Ասատրյան — ՀԿԴ/0124/01/23

ՇԿԴ/0124/01/23

ՍԱՎ.

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարան,

Նախագահող դատավոր՝ Ս.Դադոյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,

Նախագահող դատավոր՝ Ս.Մարաբյան

2024 թվականի հուլիսի 19-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան` Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Ո.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Դ.ՎՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով մեղադրյալ Վլադիմիր Վարդանի Ասատրյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ

2

նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2023 թվականի հոկտեմբերի 5-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա՛Վարդապետյանի վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2023 թվականի հունիսի 13-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) է մուտքագրվել քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Վլադիմիր Վարդանի Ասատրյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 435-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով, 435-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով, 46-44-436-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետով, Ալլա Օմարիկի Ջեյրանյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 436-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 436-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Ադիբեկ Շրաչջի Հակոբյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 436-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, Կարինե Թորգոմի Խաչատրյանի՝ 44-436-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, Գագիկ Արտակի Մկրտչյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 437-րդ հոդվածի Լին մասով ն 44-437-րդ հոդվածի Լին մասով:

11 Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի հունիսի 14-ի որոշմամբ թիվ ՇԿԴ/0124/01/23 քրեական գործն ստանձնվել է վարույթ ն նշանակվել է նախնական դատալսումներ:

2. Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի օգոստոսի 30-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վ.Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքը փոխվել է, ն վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել տնային կալանքը՝ երեք ամիս ժամկետով, որի ընթացքում արգելվել է շփումն այլ անձանց հետ, արգելվել է ունենալ հեռախոսային խոսակցություններ, ինչպես նան արգելվել է ունենալ նամակագրություն, օգտվել հաղորդագրության այլ ձներից, այդ թվում՝ փոստային առաքանուց:

Յ. Դատախազ Հ.Մանասյանի հատուկ վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի հոկտեմբերի 5-ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ:

Յ

Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՇՀ գխավոր դատախազ Ա'Վարդապետյանը հատուկ վերանայման բողոք է բերել, որը Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

4. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Վերաքննիչ դատարանը սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ ն 116-119-րդ հոդվածներով նախատեսված նորմերը` թույ տալով դատական սխալ` քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, ինչի արդյունքում խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15րդ հոդվածով սահմանված վարույթի հանրայնության սկզբունքը ն, բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանի հիմնավորումները հակասում են Վահագն Հակոբի Պողոսյանի վերաբերյալ թիվ ԿԴԼ/0062/06/12, Արշակ Սարգսի Հակոբյանի վերաբերյալ թիվ ԵԴ/1194/06/21, ինչպես նան Արմեն Լնոնի Աբրահամյանի վերաբերյալ թիվ ԵԱՆԴ/0030/01/16 գործերով Վճռաբեկ դատարանի որոշումներում արձանագրված հիմնավորումներին:

4.1. Բողոքաբերը գտնում է, որ ստորադաս դատարանների կողմից անտեսվել է այն հանգամանքը, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 435-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ ն 3- րդ կետերով, 44-46-436-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով նախատեսված արարքները դասվում են կոռուպցիոն հանցանքների շարքին, որոնց լատենտայնության առավել բարձր աստիճանով պայմանավորված` քրեական վարույթի բոլոր հանգամանքներն ու ենթադրյալ կոռուպցիոն սխեմայի ամբողջական բացահայտում` ն դրանց հաստատումը պահանջում են առավել մեծ ջանքեր ու միջոցներ` հատկապես այն դեպքում, երբ ենթադրյալ հանցանքի՝ առերնույթ կատարումը կապվում է վարչական լծակներով օժտված պաշտոն զբաղեցրած անձի անվան հետ, ինչը ձնավորում է կասկած, որ անձը կարող է չկատարել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված

4

պարտականությունները, այդ թվում ապօրինի միջամտելով ապացուցման գործընթացին:

4.2. Բողոքաբերը փաստել է, որ սույն գործով հիմնական դատալսումները դեռնս չեն սկսվել ն ապացույցները չեն հետազոտվել, չեն հարցաքննվել դատակոչի ցանկում ներաված ն Վլադիմի Ասատրյանի վերաբերյալ մեղադրական բնույթի ցուցմունքներ տված անձինք, որոնց գերակշռող մասը նան հանդիսանում են Վլադիմիր Ասատրյանի՝ նախկինում զբաղեցրած պաշտոնով պայմանավորված գործընկերները: Ընդ որում, գործով մեղադրյալներից Գագիկ Մկրտչյանը հանդիսանում է Վլադիմիր Ասատրյանի ընկերը, մյուս մեղադրյալների հետ Վլադիմիրի Ասատրյանը որոշակի ժամանակահատված գտնվել լթէ մտերիմ հարաբերությունների մեջ: Նշված հանգամանքներն առավել քան վկայում են գործի քննությանը խոչընդոտելու բարձր հավանականության մասին, այսինքն՝ դրանք էականորեն բարձրացնում են մեղադրյալի կողմից քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունը:

43 Ըստ բողոքաբերի անընդունելի են Վերաքննի 0 դատարանի

դատողություններն առ այն, որ այն պայմաններում, երբ քրեական գործով գերակշիռ մաս են կազմում գրավոր ապացույցները՝ արտավարութային փաստաթղթերը, զննության արձանագրությունները ն օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում ձեռք բերված ապացույցները, մեղադրյալի կողմից գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը նվազում է: Գտնում է, որ նման մոտեցմամբ առաջնորդվելու պարագայում կարող է ձնավորվել այնպիսի պրակտիկա, որ մեղադրական բնույթի ցուցմունքնե՝ տված անձի ցուցմունքներն անձին ներկայացված մեղադրանքի հիմքում դրվեիս նկամ մեղադրական

եզրակացությունում շարադրվելիս, այլնս այդ անձի նկատմամբ հիշյալ հիմքով կալանքը՝ որպես խափանման միջոց, չի կարող կիրառվել ն/կամ փաստվել դրա շարունակականության անհրաժեշտությունը:

5. Վերոշարադրյալի հիման վրա բողոքաբերը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 5-ի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ:

5

Հատուկ վերանայման բողոքի պատասխանի հիմքերը, հիմնավորումները.

6. Մեղադրյալ Վ.Ասատրյանի պաշտպան Ա.Մանուկյանը հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքի պատասխանում նշել է, որ դատախազի կողմից ներկայացված բողոքի փաստարկները իրավաչափ ն հիմնավոր չեն:

6.. Ըստ բողոքի պատասխան ներկայացրած անձի՝ տվյալ դեպքում առկա չեն այնպիսի հանգամանքներ, որոնք կհիմնավորեն Վ.Ասատրյանի նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցի կալանքի կիրառման իրավաչափությունը: Մասնավորապես, Վ.Ասատրյանն ընդունել է իրեն առաջադրված մեղադրանքի փաստական կողմը, բացի այդ, մեղադրանքներն ընդունել են նան քրեական վարույթով մեղադրյալի կարգավիճակով հանդես եկող մի շարք անձիք:

6.3. Պաշտպան Ա.Մանուկյանը նշել է նան, որ Վ.Ասատրյանը չի խախտել իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, առկա չէ նրա կողմից վարույթին ներգրավված այլ անձանց նկատմամբ ազդեցություն գործադրելու ն վարույթին խոչընդոտելու վերաբերյալ որնէ ապացույց, հետնաբար կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի փոփոխման հիմքերն այս մասով նս բացակայում են:

Հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական

նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. Վլադիմիր Վարդանի Ասատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 435-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով, 435-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով, 46-44-436-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3- րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար որ «/...) (Նա «ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահի 2022 թվականի մարտի 18-ի թիվ 265-Ա հրամանով զիաղեցնեով ՀՀ քննչական կոմիտեի կենտրոնական մարմնում հատուկ հանձնարարություններով գլխավոր վարչության հատուկ հանձնարարություններով գործերի քննության վարչության հատկապես կարնոր գործերով քննիչի պաշտոնը ն «Հանրային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքի 7րդ հոդվածով հանդիսանալով ինքնավար պաշտոն զրաղեցնող պաշտոնատար անձ, փարբեր անձանց օգտին իր

6

ծառայողական լիազորություններով պայմանավորված ազդեցությունն օգտագործելով, 2 դրվագով արացել (պահանջել) է առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք, ինչպես նան կատարել է խոշոր չափերով կաշառք տալու վտրձի դրդչություն, ն պաշվտնեական դիրքն օգտագործելով, խարդախության եղանակով հափշվակել է ուրիշի խոշոր չափերով գույքը (...)»:'

8. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 30-ի որոշման համաձայն` «(.) Դատարանը փաստում է, որ ասյն քրեական գործի վարույթը ստանձնելիս ամբողջությամի ուսումնասիրվել է քրեական գործում աոկա տվյալները ողջ ծավալով` չսահմանափակվելով մեղադրական եզրակացությունում առկա ապացույցների ձնակերպմամբ, ուստի թիվ ՀԿԴ/0124/01/25 քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից Դատարանը եզրահանգում է, ոլ մեղադրյալ Վլադիմիր Ասատրյանի ն նույն քրեական գործով, մեղադրյալներ Ալլա Ջեյրանյանի, Ադիրեկ Հակոբյանի, Կարինե Թորգոմի Խաչատրյանի ցուցմունքներում առկա չեն էական հակասություններ, որպիսի պայմաններում անհնար է րարձր գնահատել վերջիններիս նկատմամբ Վ.Ասատիյանի անօրինական ազդեցություն ունենալու հավանականությունը:

Բացի այդ, Դատարանը հարկ է համարում նս մեկ անգամ արձանագրել, որ Վլադիմիր Ասապտրյաւնն ընդունում է ներկայացված մեղադրանքի փասվտաւկան կողմի՝ չհամաձայնելով արարքին տրված իրավական գնահատականներին, որպիսի պայմաններում: արձանագրելը, թե կարող է անօրինական ազդեցություն ունենալ մեղադրյալների ն վարույթին օժանդակող անձանց վրա, նախաքննության ավարտմեաւն փաստով, քրեական գործը դատարանում գտնվելու հանգամանքով պայմանավորված՝ Դատարանն իրատեսական չի համարում նշված ոիսկի բարձր գնահատումը:

Հարկ է ընդգծել, որ Վլադիմիր Ասատրյանը փասկացի անազավպության մեջ է գտնվում 2022 թվականի հոկտեմբերի 5-ից ու անհրաժեշտ է հաշվի առնել նան մեղադրյալի` շուրջ 10 (րաս) ամիս անազավության մեջ գփնվելը, որը ոչ ինքնին, Տե՛ս քրեական գործի հավելված, հատոր 1, թերթեր 2-4:

7

սակայն այլ հանգամանքների հետ հաշվառված նվազեցնում է անձի կողմից քրեական վարույթին խոչընդուրելու ռիսկը:

(:) Դատարանը գնահատմեւն է ենթարկում նան այն հանգամանքը, որ տնային կալանք այլընրրանքային խափանման միջոցի կիրառման պայմաններում, Վլադիմիր Ասատրյանը չի խախտել իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, իսկ ինչ վերաբերում է հանրային մեղադրողի այն դիրքորոշմանը, որ սույն քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում ն Վ.Ասատրյանը կարող է անօրինական ազդեցություն գործադրել վարույթին օժանդակող ու մասնավոր մասնակիցների վրա, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունը ժամանակի ընթացքում՝ քննությանը զուգահեռ նվազում է ն հետագա փուլերում չի կարող գտնվել այն ասյն ատրիճանի վրա, ինչ նախաքննության սկզբնական՝ ապացույցների հավաքման ակտիվ փուլում:

Քննությանը խոչընդոտելու առումով հարկ է նշել նան, որ այն քրեական գործն ունի որոշակի առանձնահավպվկություններ, ինչով պայմանավորված այդ ոխսկն այնչափ բարձր չէ, որ անձին կալանավորելը հանդիսանա միակ արդարացված միջոցը գոլծի քննությունը բնականոն հունով շարունակելու համար:

Մասնավորապես՝ սույն քրեական գործով գերակշիո մաս են կազմում գրավոր ապացույցները՝ արտավարութային փատրաթղթեր, զննության

արձանագրություններ ն օպերագտիվ-հետալնուզական միջոցառումների արդյունքում ձեռք բերված ապացույցներ:

Դատարանը հատկանշական է համարում նան մյուս մեղադրյալների խոստովանական Օ ն նախաքննության րնթացքում պարզման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ ցուցմունքներ տալու հանգամանքը, խակ Վ.Ասատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի գործողության ինթացքում՝ ոիւվել են դրա իրավաչավության պայմանները, այն է՝ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով, այսինքն` վերացել է մեղադրյալներ Ալա Ջերյանյանի, Ադիրեկ Հակոբյանի, Կարինն Խաչատրյանի ն Գագիկ Մկրտչյանի վրա Վ.Ասատրյանի

8

կողմից հավանական ու անօրինական ազդեցություն գործադրելու ոխիսկայնությունը, որի գնահապտմեւն հիմքն է սույն որոշմեւն 126.) կետում արձանագրվածը:

Ինչ վերաբերում է վարույթին օժանդակող անձանց, ապա անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական ն բացասաւկան գործոնների հակակշոման ու հավասարակշոման գաղափարի վրա, քանի որ խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փտխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարնոր գաղափարը խաւփանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպավակին, իսկ գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ Վիգեն Մեսրոպյանը զբաղեցնում է ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահի տեղակալի պաշտոեր, Արգամ Դալլաքյանը՝ Երնան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի ՀԿԳ քննիչի պաշտոնը, Հակոր Հակորբկոխյանը զբաղեցնում է Երնան քաղաքի Կենտրոն ե Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական երրորդ բաժնի քննիչի պաշտոնը, Ռեմ Ռշտունին զրաղեցնում է Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազի պաշտոնը, իսկ (Թամարա

Մարվփտիրոսյանը՝ ՀՀ ՔԿ Արարատի մարզային քննչական վարչության ավագ քննիչի պաշտոնը, այսինքն՝ ի պաշտոնն հանդիսանում են վարույթի հանրային մասնակից ն հաշվի առնելով նրանց սռցիալ-իրավական զարգացման մնեւկարդակը, Դատարեաւնն առաջնորդվում է այն կանխավարկածով, որ այն փուլում Վլադիմիր Ասատրյանի կողմից վկաների հիշյալ խմբի վրա անօրինական ազդեցություն ունենալու հավաւնականությունը բավականին ցածր է, եթե քննարկվի հակառակը, ապա կասկածի տակ է դրվում ՀՀ-ում պետական պաշտոն զբաղեցնող անձանց կոմպետենտությունը: Մխաժամանակ, անդրադառնալով վկաներ Անահիտ Հարությունյանի ու Արտակ Մկոյանի նկատմամբ անօրինական զոիծողություններով ազդեցություն ունենալուն, ապա Անահիտ Հարությունյանի մասով ազդեցություն ունենալը Դատարանը զնահատում է անիրատեսական, քանի որ ԱՀարությունյանը հանդիսանում է Ադիրբնեկ Հակոբյանի կողմից վարած «ՍԵԽՇԽՍԵՏ 8եխշ ՇԼ 500» մակնիշի ավտոմեքենայով ՆՄասիս-Անթապվ ավվտճանապարհի Այնթապ բնակավայրի 20րդ փողոցի 4րդ նրբանցքի 22րդ հասցեի դիմաց վրաերթի ենթարկված հանգուցյալ Արմեն Խաչատրյանի այրին, իսկ Արտակ Մկոյանի

9

նկատմամբ ազդեցություն ունենալու հավանականություն Դատարանի գնահատմամի նվազ է այն առումով, որ Վլադիմիր Ասատրյանն ընդունում է ներկայացված մեղադրանքի փաստական կողմը:

Իսկ այն հանգամանքը, որ Վլադիմիր Ասավրյանը զբաղեցրել է տարբեր պետական պաշտոններ, ապա այն ինքնին չպետք է մեկնաբանվի ի վնաս անձի, քանի որ կարող է արեղծվել իրավիճակ, որ յուրաքանչյուր ոք, ով հանդիսացկ է պաշտոնավտաեւր անձ, պետական կառավարման ոլոտում ունեցել է զբաղեցրած պաշվտեն, անվերապահ պեվծ է կալանքի տակ գվեվի:

այլ կերպ ասած, նման տրամաբանությամբ առաջնորդվելու դեպքում, ցանկացած պաշտոնատար անձ, ում մեղսագրվում է հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում, գործի քննության ընթացքում պարք է լինի արգելանքի կամ շարունակական արգելանքի վակ:

(-) Վերոգրյալ փաստական հանգամանքների հաշվառմամբ, քննարկելով Վլադիմիր Ասատրյանի նկատմամբ այլընփրանքային խափանման միջոցի կիրառման իրավաչափությունը` Դատարանն արձանագրում է հետնյալ սույն պարագայում, երբ աոկա է բացառապես գործի քննությաւնն այլ կերպ խոչընդոտելու նվազ ոխսկայնությունը կանխելու անհրաժեշտություն, ապա կալանքը չի կարող դիտվել որպես միակ միջոց, որն ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:

Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող ն դրան խոչընդոտող րոլոր հնարավոր հանգամանքները: Ալ կերպ օրենսդիրը շեշտի դնում է ոչ թե կոնկրետ հանգամանքների վրա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքազծի տեսաւնկյունից դրական ն րացասական գործոնների հակակշման ն հավասարակշոման գաղափարի վրա: Մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպավակով Օրենսդիրը հնարավորություն է ընձեռնում նախ կիրառել այն խափանմաեւն միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ապա վարույթն իրականացնողին իրավասություն է տալիս որոշում կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները:

10

Միաժամանակ, Դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ չկա որնէ արգելք, օրենսդրական կաշկանդվածություն, որ դատաքննության հետագսւ փուլերում, մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 45-րդ հոդվածի 2րդ մասով սահմանված կամ Դատարանի որոշմամբ դրված պարվաւկանությունները չարամվտրեն չկատարելու դեպքում, չի կարող կրկին քննարկվել խափանման միջոց կալանքի կիրառելիության հարցը:

Հակակոռուպցիոն դատարանը, սույն որոշման 3) կետում մատնանշված հանգամանքների գնահապմեւմը գալիս է այն եզրահանգման, որ խափանման միջոցի կիրաոման նպատակը, թեն առկա է, սակայն այլես այն աարիճան բարձր չէ, որպիսի պայմաններում այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումն ի զորու չլինի ապահովելու վերջինիս պավշաճ վարքագիծը:

Այսպիսով` Հակակոռուպցիոն դատարանը, հաշվի առնելով վերր նշված հիմնավորումների, մեղադրյալի անձր բնութագրող ն հաշվառման ենթակա հանգամանքները՝ մեղադրյալի նախկինում դատված չլինելը, ընտանիքը, մշտական բնակության վայր ունենալը, խնամքին մեկ անչափահաս երեխա ունենալու հանգամանքը, քրեական գործի նյութերում առկա` Վ.Ասավփրլյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ բժշկական փաստաթղթերը ն դրանց վերաբերյալ փորձագեվի թիվ 56/հձ եզրակացությունը (տե՛ս քրեական գործի հատոր 11, գ.թ. 8-11 19.06.2023թ., 50.08.2023թ. դավւական նիատերի համառովագրում) ն այլ վերաբերելի տվյալներ, արձանագրում է, որ առկա է խափանման միջոցի կիրառման հիմք, որի պայմաններում Վլադիմիր Ասատրյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է ընտրել այլընտրանքային խափանման միջոց, ուարի վերը նշված բոլոր հանգամանքները գնահապտելով համակցության մեջ, գտնում է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցներից տնային կալանքը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:

Անդրադառնալով «Տնային կալանք» խափանման միջոցի կիրառման

ժամկետին՝ Դատարանը գտնում է, որ անհրաժեշտ է Վլադիմիր Ասատրյանի նկատմամը տնային կալանքը կիրառել 3 (երեք) ամիս ժամկետով` ապահովելով վարույթի բնականոն ընթացքը:

11

Արձանագրելով նային կալան, խափանման միջոցի կիրառման

պիտանկիությունը` Դատարանն անհրաժեշտ է գտնում արգելել մեղադրյալին իր բնակության վայրում՝ Երնան քաղաքի, Անաստաս Միկոյան փողոցի 2/2 շենքի 69-րդ բնակարան հասցեում, հյուրընկալել ու շփում ունենալ այլ անձանց՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիքի 6-րդ հոդվածի Լին մասի 55-րդ կետով նշված անձանց, արգելել ունենալ հեռախոսային խոսակցություններ՝ րացառությամը շտապ րժշկական օգնություն, Օ6իրավապահ մարմիննե Օ կամ արտակարգ իրավիճակներում փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպե նան վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հեր կապ հատրապտելու դեպքերում, արգելել մեղադրյալին ունենալ նամակագրություն, օգտվել հաղորդակցության այլ ձներից, այդ թվում՝ փոսփային առաքանուց»շ

9. Վերաքննիչ դատարանը, անփոփոխ թողնելով վիճարկվող դատական ակտը, արձանագրել է հետնյալը. «/..) Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը քննարկելով Վլադիմիր Ասատրյանի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրաոման իրավաչամությունը՝ արձանագրել է, որ անյն պարագայում, երը առկա է բացառապես գործի քննությանն այլ կերպ խոչընդուրնլու նվազ ռիսկայնությունը կանխելու անհրաժեշտություն, ապա կալանքը չի կարող դիտվել որպես միակ միջոց, որն ի զորու է ապահովելու մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող ն դրան խոչընդոտող րոլոր հնարավոր հանգամանքները: Այլ կերպ` օրենադիրը շեշտի դնում է ոչ թն կոնկրետ հանգամանքների վիա, այլ մեղադրյալի հնարավոր վարքագծի տեսանկյունից դրական ն րացասական գործոնների հակակշոման ն հավասարակշոման գաղափարի վրա: Մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու նպատակով Օրենսդիրը հնարավորություն է ընձեռնում նախ կիրառել այն խափանման միջոցը, որն առավել պիտանի կլինի հետապնդվող նպատակին հասնելու համար, ապա վարույթն իրականացնողին իրավասություն է տալիս որոշում կայացնել խափանման միջոցը փոխելու կամ վերացնելու մասին, եթե խափանման միջոցի գործողության ընթացքում փոխվել կամ 2 Տե՛ս քրեական գործի հավելված, հատոր 1, թերթեր 68-81

12

վերացել են դրա իրավաչափության պայմանները: Միաժամաւնաւկ, Առաջին ավյանի դատարունր փասվեկլ է, որ չկա որնէ արգելք, օրենադրական կաշկանդվածություն, որ դատաքննության հետագա փուլերում, մեղադրյալի կողմից իր վրա ՀՀ քրնական դատավարության օրենսգրքի 43րդ հոդվածի 2րդ մաստվ սահմանված կամ Դատարաւնի որոշմամը դրված պարտականությունները չարամտորեն չկատարելու դեպքում, չի կարող կրկին քննարկվել խափանման միջոց կալանքի կիրառելիության հարցի: Հետնաբար Առաջին Օ`ատյանի դափարանը որոշմամբ նշված հանգամանքների գնահավմամի եկել է այն եզրահաւնգման, որ խափանման միջոցի կիրառման նպաւտակը, թեն առկա է, սակայն այլես այն աստիճան բարձր չէ, որպիսի պայմաններում, այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառումն ի զորու չլինի ապահովելու վերջինիս պատշաճ վարքագիծը, որպիսի մուրեցումն ամբողջությամբ ընդունելի է նան Վերաքննիչ դազարանի համար:

Մասնավորապես` Առաջին ատյանի դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումը պայմանավորված է եղել այն հանգամանքով, որ սույն քրեական գործի վարույթը ստանձնելիս ամբողջությամի ուսումնասիրվել է քրեական գործում աոկա տվյալները ողջ ծավալով` չսահմանափակվելով մեղադրական եզրակացությունում առկա ապացույցների ձնակերպմամբ, ուստի թիվ ՀԿԴ/0124/01/25 քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից Առաջին ատյանի դատարանը եզրահանգել է, որ մեղադրյալ Վլադիմիր Ասատրյանի ն նույն քրեական գործով, մեղադրյալներ Ալլա, Ջեյրանյանի, Ադիբեկ Հակոբյանի, Կարինե Թորգոմի Խաչատրյանի ցուցմունքներում առկա չեն էական հակասություններ, որպիսի պայմաններում անհնար է րարձր գնահատել վերջինների նկատմամբ Վ.Ասավփրյանի անօրինական ազդեցություն ունենալու հավանականությունը: Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրկլ է, որ Վլադիմիր Ասապտրյաւնն ընդունում է ներկայացված մեղադրանքի փասվտաւկան կողմի՝ չհամաձայնելով արարքին տրված իրավական գնահատականներին, որպիսի պայմաններում: արձանագրելը, թե կարող է անօրինական ազդեցություն ունենալ մեղադրյալների ն վարույթին օժանդակող անձանց վրա, նախաքննության ավարտմեաւն փաստով, քրեական գործը դատարանում գտնվելու հանգամանքով պայմանավորված՝ Առաջին ատյանի դատարանն իրատեսական չի համարել նշված ոխսկի բարձր գնահավումը: Առաջին ատյանի դատարանը գնահատման է ենթարկել

13

նան այն հանգամանքը, որ տնային կալանք այլընրրանքային խավաւնման միջոցի կիրառման պայմաններում, Վլադիմիր Ասատրյանը չի խախտել իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները, իսկ ինչ վերաբերում է հանրային մեղադրողի այն դիրքորոշմանը, ոլ. ասյն քրեական գործը գտնվում է նախնական դատալսումների փուլում ն Վ.Ասատրյանը կարող է անօրինական ազդեցություն գործադրել վարույթին օժանդակող ու մասնավոր մասնակիցների վրա, ապա Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ ապացուցման գործընթացին միջամտելու հավանականությունը ժամանակի ընթացքում՝ քննությանը զուգահեռ նվազում է ն հետազա փուլերում չի կարող գտնվել այն նույն ատրիճաւնի վրա, ինչ նախաքննության սկզինական՝ ապացույցների հավաքման ակտիվ փուլում: Քննությանը խոչընդուրելու առումով հարկ է նշել նան, որ աույն քրեական գործն ունի որոշակի առանձնահապկություններ, ինչով պայմանավորված այդ ոիսկն այնչափ բարձր չէ, որ անձին կալանավորելը հանդիսանա միակ արդարացված միջոցը գործի քննությունը բնականոն հունով շարունակելու համար: Մասնավորապես` սույն քրեական գործով գերակշիռ մաս են կազմում գրավոր ապացույցները՝ արտավարութային փաւաղտաւլթղթեր, զննության արձանագրություններ ն օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումների արդյունքում ձեռք բերված ապացույցներ: Առաջին ափյանի դատարանը հատկանշական է համարել նան մյուս

մեղադրյալների խոարովանական ն նախաքննության ընթացքում պարզման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ ցուցմունքներ տալու հանգամանքը, իսկ Վ.Ասատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի գործողության ինթացքում՝ փոիւվել են դրա իրավաչավության պայմանները, այն է՝ մեղադրյալի օրինական վարքագիծը հնարավոր է երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով, այսինքն` վերացել է մեղադրյալներ Ալա Ջերյանյանի, Ադիրեկ Հակոբյանի, Կարինն Խաչատրյանի ն Գագիկ Մկրտչյանի վրա Վ.Ասատրյանի կողմից հավանական ու անօրինական ազդեցություն գործադրելու ոխսկայնությունը, որպիսի դիրորոշումն ամբողջությամբ ընդունելի է նան Վերաքննիչ դատարանի համար:

Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, ոխ, ինչպես նշվեց վերնում, կալանավորումը մեղադրյալի

14

նկատմամի կարող է ընտրվել միայն այն դեպքում, երը խափանման մյուս միջոցները չեն կարող ապահովել կամ երաշխավորել մեղադրյալի պափշաճ վարքագիծը ն հանրային շահի համարժեք պաշտպանությունը: Այլ կերպ՝ կալանավորումը՝ որպես քրեադատավարական հարկադրանքի վերջին՝ բացառիկ միջոց (աճ ոճնօ), անձի նկատմամբ կարող է ընտրվել միայն այն ժամանակ, երբ այլ խափանման միջոցները թույլ չեն տալիս հասնել հետապնդվող իրավաչափ նպատակներին: Մինդեռ տվյալ դեպքում, Առաջին ատյանի դատարանը կալանավորման պայմանների ն հիմքի թեն նվազ, սակայն առկայություն, հաստատելով, իրավաչափորեն գտել է, որ այլընտրանքային խափանման միջոցներից տնային կալանքը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը:

Ավելին՝ վերոգրյալի համատեքատում Վերաքննիչ դատարանի համար ուղենիշ է այն հանգամանքը, որ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձնավորել առ այն, որ եթե անգամ խոչընդովկու վերաբերյալ ենթադրությանը հիմնված լինի իրական մտավախությունների վրա, ապա արդարացված է լինում միայն նախաքննության սկզբնական փուլում, իսկ անգամ առանձնահատուկ բարդություն ներկայացնող գործերի դեպքում «խոչընդոտելու» մփավայխությունը ժեւմանակի ընթացքում նվազում է ն այլես չի կարող հիմք հանդիսանալ շարունակական կալանքն արդարացնելու համար, առավել նես այն դեպքում, երբ կատարվել են ատուգումները ն հարցաքննվել են վկաներ: (-)Ո Մինչդեռ տվյալ դեպքում Վլադիմիր Ասատրյանը փատրացի անազատության մեջ է գտնվում 2022 թվականի հոկտեմբերի 15-ից, այսինքն շուրջ 10 ամիս, որպիսի հանգամանքը Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամը վկայում է մեղադրյալի կողմից քրեական վարույթին խոչընդուրելու ոիսկի` համեմատաբար նվազած լինելու հանգամանքի մասին, հատկապես այն պայմաններում, երբ սույն քրեական գործով գերակշիռ մաս են կազմում գրավոր ապացույցները՝ արտավարութային փաւստաւթղթեր, զննության արձանագրություններ ն օպերաւտիվ- հետախուզական միջոցառումների արդյունքում ձեռք բերված ապացույցներ, ավելին` Վլադիմիր Ասատրյանի ն գործով անցնող անձանց ցուցմունքների միջն էական հակասություններ գրեթե առկա չեն: Վերաքննիչ դատարանի համար հատկանշական է նան այն հանգամանքը, որ Վլադիմիր Ասատրյանն ընդունում է

15

ներկայացված մեղադրանքի փաարական կողմը՝ չհամաձայնելով արարքին տրված իրավական գնահատականներին: Ավելին՝ տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը հիմնվում է վարքագծի վաեսանկյունից դրական ն րացասաւկան գործոնների հակակշոման ու հավասաւրակշոման գաղափարի վրա, քանի որ խափանման միջոցներ կիրառելու, այդ թվում՝ դրանց տեսակներն ընտրելու, հետագայում դրանք փոխելու մեխանիզմի հիմքում դրված կարնոր գաղափարը խափանման միջոցի պիտանիությունն է՝ դրված նպատակին հասնելու տեսանկյունից, իսկ անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց ընտրելիս հարկ է առաջնորդվել նվազագույնի սկզբունքով, քանի որ արգելվում է ընտրել ավելի խիար հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրեական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:

512 Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի այն պնդումներին, ոլ. մեղադրյալը ենթադրյալ արարքները կատարելու պահին հանդիսացել է պաշվտնատար անձ, Վլադիմիր Ասատրյանի հետ նույն քրեական վարույթով որպես մեղադրյալներ ներգրավված են այնպիսի անձինք, որոնք որոշակի փոխհարաբերություններ մեջ են գտնվել վերջինի հեվ, բացի այդ Վլադիրմիր Ասատրյանին մեղսագրվում է պաշփտնից բխող ազդեցությունն օգտագործելով ենթադրյալ հանցավոր արարքների կատարում, մասնավորապես՝ մեղադրյալին վերագրվող հանցագործությունների բնույթը, վփանգավորության ասվփիճանը, այդ թվում` սպառնացող հնարավոր պատժի խարությունը՝ վերջինին վերագրվում է առանձնապես ծանր հանցագործություններ, որոնց համար պաղտասխանատվություն է նախատեսված մինչն 12 փարի ազատազրկում, որպիսի հանգամաւնքները էականորեն բարձրացնում: են ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի հավանականությունը, միաժամանակ համակցության մեջ թույլ են տալիս ողջամիտ դատողություն անելու այն մասին, վարույթի սույն փուլում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելը հնարավոր է միայն` վերջինի նկատմամի կալանավորումը որպես խափաւնման միջոց կիրառելու միջոցով, Վերաքննիչ դատարունը նախնառաջ ընդգծում է, որ բողոքարկվող որոշմամբ Առաջին ափյանի դատարանը չի բացառել քննարկվող հիմքի առկայությունը, այլ պարզապես իրավաչափորեն արձանագր է, որ այն քննության տվյալ փուլում նվազ է: Ավելին՝ Վերաքննիչ դատարանն

16

անդրադառնալով ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսնորելու ոիսկի առկայության մասին րողոքաբերի մտավախությանը, փաեւատում է, որ փնային կալանքի դեպքում անձր չի հայտնվում լիարժեք ազատություն մեջ, քանի որ այն նս անձին ազատությունից զրկելու հեվ, կապված խափանման միջոց է, սակայն տնային պայմաններում, հետնաբար տնային կալանքի կիրառումը, հատկապես այն պայմաններում, երբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արգելվել է մեղադրյալին իր բնակության վայրում՝ Երեան քաղաքի Անասվտաս Միկոյան փողոցի 2/2 շենքի 69-րդ բնակարուն հասցեում, հյուրընկալել ն շփում ունենալ այլ անձանց հետ՝ բացառությամի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի Լին մասի 55-րդ կետով նշված անձաւնց, արգելվել է ունենալ հեռախոսային խոսակցություններ՝ բացառությամը շփապ րժշկական օգնություն, իրավապահ մարմիններ կամ արվաւկարգ իրավիճակներում: փրկարար ծառայություն կանչելու, ինչպես նան վերահսկողություն իրականացնող մարմնի հեր կապ հաստատելու դեպքերում, արգելվել է մեղադրյալին ունենալ նամակագրություն, օգտվել հաղորդակցության այլ ձներից, այդ թվում` փոստային առաքանուց, կարող է լինել պիտանի ն համարժեք խափանման միջոց՝ մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագծի հավանական ոիսկերը` վարույթի տվյալ փուլում չեզոքացնելու համար, հատկապես այն պայմաններում, երը մեղադրյալի նկատմամբ արդեն իակ մեկ անգամ կիրառված եղել է տնային կալանքը, ն վերջինի կողմից իր նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի պայմանները խախտված լինելու վերաբերյալ որեէ փաարական վվյալ առկա չէ:

Միաժամանակ ինչ վերաբերում է բողոքաբերի կողմից ներկայացված՝ քրեական վարույթի անջատված մասի վերաբերյալ առկա վկայակոչումներին, Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է, որ ՀՀ քրեական դաղտաւվարության օրենսգրքի տրամարանությունից ուղղակիորեն բխում է, որ խափանման միջոցը կարող է կիրառվել մեղադրյալի կողմից իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցանքի առնչությամբ ն դրա առթիվ իրականացվող վարույթի պատշաճ ընթացքն ապահովելու համար, այլ ոչ թն վերացարկված, մինչդեռ տվյալ դեպքում բողոքաբերի կողմից վկայակոչված վարույթներից որնէ մեկով Վլադիմիր Ասատրյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդում հարուցված չէ (որպիսի հանգամանքը

17

հաստատում է նան բողոքաբերը՝ իր կողմից ներկայացված բողոքում), ավելին եթե անգամ հարուցված է, ապա այդ վարույթով պետք է քննարկվի նրա նկատմամը խափանման միջոց կիրառելու հարցը, ուստի նշված փաւապտեւկան հանգամանքներին փաստացի անդրադառնալը ն գնահատական տալը, Վերաքննիչ դատարանի գնահավզմամը, առարկայազուրկ է:

513. Վերաքննիչ դատարանը, միննույն ժամանակ հաշվի է առնում, մեղադրյալի մուր ախվտրոշված հիվանդությունների քանակը ն տեսակը, որոնք թեն չեն համապազտասխաւնում: կալանքին խոչընդոտող հիվանդությունների ցանկում ներառված հիվանդություններին, սակայն բավարար են փաստելու, որ տնային կալանքն առավել մարդասիրական խափանման միջոց է ն համապատասխանում է մեղադրյալի առողջական վիճակին, ուսվփի այն համարժեք է նան մեղադրյալի առողջական վիճակին:

5.14. Միննույն ժամանակ հարկ է նկատել, որ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայի համաձայն` Դատական քննության փուլում գտնվող քրեական վարույթներով խափանման միջոց կալանավորման իրավաչափության, այն. այլընտրանքային խափանման միջոցով փոխարինելու հարցերը քննարկելիս պետք է հաշվի առնել նան այն, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանդես է գալիս որպես վարույթն իրականացնող մարմին, ուստի որպես վարույթն իրականացնող մարմին հանդես եկող Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտր բեկանելիս Վերաքննիչ դատարանի կողմից կայացված դավաւկան ակփր պեվծ է հիմնված լինի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա, ն ունենա

պատճառարանվածության առավել բարձրի չափանիշ, հակառակ մոտեցումը, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամի, կարող է իր բացասական ազդեցությունը թողնել առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա՝ դրանով իսկ սահմանափակելով առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախություն, (տես Վճռաբեկ դատարանի Արման ն Արքա Մադաթյանների վերաբերյալ գործով 2020 թվականի մայիսի 26ի թիվ ԱՐԴ/0152/01/19 որոշման 18.1-րդ կետր), մինչդեո աւյն դեպքում նման ծանրակշիռ փաստական հանգամեւնքներ չեն ներկայացվել բողոքաբերի կողմից:

18

5.15. Նման պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվելով նվազագույնի սկզբունքով, արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում հանրային շահը գերակայում է մեղադրյալի ազատության ն անձնական անձեռնեմխելիության իրավունքի նկատմամբ, սակայն այլրնրրանքային խափանման միջոց ընտրված տնային կալանքի կիրառոմամը նես հնարավոր է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Հեփտնաբար Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ավփյանի դատարանը կայացրել է գործն րար էության ճիշտ լուծող դատական ակվ, թույլ չի տվել այնպիսի դատական սխալ, որը կարող է հանգեցնել բողոքարկված դատական ակտի բեկանման, ուարի ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հակողության վարչության գործուղված դատախազ ՀՄանասյանի կողմից ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ'լ(..»5 Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

10. Մույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավոր են արդյո՞ք այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի կիրառմամբ մեղադրյալ Վլադիմիր Ասատրյանի օրինական վարքագիծն ապահովելու հնարավորության վերաբերալ ստորադաս դատարանների հետնությունները:

1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Վարույթն իրականացնող մարմինն անձի նկատմամի հարկադրանքի միջոց ընտրելիս առաջնորդվում է նվազագույնի սկզբունքով: Արգելվում է անձի նկատմամբ ընտրել ավելի խիար հարկադրանքի միջոց, քան այն, որով քրնական վարույթի ընթացքում հնարավոր կլինի ապահովել անձի օրինական վարքագիծը:»»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 43-րդ հոդվածի 2րդ մասի համաձայն՝ «Մեղադրյալը պարտավոր Լ՝

(-.)

5 Տե՛ս քրեական գործի հավելված, հատոր 2, թերթեր 6180

19

3) չխոչընդուրն| քրեական վարույթին, այդ թվում ապօրինի չմիջամտել ապացուցմեւն գործընթացին.

(:-.)»:

Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...)

2. Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթե դա անհրաժեշվ Լ՝

(-.)

3) մեղադրյալի կողմից իր վրա աոյն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելու համար:

3 Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվում մեղադրյալի օրինական վարքագիծն ապահովող ն դրան խոչընդոտող րոլոր հնարավոր հանգամանքները:

(-.»:

ՃՇՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաճայն՝

«Լ. Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում ն կարգով ազատությունից զիկելն Է օրենքով ն դատարանի այդ որոշմամը սաւհմանված ժամկետով:

2. Կալանքը կարող է կիրաովել միայն այն դեպքում, երբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումն անրաւվարար է սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների կատարումն ապահովելու համար:

3. Եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցանքի համար ազատությունից զրկելու հեր կապված պատիժ նախատեսված չէ, ապա կալանքը կարող է կիրառվել միայն մեղադրյալի կողմից իր նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոցի պայմանները խախտելու դեպքում:

4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երը փարական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել ն դատարանի կողմից պափճառարանված հաստատվել են սույն օրենսգիրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության համապաւտասխան պայմանները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարեունի կողմից նշված պայմանների պատճառարանված հասպտաւտումը:

(-.»:

20

12. Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի` մինչդատական կալանքի վերաբերյալ հանձնարարականի 9-րդ կետի համաճայն՝ մինչդատական կալանքի կիրառման դեպքում դատարանը պետք է քննարկի, թե արդյոք այլընտրանքային միջոցներով կարելի է խուսափել կալանքի կիրառումից-:

Եվրոպայի խորհրդի `՝Նախարարների կոմիտեի՝ անդամ պետություններին ուղղված կալանքի կիրառման, դրա համար անհրաժեշտ պայմանների ն չարաշահումներից պաշտպանության երաշխիքների վերաբերյալ

հանձնարարականի 4-րդ կետի համաձայն` կալանքի ոչ հիմնավոր կիրառումից խուսափելու նպատակով պետք է նախատեսվի այլընտրանքային միջոցների հնարավորինս լայն շրջանակ, առավել քիչ սահմանափակումների կիրառմամբ՝ հաշվի առնելով հանցանքի կատարման մեջ կասկածվողի վարքագիծը»:

Նույն հանձնարարականի 7-րդ կետի «օ» ենթակետի համաձայն՝ անձը կարող է պահվել կալանքի տակ, եթե փախուստի դիմելու, ծանր հանցանք կատարելու, արդարադատության իրականացմանը միջամտելու կամ հասարակական կարգի պահպանությանը լուրջ սպառնալիք ներկայացնելու վերաբերյալ ենթադրությունները չեն կարող փարատվել այլընտրանքային միջոցների կիրառմամբ՝:

«Ազատությունից զրկելու հետ չկապված միջոցների վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների («Տոկիոյի կանոններ») 6.1-րդ կետի համաձայն՝ մինչդատական կալանքը քրեական դատավարությունում պետք է կիրառվի որպես վերջին միջոց (տտէ 1օտօւէ՝ հաշվի առնելով նախաքննության խնդիրները, հասարակության ն տուժողի պաշտպանությունը՛:

4 Տես Եվրոպայի խորհրդի Նախարարների կոմիտեի՝ մինչդատական կալանքի