած պարպտավորությունների պատշաճ կատարման փասփը,

2.2. պարտավորությունների պատշաճ կատարման, ըստ այդմ' բռնագանձման առարկան բացակայելու փաստերը,

2.3. այլ գույքի առկայության փաստը»:

Դատարանը, 06.03.2024 թվականին նշանակված նախնական դատական նիստում արձանագրելով նան, որ՝

« Առկա է անձնական տվյալ:

13

- «Նախեական դատական նիստերին Ըեկերությունը չի ապահովել իր ներկայացուցչի մասնակցությունը' միջեորդելով գործը քննել հայցվոր կողմի բացակայությամբ, ներկայացված եյութերի հիման վրա: Արդյունքում" ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 167-րդ հոդվածի Լին մասի 3-րդ կետով սահմանված' գործին մասնակցող անձանց կազմի հարցի քննության ժամանակ Դատարանը հեարավիորություն չի ունեցել այս հարցը քննարկել կողմերի, մասեավորապես' հայցվոր կողմի հետ, ն քանի որ հայցե այս կամ այն անձի դեմ հարուցելը' հայցվորի պնեօրինչականության սկզբունքի համատեքստում իրացվող իրավունքն է, որե իրականացվում է առանց դատական հայեցողության կամ այլ ձնով միջամտության, ուստի Դատարանն իրավասու չէր ընդհատել դատական եիսրը սուն հարցի քննարկման նպատակոֆ»,

- «Դատարանն անհրաժեշր է համարում եան եշել, որ իր կողմից ապացուցման պարտականությունը բաշխելու մասին որոշմամբ մի շարք իրավական հարցադրումների հետ մեկտեղ առաջադրել էր նան հետնյալ իրավական հարցադրումը, թե արդյո՞ք սեփականության իրավունքի պաշտպանության պահանջների մասին հայցերը կարող են բավարարվել՝ առանց գույքի մյուս սեփականատերերի դեմ հայց կամ պահանջ ներկայացնելու (պահանջը կարող է ներկայացվել կամ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 170-րդ հոդվածի կարգով՝ հայցի առարկան լրացնելով, կամ ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի կարգով' եույն պահանջը ենոր պատասխանողի դեմ ուղղելով):

Հայցվորի կողմից չի ներկայացվել միջնորդություն գույքի մյուս սեսիականատերերին, ովքեր գործով ներգրավված են որպես երրորդ անձինք, եոր պատասխանողներ ներգրավելու մասին»,

- «Ընդ որում, գործի քննության ընթացքում Դատարանը քենարկել է այս հարցը, սակայն օրենքով սահմանված կարգով վեճ առարկայի նկատմամբ անձանց գործով պատասխանողներ ներգրավելու մասին գրավոր միջնորդություն Դատարան չի ներկայացվել, իսկ Դատարանը չունի լիազորություն իր նախաձեռնությամբ երանց կարգավիճակը փոխելու, հակառակ դեպքում կխախտվեր կողմերի իրավահավասարության ն մրցակցության սկզբունքը»,

- «Դատարանն արձանագրում է, որ չի կարող հրապարակային սակարկությունեերով վաճառվել այն բնակարանը, որի համասեփակա