Թաթոսյան — ՍԴ/0154/01/20

ԹԱ ՄՀՀ: ՍԴ/0154/01/20

Հն 211

/2 ՀԵՆ Տաթ

ԷՄ ու-|74

ԱԱ) Մա»

Հա Հ աՅ28

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ն.Օհանյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ս.Շամբարձումյան

դատավորներ՝ Ա.Բեկթաշյան

Ա.Վարդանյան

2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

ՌՈ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Նաիրի Կամոյի (ԹԹՒԹաթոսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ

դատարան) 2022 թվականի սեպտեմբերի 6-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Նաիրի Կամոյի Թաթոսյանի վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2019 թվականի մարտի 27ին ՀՀ ոստիկանության Սյունիքի մարզային վարչության Միսիանի բաժնում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ն 214րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 51151819 քրեական գործը ն ուղարկվել ՀՀ քննչական կոմիտեի Սյունիքի մարզային քննչական վարչության Սիսիանի քննչական բաժին՝ նախաքննություն կատարելու նպատակով:

2019 թվականի մարտի 28-ին թիվ 51151819 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Սյունիքի մարզային քննչական վարչության Սիսիանի քննչական բաժնի (այսուհետ նան՝ Նախաքննության մարմին) վարույթ:

Նախաքննության մարմնի 2019 թվականի մարտի 28-ի որոշմամբ «ՎՏԲ- Հայաստան բանկ» ՓԲ ընկերությունը ճանաչվել է տուժող:

2019 թվականի մարտի 29-ին Նաիրի Կամոյի (Թաթոսյանը ձերբակալվել է:

Նախաքննության մարմնի 2019 թվականի մարտի 3Լի որոշմամբ Ն.Թաթոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2019 թվականի ապրիլի Լի որոշմամբ Ն.Թաթոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը:

Նուն որոշմամբ Ն.Թաթոսյաանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է ընտրվել 1500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով գրավը, ն 2019 թվականի ապրիլի 2-ին՝ գրավը մուծված լինելը հավաստող փաստաթուղթը վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացնելուց հետո, Ն.Թաթոսյանն ազատ է արձակվել արգելանքից:

Նախաքննության մարմնի 2020 թվականի նոյեմբերի 26-ի որոշմամբ Ն.Թաթոսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել է, ն վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

2020 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Ն.Թաթոսյանի վերաբերյալ քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան):

2. Առաջին ատյանի դատարանի 2022 թվականի փետրվարի 14-ի դատավճռով ամբաստանյալ Ն.Թաթոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն 325-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված հանցանքներ կատարելու մեջ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ ազատազրկում՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի Լին մասով հարուցված քրեական հետապնդումը՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով, դադարեցվել է: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի դրույթների կիրառմամբ` հանցանքների համակցությամբ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված 5 (հինգ) տարի ժամկետով ազատազրկմանը գումարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկումը, ն ՞Ն.Թաթոսյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել 6 (վեց) տարի ժամկետով ազատազրկում՝ առանց գույքի բռնագրավման: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ նշանակված պատժին հաշվակցվել է Ն.Թաթոսյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ 4 (չորս) օրը, ն վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի 11(տասնմեկ) ամիս 26 (քսանվեց) օր ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:

3. Ամբաստանյալ Ն.Թաթոսյանի պաշտպան Ռ.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 2022 թվականի սեպտեմբերի 6-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2022 թվականի փետրվարի 14-ի դատավճիոը՝ թողել անփոփոխ:

4. Վերաքննի: ։»դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ամբաստանյալ Ն.Թաթոսյանը ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի փետրվարի 9-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

5. Բողոքի հեղինակի կարծիքով Վերաքննի. դատարանի որոշումը պատճառաբանված ն օրինական չէ, դրանով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի նորմերի խախտումներ, որոնք իրենց բնույթով էական են ն ազդել ենգործի ելքի վրա, միննույն ժամանակ բողոքարկվող դատական ակտում կոնկրետ նորմին տրված մեկնաբանությունը հակասում է Լիա Ավետիսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0176/0709 գործով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշմանը:

Ըստ բողոքաբերի՝ Առաջին ատյանի դատարանի մեղադրական դատավճիռն անփոփոխ թողնելով՝ Վերաքննիչ դատարանը խախտել է ՀՀ Սահմանադրությամբ, «Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայով նե ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի, անձի ազատության ն անձնական անձեռնմխելիության, արդար դատաքննության արդյունավետ միջոցի իրավունքը:

Բողոք բերած անձի պնդմամբ` ամբաստանյալ Ն.Թաթոսյանին մեղսագրվող արարքին տրվել է ոչ ճիշտ քրեաիրավական զնահատական՝ հանգելով սխալ հետնության վերջինիս արարքում խարդախության հանցակազմի առկայության վերաբերյալ, քանի որ մեղադրանքի հիմքում դրված ն մեղադրական եզրակացությունում շարադրված ապացույցների շարքում առկա չէ փաստական տվյալ այն մասին, որ ամբաստանյալն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել խարդախության միջոցով հափշտակելու տուժողի գույքը, ավելին` հաստատվել է այն փաստը, որ տուժողը շահույթ է ստացել տոկոսների գումարի տեսքով: Բացակայում է նան խարդախության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը նախքան ուրիշի գույքն իր տիրապետության տակ անցնելն այն իրենը դարձնելու ն հետագայում չվերադարձնելու կամ ապարտավորությունները կատարելուց լխուսափելու

դիտավորությունը կամ նախապես ունեցած նպատակը, ինչպես նան օբյեկտիվ կողմը: վստահությունը չարաշահելու կամ խաբեության միջոցով ուրիշի գույքին տիրանալը, ինչը Վերաքննիչ դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել:

Բողոքաբերն ընդգծել է, որ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի չի առել այն հանգամանքը, որ Ն.Թաթոսյանի ն բանկի միջն առկա է եղել քաղաքացիաիրավական բնույթի վեճ, որը ենթակա է լուծման քաղաքացիական իրավունքի նորմերին համապատասխան ն քաղաքացիական դատավարության կարգով:

Բացի այդ, բողոք բերած անձը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի չի առել նան, որ Ն.Թաթոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել 2012 թվականի նոյեմբերի 22-ից մինչն 2019 թվականի հունիսի 4ր կատարված ենթադրյալ արարքների համար, սակայն նշված ժամանակահատվածում մեղադրանքի հիմքում նշված պայմանագրերի գումարները ոչ միայն վճարվել են, այլն վճարվել են ժամանակին ն տոկոսներով, որից բանկը միայն շահել է, իսկ վարկային գործարքների ժամկետանց լինելու, գրավադրման արդյունքում ուշացումներ լինելու, հարկադիր կատարման մարմիններ ներկայացնելու վերաբերյալ ապացույցներ քրեական գործի նյութերում առկա չեն:

5.. Անդրադառնալով Ն.Թաթոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին՝ բողոքաբերը նշել է, որ առաջադրված մեղադրանքի ծավալից ն ձնակերպումներից անհասկանալի է, թե ինչով են դրսնորվել ծանր հետնանքները, եթե նույն որոշման մեկ այլ նախադասության մեջ նշված է, որ բանկի օրինական շահերին պատճառվել է էական վնաս: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214- րդ հոդվածի 1-ին մասում նշված է էական վնաս ն նույն հոդվածի 2-րդ մասում նշված ծանր հետնանքներ հատկանիշները բնութագրում են նույն երնույթը՝ պատճառված վնասի չափը, ուստի ուղղակի հակադրության մեջ են գտնվում միմյանց հետ ն չեն կարող միաժամանակ գոյություն ունենալ:

Վերոգրյալի կապակցությամբ բողոքաբերը փաստարկել է, որ Ն.(Թաթոսյանի կողմից ինչոր մեկին էական վնաս պատճառելու կամ վերջինիս մեղսագրվող գործողությունների արդյունքում ծանը հետնանքների առաջացման հանգամանքը քրեական գործում առկա որնէ ապացույցով չի հիմնավորվում:

5.2. Միննույն ժամանակ, անդրադառնալով Ն.Թաթոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժին՝ բողոքաբերը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի չի առել այն, որ ամբաստանյալը բնութագրվում է դրական, խնամքին են գտնվում մինչն 14 տարեկան 2 անչափահաս երեխաները, նախկինում արատավորված չի եղել,

մասնակցել է Ադրբեջանի Հանրապետության կողմից սանձազերծված 2020 թվականի պատերազմին ն եղել պատերազմի ամենաթեժ կետերում:

ծ. Վերոշարադրյալի հիման վրա, բողոքաբերը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2022 թվականի սեպտեմբերի 6-ի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ, այն է՝ ճանաչել ն հռչակել հանցանքի կատարման մեջ Ն./Ժաթոսյանի անմեղությունը ն նրա նկատմամբ կայացնել արդարացման դատական ակտ: Իսկ մեղսագրվող արարքները Ն.Թաթոսյանի կողմից կատարված լինելը հաստատված համարելու դեպքում` նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. Ն.ԼԹաթոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն 325-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված հանցանքներ կատարելու մեջ մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ. «(-..)/Նամ, 2012թ. նոյեմբերի 22ից մինչն 2019թ. հունիսի 4ր հանդիսանալով առնետրային կազմակերպությու, հանդիսացող «ՎՏԲ-Հայաստան րանկ» ՓԲ ընկերության ծառայող` Սիսիան մասնաճյուղի ոսկերիչ-մասնագետը, իր օգտին օգտագործելու նպավաւկով իր կարգադրիչ ն այլ լիազորություններն օգտագործել է նշված կազմակերպության շահերին հակառակ, այն է` նախկինում այլ քաղաքացիների կողմից գրավադրված ոսկյա զարդերն ապօրինի կերպով նշված մասնաճյուղի դրամապահոցից իրեն հասու դարձնելով միասնական դիվավորությամբ կեղծել է իրավունք վերապահող պաշտոնական փատրաթղթեր, ապա դրանք օգվաւգործելով, ինչպես նան չարաշահելով նշված մասնաճյուղի սպասարկման բաւ ժնի աշխավզաւկիցների վազաւհությունը, նշված ոսկյա իրերն իրըն կազմակերպության պահանջներին համապատասխան պափշաճ կազմված պայմանագրերով կրկնակի գրավ դնելով խարդախությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափեպտվ գույք՝ դրանով տվյալ կազմակերպության իրավունքներին ն օրինական շահերին Օպատճառեով ծանր հետնանքներ առաջացրած էական վնաս:

Այսպես՝

2012թ. նոյեմբերի 22-ից «ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲ ընկերության հետ լոթված աշխատանքային պայմանագրով ունենալով վարկառուների վարկավորման հետ կապված ոիսկերի փորձաքննություն կատարելու, որպես ապահովության միջոց առաջարկվող գրավի առարկաները րանկի պահանջներին համապապտաւսխան գնահատելու գրավի առարկաները ըսվփ. հարգերի դասակարգելու կշռելու ն գնահատելու, ոսկյա իրերի իրական բաղադրության հեվ. դրա. վրա նշված հարգի համապատասխանությունը որոշելու, գրավադրված գույքի գույքագրում կազմելու կարգսւդրիչ լիազորությունները, 2013թ. մայիս ամսից մինչն 2019թ. մարտ ամիսն ընկած ժամանակահաւտվածում, վփւարբեր քաղաքացիների կողմից գրավադրված ոսկյա իրերը գրավադրումից հանելու կամ երկարաձգում (վերաձնակերպում) կատարելու պատրվեւկով նույն մասնաճյուղի սպասարկման բաժնի պետից ապօրինի պահանջել է նախկինում գրավադրված ոսկյա իրերի ընդհանուր 126 փաթեթ, որոնց վրա, մասնաճյուղի դրամապահոցից իրեն հատո դառնալուց հետո, անցք րացնելու ալանակով, ընկերության տրամադրված վարկերի ապահովության միջոց հանդիսացող գրավը մինչն վարկի ամբողջական մարումը համապավաւսխուն վարկային փաթաթում պահվելուշահերին հակառակ, վերցրել է գրավադրված ոսկյա, իրերի մի մաս, այաւհերն առանց վարկառուների գիտության, նրանց բացակայության պայմաններում, անձամբ օգտագործելու այն է՝ վարկ սրանալու համար բանկի համապավզաւասխուն աշխատակցին ներկայացնելու նպապաւկով, կազմել է 60 կեղծ դիմում-պայմանագրեր ն վարկառուների մտխարեն տվյալ փաստաթղթերում կազտարել կեղծ սվստագրություններ, ապա սպաւսալրկմեւն բաժնից ստացված փաթեթներից հանված ոսկյա իրերը նույն վարկառուների կամ. այլ քաղաքացիների անուններով գրավ դնելով, դրանց վերաբերյալ կազմել է գրավադրված գույքի գույքագրման վերաբերյալ նույն քանակով ակտեր, որոնց վրա վարկառուների փտխարեն դրել է կաղծ սվտրագրություններ, ապա կազմել վարկի տրամադրման համար անհրաժեշվն մյուս փաստաթղթերը, որից հետո կազմել է վարկային 60 կեղծ պայմանագրեր ու վարկառուների վփտխարեն կրկին դրել կեղծ ստորագրություններ: Այնուհետն նշված ոսկյա իրերն իբրն կազմակերպության պահանջներին համապատասխան պավմշաճ կազմված վերոնշյալ կեղծ պայմանագրերով կրկնակի գրավ դնելով, երկար տարիների աշխատանքային փորձի արդյունքում նույն մասնաճյուղի աշխատակիցների կողմից իր հանդեպ ձնավորված վարահությունը չարաշահելու եղանակով՝ իբր իր ծանոթի կամ բարեկամի կողմից

հերթում չսպասելու պատրվակով, կազմված փաստրաթղթերը ներկայացրել ի սպասարկման բաժնի համապատասխան աշխատակցին, որից հետո յուրացրել է գրավադրված գույքերի դիմաց տրամադրված, առանձնապես իխտշոր չափերով՝

46. 960.612 ՀՀ դրամի ն 105.870 ԱՄՆ դոլլարին համարժեք 50.182.380 ՀՀ դրամը, իսկ կազմված նոր վարկային պայմանագրերը ն փաթեթները գործարքների ավարտից հետո հանձնել է սպասարկման բաժնի պետին: Նշված գործողություններով ՀՀՎՏԲ- Հայաստան բանկչ» ՓԲ ընկերության իրավունքներին նե օրինական շահերին պատճառել է ծանր հետնանքներ առաջացրած էական վնաս, այն է` բանկն ընդհանուր 97.142.992 ՀՀ դրամի չափով զրկվել է տրամադրված վարկերի դիմաց գրավադրված գույքից, բացի այդ տրամադրվել է օրինական եղանակով որեէ գույքով չապահովված վերոնշյալ չափով ՀՀ դրամ վարկ»:

8. Առաջին ատյանի դատարանը 2022 թվականի փետրվարի 14-ի դատավճռով արձանագրել է. «(...) /Վ)երլուծելով ու գնահատելով դատաքննությաւմը հետազոտված ապացույցները ն գործի նյութերն իրենց համակցությամբ, դրանց գնահատման վերաբերելիության, թույլավտելիության, գործի լուծման համար բավարարության տեսունկյունից, ինչպես նան դրանց րազմակողմաւնի, լրիվ ն օբյեկտիվքննության վրա հիմնված ներքին համոզմամԻ դատարանը հաստատված է համարում հեվնյալ փաստական հանգաւմանքները՝

Լ 2012 թվականի նոյեմբերի 22-ից մինչն 2019 թվականի հունիսի 4-ր Նաիրի Կամոյի Թաթոսյանը հանդիսացել է "ՎՏԲ-Հայաստան բանկ" ՓԲԸ Սիսիանի մասնաճյուղի ոսկերիչ-փորձագետը:

2 Նաիրի Թաթոսյանը, "ՎՏԲ-Հայատրան բանկ" ՓԲԸ հետ կնքված

աշխատանքային պայմանագրով ունենալով վարկառուների վարկավորման հետ կապված ոիսկերի փորձաքննություն կատարելու որպես ապահովության միջոց առաջարկվող գրավի առարկաները բանկի պահանջներին համապատաւսխան գնահատելու, գրավի առարկաները ըստ հարգերի դասակարգելու կշռելու ն գնահատելու, ոսկյա իրերի իրական բաղադրության հեվ. դրա վրա նշված հարգի համապատասխանությունը որոշելու, գրավադրված գույքի գույքագրում կազմելու կարգադրիչ լիազորություններ, 2013 թվականի մայիսից մինչն 2019 թվականի մարտն ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում, տարբեր քաղաքացիների կողմից գրավադրված ոսկյա հխրերը գրավադրումից հանելու կամ երկարաձգում ւ Տե՛ս քրեական գործի նյութեր, հատոր 24-րդ, թերթեր 62-64:

(վերաձնակերպում) կատարելու պատրվակով նույն մասնաճյուղի ապատարկմւն բաժնի պետից պահանջել է նախկինում գրավադրված ոսկյա իրերի ընդհանուր 126 փաթեթ:

3. Դրանից հետո Նաիրի Թաթոսյանը դրանց վրա անցք բացելու եղանակով, վերցրել է գրավադրված ոսկյա իրերի մի մասր, այնուհետն առանց վարկառուների գիտության, նրանց բացակայության պայմաններում, անձամբ օգտագործելու, այն է՝ վարկ ստանալու համար բանկի համապատասխան աշխատակցին ներկայացնելու նպատակով, կազմել է 60 կեղծ դիմում-պայմանագիր ն վարկառուների փոխարեն տվյալ փաստաթղթերում կատարել կեղծ արորագրություններ, ապա սպասարկման բաժնից արացված փաթնթներից հանված ոսկյա իրերը նույն վարկառուների կամ այլ քաղաքացիների անուններով գրավ դնելով, դրանց վերաբերյալ կազմել է գրավադրված գույքի գույքագրման վերաբերյալ նույն քանակով ակտեր, որոնց վրա վարկառուների փոխարեն դրել է կեղծ սվտրագրություններ, ապա կազմել վարկի տրամադրման համար անհրաժեշտ մյուս փաստաթղթերը:

41 կԱյնուհերն վերջինս կազմել է վարկային 60 կեղծ պայմանագիր ու վարկառուների փոխարեն կրկին կատարկ կեղծ սվտրագրություններ: Նշված ոսկյա, իրերն իրրն կազմակերպության պահանջներին համապատասխան պատշաճ կազմված վերոնշյալ կեղծ պայմանագրերով կրկնակի գրավ դնելով, երկար տարիների աշխատանքային փորձի արդյունքում նույն ` մասնաճյուղի աշխատակիցների կողմից իր հանդեպ ձնավորված վարահությունը չարաշահելու Խլանակով՝ իրր իր ծանոթի կամ բարեկամի կողմից հերթում չսպասելու պատրվակով, կազմված փատրաթղթերը ներկայացրել է սպասարկման բաժնի համապատասխան աշխատակցին, որից հեվտ յուրացրել է գրավադրված գույքերի դիմաց տրամադրված, առանձնապես խտշոր չափերով՝ 46.960.612 ՀՀ դրամի ն 105.870 ԱՄՆ դոլլարին համարժեք 50.182.380 ՀՀ դրամը, իսկ կազմված նոր վարկային պայմանագրերի ն փաթեթները գործարքների ավարտից հերո հանձնել է սպասարկման բաժնի պետին:

5. Նշված գործողություններով «ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲԸ 97 142 992 ՀՀ դրամի չափով զրկվել է տրամադրված վարկերի դիմաց գրավադրված գույքից, բացի այդ տրամադրվել է օրինական եղանակով որնէ գույքով չապահովված վերոնշյալ չափով ՀՀ դրամ վարկ:

Դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննությամբ հերազուրված

ապացույցները կասկած չեն հարուցում, պաշտպանական կողմր դրանք չի վիճարկել:

(-.)

(Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալի գործողություններում առկա է խարդախության հանցակազմի, այն է՝ տվյալ դեպքում, Նաիրի Թաթոսյանը, չունենալով բավարար ֆինանսական միջոցներ, յուրացրել է կեղծ վարկային պայմանագրերով բանկից ատացված գումարը:

Դատարանն արձանագրում է, որ գործով ձեռք բերված թույլատրելի ն վերաբերելի ապացույցները բավարար են Նաիրի Թաթոսյանի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու ն մեղադրական դատաւլվճիո կայացնելու համար, ինչի հիման վրա էլ հատրատված է համարում, որ ամբաստանյալ Նաիրի Կամոյի Թաթոսյանը կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214 հոդվածի 2-րդ մասով ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 525 հոդվածի Լին մասով (...)»-:

9. Վերաքննիչ դատարանը, օրինական ուժի մեջ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, արձանագրել է. «(.../Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիոր, հանգում է այն հետնության, որ վերաքննիչ բողոքը բավարարելու ն դատավճիոր բեկանելու ամբաարանյալ Նաիրի Թաթոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով ն 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու, ինչպես նան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազավաւզրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան (...):

(-))

Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Նաիրի Թաթոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Էին կետով ն 214- րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում առկա պատճառաբանությունները, գտնում է, որ դրանք հիմնավորված չեն, իսկ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը շ Տե՛ս քրեական գործի նյութեր, հատոր 31-րդ, թերթեր 1154:

հաստատված է քրեական գործով ձեռք բերված ն Առաջին ատյանի յարարանի դատաքննության ընթացքում հերազոտված ապացույցներով:

(-.)

Վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված չի համարում վերաքննիչ բողոքի այն պնդումի, թե՝ «(.) դատարանը մեղադրյալ Ն.Թաթոսյանին վերագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կերով որակված արարքին տվել է ոչ ճիշտ քրեաիրավական գնահափական՝ հանգելով սխալ հենության այն մասին, որ նրա արարքներում առկա է խարդախության հանցակազմ, քանի որ մեղադրանքի հիմքում դրված ն մեղադրական եզրակացությունում, շարադրված ապացույցների շարքում առկա չէ ոչ մի փատարական փվյալ այն մասին, որ ամբաարանյալն խի սկզրանե նպատակ է ունեցե խարդախության միջոցով հափշտեաւկելու փուժողի գույքը (ավելին` հաստրավվել է այն փարը, որ տուժողը շահույթներ է արացել տոկոսների գումարի տեսքով)»:

Ն.Թաթոսյանի կողմից գույքը խարդախության միջոցով հափշտակկու ի սկզբանե նպամեաւկ ունենալու մասին է վկայում այն փապրը, որ վերջինս վարկային գումարները վերցրել է կեղծ պայմանագրերի հիման վրա` ոսկին կրկնակի գիավ դնելու միջոցով, ն միայն քրեական գործ հարուցելուց հետո է կատարել պատճառված գույքային վնասի փոխհատուցում` 1 մլն դրամի չափով:

(չ-.) Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքի պնդումներին այն մասին, թե սույն գործով բացակայում են խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ ն սուրյեկտիվ կողմերը, հարկ է համարում արձանագրել հետնեյալը:

Վերաքննիչ դատարանը այն պարագայում արձանագրում է, որ Ն.Թաթոսյանի կողմից կատարված խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմն աոկա է ն րար էության դրսնորվել է հեվեյալում:

2012թ. նոյեմբերի 22-ից «ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲ ընկերության հետ կնքված աշխատանքային պայմանագրով ունենալով վարկառուների վարկավորման հետ կապված ոիսկերի փորձաքննություն կատարելու որպես ապահովության միջոց առաջարկվող գրավի առարկաները բանկի պահանջներին համապատաւսխան գնահատելու, գրավի առարկաները ըստ հարգերի դասակարգելու կշռելու ն գնահատելու, ոսկյա իրերի իրական բաղադրության հեվ. դրա վրա նշված հարգի համապատասխանությունը որոշելու, գրավադրված գույքի գույքագրում կազմելու

կարգադրիչ լիազորությունները, 2013թ. մայիս ամսից մինչն 2019թ. մարտ ամին ընկած ժամանակահաւվտվածում, փաբեր քաղաքացիների կողմից գրավադրված ոսկյա իրերը գրավադրումից հանելու կամ երկարաձգում (վերաձնակերպում) կատարելու պատրվակով նույն մասնաճյուղի սպասարկման բաւժնի պետից ապօրինի պահանջել է նախկինում գրավադրված ոսկյա իրերի ընդհանուր 126 փաթեթ, որոնց վրա, մասնաճյուղի դրամապահոցից իրեն հատու դառնալուց հետո, անցք րացնելու խնլանակով, ընկերության՝ տրամադրված վարկերի ապահովության միջոց հանդիսացող գրավը մինչն վարկի ամբողջական մարումը համապավաւսխոաւն վարկային փաթեթում պահվելուշահերին հակառակ, վերցրել է գրավադրված ոսկյա, իրերի մի մասը, այնուհերն առանց վարկառուների գիտության, նրանց բացակայության պայմաններում, անձամբ օգտագործելու այն է՝ վարկ ստանալու համար բանկի համապատասխան աշխատակցին ներկայացնելու նպատակով, կազմել է 60 կեղծ դիմում-պայմանագրեր ն վարկառուների փոխարեն տվյալ փաստաթղթերում կատարել կեղծ սվտրագրություններ, ապա սպաւսարկմաեւն բաժնից ստացված փաթեթներից հանված ոսկյա իրերը նույն վարկառուների կամ այլ քաղաքացիների անուններով գրավ դնելով, դրանց վերաբերյալ կազմել է գրավադրված գույքի գույքագրման վերաբերյալ նույն քանակով ակտեր, որոնց վրա վարկառուների փոխարեն դրել է կեղծ սվտրագրություններ, ապա կազմել վարկի տրամադրման համար անհրաժեշվ մյուս փաստաթղթերը, որից հետո կազմել է վարկային 60 կեղծ պայմանագրեր ու վարկառուների փոխարեն կրկին դրել կեղծ ստորագրություններ: Այնուհետն նշված ոսկյա իրերն իրրն կազմակերպության պահանջներին համապատասխան պատշաճ կազմված վերոնշյալ կեղծ

պայմանագրերով կրկնակի գրավ դնելով, երկար տարիների աշխատանքային փորձի արդյունքում նույն մասնաճյուղի աշխատակիցների կողմից իր հանդեպ ձնավորված վարահությունը չարաշահելու եղանակով՝ իբր իր ծանոթի կամ բարեկամի կողմից հերթում չսպասելու պատրվակով, կազմված փաատաթղթերը ներկայացրել է սպասարկման բաժնի համապատասխան աշխատակցին, որից հետո յուրացրել է գրավադրված գույքերի դիմաց տրամադրված, առանձնապես խտշոր չափերով՝

46. 960.612 ՀՀ դրամը ն 105.870 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 50.182.380 ՀՀ դրամի:

Իսկ ինչ վերաբերում է ՆԹաթոսյանի կողմից կատարված հանցագործություն սուրյեկտիվ կողմին, ապա այն նույնպես աոկա է, քանի որ վերջինս միանշանակորեն

գիտակցել է, որ վսվաւհությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի ուրը, ինչպես նան նախատեսել ն ցանկացել է դա:

Բացի այդ, ինչպես արդեն նշվել է վերնում, ամիաարանյալ Ն.Թաթոսյանի մով. առկա է եղել նան շահադիտական նպավաւկը, այսինքն` մինչն գույքը վերցնելը վերջինս ի սկզբանե նպավտակ է ունեցել հափշտակելու այն:

(-.) Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքի այն պնդմանը, թն՝ «որոշակի պայմանագրերում այլ անձանց սվտրագրություններ են .. որնէ փաարաթղթով չի հիմնավորվել, որ դա արորագրվել է Նաիրի Թաթոսյանի կողմից», ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ քրեական գործով կատարված դափաձեռագրարբանական փորձաքննությունների եզրակացությունների համաձայն՝ փորձաքննության տրամադրված ոսկյա իրերի գրավադրմամբ վարկի գրավադրված գույքի մի քանի գույքագրում-ակտերում առկա սվտրեւգրությունների հեղինակներին հնարավոր չի եղել պարզել` հետազուելի արորագրությունների ինֆորմազիվ գրաֆիկական նյութի պատճառով, իսկ մնացած ակվզերում էլ արորագրությունները, դրվել են ոչ թե վարկառուգրավավուների, այլ մեկ այլ անձի կողմից: Այսինքն, գույքաւգրում-ակտերում առկա որեէ արորագրություն չի կատարվել այն վարկառու գրավաղպուների կողմից, որոնց անունով որ դրանք կազմվել են:

(:-.) Անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքի այն պնդմանը, թե «..քրեական գործում: չկա գեթ մեկ ապացույց, որ նշված ժամանակաշրջանում որնէ վարկային գործարք ժամկետանց լինելու գրավադրման արդյունքում ուշացումներ լինելու հարկադիր կատարմեւն մարմիններ ներկայացնելու վերաբերյալ (...) ավելին քրեական գործի նյութերում առկա են փաստեր՝ հիմնավորումներ, որ վիճարկվող վարկային պայմանագրերով բոլոր վճարումները կատարվել են ճիշտ ժամանակին, կատարվել է պատշաճ կերպով, առանց գեթ մեկ րոպեն ուշացման ն րար կարգի, մինչն այն պահը, երը Ն.ՆԹԺաթոսյանը ձերբակալվել ն այնուռներն ազատվել է աշխատանքից», Վերաքննիչ դավփարանը հարկ է համարում նկատե, որ վերոգրյալներն անմիջականորեն չեն առնչվում Ն.,Թաթոսյանին վերագրվող խարդախության հանցակազմին:

(չ-.) Վերոգրյալների հիման վրա, գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ՝ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից,

Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետնության, որ Նաիրի Թաթոսյանի մեղքն իրեն վերագրվող արարքում հաստատված է, այսինքն, նա կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հողվածի 5-րդ մասի Էին կերով ն 214-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

1. Ամբաստանյալ Ն.Թաթոսյանի նկատմամը նշանակված պավժի մեւսով.

(-.)

Սույն գործով Առաջին ափյանի դատարանն ամբաստանյալ Ն.Թաթոսյանի նկատմամբ պատիժ նԱնշանակելիս, հաշվի առնելով վերջինիս կավարած հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձր՝ բնութագրվում է դրականորեն, նախկինում դատապարտված ն արապտաւվորված չի եղել, որպես պատասխանատվությունը ն պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտելով խնամքին մինչն 14 տարեկան երկու երեխայների առկայությունը, պատասխանատվություն, ն պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում՝ վերջինիս նկատմամիը նշանակել է տվյալ հանցագործությունների համար օրենքով նախատեսված ազատազրկման ձեով համաչափ պատիժներ, ինչպես նան հանցանքների համակցությամբ նշանակված պապտփժները մասնակի գումարելով վերջնական համաչափ պատիժ:

(.-.) Միննույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանը քննության առնելով ազավազրկման ձնով նշանակվող պատիժը ամբաստանյալի կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցը, հաշվի առնելով վերոգրյալները` հիմնավորված կերպով եկել է այն հետնության, որ տվյալ դեպքում բացակայում է ամրիաատաւնյալի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակվող պափտիժր պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությունը, քանի որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգիքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին սոցիալաւկան արդարության

վերականգնմանը, պավժի ենթարկված անձի ուղղմանը ն հանցագործությունների կանխմանը, կխախպվեն նան ՀՀ քրնական օրենսգրքի 1-րդ ն 6-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանապտվության անհատականացման ն պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզրունքները:

(-.)

Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետնության, որ ապարան Ռ.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը րավարարելու ն դատավճիոր բեկանելու, ամբաստանյալ Ն.Թաթոսյաւնին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 5-րդ մասի Լին կետով ն 214րդ հոդվածի 2րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում: արդարացնելու, կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հողվածի կիրաոմամի՝ վերջինիս նկատմամի ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը ապայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր չկան, նկատի ունենալով որ դատարանը դատավճիռ կայացնելիս՝ թույլ չի փվել նյութական ն դարավարական իրավունքի խախտումներ (-.»:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

10. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «Մինչն սույն օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելը կայացված դատական ակտերով վերաքննիչ ն վճռաբեկ բողոքները բերվում ն քննվում են մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով»:

Վերոգրյալից հետնում է, որ 2022 թվականի հուլիսի Լից հետո կայացված դատական ակտերի դեմ վճռաբեկ բողոքները բերվում ն քննվում են 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով: Հետնաբար, սույն բողոքի քննությունն իրականացնելիս, որպես Վճռաբեկ դատարանում բողոքի քննության ընթացակարգային կառուցակարգ հիմք է ընդունվում 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող կարգը: Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ն.Թաթոսյանի վերաբերյալ քրեական գործը քննության է առել, իսկ Վերաքննիչ դատարանն Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի իրավաչափությունը գնահատել է 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումնեի շրջանակներում, ուստի, ստորադաս դատարանի հետնությունների իրավաչափության գնահատման համար Վճռաբեկ դատարանը հիմք է ընդունում 1998 թվականի հուլիսի Լին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումները:

3 Տե՛ս քրեական զործի նյութեր, հատոր 32-րդ, թերթեր 80-99:

1. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավորված ն պատճառաբանված են արդյոք ամբաստանյալ Ն.Թաթոսյանի վերաբերյալ գործով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի հետնությունները:

12. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1 Դատավորը, ինչպես նան հետաքննության մարմինը, քննիչը, դավախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ: (..)»։

ՃՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի ն օբյեկտիվ ատուգման՝ ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հեր համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցո»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1 Յուրաքանչյուր ապացուց նենթաաա է գեահատման վերաբերելիության, թույլավտելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:

2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ դրանց բազմակողմանի, լրիվ ն օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»:

12... Վերոգրյալ իրավանորմերի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս արձանագրել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ ն սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից ն հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ:

Ընդ որում, թեն ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել ն պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ ն բազմակողմանի քննությունից: Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս

(հանցագործության դեպքը ն հանգամանքները, կասկածյալի ն մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ ն այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով":

3. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի համաձայն՝ «ԼԴատարանի դատավճիոր պետք է լինի օրինական ն հիմնավորված:

(.-.)

41 Դատարանի դատավճիոր պերք է լինն ապատճառարանված:

Պատճառարանման ենթակա են դատարանի կողմից դափավճոում շարադրվող բոլոր հետնությունները ն որոշումները»:

13... Դատական ակտի պատճառաբանված լինելու հատկանիշի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքում մշտապես ընդգծել է, որ դատական ակտերի պատճառաբանման պահանջը ոչ միայն արդարացիության կարնոր բաղադրատարրը է, այն անձի արդար դատաքննության իրավունքի արդյունավետ իրացման կարնոր երաշխիք, ինչը դատավարության մասնակիցներին պաշտպանում է կամայականություններից: Դատական ակտի

պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբանելու, թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետնության, որ իրավանորմերով է ղեկավարվել նման որոշում կայացնելիս, ն միննույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վերադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության ն հիմնավորվածության ստուգման համար: Քրեական դատավարության ցանկացած փուլում դատարանի կողմից չհիմնավորված, չպատճառաբանված (կամ ոչ պատշաճ պատճառաբանված) որոշումների կայացումն անընդունելի է: Ընդ որում, դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում չեն կարող դրվել վերացական, ընդհանուր բնույթի դատողություններ: Պատճառաբանություն, պետք է կառուցվի տրամաբանորեն կապված ն գործի փաստական հանգամանքներից բխող հստակ, որոշակի ն համոզիչ հետնությունների վրա, ուստին դատական ակտի պատճառաբանությունների հիմքում վերացական, ' Տե՛ս, ոամոոչ ուառոմչ, Վճռաբեկ դատարանի` Մակար Հովհաննիսյանի ն Աշով, Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08, Հմայակ Դավթյանի գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները:

ընդհանրական դատողությունների առկայությունն անմիջականորեն վկայում է այդպիսի պատճառաբանության ոջ պատշաճ լինելու մասին: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել լէ, որ վերաքննի դատարանի կողմից դատական ակտի

պատճառաբանվածության վերոնշյալ պահանջների պահպանման պարագայում միայն վճռաբեկ դատարանը հնարավորություն կունենա ստուգել կայացված դատական ակտի օրինականությունը ն հիմնավորվածությունը»:

14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178րդ հոդվածի Լին մասի համաճայն՝ խարդախությունը՝ խաբեության կամ վարահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունն է կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը:

Վճռաբեկ դատարանը խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ ն սուբյեկտիվ հատկանիշների վերաբերյալ մշտապես ընդգծել է, որ խարդախությունն օբյեկտիվ կողմից դըսնորվում է ուրիշի գույքը հափշտակելով, այսինքն` այն վերցնելով, հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելով, տուժողի կամքի կամ գիտակցության վրա ներգործելու եղանակով, այն է՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով: Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ ն շահադիտական դրդումներով: Ընդ որում, խարդախությունը քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների չկատարման կամ ոչ պատշաճ կատարման դեպքերից տարանջատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետնյալ հանգամանքները.

ա) խարդախության դեպքում տուժողին խաբելու կամ նրա վստահությունը

չարաշահելու մտադրությունն անձի մոտ ծագում է նախքան գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելը:

Տեա տման ոամոմբ, Վճռաբեկ դատարանի` Ֆրունզիկ Գալարյանի վերաբերյալ գործով 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09, Գնորգ Խնուսյանի վերաբերյալ գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԷԴ/0030/01/12, Արսեն Մակարյանի վերաբերյալ գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվԵԿԴ/0016/11/15, Արամայիս Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 2016 թվականի հունիսի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0224/01/14, Մարպրուն Հակոբյանի վերաբերյալ գործով 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԱՐԴՄ/0005/11/16, Էրիկ Մարգարյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ՍԴ3/0045/01/13 որոշումները:

բ) խարդախության դեպքում անձի մոտ քաղաքացիաիրավական պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունը ծագում է նախքան գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելը::

14.1. Շափշտակության հասկացությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է իր նախկինում կայացված որոշումների շրջանակներում՝ այն բնորոշելով որպես ուրիշի գույքն ապօրինի, անհատույց, շահադիտական նպավակով վերցնելը կամ այն հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը, եթե հանցավորն այդ գույքը տնօրինելու կամ: օգվագործելու իրական հնարավորություն է ունեցել: Այլ կերպ՝ Վճռաբեկ դատարանը սահմանել է հափշտակության պարտադիր հատկանիշները, որոնցից որնէ մեկի բացակայությունը ենթադրում է անձի արարքում հափշտակության ցանկացած եղանակի բացակայություն:

Վերոնշյալի համատեքստում հարկ է նկատել, որ խարդախությունը՝ որպես հափշտակության եղանակ, նույնպես պետք է բավարարի այդ չափանիշներին: Մասնավորապես` խարդախության դեպքում հանցավորի կողմից ուրիշի գույքին խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով տիրանալը պետք է լինի ապօրինի ն անհապույց, այն է՝ առանց որնէ օրինական հիմքի ն հափշտակվածի դիմաց սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին որնէ ձնով համարժեք հատուցում կատարելու, իսկ հանցագործությունն ավարտվում է տվյալ գույքը տնօրինելու կամ օգվագործելու իրական հնարավորություն ունենալու պահից:

Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում