Հարությունյան — ՀԿԴ/0055/01/22

ՇԿԴ/0055/01/22

.Թ- 3»

Տակ 173: .2 (2 ւ

Ո 2-5 Վ :

(ՍԲՃԻՆ

է Ա122

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարան,

Նախագահող դատավոր՝ Ա.Գրիգորյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,

Նախագահող դատավոր՝ Կ.Ամիրյան

Դատավորներ՝ Մ.Մակյան

Ա.Հովհաննիսյան

2024 թվականի օգոստոսի 29-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ս.ԶԻՉՈՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ ԵԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Ո.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննութան տառնեով Մարիամ Վաչագանի

Հարությունյանի ն Հասմիկ Սամվելի Մուրադյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ

2

հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան)՝ 2024 թվականի փետրվարի 21ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ ԼԳրիգորյանի վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2022 թվականի հունիսի 30-ին Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել թիվ 58213419 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Մարիամ Վաչագանի Հարությունյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18- ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 314-րդ հոդվածով, ն Հասմիկ Սամվելի Մուրադյանի՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ թիվ 58213419 քրեական գործն ըստ ընդդատության ուղարկվել է ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) :

2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 23-ի որոշմամբ Մարիամ Հարությունանն նե ՀՃՀասմիկ Մուրադյանին ։-առաջադրված մեղադրանքներով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է, ն քրեական գործի վարույթը կարճվել՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով:

3. Երնան քաղաքի դատախազության ավագ դատախազ

Հ.Հարությունյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 2024 թվականի փետրվարի 2Լին որոշում է կայացրել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի օգոստոսի 23-ի որոշումն անփոփոխ թողնելու մասին:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Լ.Գրիգորյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024

3

թվականի ապրիլի 9-ի որոշմամբ վերադարձվել է՝ սահմանվելով 10-օրյա ժամկետ այն շտկելու համար:

41 ՃՇՇ գլխավոր դատախազի տեղակալ Լ.Գրիգորյանը 2024 թվականի ապրիլի 17-ին կրկին բողոք է ներկայացրել, որը Վճռաբեկ դատարանի մայիսի 10- ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

42 Մեղադրյալնե, Մ.Հարությունանի ն Հ.Մուրադյանի պաշտպան

Ա.Հարությունյանը ներկայացրել է վճռաբեկ բողոքի պատասխան:

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, դրանք հիմնավորող փաստարկները ն

պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.

5. Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանը ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, այն է՝ կիրառել է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) 9-րդ հոդվածի 6-րդ մասը, որը ենթակա չէր կիրառման, ն չի կիրառել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, որը ենթակա էր կիրառման: Բացի այդ՝ կիրառել է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածը, որը ենթակա չէր կիրառման, ն չի կիրառել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման, ինչպես նան սխալ է մեկնաբանել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 2-րդ ն 6-րդ մասերը՝ թույլ տալով նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա:

5... Բողոք բերած անձը նշել է, որ օրենքով նախատեսված չէ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենսդրությանը հետադարձ ուժ տալու հնարավորություն, իրավակիրառողը չի կարող նշված նորմերին տալ հետադարձ ուժ, քանի որ օրենսդիրը ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9րդ հոդվածի 4րդ մասով

4

նախատեսել է այն անհրաժեշտ պայմանը, որի դեպքում կարող է կիրառվել նշված հետադարձության կանոնը: Իսկ ստորադաս դատարանները մի դեպքում հետադարձ ուժ են տվել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 17-րդ կետով սահմանված հափշտակության, պատճառած գույքային վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ ստացված գույքի կամ օգուտի չափերը նախատեսող օրենքին, իսկ մյուս դեպքում, ըստ էության, կիրառել են ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը, որը սահմանում է միջին ծանրության հանցագործության համար քրեական պատասխանատվության վաղեմության ժամկետները (քրեաիրավական հետնանքներ), այն դեպքում, երբ մեղադրյալների կողմից կատարված արարքները երբնէ չեն համապատասխանել ն չէին կարող համապատասխանել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքով նախատեսված միջին ծանրության հանցագործությանը:

52 Բողոքաբերը փաստել է, որ Մարիամ Հարությունյանը ն Հասմիկ Մուրադյանը քրեական նախկին օրենսդրության գործողության պայմաններում կատարել են համապատասխանաբար՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ն 38-մ79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1Լին կետով նախատեսված հանցավոր արարքներ, որոնց համար սահմանված է եղել քրեական պատասխանատվության վաղեմության 10 տարվա ժամկետ: Միննույն ժամանակ, Մարիամ Հարությունյանի ն Հասմիկ Մուրադյանի կողմից կատարված արարքները ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի պայմաններում համապատասխանում են համապատասխանաբար՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով ն 46-256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքներին, որոնց համար նույնպես սահմանված է քրեական պատասխանատվության վաղեմության 10 տարվա ժամկետ:

6. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի փետրվարի 2Լի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ:

5

Վճռաբեկ բողոքի պատասխանի հիմքերը, դրանք հիմնավորող

փաստարկները ն պահանջը.

7. ՆՄեղադրյալնե՝ Մ.Հարությունյանկ ն Հ.՛Մուրադյան՝ 0պաշտպան Ա.Հարությունյանը նշել է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն՝ նույն օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի 1-ին մասը համարվում է անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրություն, այսինքն՝ այն չի կարող ունենալ հետադարձ ուժ, հետնաբար վարույթով քննարկման ենթակա

իրավահարաբերությունում կիրառելի են ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի Լին մասի իրավադրույթները, որոնք կիրառվել են դատարանների կողմից:

7.. Պաշտպան Ա.Հարությունյանը գտել է, որ բողոքաբերի այն պնդումները, որ մեղադրյալների նկատմամբ պետք է կիրառվեն ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1ին ն 2րդ կետերով սահմանված վաղեմության ժամկետները, չեն բխում ՀՀ քրեական օրենսդրության տրամաբանությունից ն ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի կարգավորումներից:

8. Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի պատասխան ներկայացրած անձը խնդրել է բերված բողոքը մերժելն Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 21- ի որոշումը թողնել անփոփոխ:

Վճոաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

9. Մարիամ Վաչագանի Հարությունյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1ին կետով ն 314-րդ հոդվածով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ. «(Ն|ա, 1999 թվականի հունվարի 2-ից մինչն 2018 թվականի նոյեմբերի 30-ր հանդիսանալով ՀՀ մշակույթի նախարարության ենթակայությամի գործած «Գ.Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն» ՊՈԱԿ-ի գլխավոր աղմինիսրրատորը՝` հանդիսատեսի ընդունում ն սպասարկում: ստորարաժանման ղեկավարը, իրականացնելով

6

կազմակերպական-փտնօրինչական ն վարչատնտեսական գործառույթներ, աշխատանքային պայմանագրի համաձայն` ի թիվս այլ պարտականությունների, իրավասու լինկով կատարել գործատուի կողմից իր վրա դրված

պարտականությունները,, մասնավորապես` հսկողություն իրականացնել իր ենթակայության փակ աշխավտղ աղմինիարրավտրի ն հակիչների

աշխատանքային գործունեության նկատմեաւմը, առանձնապես խոշոր չափերով պետական դրամական միջոցները շարունակաբար վատնելու եղանակով հափշտակելու մեկ միասնական դիտավորությամը, 2011 թվականի սեպտեմբեր ամսից մինչն 2018 թվականի հունիս ամիսը ներառյալ ժամանակահապտվածում, իր դատեր՝ «Գ.Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն» ՊՈԱԿ-ի հանդիսատեսի ընդունում ն սպասարկում արորարբաժանումում որպես հսկիչ ձնակերպված Հասմիկ Սամվելի Մուրադյանի կողմից փատրացի աշխատանքի չհաճախելու ն գործառութային ։պարտականությունները չիրականացնելու պայմաններում, վատնել է նշված կազմակերպությանը հատկացված պետաւկաւն միջոցները, այն է՝ իր դարեր աշխատանքի չհաճախելու հանգամանքը թաքցնելու ն վերջինիս լրացուցիչ եկամուտներ ապահովելու անձնական

շահագրգովածությունից ելնելով պաշտոնեական դիրքի օգտագործմամբ /ուրաքանչյուր ամիս կազմել ն իր արորագրությամբ վավերացրել է իրավունք վերապահող պաշտոնական փատրաթուղթ հանդիսացող` իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաարեր հավասարու, րովանդակությամը կեղծ «աշխատաժամանակի հաշվարկի տեղեկագրեր», որոնցում կեղծ

տեղեկություններ է ներառել նշված տարիներին իր դատեր՝ Հասմիկ Մուրադյանի կողմից աշխատանքի հաճախելու ն փաստացի աշխատած ժամաքանակի վերաբերյալ, ապա բովանդակությամբ կեղծ իաարաթղթերը՝

«աշխատաժամանակի հաշվարկի տելեկագրեր»-ը շրջանառության մեջ դնելով դրանք ներկայացվել են վճարման, որի արդյունքում Հասմիկ Մուրադյանի անվամի՝ չաշխատած տարիներին` 2011 թվականի սեպտեմբեր ամսից մինչն 2018 թվականի հունիս ամիսը ներաոյալ, որպես աշխատավարձ ն այլ վճարներ,

7

կազմակերպության բյուջեից անհիմն հաշվարկվել, դուրս է գրվել ն Հասմիկ Մուրադյանին է վճարվել ընդհանուր 4.278577 ՀՀ դրամ գումարը, ինչի արդյունքում, Հասմիկ Մուրադյանի օժանդակությամը՝ Մարիամ Հարությունյանի կողմից վատնման եղանակով հափշտակվել ապօրինի, անհատույց ն շահադիտական նպատակով իր դարերը՝ Հասմիկ Մուրադյանին է հանձնվել «Գ.Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն» ՊՈԱԿ-ի բյուջեից ելքագրված ընդհանուր` առանձնապես խոշոր չափերի 4.278.577 ՀՀ դրամ գումարը (...»':

10. Հասմիկ Սամվելի Մուրադյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-179- րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարման համար, որ. «Նա օժանդակել է Մարիամ Հարությունյանի կողմից «Գ.Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն» ՊՈԱԿ-ի առանձնապես խոշոր չափերի գումարի վատնման եղանակով հափշտակությանը:

Այսպես, Հասմիկ Սամվելի Մուրադյանը իր մոր՝ Մարիամ: Վաչագանի Հարությունյանի խնդրանքով ն միջնորդությամբ, «Գ.Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն» ՊՈԱԿի փեօրեն Ս.Դավթյանի կողմից 09.09.2011թ. թիվ 17 հլչամանով նշանակվել է Մարիամ Հարությունյանի կողմից ղեկավարվող՝ հիշյալ կազմակերպության կազմում գործող հանդիսատեսի ընդունում ն սպասարկում, սփորաբաժանումում` որպես հսկիչ ն մինչն 2018 թվականի հունիսի Էն ընկած ժամանակահատվածում, օգվվելով մոր՝ Մարիամ Հարությունյանի՝ իր անմիջական ղեկավարն հանդիսանալու հանգամանքից, նրա թողվվությամբը ն վերջինիս հետ նախնական համաձայնությաւմը, փաարացի աշխատանքի չի հաճախել ն չի կատարել իր՝ 0909201թ. կնքված

աշխատանքային թիվ 139 պայմանագրով սահմանված գործառութային պարվտաւկանությունները, սակայն նշված ժամանակահատվածում արացել է համապավտաւսիւան վարձատրությունը` վճարային տեղեկագրերը ստորագրելու 1 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 17-րդ, թերթեր 168-169:

8

միջոցով կանիւիկ ն բանկային փոխանցումների եղանակով: Իսկ վերջինիս մայրը` Մարիամ. Հարությունյանը, հանդիսանալով «Գ.Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն» ՊՈԱԿ-ի գլխավոր աղմինիսփրափոիր՝ հանդիսատեսի ընդունում ն ապասարկում սվտրարաժանման ղեկավարը, իրականացնելով կազմակերպական-փտնօրինչական ն վարչատնտեսական գործառույթներ, իրավասու լինկով կատարել գործատուի կողմից իր վրա դրված

պարտականությունները,, մասնավորապես` հսկողություն իրականացնել իր ենթակա աշխատակիցների այդ թվում հսկիչների աշխատանքային

գործունեության նկատմամի, վերը նշված՝ 2011 թվականի սեպտեմբեր ամսից մինչն 2018 թվականի հունիսի Էն ընկած ժամանակահատվածում, իր դարել՝ Հասմիկ Սամվելի Մուրադյանի կողմից փատրացի աշխատանքի չհաճախելու ն գործառութային պարտականությունները չիրականացնելու պայմաններում, վատնել է նշված կազմակերպությանը հատկացված պետական միջոցները, այն է՝ իր դատեր աշխատանքի չհաճախելու հանգամանքը թաքցնելու ն վերջինիս լրացուցիչ եկամուտներ ապահովելու անձնական շահագրգովածությունից ելնելով, պաշվտննական դիրքի օգվագործմամբ յուրաքանչյուր ամիս կազմել ն իր սփտրագրությամբ վավերացրել է իրավունք, վերապահող պաշտոնական փասվփտաթուլթ հանդիսացող՝ իրավաբանական նշանակություն ունեցող փաստեր հավաստող, րբովանդակությամի կեղծ «աշխատաժամանակի հաշվարկի տեղեկագրեր», որոնցում կեղծ տեղեկություններ է ներառել նշված տարիներին իր դստեր` Հասմիկ Մուրադյանի կողմից աշխատանքի հաճախելու ն փաստացի աշխատած ժամաքանակի վերարերյա, ապա րբովանդակությամի կեղծ փաստաթղթերի` «աշխատաժամանակի հաշվարկի փեղեկագրեր»-ր

շիջանառության մեջ դնելով դրանք ներկայացվել են վճարման, որի արդյունքում Հասմիկ Մուրադյանի անվամի՝ չաշխավտած տարիներին որպես աշխավաւվարձ ն այլ վճարներ, կազմակերպության բյուջեից անհիմն հաշվարկվել, դուրս է գրվել ն Հասմիկ Մուրադյանին է վճարվել ընդհանուր 4.278.577 ՀՀ դրամ գումարը:

9

Այսինքն՝ Հասմիկ Սամվելի Մուրադյան, փաստացի աշխատանքի

չհաճախելով, բայց վճարային փեղեկագրերը ստորագրելով՝ առձեռն ն բանկային փոխանցումների միջոցով արացել ն տնօրինել է որպես աշխատավարձ ու այլ վճարներ իր անվամը հաշվարկված ն դուրս զրված ընդհանուր 4.278.577 ՀՀ դրամ գումարը` այդ կերպ օժանդակելով Մարիամ Հարությունյանի կողմից «Գ.Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոն» ՊՈԱԿ-ի բյուջեից ելքագրված ընդհանուր` առանձնապես խոշոր չափերի 4.278.577 ՀՀ դրամ գումարը դիփավորությամը վատման եղանակով հավշտակությաւել(...»-:

1. Առաջին ատյանի դատարանը 2023 թվականի օգոստոսի 23-ի դատական ակտում արձանագրել է. «(.) Հիմք րնդունելով (..) լայն, որ արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կում պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, որը տարածվում է մինչն դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենադրությամը նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրաւ, որոնց վերաբերյալ դեռես առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարեւկաւն ակտ: Բացի այդ, հաշվի առնելով այն, որ Մարիամ Հարությունյանին ն Հասմիկ Մուրադյանին մեղսագրվում են արաիքնելր, որոնք կատարվել են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության ժամանակ, եշված՝ Մարիամ Հարությունյանին մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգիքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կելով (համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մաւսի 3-րդ կետին) ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 514- րդ հոդվածով (համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասին) նախատեսված արարքների համար 2021թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը պատիժ է նախատեսում, համապատասխանաբար` երկուսից հինգ տարի ժամկետով ն առավելագույնը երկու վարի ժամկետով, իսկ Հասմիկ Մուրադյանին մեղսագրվող` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38179րդ հողվածի 3-րդ մասի Լին կետով 2 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 17-րդ, թերթեր 169-170:

10

(համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-256-իդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին) 202Լթվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը պատիժ Է նախատեսում, երկուսից հինգ տարի ժամկետով, այսինքն Մարիամ Հարությունյանին՝ 2021 թվականի մայիսի 5- ին ընդունված ՀՀ քրնական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Էին մասով ն 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղսագրվող արարքները դասվում են ոչ մեծն միջին ծանրության, իսկ Հասմիկ Մուրադյանին 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղսագրվող արարքը դասվում է միջին ծանրության հանցանքների շարքին, ուստի այդ հիմքով Դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ պայմաններում կիրառելի են 2021թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթները:

Բացի այդ Դատարանն արձանագրում է, որ գործի նյութերում առկա մեղադրյալներ Մարիամ Հարությունյանի ն Հասմիկ Մուրադյանի դատվածության վերաբերյալ ձե Ց տեղեկանքների համաձայն, վերջիններիս դատվածություն ունենալու վերաբերյալ տվյալներ առկա չեն, ուարի, վաղեմության ժամկետների ընթացքն ընդհատելու հիմքերը բացակայում են:

Ինչ վերաբերում է հանրային մեղադրողի փաարարկներին, ապա

Դատարանն արձանագրում է, որ րար մեղադրյալներին ներկայացված մեղադրանքների, վերջիններիս մեղսագրվում են արարքներ, որոնք ավարտվել են 2018 թվականի հունիսին` այսինքն 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության ընթացքում, ուսրի փտվյալ դեպքում վաղեմության ժամկարների հարցր լուծելիս կիրառելի են 2003 թվականի ապրիլի 18ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի իրավակարգավորումների, որպիսի պայմաններում Դատարանը գտնում է, որ հանրային մեղադրողի վերը նշված փաստարկներն անհիմն են:

Վերոգրյալի հիման վրա ն հաշվի առնելով մեղադրյալների

համաձայնությում, ու արդարացնող հիմքով քրեական հետապնդումը

1

դադարեցնելու մասին, ինչպես նան վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու արգելքների -րացակայությունը՝ Դատարանը գտնում է, ոլ մեղադրյալներ Մարիամ Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179րդ հոդվածի 3րդ մասի Լին կետով

(համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մաւսի 3-րդ կետին) ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 514- րդ հոդվածով (համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասին) իսկ Հասմիկ Մուրադյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով (համապատասխանում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կերին) քրեական հետապնդումը պերք է դադարեցնել ՀՀ քրեական դատավարությաւն օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի Լ ին մասի 12րդ կերի ն նույն հոդվածի 42րդ մասի հիմքերով՝ վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու պափճառարանությամի:(...)»:

12. Վերաքննիչ դատարանը վիճարկվող որոշմամբ արձանագրել է. «(...) 2003 ն 202 թվականներին րնդուված ՀՀ քրեական օրենսգրքերի՝

համապատասխանաբար 75-իդ ն 83րդ հոդվածների համեմատաիրավական վերլուծություն, վկայում է, որ 2021 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետների մասով փվյալ դեպքում անձի վիճակը վատթարացող օրենք է ն կիրառելի չէ մեղադրյալներ Ս.Հարությունյանի ն Հ.Մուրադյանի նկատմամբ, քանի որ նախ՝ սահմանում է վաղեմության ավելի երկար ժամկետներ, բացի այդ, վաղեմության ժամկետ, ի տարբերություն 2003 թվականին ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի, հաշվարկվում է մինչն անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը: Այսպես.

Մարիամ Հարությունյանին վերագրվում են արարքներ, որոնք կատարվել են 2003 թվաւկանի ապրիլի 16-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիքի գործողության 3 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 20-րդ, թերթեր 45-61:

12

ժամանակ ն վերջինիս վերագրվող արարքները համապավզաասխաունում են 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3րդ կետին ն 445-րդ հոդվածի Լին մասին, որոնցով նախատեսված պատժատեսակներ եւ նան ազատազրկում, համապատասխանաբար,

առավելագույնը 5 ն 2 փարի ժամկետներով: Այսինքն, Մարիամ Հարությունյանին վերագրվող արարքները համապատասխանարար դասվում են միջին ն ոչ մեծ ծանրության հանցանքների շարքին:

Հասմիկ Մուրադյանին վերագրվում է արարք, որր կատարվել են 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի գործողության ժամանակ ն վերջինիս վերագրվող արարքը համապավզաասխաւնում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-256-րդ հոդվածի 2- րդ մասի 3-րդ կետին, որով նախատեսված պատժատեսակ Լ նան ազատազրկումը՝ առավելագույնը 5 փարի ժամկետով: Այսինքն, Հասմիկ Մուրադյանին վերագրվող արարքը դասվում է միջին ծանրություն հանցանքների շարքին:

Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քենության առարկա դեպքի

նկատմամի կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 6-րդ մասր՝ հետնյալ հիմնավորմամի.

2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կերով ն 314-րդ հոդվածի Էին մաստւվ նախատեսված արարքները համապատասխանաբար համապատասխանում են 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով ն 445-րդ հոդվածի Էին մասով նախատեսված արարքներին, որոնք հանդես են գալիս որպես պատիժը մեղմացնող օրենք ն ունեն հետադարձ ուժ:

Միաժամանակ, 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով ն 445-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքները համապաղտաւսխանարալր դասվում են միջին ն ոչ մեծ ծանրության հանցանքների շարքին, որոնց համար քրեական

պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետը նույն օրենսգրքի

3

83րդ հոդվածի Լին մասի Լին ն 2րդ կերերի կետերի համաձայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքների համար 5, իսկ միջին ծանրության հանցանքների համար՝ 10 տարի է, ինչը մեղադրյալների համար առավել խիսվ ն անբարենպաստ կարգավորում է, քան 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կեվտվ նախատեսված արարքի` 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կերով նախատեսված արարքին ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հողվածի Լին մասով նախատեսված արարքի` 2021 թվականի մայիսի 5-ին ինդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքին համապատասխանեցման արդյունքում այդ հոդվածների ծանրությանը համարժեք` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի միջն ե ոչ մե .ծանրութան հանցանքների համար քրեական

պատասխանաւտվությունից ազավտելու վաղեմության ժամկետների վերաբերյալ կարգավորումները, քանի որ տվյալ օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի Լին մասի Լին ն 2- րդ կետերի համաձայն ոչ մեծ ծանրության հանցանքների համար 2, իսկ միջին ծանրության հանցանքների համար՝ 5 փարի է:

Այսինքն, 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետր ն 445-րդ հոդվածի Լին մասը` պատիժը մեղմացնելու առումով հանդիսանում են պատասխանամվությունը մաւսնակիորեն մեղմացնող, միաժամանակ այդ արարքների համար քրեական

պատասխանատվությունից ազապտելու վաղեմության ժամկեվիփ առումով` նույն օրենսգրքի ծ63րդ հոդվածի Լին մաս, Լիի ն 2րդ կետերի հեր

փոխկապակցվածությամբ, պատեաւասխանաղտվությունը մասնակիորեն խատացնող օրենք, հետնաբար, 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի րդ հոդվածի 6ճրդ մաստվ ձնակերպված՝ «սույն հոդվածով նախատեսված չափաւնիշներին համապատասխան» (այսինքն, մեղմացնող մատով կիրառելով այդ հոդվածի 2-րդ մասով, իսկ խստացնող մասով այդ հոդվածի Էին մասով նախատեսված կարգավորումները) պայմանի կիրաոմամի 2021 թվականի

14

մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետը ն 445-րդ հոդվածի Լին մասր հետադարձ ուժ ունեն միայն այն մասով, որով մեղմացնում են պավզաւսխաւնապտվությունը:

Ընդ որում, Վերաքննիչ դատարանը վերոնշյալ դատողություններին հանգելիս հաշվի է առնում նան Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի նոյեմբերի 1օիԻ ՆՄիշա Մուրադյանի վերարերյալ թիվ ԵՂ/ՈՎ1240121 որոշման տրամաբանությունն աո այն, որ պավժի ինարիտուտր հանդիսանում է ավելի մեծ ինսփիտուտի, այն է՝ քրեական պատասխանատվության, բաղադրատարր:

Այսպիսով, նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ մեղադրյալներ Մարիամ Հարությունյանին Օ ն Հասմիկ Մուրադյանին վերագրված . արարքները համապատասխանում են 2021 թվականին մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի Զրդ մասի 3-րդ կետին ն 445-րդ հոդվածի Լին մասին, որոնք դասվում են համապատասխանարբար՝ միջին ն ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին ն որոնց համար քրեական

պատասխանատվությունից ազապտելուվաղեմության ժամկետները 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն` համապատասխանաբար 5 ն 2 տարի է, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանը, Մարիամ Հարությունյանին ն Հասմիկ Մուրադյանին վերազրված արարքների համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու

վաղեմության ժամկետի հաշվարկման մաստվ առաջնորդվելով ենթադրյալ հանցավոր արարքները կատարելու պահին գործող` 2003 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի դրույթներով, գործել է իրավաչափ՛(..)»':

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

3. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչա՛փ են արդյոք մեղադրյալներ Ս.Հարությունյանի ն «Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 21-րդ, թերթեր 94 112:

15

Հ. Մուրադյան նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումները

դադարեցնելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները:

14. ՇԸ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Արարքի պավժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ»:

ՇԸ Սահմանադրության 73-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքները ն այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն:

2. Անձի իրավական վիճակր բարելավող օրենքները ն այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ ունեն, եթե դա նախավտեսված է այդ ակտերով»:

ՃՇՇ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն` «Լ Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խարացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարոսւծ անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի:

2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հեփադաիձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչն դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենադրությամբը նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռնս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ:

(-)

41 Հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք

կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենադրությունն ունի հերադարձ ուժ, եթե դա նախավտեսված է օրենքով:

(-)

16

6. Պատասխանատվությունը մասնակիորեն մեղմացնող ն միաժամանակ մասնակիորեն Օ խատացնող օրենքը սույն հոդվածով ` նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխաւնատվությունը»:

141. ՀՇ ՆՄահմանադրության 7273րդ հոդվածներով ամրագրված

երաշխիքները, որոնք նորմատիվ իրավական ակտի կիրառման սահմանադրական սկզբունքներ են, քրեաիրավական համակարգում առանցքային տեղ են գրավում, ինչը հատկապես ընդգծվում է այն հանգամանքով, որ փոփոխվող ն զարգացող հասարակությունում կոնկրետ արարքի դեմ քրեաիրավական ներգործության նպատակահարմարություն, դրա հանրային վտանգավորություն Օ։»կամ քրեականացված արարք կատարած անձի իրավական վիճակը նորովի

կարգավորվելու դեպքում, դատարանը` որպես քրեական դատավարությունում արդարադատության գործառույթով օժտված մարմին, պետք է քննարկման առարկա դարձնի օրենսդրական փոփոխության իրավական բնույթը, ըստ այդմ էլ՝ մինչ ընդունումը ծագած իրավահարաբերությունների վրա այն հետադարձությամբ տարածելու իրավական հնարավորությունը:

Շարկ է արձանագրել, որ ՀՀ Սահմանադրությամբ՝ ժամանակի մեջ իրավական ակտերի գործողության կանոնակարգումը հիմնվում է այն տրամաբանության վրա, որ իրավական ակտերի հետադարձ ուժով գործողության մերժումն ընդհանուր կանոն է, իսկ այդ ակտերի հետադարձ ուժով գործողության հնարավորությունը՝ բացառություն ընդհանուր կանոնից»:

Ընդ որում, բացառություններն իրենց հերթին տարբեր են. ա) երբ սահմանադիրը բացառում է որնէ հայեցողություն դրսնորելու հնարավորությունը՝ սահմանելով հետադարձութան ուղիղ `: պահանջ,։ օրինակ, արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն օժտված է անմիջական գործողությամբ ն բ) երբ անձի իրավական վիճակը բարելավող 5 Տե՛ս, ումմոնտ ուսնոոմչ, ՀԸ Սահմանադրական դատարանի՝ 2011 թվականի նոյեմբերի 29-ի թիվ ՍԴՈ-1000 որոշումը:

17

իրավական ակտին հետադարձ ուժ հաղորդելու լիազորությունը թողնվում է իրավասու՝ այդ ակտն ընդունող մարմնի հայեցողությանը, օրինակ, անձի իրավական վիճակը բարելավող օրենքները ն այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ ունեն, եթե դա նախատեսված է այդ ակտերով: Տարբերակման այս գաղափարն իր արտացոլումն է գտել նան ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքում. այսպես՝ օրենսգրքի 8-րդ ն 9-րդ հոդվածների համադրված ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող նորմի համար նախատեսվում է հետադարձ ազդեցության անմիջական պահանջ, մինչդեռ անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող դրույթի հետադարձությունը պայմանավորվում է օրենքով նախատեսված լինելու հանգամանքով՛:

5. Վճռաբեկ դատարանը, /Խաչատուր Պետրոսյանի ն Հասմիկ Շանոյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ անդրադառնալով քրեական օրենսդրության հետադարձությամբ կիրառման դեպքերին, արձանագրել է, որ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետի հաշվարկման տեսանկյունից քրեական նոր օրենքով անձին մեղսագրված հանցանքի տեսակի փոփոխությունն ինքնին չի կարող հետադարձ ներգործություն ունենալ, այսինքն այս հարցի շրջանակներում օրենսդրական փոփոխությունների բարենպաստ լինելու ինքնուրույն ցուցիչ չէ, ն տեղի ունեցած օրենսդրական փոփոխությունների բարենպաստ լինելու մասին կարելի է խոսել| րլթբթացառապես քրեական պատասխանատվությունից ազատելու ինստիտուտը կանոնակարգող՝ ՀՀ նախկին ն գործող քրեական օրենսգրքերի ընդհանուր նորմերի հետ համադրված գնահատելու պարագայում: Միննույն ժամանակ անդրադառնալով օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում հանցանք տեսակի ն վաղեմության ժամկետների փոփոխության իրավիճակներին, մասնավորապես՝ այն դեպքին, երբ 6 Տե՛ս, ռամոնչ ուսռոճւ, ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2021 թվականի մարտի 26ի թիվ ՍԴՈ-1586 որոշումը:

7 Տե'ս, տամուտ ուամռոճ տ, Վճռաբեկ դատարանի՝ Վանիկ Առուարամյանի գործով 2024 թվականի փետրվարի 22-ի թիվ ԼԴ/0004/12/22 որոշումը:

18

արարքի (հանցանքի) ծանրության աստիճանը նվազում է, իսկ այդ արարքի համար սահմանված քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը չի փոփոխվում՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ օրենսդրական փոփոխության արդյունքում պատժի մեղմացման հետնանքով նախկինում ծանր համարվող հանցանքը միջին ծանրության հանցանք հանդիսանալու դեպքում կիրառելի է մեղմացնող օրենքին հետադարձ ուժ տալու կանոնը` հանցանքի տեսակի ն պատժի մասով, այսինքն՝ արարքը պետք է որակվի ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անթույլատրելի է օրենքի փոփոխության արդյունքում հետադարձության կանոնների կիրառմամբ ստացված միջին ծանրության հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետը (տասը տարին) համեմատել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքով նախատեսված միջին ծանրության հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետի (հինգ տարի) հետ: Նման համեմատությունը սկզբունքորեն չի համապատասխանի ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության կանոնի էությանն ու նշանակությանը: Հակառակ մոտեցումը հանգեցնում է այնպիսի իրավիճակի, որ արարքի կատարման պահին ծանը

հանցագործություն համարվող արարքի պարագայում անձի նկատմամբ կիրառվում է արարքի կատարման պահին միջին ծանրության հանցանքի համար նախատեսված կարգավորումը, որը որնէ պարագայում կիրառելի չէրձ

16. Նախորդ կետում մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, հաշվի առնելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքները, անհրաժեշտ է դիտարկել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով նախատեսված արարքն անձին մեղսագրված լինելու դեպքը: Նախ, անդրադառնալով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1- ին կետի ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին Տես Վճռաբեկ ղատարանի՝ Խաչատուր Պետրոսյանի ն Հասմիկ Շանոյանի գործով 2024 թվականի մայիսի 31-ի թիվ ԵԱՔԴ/0196/01/17 որոշումը:

19

համապատասխանության հարցին՝ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ հափշտակության չափերի սահմանումներում օրենսդրի կողմից կատարվել են որոշակի փոփոխություններ, մասնավորապես ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 3- րդ հոդվածի 1-ին մասի 17-րդ կետով սահմանվել է, որ հափշտակված գույքի խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն ՀՀ դրամը չգերազանցող գումարը/արժեքը, իսկ առանձնապես խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն ՀՀ դրամը գերազանցող գումարը/արժեքը:

Այսպես՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կարգավորումների լույսի ներքո նույն օրենսգրքի 179-րդ հոդվածով նախատեսված արարքը հանդիսանում էր առանձնապես խոշոր չափերով կատարված, երբ հանցագործության առարկան գերազանցում էր արարքի կատարման պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհազարապատիկի

գումարի/արժեքի (3.000.000 ՀՀ դրամ գումարի/արժեքի) չափը: Նշված հանցանքը ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն դասվում էր ծանը հանցագործությունների շարքին, որի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը տասը տարի էր: Իսկ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին: Միննույն ժամանակ, օրենսդիրը ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասում՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հետնանքով քրեական

պատասխանատվությունից ազատելու կարգը սահմանող 83-րդ հոդվածում սահմանել է, որ միջին ծանրության հանցանքի դեպքում անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել է տասը տարի:

Ուստի ստացվում է, որ օրենսդրական փոփոխության հետնանքով 5 մլն դրամը չգերազանցող գումարի չափով վատնումը գործող քրեական օրենսգրքով թեն դասվել է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, սակայն քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետի

20

տեսանկյունից երկու օրենսդրություններն էլ ցուցաբերում են նույն մոտեցումը, ըստ որի՝ խնդրո առարկա արարքը կատարելու մեջ մեղադրվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե մեղսագրվող արարքի կատարման պահից անցել է տասը տարի: Վերոգրյալից հետնում է, որ գործող քրեական օրենսդրությամբ հանցանքի տեսակի փոփոխությունը քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետների տեսանկյունից անձի համար որնէ բարենպաստ հետնանք չի առաջացնում, քանզի վաղեմության ժամկետի առումով քրեական օրենսդրության նախկին ն ներկա կարգավորումները նույնական են: Այլ խոսքով հանցանքի տեսակի փոփոխության հետնանքով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու ժամկետը, նախկին օրենսգրքի համեմատ, փոփոխությունների չի ենթարկվել, ուստի քննարկվող դեպքում քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը ենթակա է լուծման՝ տվյա` արարք համար դրա կատարման պահին գործող քրեական

օրենսդրությամբ նախատեսված քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետի հաշվառմամբ:

17. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- մեղադրյալ Մ.Հարությունյանին վերագրվել է 4.278.577 ՀՀ դրամ գումարի չափով վատնում ն պաշտոնեական կեղծիքի կատարում, իսկ մեղադրյալ Հ.Մուրադյանին 4.278.577 ՀՀ դրամ գումարի չափով վատնման օժանդակություն: Մեղադրական եզրակացությամբ վերագրվող արարքները որակվել են ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի՝ համապատասխանաբար 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 314-րդ հոդվածով ն 38-179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով»,

- Առաջին ատյան՝ -դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ

Մ.Հարությունյաանին վերագրվող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով ն 314-րդ հոդվածով նախատեսված ենթադրյալ արարքները համապատասխանում են՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի՝ 5 Տե՛ս սույն որոշման 9-10-րդ կետերը:

21

համապատասխանաբար 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին ն 445-րդ հոդվածի 1-ին մասին, իսկ մեղադրյալ Հ.Մուրադյանին վերագրվող արարքը՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 44-256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետին, որոնք, նույն օրենսգրքի համաձայն, համարվում են միջին ն ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ: Արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները ենթակա են հաշվարկման արարքի կատարման պահին գործող՝ միջին ն ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների համար սահմանված վաղեմության ժամկետի հաշվարկման կանոնով",

- Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ 2003 ն 2021 թվականներին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքերի՝ համապատասխանաբար 75-րդ ն 83-րդ հոդվածների համեմատական վերլուծությունը վկայում է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք` քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետների մասով տվյալ դեպքում անձի վիճակը վատթարացող օրենք է ն կիրառելի չէ մեղադրյալներ Մ.Հարությունյանի ն Հ.Մուրադյանի նկատմամբ, քանի որ սահմանում է քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ավելի երկար ժամկետներ: Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ վաղեմության ժամկետների հաշվարկի մասով կիրառելի են ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի՝ միջին ն ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների վերաբերյալ դրույթները, քանի որ դրանք առավել բարենպաստ են մեղադրյալների համար':

18. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 14-16-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալնեն Մ.Հարությունանին ն ՀՃՀՄուրադյանին մեղսագրվող հանցանքները՝ 4.278.577 ՀՀ դրամ գումարի չափով վատնումը ն 4.278.577 ՀՀ դրամ գումարի չափով վատնման օժանդակությունը ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով օ Տե՛ս սույն որոշման 11-րդ կետը:

ո Տե'ս սույն որոշման 12-րդ կետը:

22

թեն դասվել են միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, սակայն նույն օրենսգրքի վաղեմության ժամկետն անցնելու հետնանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելուն վերաբերող իրավանորմերի

համակարգային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ օրենսդրական դրույթների փոփոխությունները մեղադրյալներ Մ.Հարությունյանի ն Հ.Մուրադյանի համար