Գևորգյան — ՇԴ/0082/01/19

ՇԴ/0082/01/19

Կու

ՆԱԽԱ ԵԾ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում

Նախագահող դատավոր՝ Ա.Մնացականյան

Դատավորներ՝ Լ.Աբգարյան

Մ.Արղամանյան

2024 թվականի մարտի 21-ին քաղաք Երնանում

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ ԵԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ա.ԿԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով թիվ ՇԴ/0082/01/19 քրեական գործով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2022

2

թվականի մայիսի 13-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանի վճռաբեկ բողոքը:

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1 2018 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի տարածքային քննչական վարչությունների գործունեության վերահսկողության գլխավոր վարչությունում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1.1-րդ կետի ն 308-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 69106918 քրեական գործը:

Նախաքննության մարմնի 2018 թվականի դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ թիվ 23100518 քրեական գործը միացվել է թիվ 69106918 քրեական գործին, ն գործի քննությունը շարունակվել է 69106918 համարով:

Նախաքննության մարմնի 2019 թվականի սեպտեմբերի 17ի որոշմամբ Արտակ Սամվելի Գնորգյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1ին ն 3րդ կետերով, 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Նախաքննության մարմնի 2019 թվականի սեպտեմբերի 17ի որոշմամբ Քրիստինե Սեդրակի Մկոյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ն 3-րդ կետերով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Նախաքննության մարմնի 2019 թվականի սեպտեմբերի 17ի որոշմամբ Արտեմ Հովհաննեսի Մանուկյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1- ինն3րդ կետերով:

Նախաքննության մարմնի 2019 թվականի սեպտեմբերի 17-ի որոշումներով մեղադրյալներ Ա.Գնորգյանի, Ք.Մկոյանի, Ա.Մանուկյանի նկատմամբ կիրառվել է ստորագրությունը չհեռանալու մասին խափանման միջոց:

' Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:

3

Նախաքննության մարմնի 2019 թվականի հոկտեմբերի 21-ի որոշմամբ Ա.Մանուկյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել, լրացվել է, ն նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1- ինն3-րդ կետերով:

2019 թվականի հոկտեմբերի 31ին թիվ 69106918 քրեական գործն՝ ըստ մեղադրանքի Ա.Գնորգյանի, Ք.Մկոյանի, ԱՄանուկյանի, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Շիրակի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան):

2. Առաջին ատյանի դատարանի 2020 թվականի հուլիսի 27ի դատավճռով ԱԳնորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ն 3-րդ կետերով, 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքների կատարման մեջ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1- ին ն3րդ կետերով Ա.Գնորգյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ երկու տարի վեց ամիս ժամկետով՝ զրկելով պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից` երկու տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի Լին մասով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում մեկ տարի ժամկետով՝ զրկելով պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից` մեկ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով՝ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, ԱԳնորգյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ երեք տարի ժամկետով՝ զրկելով պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից՝ երկու տարի վեց ամիս ժամկետով:

2018 թվականի նոյեմբերի Լին ընդունված «Էրեբունի-Երնանի հիմնադրման 2800-ամյակի ն Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքի (այսուհետ՝ նան Համաներման մասին օրենք) 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի Լին կետով ԱԳնորգյանն ազատվել է հիմնական պատժից՝ երեք տարի ժամկետով ազատազրկումից:

4

2.. Ք.Մկոյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 2րդ մասի Լին ն 3րդ կետերով, 325-րդ հոդվածի 1ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքների կատարման մեջ ն նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Ք.Մկոյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ երկու տարի վեց ամիս ժամկետով՝ զրկելով պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից՝ երկու տարի ժամկետով: Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի Լին մասի Լին կետով Ք.Մկոյանն ազատվել է հիմնական պատժից՝ երկու տարի վեց ամիս ժամկետով ազատազրկումից:

2.2. Ա.Մանուկյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1Լին ն 3-րդ կետերով հանցավոր արարքի կատարման մեջ ն ԱՄանուկյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` երկու տարի ժամկետով: Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 1ին մասի Լին կետով ԱՄանուկյանն ազատվել է հիմնական պատժից՝ երկու տարի ժամկետով ազատազրկումից:

2.3. Նույն դատավճռով ԱԳնորգյանից, Ք.Մկոյանից ն Ա.Մանուկյանից վճռվել է համապարտությամբ բռնագանձել 201.600 (երկու հարյուր մեկ հազար վեց հարյուր) ՀՀ դրամ որպես դատական ծախս՝ փորձագետի վարձատրություն:

3. Ամբաստանյալներ Ա.Գնորգյանի ն Ք.Մկոյանի պաշտպան Ա.Հայրապետյանի ն ամբաստանյալ ԱՆՄանուկյանի պաշտպան Մ.Մուրադյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 2022 թվականի մայիսի 13ի որոշմամբ ամբաստանյալ Ա.Մանուկյանի պաշտպան Մ.Մուրադյանի բողոքը մերժել է, իսկ ամբաստանյալներ ԱԳնորգյանի ն Ք.Մկոյանի պաշտպան Ա.Հայրապետյանի բողոքը մասնակիորեն բավարարել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի 2020 թվականի հուլիսի 27-ի դատավճիռը մասնակիորեն բեկանվել ն փոփոխվել է, ամբաստանյալ ԱԳնորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ն 3րդ կետերով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` երկու տարի վեց ամիս ժամկետով՝ զրկելով պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ (բացառությամբ համայնքի ղեկավարի պաշտոնի) զբաղեցնելու

5

իրավունքից՝ երկու տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1- ին մասով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` մեկ տարի ժամկետով` զրկելով պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ (բացառությամբ համայնքի ղեկավարի պաշտոնի) զբաղեցնելու իրավունքից` մեկ տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով՝ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, ԱԿԳնորգյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ երեք տարի ժամկետով՝ զրկելով պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ (բացառությամբ համայնքի ղեկավարի պաշտոնի) զբաղեցնելու իրավունքից՝ երկու տարի վեց ամիս ժամկետով: Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1- ին կետով Ա.Գնորգյանն ազատվել է ազատազրկման ձնով նշանակված պատժից:

3.. Ամբաստանյալ Ք.Մկոյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ն 3- րդ կետերով նշանակված պատիժը՝ երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը ն երկու տարի ժամկետով պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելը, թողնվել է անփոփոխ:

Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1Լին կետով Ք.Մկոյանն ազատվել է ազատազրկման ձնով նշանակված պատժից:

Դատավճիոը մնացած մասով թողնվել է անփոփոխ:

4 'Վերաքննի »դատարանի 2022 թվականի մայիսի 13-ի որոշման դեմ ամբաստանյաներ ԱԳնորգանի ն ՔՆՄկոյան՝ ։՝պաշտպան ԱՀայրապետյանի ներկայացված վճռաբեկ բողոքը Վճռաբեկ դատարանի 2022 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ վարույթ ընդունելը մերժվել է:

5.Վերաքննիչ դատարանի 2022 թվականի մայիսի 13-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանը ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի 2022 թվականի նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ:

6. Վճռաբեկ դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 29-ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

6

Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը բերվել է հետնյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

7. Բողոքաբերի համոզմամբ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 52-րդ ն «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքի 26-րդ հոդվածների կիրառման կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր, ինչպես նան դրա վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը Օ:կնպաստի օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովմանը:

Բողոք բերած անձը գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգիրքը չի մասնավորեցնում ն չի տարբերակում հիմնական ն լրացուցիչ պատիժ նշանակելու սկզբունքները ն նպատակները, որից հետնում է, որ անկախ այն հանգամանքից, թե անձի նկատմամբ նշանակվում է հիմնական, թե հիմնական ն լրացուցիչ պատիժ իրար հետ համակցված, դատարանը բոլոր դեպքերում պարտավոր է առաջնորդվել քրեական օրենսգրքում ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով (օրինականություն, արդարություն, պատժի անհատականացում, մարդասիրություն) ն պատժի նպատակներին հասնելու օրենսդրական պահանջով: Այլ կերպ՝ պատժի նշանակման ընդհանուր սկզբունքներն ու նպատակները հավասարապես վերաբերում են ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցի. պատիժներին: Օրենքով սահմանված պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից դատարանը, հաշվի առնելով հանցագործության բնույթը, արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը ն հանցագործի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը ն պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պետք է նշանակի այնպիսի պատիժ (հիմնական կամ հիմնական ն լրացուցիչ), որը կբխի վերոնշյալ չափանիշներից նե կապահովի պատժի նպատակների լիարժեք իրացվելիությունը:

7

Մասնավորապես բողոքի հեղինակը նշել է, որ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը կարող է կիրառվել որպես հիմնական կամ լրացուցիչ պատիժ՝ կախված կոնկրետ հոդվածով ամրագրված սանկցիայից: Այս պատժատեսակի պատժիչ տարրերն արտացոլում են դրա վառ արտահայտված կանխարգելիչ ուղղվածությունը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 52-րդ հոդվածը սահմանում է երկու առանձին պատժամիջոցներ, առաջին՝ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկում ն որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու սահմանափակում: Առաջինի կիրառման դեպքում դատապարտյալը զրկվում է որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից: Իսկ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու դեպքում սահմանափակվում է որոշակի մասնագիտական կամ այլ գործունեությամբ մեղավոր ճանաչված անձի զբաղվելու իրավունքը:

7... Բողոք բերած անձը փաստարկել է նան, որ ԱԳնորգյանն Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մաս-ի Լին ն 3-րդ կետերով ն 314-րդ հոդվածի Լին մասով այն բանի համար, որ հանդիսանալով Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի Մարալիկ համայնքի, այնուհետն՝ 2017 թվականի նոյեմբերի 5-ից Անի խոշորացված համայնքի ղեկավարը, պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով, միասնական հանցավոր մտադրությամբ վատնելու եղանակով հափշտակել է իրեն վստահված ուրիշի՝ համայնքի խոշոր չափերի գույքը ն անձնական այլ դրդումներով կատարել է պաշտոնեական կեղծիք Առաջին ատյանի դատարանը, ելնելով ԱԳնորգյանի պաշտոնավարման ժամանակ նրա կատարած հանցանքի բնույթից, հնարավոր չի համարել վերջինիս կողմից հետագա ժամանակահատվածում տվյալ պաշտոնը զբաղեցնելը ն արդարացիորեն նրա նկատմամբ նշանակել է լրացուցիչ պատիժ՝ նրան զրկելով պետական ն տեղական ինքանկառավարման մարմիններում պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից: Մակայն, Վերաքննիչ դատարանն այս կապակցությամբ արձանագրել է, որ գործող համայնքի ղեկավարի նկատմամբ տեղական ինքնակառավարման մարմիններում բոլոր պաշտոնները զբաղեցնելու իրավունքից զրկելու ձնով նշանակված պատժի կատարումն իրագործելու համար անհրաժեշտ է,

8

որպեսզի վաղաժամկետ դադարեցվեն համայնքի ղեկավարի լիազորությունները, սակայն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելու ձնով պատժի դատապարտվելը «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքով ներառված չէ համայնքի ղեկավարի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցման հիմքերում: Մինչդեռ, «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքի 26-րդ հոդվածի Լին մասի 4-րդ կետի համաձայն՝ համայնքի ղեկավարի լիազորությունները վաղաժամկետ դադարեցվում են, եթե դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով նա դատապարտվել է ազատազրկման ն կրում է պատիժը:

Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի դիրքորոշումները հակասում են պատժի նպատակներին ն պատիժ նշանակելու սկզբունքներին, ուստի տվյալ հարցով առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր, քանի որ Ա.Գնորգյանն Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով դատապարտվել է ազատազրկման, սակայն Համաներման կիրառմամբ ազատվել է ազատազըկման ձնով պատիժը կրելուց, մինչդեռ վերջինս չի ազատվել լրացուցիչ պատիժը կրելուց, որի ժամկետը, համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 52-րդ հոդվածի 4րդ մասի, տարածվում է հիմնական պատիժը կրելու ամբողջ ժամանակի վրա, ընդ որում, լրացուցիչ պատիժը հաշվարկվում է հիմնական պատիժը կրելուց հետո:

72. Բացի այդ, բողոքի հեղինակը նշել է, որ այլ գործերով համայնքի ղեկավարների վերաբերյալ առկա են օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտեր, որոնցով վերջիններիս նկատմամբ դատարանների կողմից նույնպես նշանակվել են լրացուցի պատիժ պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոնավարման իրավունքից զրկելը՝ մեջբերելով թիվ ԳԴ3/0017/01721 ն ԱՎԴ2/0009/01/21 քրեական գործերով կայացված դատավճիռները:

Մասնավորապես բողոքաբերը նշել է, որ թիվ ԳԴ3/0017/01/21 քրեական գործով Ռ.Խաչատրյանը, 2008 թվականից մինչ օրս հանդիսանալով Գեղարքունիքի մարզի Աստղաձոր համայանքի ղեկավարը, մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարման մեջ ն

9

պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ երեք տարի ժամկետով` զրկելով որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից՝ երկու տարի վեց ամիս ժամկետով:

Մեկ այլ՝ թիվ ԱՎԴԶ/0009/01/21 քրեական գործով Մ.Մալոյանը, 1997 թվականից զբաղեցնելով Արարատի մարզի Զորակ համայանքի ղեկավարի պաշտոնը, մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314րդ հոդվածի 1Լին մասով նախատեսված հանցավոր արարքների կատարման մեջ ն պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ հինգ տարի վեց ամիս ժամկետով՝ զրկելով որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից՝ պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում, կազմակերպություններում, կազմակերպական-տնօրինչական ն վարչատնտեսական պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից՝ մեկ տարի ժամկետով: Մ.Մալոյանի նկատմամբ կիրառվել է Համաներում ն վերջինս ազատվել է ազատազրկման ձնով նշանակված հիմնական պատժից, իսկ նշանակված լրացուցիչ պատիժը թողնվել է անփոփոխ:

73. Ելնելով վերոգրյալից բողոքաբերը խնդրել է Ա.Գնորգյանի նկատմամբ նշանակված պատիժի մասով Վերաքննիչ դատարանի որոշումը բեկանել ն օրինական ուժի մեջ թողնել Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը:

Վճոաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

8. Ա.Գնորգյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ն 3-րդ կետերով, 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ «նա 2004 թվականից հանդիսանալով Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի Մարալիկի համայնքի, այնուհեվն՝ 2017 թվականի նոյեմբերի 5-ից Անի խոշորացված համայնքի ղեկավարը, Հայաստանի Հանրապետության

սահմանադրությամի ն «Տեղական ինքնակառավարման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքի համաձայն իրավասու լինելով իր լիազորություններն իրականացնե աշխատակազմի, համայնքային րյուջետային հիմնարկների, առնտրային ն ոչ առնտրային կազմակերպությունների միջոցով, իրավասու լինելով ընդունել որոշումներ, արձակել կարգադրություններ, կազմել արձանագրություններ,

10

լիազորված լինելով տնօրինել համայնքի բյուջեի միջոցները ապահովելով դրանց նպատակային օգտագործում, արորագրել ֆինանսական փաստրաթղթելր, պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով, միասնական հանցավոր մվադրությամը վատնելու եղանակով հափշտակել է իրեն վարահված ուրիշի համայնքի խոշոր չափերի գույքը ն անձնակաւն այլ դրդումներով կատարել է պաշտոնեական կեղծիք:

Այսպես.

Պաշտոնատար անձ հանդիսացող Արտակ Սամվելի Գնորգյանը, 2004 թվականից 2017 թվականի նոյեմբեր ամիսը ներառյալ Մարալիկ համայնքի ղեկավարի աշխատակազմի քարտուղար, այնուհետն 2017 թվականի նոյեմբերի Թից Անի համայնքի ղեկավարի աշխաւտակազմի քարտուղարի ժամանակավոր

պաշտոնակատար աշխատած Քրիսկինն Սեդրակի Մկոյանի ն Մարալիկի համայնքապետարանում, այնուռննրճ Անիի համայնքապարարանում որպես ծառայողական մեքենայի վարորդ աշխատած Արտեմ Հովհաննեսի Մանուկյանի օժանդակությամբ, իրեն վարահված ուրիշի համայնքի խոշոր չափերի գույքը վատնելու եղանակով հափշտակելու միասնական հանցավոր մտադրությամբ, հաստատապես տեղյակ լինելով, որ իր հեր մտերիմ հարարերությունների մեջ գտնվող Արտեմ Հովհաննեսի Մանուկյանն աշխատում է ՀՇ դատական դեպարվտաւմենվմւմ, որպես կարգադրիչ ն աշխատանքային պարտականությունները, իրականացնում է Շիրակի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի Մարալիկ քաղաքի նարավայրում, 01022013 թվականի համար 17 կարգադրությամբ վերջինին Օ0»-աշխավանքի է ըրեդանե ` Մարալիկի համայնքապեպտարանում' որպես ծառայողական ավվատմեքննայի վարորդ, որից հետ, տեղյակ լինելով Արտեմ Հովհաննեսի Մանուկյանի կողմից ՀՀ դատական դեպարվամենտի կողմից հատրատված աշխատանքային գրաֆիկի Շիրակի մարզի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի Մարալիկ քաղաքի նեսվավայրում աշխատանքային պարտաեաւկանությունների կատարման հետ կապված այդ աշխատանքային օրերի աշխատանքի չհաճախելու մասին, անձնական այլ դրդումնեյով Արտեմ Մանուկյանին համայնքապետարանում փաւատացի աշխատանք չկատարած օրերի համար նս աշխատավարձ վճարելու դրդումներով, կավփարել է

11

պաշվփոննական կեղծիք՝ արտրագրությաւմը ն մինչն 2018 թվականի հունվար ամիսը ՀՀ Շիրակի մարզի Մարալիկի քաղաքապետարանի, իսկ 2018 թվականի հունվար ամսից ակսած ՀՀ Շիրակի մարզի Անիի համայնքապետարանի աշխատակազմի կնիքի դրոշմով հատրապտել է Քրիստինե Սեդրակի Մկոյանի կողմից կազմված ն Արտեմ Հովհաննեսի Մանուկյանի կողմից բոլոր աշխատանքային օրերին աշխատանքի հաճախած լինելու վերաբերյալ ակնհայվ կեղծ տեղեկություններ պարունակող 2014 թվականի հունվար, փետրվար, մարվւ ապրիլ, հունիս, սեպտեմբեր, հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր ամիսների, 2015 թվականի հունվար, փետրվար, մարտ, սւպրիլ, մայիս, հունիս, հուլիս, օգոսվտս, հոկտեմբեր ամիսների, 2016 թվականի հունվար, փետրվար, մարմ, ապրիլ, հունիս, օգոսվատս, սեպտեմբեր, հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր ամիսների, 2017 թվականի հունվար, փեվտրվալ, մարվ, ապրիլ, հունիս, օգոնվոս, սեպտեմբեր, հոկտեմբեր ամիսների, 2018 թվականի հունվար, փետրվար, մայիս, հունիս ամիսների աշխատաժամանակի հաշվարկի տեղեկագրերը, համայնքապետարանի կնիքի դրոշմով հաստատել է 2015 թվականի նոյեմբեր ամսվա աշխատաժամանակի հաշվարկի տեղեկագիրը, որոնք շրջանառության մեջ դնելու, դրանցում ներառված կեղծ տեղեկությունների հիման վրա Արտեմ. Մանուկյանին վճարվելիք աշխավաւվարձրը հաշվարկվելու, խնչպես նան Արտեմ Մանուկյանի անվամբ չաշխատած օրերի դիմաց նես հաշվարկված աշխավզաւվարձի վճարումը հաստատելու արդյունքում էլ` միասնական հանցավոր մտադրությամբ ն պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով վատնելու եղանակով հափշտակել է 2014 թվականի հունվարի Լից 2018 թվականի հունիս ամիսր ներառյալ չաշխատած օրերի դիմաց Արտեմ Հովհաննեսի Մանուկյանի անվամբ որպես վճարվելիք աշխատավարձ ավել հաշվարկված ն 2014 թվականի հունվարի Լից 2018 թվականի հուլիս ամիսը ներառյալ Արտեմ Մանուկյանին փաստացի վճարված խոշոր չափերի ընդհանուր 586.845 ՀՀ դրամ գումարը»:

9. Առաջին ատյանի դատարանի 2020 թվականի հուլիսի 27-ի դատավճռի համաձայն` «(.) Դատարանը, հաստափված համարելով ամբաստանյալներ Ա.Գնորգյանի, Ճ.Մկոյանի ն Ա.Մանուկյանի մեղավորությունն իրենց մեղսագրվող

12

արարքներում, գտնում է, որ վերջիններս իրենց կատարած արարքների համար ենթակա են քրեական պատասխանաւտվությաւն ն պավժի:

Ամբաստանյալների նկատմամԻ պատիժ նշանակելու հարցը քննարկելիս՝ Դատարանն արձանագրում է, որ անձի նկատմամբ պատժի տեսակը ն չափր ընտրելիս, ինչպես նան այն կրելու նպավաւկահարմարությաւն հարցր լուծելիս պետք է ղեկավարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի մի շարք դրույթներով:

(...)

Այսպես Դատարանն ամիասվտաւնյալների նկատմամի պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նրանց կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այդ թվում հանցագործության կատարմեւն հանգամանքները ն եղանակը, ինչպես նան խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը:

Այսպես` Դափարանը որպես ամիաարանյալ Ա.Գնորգյանի անձր բնութագրող տվյալ հաշվի է առնում այն, որ վերջինս նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրսւկան:

(:-.) Դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի Էին մասի Հրդ կետր, որպես ԱԳնորգյանի պատասխաւնատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում Ա. Գնորգյանի խնամքին մինչն 14 տարեկան՝ 2014 թվականի հունվարի 8-ին ծնված երեխայի առկայությունը:

(-))

Դատարանն արձանագրում է, որ ամրիաարանյալների պատասխանաւտվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:

Դատարանը, հաշվի առնելով Ա.Գնորգյանի, ՔԲ.Մկոյանի ն ԱւՄանուկյանի կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը ն բնույթը, մասնավորապես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179րդ հոդվածի 2րդ մասով ամբաստանյալներին մեղսագրված արարքում երկու որակյալ հատկանիշների առկայությունը, Ա.Գնորգյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314րդ հոդվածի Էին մասով, Ք.Մկոյանին ՀՀ քրեական օրնենսգիքի 325-րդ հոդվածի Լին մասով կատարված արարքների շարժեւոիթներն ու նպատակը, ինչպես նան նրանց անձր բնութագրող,

13

պատասխանաւտվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 6-րդ հոդվածների պահանջներ, գտնում է, որ գործի փաւարական հանգամանքներով պայմանավորված տվյալ դեպքում պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել ամրատրանյալների նկատմամբ օրենքով նախատեսված ազատազրկման ձնով պատիժ նշանակելու միջոցով, այն է՝ Ա.Գնորգյանի նկատմամբ ՀՀՇ քինական օրենսգրքի 179իդ հոդվածի 2րդ մասի Լին, 3-րդ կետերով պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում՝ 2 (երկու) փարի 6 (վել) ամիս ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հողվածի Լին մասով` ազատազրկում` 1 (մեկ) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի հիման վրա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2րդ մասի Լին, 3-րդ կետերով նշանակված՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազապտազիկմանը պետք է մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգիրքի 314-րդ հոդվածի Լին մասով նշանակված պավժից 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը ն Արտակ Սամվելի Գնեորգյանի նկատմամը վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 3 (ելեք) վարի ժամկեվով:

(--)

Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալներ՝ Ա.Գնորգյանի ու Ք.Մկոյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակելու հարցին, ապա Դատարանն արձանագրում է, որ վերջիններս կատարե են խրենց զբաղեցրած պաշտոնի հեր կապված հանցագործություն, որի պարագայում Ա.Գնորգյանի ն Ք.Մկոյանի նկատմամբ հարկավոր է հիմնական պավզժի հետ մեկտեղ նշանակել նան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179րդ հոդվածի 2րդ մասի ն 314րդ հոդվածի Լին մասի սանկցիաներով նախատեսված լրացուցիչ պատի հինը րբխոմ է տվյալ բեսյթի

հանցազործությունների կանխման անհրաժեշտությունից: Հետնարար Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ` Ա.Գնորգյանի ն Ճ.Մկոյանի նկատմամր պետք է նշանակել մեղսագրված հոդվածների սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժ, այն է.

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179րդ հոդվածի 2րդ մասի Էին, 3րդ կետերով Ա.Գնեորգյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժ նշանակել պերական ն տեղական

14

ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելը՝ 2 (երկո) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի Լին մասով՝ պետական Օն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ զիաղեցնելու իրավունքից զիկելը՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի հիման վրա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի Լին ն Յրդ կետերով նշանակված 2 (երկու) տարի ժամկետով լրացուցիչ պավժին մասնակիորեն գումարել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35141րդ հոդվածի Էին մասով նշանակված լրացուցիչ պավժից 6 (վեց) ամիս ժամկետով պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշվտններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկումը ն Արտակ Սամվելի Գնորգյանի նկատմեւմը վերջնական լրացուցիչ պատիժ նշանակել պետական Օն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ զիաղեցնելու իրավունքից զիկելը՝ 2 (երկու) փարի 6 (վեց) ամիս ժամկեւրով:

(..) Քննարկելով ամբաստանյալների նկատմամի համաներում կրելու հարցը՝ Դատարանը գտնում է հետեյալը.

Արտակ Սամվելի Գնորգյանի նկատմամբ ենթակաւ է կիրառման «Էրերունի- Երնանի հիմնադրման 2800-ամյակի ն Հայասատանի առաջին հանրապետությաւն անկախության հոչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի Լի ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի Էին մասի Էին կետր, քանի որ վերջինս հանցանքը կատարկ Լ մինչն 2018 թվականի հոկտեմբերի 2Լ-ր, Համաներման ակտի կիրառումը սահմանափակող հանգամանքներ առկա չեն, իսկ երեք տարի վեց ամիս ժամկետով ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժ նշանակելիմ նա ենթակա է հիմնական պավժից ազապտման:լ(...) »7:

10. Վերաքննիչ դատարանի 2022 թվականի մայիսի 13-ի որոշման համաձայն՝ «//..) Ամբաստանյալ Արտակ Գնորգյանի պաշտպան Արամայիս Հայրապետյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սահմաններում Վերաքննիչ դատարաւնը հարկ է համարում անդրադառնալ նան Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Արտակ Գնորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ 2 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 11Լրդ, թերթեր 122-156:

15

մասի Էին, 3-րդ կետերով ն 314-րդ հոդվածի Լին մասով նշանակված լրեւցուցիչ պատժի իրավաչափության հարցին:

(.-.)

ՀՀ քրեական օրենսգրքի, ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի ն «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքի վերոգրյալ դրույթների համադրված վերլուծությունից բխում է, որ՝

-րեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելու ձնով լրացուցիչ պատժի կատարումն ապահովում է հիմնական պատիժը կատարող մարմինը կամ հիմնարկը, իակ հիմնական պատիժը կրելուց հեվտ՝ դափապարփյալի մշտական բնակության վայրի պրոբացիայի ծառայության տարածքային մարմինը (այսուհետ նան՝ Պատժի կատարումն ապահովող մարմին),

-րեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելու ձեռով լրացուցիչ պատժի կատարումը Պատժի կատարումն ապահովող մարմինն իրագործում է դարապարվյալի աշխատավայրի վարչակազմի ն ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի միջոցով,

-րեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելու ձնով լրացուցիչ պատժի կատարումն իրագործելու համար դատապարտյալի աշխավավայրի վարչակազմը, ի թիվս այլ գործողությունների, միջոցներ է ձեռնարկում դատապարտյալին արգելված պաշտոնները զբաղեցնելու ռեր կապված բոլոր իրավունքներից զրկելու ուղղությամբ,

-գործող (արդեն իսկ ըարրված) համայնքի ղեկավարի նկատմամբ տեղական ինքնակառավարման մարմիններում որոշակի պաշտոններ զրաղեցնելու իրավունքից զիկելու ձեռով պատիժ նշանակելու առումով ՀՀ քրեական օրենսգիրքը որեւ բացառություն կամ վերապահում չի նախատեսում: Այս 9համատեքարում հատկանշական է, ու ՀՀ քրեական օրենսգրքով պատժի կատարման

անհնարինությամբ պայմանավորված, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործուննեությաւմը զիաղվելու իրավունքից զրկելու ձեռով պատիժ նշանակելու առումով նախատեսված են. վերապահումներ, սակայն դրանք վերաբերելի չեն գործող համայնքի ղեկավարի նկատմամբ տեղական ինքնակառավարման մարմիններում

16

որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելուն: Մասնավորապես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 52-րդ հոդվածի 31 մասը սահմանում է, որ եթե որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զիկելը ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասով նախավեսված է ոլւպես պարտադիր լրացուցիչ պատիժ, սակայն փրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զիկելու ձեով տվյալ պատժի կատարումը հնարավոր չէ հանցանք կատարած անձի փրանսպորվային միջոց վարելու իրավունք չունենալու կամ այդ իրավունքից զրկված լինելու պատճառով, ապա պարտադիր լրացուցիչ պատիժը չի նշանակվում,

-գործող համայնքի ղեկավարի նկատմամբ տալական ինքնակառավարման մարմիններում բոլոր պաշտոնները զբաղեցնելու իրավունքից զրկելու ձնով նշանակված պատժի կատարումն իրագործելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վաղաժամկետ դադարեցվեն համայնքի ղեկավարի լիազորությունները,

-րեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զիկելու ձնով պատժի դատապարպտվելը «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքով ներառված չէ համայնքի ղեկավարի լիազորությունների վաղաժամկետ դադարեցման հիմքերում: Ընդ որում: հատկանշական է, որ «Տեղական ինքնակառավարման մասին» ՀՀ օրենքով համայնքի ղեկավարի լիազորությունների վաղաժամկետ գդաղարեցման հիմքերում ներառված է ազատազրկման դափապարպվելը ն այդ պատիժը կրելը (26-րդ հոդվածի Լին մասի Գրդ կատ) (.-.)

Ը) Այսպիատվ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է որ փեղական

ինքնակառավարման մարմիններում որոշակի պաշտոններ զրաղեցնելու իրավունքից զրկելու ձնով պատիժը չի կարող հիմք հանդիսանալ գործող (արդեն իսկ ընտրված) համայնքի ղեկավարի լիազորությունները վաղաժամկեվ, դադարեցնելու համար, ինչպես նան չի կարող արգելք հանդիսանալ հաւմայնքի ղեկավար ընտրվելու հաւմար: Հեփնարար՝ անձի նկատմամի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 52րդ հոդվածով նախատեսված՝ փեղական ինքնակառավարման մարմիններում որոշակի պաշտոններ զիաղեցնելու իրավունքից զիկելու ձեռվ պատիժ նշանակելիս զրկման ենթակա պաշվտններից պետք է բացառել համայնքի ղեկավարի պաշվտնլը, քանի որ այդ հոդվածի միայն նման մեկնաբանությունը թույլ կրա ՀՀ Սահմանադրության 79-րդ

17

հոդվածի իմատրով լինել բավարար չափով որոշակի (որպեսզի իրավունքների ն ազատությունների կրողները նե հասցեատերերն ի վիճակի լինեն դրսնորելու համապատասխան վարքագիծ), ինչպես նան ՀՀ Սահմանադրության 46-րդ հոդվածին համահունչ երաշխավորել տեղական ինքնակառավարման մարմիններում ընտրվելու անձի սաւհմանադրակաւն իրավունքը:

Վերը նշված եզրահանգումների լույսի ներքո անդրադառնալով Առաջին ատյունի դատարանի կողմից Արտակ Գնոլգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգիքի 179-րդ հոդվածի 2րդ մասի Էին, 3րդ կետերով ն 3141րդ հոդվածի Լին մասով լրացուցիչ պատիժ նշանակելու իրավաչափությանը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արտակ Գնորգյանի նկատմամիը լրացուցիչ պատիժներ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 52-րդ հոդվածի սխալ մեկնաբանում: ն կիրառում, այն է՝ Արփակ Գնորգյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատիժներ նշանակելով տեղական ինքնակառավարման մարմիններում որոշաւկի պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զիկելի` զիկման ենթակա պաշտոններից չի բացառել համայնքի ղեկավարի պաշտոնը: Հետնարար` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ավյանի դատարանի դավավճիոր՝ Արտակ Գնորգյանի նկատմամը լրացուցիչ պատիժներ նշանակելու մասով ենթակա է բեկանման ն փովոխման՝ զիկման ենթակաւ պաշտոններից բացառելով համայնքի ղեկավարի պաշտոնը: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պետք Լ՝

-Արտակ Գնորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի Լին, 3-րդ կետերով պատիժ նշանակել ազավազրկում՝ 2 (երեք) փարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով զրկելով պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշվտններ (րբազցատությամբ համայնքի ղեկավարի պաշտոնի) զիաղեցնելու իրավունքից` 2 (երկու) րարի ժամկետով,

-Արտակ Գնորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի Էին մատվ պատիժ նշանակել ազապտազիկում 1 (մեկ) տարի ժամկեվտվ` զիկելով պետական Օն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ (իացառությամի համայնքի ղեկավարի պաշվտնի) զբաղեցնելու իրավունքից` 1 (մեկ) փարի ժամկարով,

18

-ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Արտակ Գնորգյանի նկատմաւմը վերջնական պավիժ նշանակել ազատազիկում 3 (երեք) տարի ժամկետով` զիկելով պետական Օն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ (իացառությամը համայնքի ղեկավարի պաշտոնի) զիաղեցնելու իրավունքից՝ 2 (երկու) րարի 6(վեց) ամիս ժամկետով:

Անդրադառնալով ամբաստանյալ Արտակ Գնորգյանի նկատմամբ Համաներման մասին օրենքի կիրառելիության հարցին ն հաշվի առնելով, որ այն քրեական գործի նյութերում բացակայում են Համաներման մասին օրենքի մեջ նշված այն սահմանափաւկումները, որոնք կարող են արգելք հանդիսանալ նրա նկատմամը Համաներման մասին օրենքի կիրառման համար` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Համաներման մասին օրենքի կիրառմամբ Արտակ Գնորգյանին պետք է ազատել հիմնական՝ ազատազրկման ձնով նշանակված պավժից: Ինչ վերաբերում է լրացուցիչ պատժին՝ 2 (երկո) փարի 6 (վեց) ամիս ժամկերով պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ (բացառությամի համայնքի ղեկավարի պաշտոնի) զբաղեցնելու իրավունքից զիկելուն, ապա Համաներման մասին օրենքի 4րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն՝ Արտակ Գնորգյանը չի կարող Համաներման մասին օրենքի կիրառմամբ ազաւտվել դրանից: (...) »::

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

11. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. օրինականության սկզբունքի տեսանկյունից իրավաչափ է արդյո՞ք ամբաստանյալ ԱԳնորգյանի նկատմամբ պետական ն տեղական

ինքնակառավարման մարմիններում պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելու մասին լրացուցիչ պատիժը նշանակելիս համայնքի ղեկավարի պաշտոն զբաղեցնելը բացառելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունները:

12. ՀՀ Սահմանադրության 6-րդ հոդվածի համաձայն՝

3 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 15-րդ, թերթեր 4-51

19

«Լ Պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններն ու պաշտոնատար անձինք իրավասու են կատարելու միայն այնպիսի գործողություններ, որոնց համար լիազորված են Սահմանադրությամի կամ օրենքներով:

(--)»:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝

«Արարքի հանցավորությունը, դրա պավժելիությունը ն քրեաիրավական այլ հետնանքները որոշվում են միայն քրեսւկաւն օրենքով»:

ՃՇ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝

«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը ն քրնաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշվփ նեն բավարար լինեն նրան ուղղելու ն նոր հանցագործությունները կաւնխելու համար»:

ՃՇ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝

«Պաղզտժի նպամտաւկն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նան կանխել հանցագործությունները»:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 50-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝

«Որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զիաղվելու իրավունքից զիկելը կիրառվում է ն՛ որպես հիմնական, ն՛ որպես լրացուցիչ պավիժ»:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 52-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Որոշակի պաշվտնենեի զրաղեցնելու իրավոււքից զիկելը՝ պետական ն տեղական ինքնակառավարման մարմիններում, կազմակերպություններում որոշակի պաշվտններ զբաղեցնելը, իսկ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը կատարված հանցանքի բնույթի հետ կապված որոշակի գործուննությամը զբաղվելն արգելելն է:

2. Որոշակի պաշտոններ զիաղեցնելու կամ որոշակի զործունեությաւմը զբաղվելու իրավունքից զիկելը որպես հիմնական պատիժ սահմանվում է երկուսից յոթ փարի ժամկետով՝ դիտավորյալ հանցագործությունների համար, ն մեկից հինգ տարի

20

ժամկետով՝ անզգույշ հանցագործությունների համար, իսկ որպես լրացուցիչ պատիժ՝ մեկից երեք փարի ժամկետով:

5. Որոշակի պաշտոններ զիաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զիաղվելու իրավունքից զիկելր կարող է նշանակվել այն դեպքում, երբ դատարանը, ելնելով հանցավորի պաշտոնավարության կամ որոշակի գործունեությամբ զրաղվելու ժամանակ ներա կատարած հանցագործության բնույթից, հնարավոր չի գտնում պահպանել որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործուննությամը զբաղվելու նրա իրավունքը:

51 Եթե որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գոլծունեությամը զբաղվելու իրավունքից զրկելը սույն օրենսգիքի Հատուկ մասով նախատեսված է որպես պարտադիր լրացուցիչ պատիժ, սակայն տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքից զրկելու ձնով տվյալ պատժի կատարումը հնարավոր :է հանցանք կատարած անձի` փրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք չունենալու կամ այդ իրավունքից զրկված լինելու պատճառով, ապա պարտադիր լրացուցիչ պատիժը չի նշանակվում:

4. Որոշակի պաշվտններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամի զբաղվելու իրավունքից զրկի կարգապահական գումարտակում պահելու կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման հետ միասին որպես լրացուցիչ պավփժ նշանակելիս լրացուցիչ պատժի ժամկետը տարածվում է հիմնական պատիժը կրելու ամբողջ ժամանակի վրա, ընդ որում, լրացուցիչ պավժի ժամկետ հաշվարկվում է հիմնական պատիժը կրելուց հետո: Մնացած դեպքերում լրացուցիչ պատժի ժամկետ հաշվարկվում է դափավճիոն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:»:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում: Էէ արդարացի պատիժ, որի որոշվում է առյն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:

2. Պավժի տեսակը ն չափր որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով ն բնույթով, հանցավորի անձր բնութագրող

21

տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը ն պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:

3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիարը նշանակվում է, եթե նվազ խիար փեսակը չի կարող ապահովե ապավղտժի նպատակները:»:

3. Պատժի արդարությանը, նպատակներին, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, դրանց համատեքստում պատժի տեսակներից որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործուն