Ոսկերչյան — ԵԿԴ/0044/01/09

.- ՇՎ «2 2. ԵԿԴ/0044/01/09

ԱՐԱ

ՍԱՆ

վոնՏ ԱԻ

ԱՆԴԻՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

11 նոյեմբերի 2022 թվական ք.Երնան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ նան Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

ԱՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ՝ Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատախազ՝ Կ.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով Գրիգոր Հարությունի Ոսկերչյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2009 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշման դեմ Գրիգոր Հարությունի Ոսկերչյանի այրի Մարինե Հարությունյանի ներկայացուցիչ Մուշեղ Շուշանյանի՝ նոր հանգամանքի հիմքով ներկայացված վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ ՛

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1 Երնան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ համայնքների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` նան Առաջին ատյանի դատարան) 2009 թվականի հուլիսի 1-ի դատավճռով ամբաստանյալ Գրիգոր Հարությունի Ոսկերչյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ` ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 301-րդ հոդվածով, ն նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով: Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի՝ 2009 թվականի հունիսի 19-ի՝ «Համաներում հայտարարելու մասին» որոշման 2-րդ կետի 6-րդ ենթակետի հիման վրա՝ Գ.Ոսկերչյանն ազատվել է պատիժի կրելուց:

2. ՇԸ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նան Վերաքննիչ դատարան)՝ 2009 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Ոսկերչյանի ն նրա պաշտպաններ Մ.Շուշանյանի ու Ս.Ոսկանյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2009 թվականի հուլիսի 10-ի դատավճիռը` թողնվել օրինական ուժի մեջ:

3. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ամբաստանյալ Գ.Ոսկերչյանի ն նրա պաշտպան Մ.Շուշանյանի վճռաբեկ բողոքը Վճռաբեկ դատարանի` 2009 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշմամբ վերադարձվել է:

4. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ՝ նան Եվրոպական դատարան), հիմք ընդունելով Գրիգոր Ոսկերչյանն ընդդեմ Հայատրանի գործով ՀՀ Կառավարության միակողմանի հայտարարությունը, 2021 թվականի դեկտեմբերի 14-ի որոշմամբ Գ.Ոսկերչյանի գանգատը «Մարդու իրավունքերի ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ՝ նան Եվրոպական կոնվենցիա) 37-րդ հոդվածի Լին կետի «գ» ենթակետի հիման վրա հանել է իր կողմից քննվող գործերի ցուցակից:

5. 2022 թվականի ապրիլի 20-ին Գ.Ոսկերչյանի' այրի Մարինե Հարությունյանի ներկայացուցիչ Մուշեղ Շուշանյանը, որպես նոր հանգամանք վկայակոչելով Գրիգոր ' Գրիգոր Հարությունի Ոսկերչյանը մահացել է 2021 թվականի ապրիլի 1Լ-ին, տե'ս մահվան վկայականը, քրեական գործ, հատոր 12, թերթ 9:

Ոսկերչյանն ընդդեմ Հայասվաւնի գործով Եվրոպական դատարանի որոշումը, բողոք : ներկայացրել Վճռաբեկ դատարան:

Վճռաբեկ դատարանի՝ 2022 թվականի հուլիսի 25-ի որոշմամբ հարուցվել է նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման վարույթ ն բողոքն ընդունվել է Վճռաբեկ դատարանի վարույթ»:

Վճռաբեկ դատարանը 2022 թվականի հոկտեմբերի 28-ին որոշում է կայացրել վճռաբեկ բողոքը դատական նիստում քննության առնելու մասին:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

6. Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

Բողոքաբերը փաստել է, որ Գրիգոր Ոսկերչյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով Եվրոպական դատարանի որոշումը նոր հանգամանք է՝ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2009 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշումը վերանայելու, այն բեկանելու ն ԳՈսկերչյանին արդարացնելու համար, քանի որ ՀՀ Կառավարությունը միակողմանի հայտարարությամբ ընդունել է, որ տեղի է ունեցել Գ.Ոսկերչյանի՝ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1ին կետով, 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի «ա», «բ» ն «դ» ենթակետերով ն 10-րդ հոդվածով երաշխավորված իրավունքների խախտում, ինչի հիման վրա էլ Եվրոպական դատարանը որոշել է գանգատը հանել քննվող գործերի ցուցակից:

7. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքի հեղինակը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2009 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշումը, ն ճանաձել ու հռչակել Գ.Ոսկերչջյանի անմեղությունը մեղսագրված արարքում:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

8. Գրիգոր Ոսկերչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 225-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ. «(...) ՐԵա) մի խումը անձանց հետ շ Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի՝ անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 9-րդ մասի՝ Վճռաբեկ բողոքը քննվում է 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով:

կազմակերպել է զանգվածային անկարգություններ, որպիսի որարաթյուներն արտահայտվել են հետեյալում.

Գրիգոր Ոսկերչյանը, Ալեքսանդր Արզումանյանը, Հակոր Հակոբյանը, Սասուն Միքայելյանը, Մյասնիկ Մալխասյանը, Շանթ Հարությունյանը, Սուրեն Սիրունյանը, Նիկոլ Փաշինյանը, Խաչատուր Սուքիասյանը, Համլետ Հովհաննիսյանը, Վիրար Մանուկյանը ն մյուսները երկրում ներքաղաքական վիճակն ապակայունացնելու ն զանգվածային անկարգություններ հրահրելու դիտավորությամբ կազմակերպել ու անմիջականորեն իրականացրել են հանցավոր մտադրությունն ի կատար ածելուն ուղղված գործողություններ:

Հասարակության լայն շրջաններում դժգոհություն առաջացնելու, մարդկանց նոր զանգվածներ ներգրավելու մղումով, ինչպես նան որպես պետական իշխանության ներկայացուցիչների նկավմամի ուժ գործադրելու պավտրաստակամության դրսնորում, Գրիգոր Ոսկերչյանը ն մյուսները, փարբեր միջոցներով՝ իրենց շրջապատի նկատմամբ անձական Օն ժառայողական ազդեցություն գործադրելով, հարկադրելով, խոարումների ն որոշակի վարձատփրությաւն դիմաց հավաքագրելով մարդկանց հոծ բազմություն, վերջիններիս ներգրավել են 2008թ. փետրվարի 20-ից Երնան քաղաքում: անցկացվող զանգվածային հրապարակային միջոցառումներին, որտեղ ամբոխավարական կրքեր հրահրելու եղանակով րազմությանը փրամադրել, նախապատրաստել են անհնազանդության ն զանգվածային բոնարարքների:

Երնան Օ։Ջ9քաղաքում զանգվածային անկարգություններ իրագործելու մտադրությամը խմիի անդամները, ինչպես անձամբ, այնպես էլ իրենց հեր համագործակցող այլ լ 5անձանց միջոցով, կազմավորել են զանգվածային բոնարարքների կատարմանը պատրաստ անձանց խմբեր ն կազմակերպել նրանց շրջանում ապօրինի կերպով ձեռք բերված հրազենի, ռազմամթերքի, պայթուցիկ նյութերի, պայթուցիկ սարքերի, ինչպես նան մարմնական վնասվածքներ պավզճառելու համար հարմարեցված տարատեսակ առարկաների բաշխում:

Մասնավորապես, Գրիգոր Ոսկերչյանը, նյութապես շահագրգոելով, անձամբ ն Խաչիկ Մարտիրոսյանի միջոցով Աբովյան քաղաքից ու Կուրայքի մարզի տարբեր բնակավայրերից հավաքագրել է Արիստակես Վարդանյանին, Խամո Նամադյանին, Լուիզա Ստեփանյանին, Պետրոս Պեվվտսյանին, Սարգիս Բաղիկյանին, Կարեն Ստեփանյանին, Օ Սարգիս Խաչիկյանին, Օ Ռոբերտ Սարգսյանին, Օ9 Աբրահամ

Մաթնոսյանին, Ռոստամ Պետրոսյանին, Կարինեն Գասպարյանին, Հակոր Աթարբեկյանին, Համլեփր Հայրապետյանին, ՕՎահագն Մանուկյանին, Շավարշ Մանուկյանին ն մարդկանց նոր խմրեր, ապահովել նրանց փալավտխումը Երնան՝ զանգվածային միջոցառումներին մասնակցելու համար, անմիջականորեն ղեկավարել ու առաջնորդել է նրանց:

Օգտագործելով Աբովյանի նախկին քաղաքապետի, ԱԺ նախկին պավգամավորի աշխապտանքային փորձր, համաքաղաքացիների շրջանում ունեցած իր ազդեցությունը՝ հավաքված բազմությանն առավել ոգնորելու, 2008թ. մարտի Լին Երնան քաղաքում: զանգվածային անկարգություններ իրագործելու դրանց կատարմանը մարդկանց ներկայությունն ապահովելու ն նոր զանգվածներ ընդգրկելու նպատակով 2008թ. փետրվարի 29ի երեկոյան դիմել է «Ազատության» հրապարակում հավաքված Կոտայքի մարզի բնակիչներին ն նրանց հորդորել տուն չգնալ, գիշերել հրապարակի տարածքում` հայտարարելով, որ այս գիշերը կարնոր է բոլորի համար, շավ: մարդ է պետք լինելու դրա դիմաց խոստացել է նյութական փոխհատուցում, իսկ առավել ակտիվ մասնակցություն ցուցաբերելու համար պարգնավվաւմներ՝ նույնիսկ պաշտոնների նշանակմաուն ձնով:

2008թ. մարտի Լի վաղ առավոտյան, երը ոստիկանության աշխատակիցները, իրացնելով Երնան քաղաքում զանգվածային անկարգություններ հրահրելու նպատակով հրազենի, ոազմամթերքի, պայթուցիկ նյութերի, պայթուցիկ սարքերի, մարմնական վնասվածքներ պատճառելու համար հարմարեցված այլ առարկաների ապօրինի շրջանառության մասին օպերատիվ տեղեկությունը, փորձել են Ազատության հրապարակում հայտնաբերել ն առգրավել դրանք, զանգվածային միջոցառման կազմակերպիչների հրահանգով հրապարակում գտնվող բազմության մի արվար զանգված հանրաւվտաւեցգ հիշյալ պարագաների օգտազգործմամի դիմադրություն է ցույց տվել իշխանության ներկայացուցիչ հանդիսացող ոստիկանության աշխատակիցներին, կյանքի ն առողջության համար վտանգավոր բոնություն գործադրել վերջիններիս նկատմամբ:

Այնուռետե, զանգվածային միջոցառման մասնակիցները Գրիգոր Ոսկերչյանի, Ալեքսանդր Արզումանյանի, Նիկոլ Փաշինյանի, Սուրեն Սիրունյանի, վերը թվարկված երանց վյուս հանցակիցների ուղղորդմամբ ն հրահանգով տեղափոխվել, Վիրար Մանուկյանն ն այոց (կազմակերպմամի հասարակական Օ ն մասնավոր

փրանսպորվային միջոցները դիվաւվորությամբ վնասելու, շահագործումից յուս բերելով ն արգելապատնեշներ կառուցելով, դիրքավորվել են Մյասնիկյանի արձանի հարակից փարեւծքում, որտեղ վերջիններս հրահրել, կազմակերպել, անմիջականորեն ղեկավարել են զանգվածային անկարգությունները. մարմնական վնասվածքներ պատճառելու համար հարմարեցված ն ձեռնահաս այլ միջոցներով զինվելու ու հասարակական կարգի պահպանություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցների նկատմամբ բոնություն գործադրելու, վերջիններիս օրինական պահանջներին ակտիվորեն չենթարկվելու հրահանգներ են տվել, իրենց իսկ հավաքագրած անձանց միջոցով ներգրավել են նոր մարդկանց, ամբոխի առավել ագրեսիվ զանգվածին բաժանել զենքեր, մարմնական վնասվածքներ պատճառկլու, հրկիզումներ ու ավերումներ առաջացնելու համար հարմարեցված մետաղական ձողեր, մահակներ, ամրաններից պատրաստված «ոզնի» կոչվող սրածայր մետաղական կոնարրուկցիաներ, բենզինով լցված շշեր՝ «Մոլուրովի կոկտեյլ» ն այլ պարագաներ:

Արդյունքում 2008թ. մարտի Լից 2ն ընկած ժամանակահապտվածում Մյասնիկյանի արձանի ն Երնանի քաղաքապետարանի հարակից տարածքում, Երնանի Գր. Լուսավորիչ, Մաշմտց, Լեռ ն Պարոնյան փողոցներում հրազեն, ռազմամթերք, պայթուցիկ նյութեր ն սարքեր գործադրելով կատարվել են զանգվածային անկարգություններ, որոնց ընթացքում զինված դիմադրություն է ցույց մտվել իշխանության ներկայացուցիչ հանդիսացող ոստիկանության աշխատակիցներին, ՀՀ ոստիկանության զորքերի զինծառայողներին, վփարբեր ծանրության աստիճանների մարմնական վնասվածքներ են արացել 187 ՀՀ ոսփփիկանության զորքերի զինծառայող ու ռարիկանության աշխատակից, 32 քաղաքացիական անձ, ջարդերի, գույքի դիտավորյալ ոչնչացման, վնասելու ն թալանելու հետփնանքով ՀՀ ոստիկանությանը պատճառվել է 25.980.093 դրամի վնաս, Երնան քաղաքին ն Կենտրոն թաղային համայնքին 69.288.760 դրամի վնաս, իրավաբանական անձանց 339.954.866 դրամի վեաս, հրկիզվել ն վնասվել է 92 տրանսպորտային միջոց, որի հերնանքով ՀՀ ռարիկանությանը, քաղաքացիներին ն ուղնորափոխադրող ընկերություններին պատճառվել է ընդհանուր առմամի 70.854.525 դրամի վնաս:

Տելի ունեցած զանգվածային անկարգությունների ընթացքում րացած մարմնական վնասվածքներից մահացել է 10 անձ:

Զինված հարձակումները ն զանգվածային անկարգությունները դադարել են միայն արտակարգ դրություն հայտարարելուց ն իրավապահների կողմից դրանք կանխելուց հեվտ»::

9. Առաջին ատյանի դատարանը 2009 թվականի հուլիսի 10-ի դատավճռով արձանագրել է. «(...) (Նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված ապացույցներով հիմնավորվել է, որ Գ.Ոսկերչյանը հանդես է եկել իշխանությունը զավթելուն, սահմանադրական կարգը բոնի փապալելուն ուղղված հրապարակային կոչերով, ինչը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 50-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությաւն հափկաւնիշներին: Սակայն, ճիշվ. պարզելով գործի փաստական հանգամանքները, որոնք հատրատվել են նան դատաքննությամը ձեռք բերված ն հետազոտված ապացույցներով նախաքննության մարմինը Գ.Ոսկերչյանի գործողություններին տվել է ոչ ճիշտ քրեաիրավական գնահավնաւկաւն, ուստի նրա արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 225-րդ հոդվածի Էին մասից պետք Լ վերաորակել նույն օրենսգրքի 30Լրդ հոդվածով: (...)»':

10. Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ, 2009 թվականի սեպտեմբերի 22ի որոշմամբ արձանագրել է. «/...) Տվյալ դեպքում ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից մեղադրանքի վերաորակումը չի վատթարացրել ամբատրանյալի վիճակը, քանի որ նա մեղադրվել է ՀՀ քրնական օրենսգրքի 225-րդ հոդվածի Լին մասով, որով սահմանվում: է ազատազիկում 4-ից 10 տարի ժամկետով, մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 301-րդ հոդվածով նախատեսված արարքները պապտժվում են առավելագույնը 3 տարի ժամկետով ազատազրկմամբ: Չի խախպվել նան ամբաարանյալի պաշտպաւնության իրավունքը, քանի որ վերջինիս մեղավորության վերաբերյալ դատարանի հեվտնությունը, հիմնված է միայն դատաքննության ժամանակ հետազովված ապացույցների վրա, դատաքննություն ընթացքում ամբաարաւնյալին բացատրվել են ներա իրավունքները, վերջինիս համար փաստացի ապահովվել է օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով մեղադրանքից պաշտպանվելու լիարժեք հնարավորությունը: 3Տե՛'ս քրեական գործ, հատոր 10, թերթեր 67.74

4 Տե՛ս նույն տեղում:

Ը) (Ռյատավճիոր հիմնավորված է ն պատճառաբանված, հերնարար

Գ.Ոսկերչյանին արդարացնելու, բերված վերաքննիչ բողոքը բավարարելու հիմքեր չկան (..)»:

1. Եվրոպական դատարանը Գրիգոր Ոսկերչյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով 2021 թվականի դեկտեմբերի 14ի որոշմամբ արձանագրել է հետնյալը՝ «(..) Կառավարություն, 2020 թվականի օգոարոսի Ախ գրությամի Դատարանին տեղեկացրկ է, որ գանգատի այս մասով բարձրացված խնդրի լուծման նպատակով առաջարկում է միակողմանի հայտարարություն անել: Նրանք այնուհարն Դատարանից խնդրել են գանգատը հանել քննվող գործերի ցուցակից՝ համաձայն Կոնվենցիայի 37-րդ հոդվածի:

Հայտարարության բովանդակությունը հետեյալն է.

«Ես՝ պին Եղիշե Կիրակոսյանս, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության լիազոր ներկայացուցիչ, սույնով հայտարարում եմ, որ Հայատրանի իշխանության մարմիններն ընդունում են, որ տվյալ գործում տեղի է ունեցել դիմումատուի՝ Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի Լին կետով, 6-րդ հոդվածի 3 կարի «ու», «ր» ն «դ» ենթակետերով ն 10-րդ հոդվածով երաշխավորված իրավունքների խախտում:

Կառավարությունը, ընդունելով դիմումատուի իրավունքների խախտման փաւսվվի, առաջարկում է դիմումատու Գրիգոր Ոսկերչյանին վճարել 12.150 եվրո (տասներկու հազար հարյուր հիսուն եվրո)՝ որպես նրա կողմից կրած ցանկացած ն բոլոր վնասների, ինչպես նան ծախսերի ն ծախքերի հատուցում:

(-)

Դատարանը վերահաստատում է, որ Կոնվենցիայի 37-րդ հոդվածով սաւհմանվում: է, որ Դավփարանը քննության ցանկացած փուլում կարող է որոշել գանգատը հանել գործերի ցուցակից, եթն հանգամաւնքները հանգեցնում են այդ հոդվածի Լին կետի «եւ», «բ» կամ «գ» ենթակետերում նշված եզրակացություններից որեւ մեկին: 37-րդ հոդվածի Լին կետի «գ» ենթակետով Դատարանին մասնավորապես իրավունք է վերապահվում: գործը հանել քննվող գործերի ցուցակից, եթն՝

«Դատարանի կողմից հիմք ընդունված որեէ այ պատճառով գանգատի քննությունը շարունակելն արդարացված չէ»:

5 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 10-րդ, թերթեր 189-197:

Այն վերահաստատում է նան, որ որոշ հանգամանքներում Դատարանը կարող ի գանգատի հանել գործերի ցուցակից՝ 37րդ հոդվածի Լին կետի «զ» ենթակետի համաձայն՝ պափասխանող Կառավարության կողմից միակողմանի հայտարարության հիման վրա, նույնիսկ եթն դիմումատուն ցանկություն է հայտնում, որ գործի քննությունը շարունակվի:

(-)

Դատարանը մի շարք գործերով ձնավորել է Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի Լին կետով ն 3-րդ կետի «ա», «բ» ն «դ» ենթակետերով ն 10-րդ հոդվածով երաշխավորված իրավունքների խախրման վերաբերյալ բողոքների մասով իր գործելակերպը (տե՛ս, օրինակ, Պելիսիեն ն Սասին ընդդեմ Ֆրանսիայի (ՄՊ) (Ք6Ա5516Ւ ճոճ 50551 .Իճուճ |ՇՇ)), թիվ 25444/94, Ֆ8 5154, ՄԻԵԴ 19991, Շաչաշվիլին ընդդեմ Գերմանիայի (ՄՊ/ ԷՏոոճեՏ6իճտ6նա1ն 5. Շօոռճո) |ՇՇ)), թիվ 9154/10, 58 10- 13. ՄԻԵԴ 2015, ն Սյուրեկն ընդդեմ: Թուրքիայի (թիվ 1) (ՄՊ) Տան ս. 1աղօյ (ոօ. 1) |ՇՇ/, թիվ 26682/95, 58 58. ն 6, ՄԻԵՂ 1999- 177):

Հաշվի առնելով Կառավարության հայտարարության մեջ բերված փաստարկների բնույթի, խնեչպա նան առաջարկվող փոխհատուցման գումարի, որը համապատասխանում է նմանատիպ գործերով շնորհված գումարի չափին, Դատարանը համարում է, որ գանգատի քննությունը շարունակելն այլես արդարացվաւծ չէ 8-րդ հոդվածի Էին կեւրի «գ» ենթակ):

Բացի այդ, հաշվի առնելով վերոնշյալ դիտարկումները ն մասնավորապես այս հարցի վերաբերյալ գոյություն ունեցող հատակ ն ծավալուն նախադեպային իրավունքը` Դատարանը համոզված է, որ մարդու իրավունքների նկազտմամի հարգանք դրսնորելու պարտավորությունը, խնչպնս ստհմանված է Կոնվենցիայով ն դրան կից արձանագրություններով, չի պահանջում շարունակել գանգատի քննությունը (37-րդ հոդվածի Էին կետ՝ վերջում):

(-)

Այս հիմնավորմամը Դատարանը միաձայն՝

Նկատի է առնում Կոնվենցիայի 6-րդ հողվածի Էին կետի ն 3-րդ կետի «ա», «բ». ն «դ» ենթակետերի ն 10-րդ հոդվածի մաստվ պատասխանող Կառավարության հայտարարության պայմանները, խնեչան Օ:նան Օ դրանցւվ 6 արանձնած պարվպտավորությունների կատաւլրումն ապահովելու եղանակները.

Որոշում է գանգատը հանել իր կողմից քննվող գործերի ցուցակից՝ ամայի Կոնվենցիայի 37-րդ հոդվածի Էին կետի «զ» ենթակետի (...)»7:

Վճոաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եգրահանգումը,.

12 Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ միակողմանի հայտարարությունը հաստատելու մասին Եվրոպական դատարանի որոշումը որպես նոր հանգամանք դիտարկելու հարցի կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման խնդիր: Ուստի անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձնավորման համար:

13. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առոջն բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետնյալն է. արդյո՞ք Եվրոպական դատարանի՝ Գրիգոր Ոսկերչյանն ընդդեմ Հայաատանի գործով 2021 թվականի դեկտեմբերի 14-ի որոշումը հիմք է Վճռաբեկ դատարանի՝ 2009 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշումը վերանայելու համար:

14. Եվրոպական կոնվենցիայի 37-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Լ Դատարանը քննության ցանկացած փուլում կարող է որոշել գանգավզր հանել գործերի ցուցակից, եթե հանգամանքները հանգեցնում են այն եզրակացության, թե՝

ա. դիմողը մրադիր չէ հերամուվ լինել իր գանգատին,

ի. վեճն արդեն կարգավորվել է,

գ. Դավտատանի կողմից հիմք ընդունված որնէ այլ պատճառով գանգատի քննությունը շարունակելն արդարացված չէ:

Այդուհանդերձ, Դավփարանը շարունակում է գանգատի քննությունը, եթե դա է պահանջում սույն Կոնվենցիայով ն նրան կից Արձանագրություններով սահմանված իրավունքների հարգումը:

2. Դատարանը կարող է որոշել գանգատը վերատին ընդգրկել գործերի ցուցակում, եթե գտնում է, որ հանգամանքներն արդարացնում են դա»:

14.1. Եվրոպական դատարանի կանոնակարգի (այսուհետ` Կանոնակարգ) 62Ա՛ կանոնի համաձայն՝ «4. (Ա) Եթն գանգատաբերը մերժում է Դատարանի կանոնակարգի 62-րդ կանոնով սահմանված բարեկամական կարգավորման պայմանները, Բարձր պայմանավորվող կողմը կարող է Դատարան ուղարկել խնդրանք՝ քննության ենթակաւ Ց Տե՛ս քրեական զործ, հատոր 12-րդ, թերթեր 12-18։

գործերի ցուցակից գանգատը հանելու վերաբերյալ համաձայն Կոնվենցիայի ր հոդվածի Լին կետի:

(Բ) Նման խնդրանքն ուղեկցվում է հայտարարությաւմը, որով պատասխանող պետությունը հարակ հասկանալի կերպով պետք է ընդունի, որ գանգավարբեր անձի գործով տեղի է ունեցել Կոնվենցիայի խախտում միաժամանակ իր վրա վերցնելով պարտականություն հատուցելու գանգատարբեր անձին պատճառված վնասները, ն, եթե անհրաժեշտ է, նան ձեռնարկելու միջոցներ խախտման հետնանքները վերացնելու համար (...)»:

14.2. Եվրոպական դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձնավորել առ այն, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 37-րդ հոդվածի 1-ին կետի (գ) ենթակետի հիման վրա գանգատը գործերի ցուցակից հանելու մասին որոշում կայացնելիս պետք է հաշվի առնվեն հետնյալ հանգամանքները՝

- գանգատի բնույթը,

-նմանատիպ գործերով Եվրոպական դատարանի կողմից կախկինում կայացված վճիռների կատարման համատեքստում կառավարության կողմից ձեռնարկված միջոցների բնույթը, շրջանակը ն դրանց ազդեցությունը խնդրո առարկա գործի վրա,

- միակողմանի հայտարարությամբ զիջումների բնույթը, մասնավորապես՝ Եվրոպական կոնվենցիայի խախտման ճանաչումը ն նման խախտման համար համապատասխան փոխհատուցման վճարումը,

- խնդրի առնչությամբ համապատասխան կամ «հստակ ն ծավալուն» նախադեպային իրավունքի առկայությունը, այլ կերպ՝ արդյոք բարձրացված հարցերը նույնական են Եվրոպական դատարանի կողմից նախկինում կայացված վճիռներով որոշված հարցերի հետ,

- այն եղանակը, որով Կառավարությունը մտադիր է փոխհատուցում տրամադրել դիմումատուին, ն արդյոք դա հնարավոր է դարձնում վերացնել ենթադրյալ խախտման հետնանքները՛:

14.3. Այս վերջին հանգամանքի առնչությամբ Եվրոպական դատարանն ընդգծել է, որ վճռով Եվրոպական կոնվենցիայի խախտում արձանագրելու դեպքում պետությանը խախտումը վերացնելուն ն մինչն խախտումը եղած վիճակը վերականգնելուն 7 Տե՛ս, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ 7ռհտնւ 46ոո ս. 1ամեշյ գործով 2003 թվականի մայիսի 6-ի վճիռը, գանգատ թիվ 26307/95, կետեր 75-77:

պարտավորեցնելու սկզբունքը կիրառելի է նան միակողմանի հայտարարության դեպքումճ: Իսկ Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ գործի վերաբացումը որոշակի հանգամանքներում մինչն խախտումը եղած վիճակը՝ 72511ահօ նյ 1ջոատ, վերականգնելու առավել արդյունավետ, եթե ոչ միակ միջոցն է»: Այսինքն՝ Եվրոպական դատարանը կարնոր է համարում, որ գործի վերաբացման առումով ներպետական օրենսդրությամբ նախատեսված հնարավորությունները Կառավարության միակողմանի հայտարարությունը հաստատելու մասին որոշման դեպքում համարժեք լինե վճռռ կայացման՝ Օ`դեպքում նախատեսված հնարավորություններին»:

14.4. Այսպես, Եվրոպական դատարանը որոշ դեպքերում չի ընդունել պետության միակողմանի հայտարարությունն այն պատճառով, որ ազգային օրենսդրությամբ նախատեսված չէ ներպետական մակարդակով գործի վերաբացման հնարավորություն: Այսպես, օրինակ, Ռուսաստանի Դաշնության դեմ գործերից մեկով կայացված վճռով Եվրոպական դատարանը չի հաստատել Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության միակողմանի հայտարարությունը իրավունքի խախտման փաստն ընդունելու ն արդարացի փոխհատուցում տրամադրելու մասին՝ նշելով, որ Կառավարությունը չի պարտավորվել վերաբացել գործի քննությունը ներպետական մակարդակում կամ երաշխավորել նոր դատավարություն Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով նախատեսված երաշխիքների ապահովմամբ: Միննույն ժամանակ, Եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ գործով վկայակոչվող իրավունքի խախտման բնույթն այնպիսին է, որ դիմողի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման հետնանքները չեն կարող վերացվել առանց գործի վերաբացման, իսկ ներպետական օրենքը հնարավորություն է տալիս գործի վերաբացում միայն դատարանի կողմից Եվրոպական կոնվենցիայի խախտում գտնելու դեպքում: Արդյունքում, Ռուսաստանի Դաշնության Կառավարության միակողմանի հայտարարությունը չի ընդունվել, քանի որ գանգատը քննման ենթակա գործերի ցանկից հանելու մասին Եվրոպական դատարանի ՑՏե՛ս, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ 272016 8107 5.6. Լոմ Թօոռ ս. 8(61գռսո գործով 2017 թվականի փետրվարի 14-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 24042/09 ն 3159/10, կետեր 28:

5 Տես, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Քոսմօ» չ. Թատառ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ի վճիռը, զանգատ թիվ 18967/07, կետ 27, դ(ուունոոտ . ԷԱխաճուռ գործով 2008 թվականի հուլիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 10071/04, կետ 43, Քօքօ» ս. Թատտո գործով 2006 թվականի հուլիսի 13-ի վճիռը, գանգատ թիվ 26853/04, կետ 263:

օ Տե՛ս, ումողջ ոամռոմճ, Մարդու իրավունքների եվրռպական դատարանի 197ռոօ» ռոմ 015... Թաջ զործով 2018 թվականի մարտի 20-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 42399/13 ն այլ, 26-րդ կետ:

13

որոշման հիմքով գործի վերաբացման վերաբերյալ կարգավորում ներպետական օրենքը չի նախատեսել':

145. Շամանման կերպով, մի շարք գործերով Եվրոպական դատարանը չի հաստատել|Սրլ)թտԿառավարության միակողմանի հայտարարությունը նշելով, որ ներպետական օրենսդրութամբ նախատեսված չէ գործի վերաբացման հնարավորություն»:

14.6. Ընդ որում, Եվրոպական դատարանն ընդունելի է համարում ոչ միայն ներպետական օրենքում բարեկամական կարգավորում` կամ միակողմանի հայտարարություն, հաստատելու մասին դատարանի որոշումը որպես գործի վերաբացման հիմք ուղղակի նախատեսելը 5, այլ ձնավորված իրավակիրառ պրակտիկայում ներպետական օրենքի մեկնաբանությունն այն հաշվով, որ հնարավոր լինի գործի վերաբացումը միակողմանի հայտարարության հիմքով":

147. Այսպես, օրինակ, Վրաստանի դեմ գործերից մեկով Եվրոպական դատարանը, անդրադառնալով դիմումատուի այն առարկությանը, որ Կառավարության միակողմանի հայտարարության դեպքում չի կարողանա պահանջել կրկնակի քննություն ն այդպիսով ամբողջական վերականգնել իր հեղինակությունը, նախ փաստել է, որ քրեական վարույթի վերաբացման համատեքստում ներպետական օրենքի համապատասխան դրույթը հստակ նախատեսում է, որ ոչ միայն դատարանի վճիռը, այլն Եվրոպական կոնվենցիայի դրույթի խախտման մասին եզրակացություն պարունակող որոշումը կարող է գործի վերաբացման հիմք լինել: Հաշվի առնելով Եվրոպական կոնվենցիայով, ինչպես նան Եվրոպական դատարանի կանոնակարգով սահմանված ընթացակարգերը՝ Եվրոպական դատարանն արդյունքում եզրահանգել է, որ միակ հնարավոր որոշումը, որը կարող է հղում պարունակել Եվրոպական ո Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Խ0շոն, չ. ԽԹաջտո գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռը, գանգատ թիվ 50098/07, կետ 23:

2 Տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Մ0/16Ըհօ»ճ 5. Տ10ամճ գործով 2012 թվականի սեպտեմբերի 25-ի վճիռը, գանգատ թիվ 59102/08, 26-28-րդ կետեր, ամո ջ. Թու գործով 2010 թվականի հունիսի 29-ի վճիռոր, գանգատ թիվ 665/08, 29-րդ կետ, Չճ)գ67 7. Թատջճ գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 30-ի վճիռը, գանգատ թիվ 18967/07, 3Է32-րդ կետեր:

5 Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ 1709. ճում «Աեմճոմ ւ. 1առճյ գործով 2019 թվականի ապրիլի 2-ի որոշումը, գանգատ թիվ 6337/10:

Ք Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ 7ճեզջաղ ւ. Օ6օոօո գործով 2013 թվականի հունիսի 18-ի որոշումը, գանգատներ թիվ 70820/10 ն 60870/11, 4(/ոշճոճտիԱ չ. Օ6078: գործով 2014 թվականի հունվարի 24-ի որոշումը, գանգատ թիվ 19882/07, 7ոտնա1026 չ. Շ60181ճ գործով 2014 թվականի հունվարի 28-ի որոշումը, գանգատ թիվ 41359/08, 4/ոռանճո ս. Օ601916 գործով 2016 թվականի մայիսի 3-ի որոշումը, գանգատ թիվ 49448/08:

կոնվենցիայի որնէ դրուլթի խախտման, Կառավարության միակողմանի հայտարարության հիման վրա գործը ցուցակից հանելու որոշումն է՞:

15. Վերոնշյալ կոնվենցիոնալ նորմի, Եվրոպական դատարանի կանոնակարգի 62Ա' կանոնի, ինչպես նան Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի վերլուծությունից բխում է, որ միակողմանի հայտարարությունը, ի թիվս այլնի, ենթադրում է, որ պետությունը հստակ ճանաչում է Եվրոպական կոնվենցիայի կոնկրետ դրույթի կամ դրույթների խախտումը ն պարտականություն է ստանձնում միջոցներ ձեռնարկել խախտման հետնանքները վերացնելու ն (կամ) մինչն խախտումը եղած վիճակը վերականգնելու համար: Ինչպես բխում է Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի վերլուծությունից, միակողմանի հայտարարության հիման վրա գանգատը գործերի ցուցակից հանելու մասին որոշում կայացնելու հիմքը, ի թիվս այլնի, պետության կողմից Եվրոպական կոնվենցիայի խախտման փաստի ճանաչումն է, ն այդ խախտման հետնանքները վերացնելու հանձնառություն ստանձնելը: Հետնաբար, Եվրոպական կոնվենցիայի որնէ դրույթի խախտման մասին հղում պարունակող, միակողմանի հայտարարության հիման վրա գանգատը գործերի ցուցակից հանելու մասին Եվրոպական դատարանի որոշումը, ինչպես ն վճռի պարագայում, հավասարապես պարտավորեցնում է պետությանը միջոցներ ձեռնարկել խախտման հետնանքները վերացնելու ուղղությամբ, այդ թվում՝ գործը վերաբացելու եղանակով, ուստի այդ որոշման հիման վրա գործի վերաբացման հնարավորության բացառումն անհամատեղելի կլինի Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքին:

16. 1998 թվականի հուլիսի Լին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 426.Լ-ին հոդվածի համաձայն՝ «մ. Նոր երնան եկած կամ նոր հանգամանքներով վերանայման ենթակա է միայն օրինական ուժի մեջ մտաւծ դատական ակտը:

2. Նոր երնան եկած կամ նոր հանգամանքներով առաջին ատյանի դատարանի դատաեւկան ակտր վերանայում է վերաքննիչ դատարանը, իսկ վերաքննիչ ն վճռաբեկ դատարանների դատական ակտերը վճռաբեկ դատարանը»:

5 Տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ 7ճեքուտժ,սԼ ս. Օօ0ջլռ գործով 2013 թվականի հունիսի 18-ի որոշումը, գանգատ թիվ 46055/06, կետ 22:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.4-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. որ հանգամանքների հետնանքով դատական ակտերը վերանայվում են հետնյալ դեպքերում.

(.-.)

2) Հայաստաւնի Հանրապետության վավերացրած միջազգային պայմանագրի հիման վրա գործող միջազգային դափարանի՝ ուժի մեջ մտած վճոով կամ որոշմամը հիմնավորվել է անձի Հայաատաւնի Հանրապետության վավերացրած միջազգային պայմանագրով նախատեսված իրավունքի խախտման փաապրր. (...)»:

17 ՀԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի վերոնշյալ նորմերի վերլուծությունից բխում է, որ նոր հանգամանքների հետնանքով դատական ակտերի վերանայման հիմք է ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետության վավերացրած միջազգային պայմանագրի հիման վրա գործող միջազգային դատարանի՝ ուժի մեջ մտած վճռով, այլ նան որոշմամբ հիմնավորված անձի՝ Հայաստանի Հանրապետության վավերացրած միջազգային պայմանագրով նախատեսված իրավունքի խախտման փաստը:

Սույն որոշման 14-15րդ կետերում ներկայացված իրավական դիրքորոշման հաշվառմամբ՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ միակողմանի հայտարարության հիման վրա գանգատը գործերի ցուցակից հանելու մասին Եվրոապական դատարանի որոշումը նս հիմք է նոր հանգամանքի հետնանքով դատական ակտի վերանայման համար:

18. Հետնաբար, Եվրոպական դատարանի` Գրիգոր Ոսկերչյանն րալդեմ Հայաատանի գործով 2021 թվականի դեկտեմբերի 14-ի որոշումը հիմք է Վճռաբեկ դատարանի՝ 2009 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշումը վերանայելու համար:

19. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետնյալն է. արդյո՛ք Գրիգոր Ոսկերչյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով Եվրոպական դատարանի որոշումը հիմք է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2009 թվականի հուլիսի 10ի դատավճիռը ն Վերաքննիչ դատարանի՝ 2009 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշումը բեկանելու համար:

20. Եվրոպական կոնվենցիայի 46-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն` «Բարձր

պայմանավորվող կողմերը պարտավորվում են կատարել Դատարաւնի վերջնական վճիոները ցանկացած գործի վերաբերյալ, որում նրանք կողմեր են»:

Սկոցցարին ն Ջուսրան ընդդեմ Իտալիայի գործով Եվրոպական դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ. «/...) վճիոր, որով Դատարանը խախտում է արձանագրու, պափասխանող պեվտւաթյան վրա .9իրավական պարվաւվորություն է դնում ոչ միայն շահագրգիո անձանց վճարել արդարացի մտխհազտուցման կարգով տրամադրվելիք գումարները, այլ նան Նախարարների կոմիտեի վերահսկողությաւմը ընտրել ընդհանուր ն/կամ անհրաժեշտության դեպքում անհատական միջոցներ, որոնք անհրաժեշտ է ձեռնարկել ներպետական իրավական համակարգում՝ վերջ տալու համար Դատարանի արձանագրած խախվումներին ն հնարավորինս շտկելու դրանց հետնանքները: Բացի այդ, Նախարարների կոմիտեի վերահսկողությամը պետությունը ազատ է Կոնվենցիայի 46-րդ հոդվածով արանձնած իր պարվպտավորությունների կատարման միջոցների ընտրության հարցում պայմանով, որ դրանք համատելելի են Դատարանի վճոի մեջ տեղ գտած եզրակացությունների հնվ»:

Սելջուկը ն Ասկերն ընդդեմ Թուրքիայի գործով Եվրոպական դատարանը նշել է, որ. «Կռնվենցիայի խախտում արձանագրած Դատարանի վճռով պատասխանող պետության վրա պարտավորություն է դրվում դադարեցնել խախվտումը ն դրա հետնանքների համար այնպիսի հատուցում տրամադրել, որ հնարավորինս վերականգնվի խախտումից առաջ աոկա իրավիճակը (ոՏննանօ նո 1ո68աու): Եթե 2110 տ տատաուր գործնականում հնարավոր չէ, ապա պատասխանող պետությունն ազատ է վճիոր կատարելու միջոցների ընտրության հարցում (...)»7:

21. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.9-րդ հոդվածի համաճայն՝ «.Նոր երնան եկած կամ նոր հանգամանքների հիմքով հարուցված վարույթով դատարանը գործի քննության արդյունքում կայացնում է դատական ակվմ. այն օրենսգրքով նախատեսված ընդհանուր կարգով:

2. Այդ վարույթի արդյունքում կայացված դատական ակտում դատարանը կարող է չփոփոխել վերանայված դատական ակտի եզրափակիչ մասը, միայն եթե ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորում է, որ սույն օրենսգրքի 426.3 կամ 426.4 հոդվածներով նախավպեսվեաւծ հանգամանքներն րատ էության չէին կարող ազդել գործի ելքի վրա (..)»:

6 Տե՛ս Եվրոպական դատարանի՝ 500226 զո Օոո ս. Սոլ գործով 2000 թվականի հուլիսի 13-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 39221/98 ն 41963/98, կետեր 249-250:

՞ Տե՛ս Եվրոպական դատարանի՝ 5շմու «ոմ 4586- ». 1ադւօջ գործով 1998 թվականի ապրիլի 24-ի վճիռը, գանգատներ թիվ 23184794 ն 23185/94, կետ 125:

22. ՀԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 426.9-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ ը Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը որոշելու վերաբերյալ գործով 2013 թվականի մայիսի 31-ին կայացված ՍԴՈ-ՂՎՕ99 որոշմամբ ՀՀ Սահմանադրական դատարանն իրավաչափ է համարել նոր (նոր երնան եկած) հանգամանքի հիմքով հարուցված վարույթով բողոքարկվող դատական ակտի եզրափակիչ մասն անփոփոխ թողնելու օրենսդրական հնարավորությունը՝ պայմանով, որ ներկայացվեն ծանրակշիռ փաստարկներ այն մասին, որ համապատասխան հանգամանքը չի ազդում գործի ելքի վրա: Այլ կերպ ասած՝ այն դեպքում, երբ նոր հանգամանքն ըստ էության կասկածի տակ չի կարող դնել գործի ելքը, ուստի դրա հիման վրա գործի կրկին քննությունը չի կարող ծառայել իր 7օ51մանօ տ. տլօջու հնարավորինս ապահովելու նպատակին` այդպիսին կատարելը կդառնա ինքնանպատակ, ավելին, կհակասի իրավական որոշակիության սկզբունքին:

23. Դատական ակտի վերաբացումը կամ գործի նոր քննությունը` որպես մինչն իրավախախտումը գոյություն ունեցած վիճակը վերականգնելու անհատական միջոց, նախատեսված է նան Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի` Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանի վճիռների հիման վրա ներպետական մակարդակում որոշ գործերի վերաքննության կամ վերաբացման մասին 2000 թվականի հունվարի 19-ի հանձնարարականում, որին ՀՇ Մահմանադրական դատարանը 2013 թվականի մայիսի 31-ի ՍԴՌ-Ղ1099 որոշման մեջ նս հղում է կատարել:

Վերոնշյալ՝ հանձնարարականի համաճայն անհատական միջոցառումների ձեռնարկումն անհրաժեշտ է հետնյալ երկու պայմանների պարտադիր առկայության պարագայում, այն է՝ նյութական կամ դատավարական իրավունքի խախտումը պետք է իր բնույթով լինի այնպիսին, որ լուրջ կասկած հարուցի ներպետական մարմիններում բողոքարկման առարկա վարույթի ելքի արդյունքների կապակցությամբ ն դիմումատուն պետք է շարունակի կրել խնդրո առարկա ներպետական որոշման բացասական հետնանքները, որոնք բավարար չափով չեն վերականգնվում արդարացի փոխհատուցմամբ ն չեն կարող վերացվել այլ կերպ, քան դատական ակտի վերանայմամբ կամ գործի վերաբացմամբ:

24. Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ նշված մոտեցումը կիրառելի է նան այն դեպքում, երբ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի վերանայման հիմքը՝ որպես նոր հանգամանք, միակողմանի

հայտարարության հիման վրա գանգատը գործերի ցուցակից հանելու մասին Եվրոպական դատարանի որոշումն է: Այսինքն՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ միակողմանի հայտարարության հիման վրա գանգատը գործերի ցուցակից հանելու մասին Եվրոպական դատարանի որոշումը չպետք է միանշանակ կերպով դիտարկվի որպես գործերի վերաբացման անվերապահ հիմք: Յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում ներպետական դատարանը պետք է գնահատի, թե արդյո՛ք գործով կայացված վերջնական դատական ակտի բեկանումը 7516 1. էղլ6ժսու ապահովելու լավագույն միջոցն է:

25. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը Մուշեղ Սաղաթելյաւնն ընդդեմ Հայաարտանի գործով 2018 թվականի սեպտեմբերի 20-ի վճռով ն Մյասնիկ Մալխասյանն ընդդեմ Հայասատանի գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 15-ի վճիռներով արտահայտել է հետնյալ իրավական դիրքորոշումները.

ա) Ազատության հրապարակում անցկացված ցույցերը եղել են խաղաղ հավաքներ ն, ըստ էության, քաղաքական նշանակություն ունեցող հասարակական այնպիսի հարցի մասին արտահայտվելու հարթակ, որն ուղղակիորեն կապված է ժողովրդավարության իրականացման հետ ն լուր մտահոգության առարկա է եղել Հայաստանի հասարակության լայն հատվածի համար,

բ) ԵԽԽՎ մոնիթորինգի հանձնաժողովի կողմից լրջորեն կասկածի տակ է դրվել այն վարկածը, ըստ որի՝ 2008 թվականի մարտի Լին ն 2Չին տեղի ունեցած իրադարձություններն ընդդիմության առաջնորդների` պետական իշխանությունը բռնի զավթելու կամ այլ կերպ ասած՝ հեղաշրջում կատարելու ծրագրված ն կազմակերպված փորձի մասն են կազմել, ն փաստորեն այդ քրեական հետապնդումները համարվել են ամենայն հավանականությամբ զգալի քաղաքական շարժառիթներ ունեցող: Առկա չէ որնէ ապացույց, որը կստիպի Եվրոպական դատարանին կասկածի տակ դնել վերոհիշյալ զեկույցներով ձեռք բերված եզրահանգումների իսկությունը»:

5 Տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի` Դ(ո5069), ՏոջոճԱ6Լջոռ ս. ողօուռ գործով 2018 թվականի սեպտեմբերի 20-ի վճիռը, գանգատ թիվ 23086/08, կետեր 230-233 ն 246, ՊՈյռտուն Դ(ոնէիոտյոո 7. Ճոռօուն զործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 15-ի վճիռը, գանգատ թիվ 49020/08, կետ 72:

55 Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Դ/յռտու: 8(ոԼէհոտյոո . Ճոռօուռ գործով վերը հիշատակված վճիռը, կետ 80:

գ) առկա չեն համոզիչ ապացույցներ առ այն, որ Ազատության հրապարակում լա է կուտակվել՝ զանգվածային անկարգություններ հրահրելու նպատակով»:

26. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

-ԳոՈսկերչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 225-րդ հոդվածի Լին մասով մեղադրանք է առաջադրվլ մի խում`՝ անձանց հետ զանգվածային անկարգություններ կազմակերպելու համար»,

- Առաջին ատյանի դատարանը 2009 թվականի հուլիսի 10-ին կայացրած մեղադրական դատավճռով փաստել է, որ նախաքննության մարմինը, թեն ճիշտ է պարզել գործի փաստական հանգամանքները, որոնք հաստատվել են նան դատաքննությամբ ձեռք բերված ն հետազոտված ապացույցներով, սակայն Գ.Ոսկերչյանի գործողություններին տվել է ոչ ճիշտ քրեաիրավական գնահատական, ուստի նրա արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 225-րդ հոդվածի 1-ին մասից վերաորակել է նույն օրենսգրքի 301-րդ հոդվածով»,

- Վերաքննիչ դատարանը, օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիոր, դատական ակտում նշել է, որ ստորադաս դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է ն պատճառաբանված, հետնաբար Գ.Ոսկերչյանին արդարացնելու, բերված վերաքննի