ՀԿԴ/0038/15/23

ՀԿԴ/0038/15/23

«Ֆլ ՛--

ԲՏԱ ՄՆԱՑ.

(ԹԱՑՆ ւն

// 1 8-1 ՅԵ ԲԵ

ԱՆ

ԱՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Գրիգորյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ ԱՆահապետյան

2024 թվականի նոյեմբերի 26-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ՝ նան Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Ռ.ՄԽԻԹԱՐՑԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով թիվ ՀԿԴ/0038/15/23 գործով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2023 թվականի մայիսի 5-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ ԱՎԼարդապետյանի հատուկ վերանայման բողոքը,

Ե

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

ւ ասսու 22 ււ հոնիսի 29-ին 2003

թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն 314-րդ հոդվածի 1ին մասով հարուցվել է թիվն կան գործը:

2022 թվականի հուլիսի 9-ին վեց դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով, վեց դրվագ 441-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ն վեց դրվագ 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախաձեռնվել է թիվ արորը քրեական վարույթը ն 2022 թվականի հուլիսի 13ի որոշմամբ թիվ կկ քրեական վարույթը միացվել է թիվը յաս վարույթին:

2022 թվականի նոյեմբերի 22-ին երեք դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255- րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով, 441-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 445- րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ արարը, ոս վարույթը ն նույն օրը միացվել է թիվ աան կաս վարույթին:

2023 թվականի հունվարի 26-ին աարըը ւտ է

ներկայացվել հինգ դրվագ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքների կատարման համար:

2023 թվականի մարտի 9-ին որոշում է կայացվել հնարավոր բռնագանձումը կամ բռնագրավում ապահովելու համար, ի թիվս այլ գույքերի, մրն աաա: սեփականության իրավունքով գրանցված, արարքը

լարաթաաաաաաաթաար ւ «ուվող, 01 հա մակերեսով թիվ

աաա յին ծածկագրով հողամասի վրա արգելադրում

կիրառելու մասին:

2023 թվականի մարտի 10-ին զարրաարաաաաաը

աաարաաաաաաաաաաաաաաաաաթաահպ ւ ջոոոթու է

ներկայացվել դատարան` վերոնշյալ գույքն արգելադրելու մասին որոշման իրավաչափությունը հաստատելու նպատակով:

3

2. ՇԸ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2023 թվականի մարտի 24-ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի վերոնշյալ միջնորդությունը բավարարվել է:

3. Վերոնշյալ որոշման դեմ զար .ւգոցիչ

ատարը հատուկ վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 2023 թվականի մայիսի 5-ի որոշմամբ բողոքը բավարարել է, Առաջին ատյանի դատարանի 2023 թվականի մարտի 24-ի որոշումը՝ պասաաաոոոոը անվամբ սեփականության իրավունքով գրանցվելը

ասրս գոսվող գույքի արգելադրման իրավաչափությունը

հաստատելու մասով, բեկանել, ն նախաքննության մարմնի՝ 2023 թվականի մարտի 9-ի գույքի արգելադրման մասին որոշումը՝ նույն գույքի մասով, վերացրել:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ հատուկ վերանայման բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազ ԱԿՎարդապետյանը, որը Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի հունիսի 29-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Ճատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, դրանք հիմնավորող

փաստարկները ն պահանջը.

Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.

5. Բողոքաբերը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական օրենքի ն քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, այն է՝ սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածը, ինչպես նան ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 131-րդ ն 132րդ հոդվածները, ինչի արդյունքում խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ հոդվածով սահմանված՝ վարույթի հանրայնության սկզբունքը, քանի որ գույքի հնարավոր բռնագրավումն Օապահովելու նպատակով դրա արգելադրման վերաբերյալ վարույթն իրականացնող մարմնի որոշումը վերացվել է, որպիսի պարագայում չի ՛ապահովվել հանրային ն մասնավոր շահերի

հավասարակշռության պաշտպանությունը:

4

Ըստ բողոքաբերի՝ Վերաքննիչ դատարանի վիճարկվող դատական ակտում արված հետնությունները համընկնում են Վճռաբեկ դատարանի` թիվ ԵԿԴ/0200/0113 գործով 2016 թվականի հունիսի 24-ին կայացված որոշման հետնությունների հետ, մինչդեռ, Վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ որոշմամբ արված հետնություններն առ այն, որ բռնագանձման ենթակա գույք չի կարող համարվել, հետնաբար բռնագանձումն ապահովելու նպատակով կալանք չի կարող դրվել այն գույքի վրա, որը թեն համարվում է հանցագործության կատարման արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված, սակայն պատկանում է բարեխիղճ երրորդ անձին, կատարել է քրեական գործով դատարանի կողմից կայացված դատավճոի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ կայացված որոշման դեմ բերված վճռաբեկ բողոքի քննության արդյունքում, այլ ոչ թե՝ նախաքննության փուլում գտնվող քրեական վարույթով, հետնաբար այդ հետնությանները նույնացնել առյն քրեական վարույթի փաստական հանգամանքների հետ, իրավաչափ չէ:

Բողոքաբերը նշել է, որ քրեական վարույթի նախաքննության փուլում քննիչը չունի գույքի սեփականատիրոջ բարեխղճության կանխավարկածը հաղթահարելու պարտավորություն, ինչը հիմնավորվում է նան օրենսգրքով սահմանված գույքի արգելադրումն անհապաղ կիրառելու պահանջով:

Բողոքաբերը, վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի 8-րդ մասի կարգավորումը, նշել է, որ բարեխիղճ երրորդ անձի սեփականություն հանդիսացող գույքի քաղաքացիական դատավարության կարգով բռնագրավման առարկա հանդիսանալը հիմք է այդ գույքի վրա քրեական վարույթի շրջանակներում արգելադրում կիրառելու համար:

Բացի այդ, բողոքաբերը նշել է նան, որ Վերաքննիչ դատարանը բեկանել ն փոփոխել է Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը, այնուամենայնիվ միայն մեկ գույքի մասով քննիչի միջնորդությունը մերժելու ն միայն այդ գույքի մասով քննիչի որոշումը վերացնելու լիազորությամբ օժտված չէր նկատի ունենալով, որ քննիչի միջնորդությունը կարող է միայն բավարարվել կամ մերժվել,

5

իսկ այն մասնակի բավարարելու ն որոշումը մասնակի վերացնելու լիազորություն սահմանված Հէ:

ծ. Արդյունքում բողոքի հեղինակը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակա՝ օրինական ուժ տալով Առաջին ատյանի դատարանի որոշմանը:

Ճատուկ վերանայման բողոքի պատասխանը, հիմնավորումները ն

պահանջը.

` խո խոր

պատասխանում նշել է, որ ներկայացված բողոքը ենթակա չէ Վճռաբեկ դատարանում քննության, քանի որ Վերաքննիչ դատարանը թույլ չի տվել դատական այնպիսի սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա:

Ըստ բողոքի պատասխան ներկայացրած անձի՝ օրենքի միատեսակ

կիրառության առնչությամբ դատախազի ներկայացրած փաստարկն առ այն, որ առկա է համանման փաստական հանգամանքների վերաբերյալ վերաքննիչ ն վճռաբեկ դատարանների որոշումներ, չի կարող հիմք հանդիսանալ միատեսակ կիրառության անհրաժեշտությունը հաստատելու համար, քանի որ նախ քննարկվող որոշումները հասանելի չեն, բացի այդ՝ դատախազի կողմից ներկայացվել են միայն դատարանների վերջնական եզրակացությունները, որոնցից պարզ չէ, թե դատարանները փաստական հանգամանքների անբավարարության, թե որնէ իրավական հիմքի առնչությամբ են կայացրել նման որոշում, ուստի դատախազի կողմից բավարար կերպով չի հիմնավորվել օրենքի միատեսակ կիրառության անհրաժեշտությունը:

Ներկայացուցիչը նշել է նան, որ բարեխիղճ երրորդ անձ հանդիսանալու հարցի քննարկումը կարող է տեղի ունենալ քրեական վարույթի տարբեր փուլերում ն դրանցից յուրաքանչյուրի ընթացքում հնարավոր է քննարկման առարկա դարձնել գույքի սեփականատիրոջ բարեխղճության հարցը կախված տվյալ պահին ունեցած տվյալների առկայությունից ն համադրության մեջ դրանց բավարարությունից: Այս փաստարկի հաստատման համար հիմք է ծառայում այն հանգամանքը, որ քննարկվող գործողություն իրականացվում է նախաքննության փուլում,

6

հետնաբար՝ առանց բարեխղճության հարցը` քննարկման առարկա դարձնելու անհնար է շարունակել արգելադրման գործընթացը, հակառակ պարագայում կստացվի, որ կամ բարեխիղճ երրորդ անձի գույքի արգելադրման արգելքը սահմանող նորմի գոյությունը ն գործողությունը հերքվում է կամ արգելադրում, բռնագրավում կամ բռնագանձում հասկացությունները նույնացվում են, որպիսի պնդումներից ոչ մեկը հնարավոր ն տրամաբանական չէ:

Բողոքի պատասխան ներկայացրած անձը, վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ հոդվածը, նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանն օժտված է ինչպես ամբողջական, այնպես էլ որոշակի մասով բեկանելու դատական ակտը, ուստի Վերաքննիչ դատարանի լիազորության խախտման կամ լիազորության սահմաններից դուրս գալու խնդիր չկա:

8. Արդյունքում ներկայացուցիչը խնդրել է վճռաբեկ բողոքը մերժել՝ Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

9. Անշարժ գույքի նկատմամբ իրավունքների պետական գրանցման թիվ աաա ւի համաձայ աաա

հողամաս հասցեում գտնվող անշարժ գույքի նկատմամբ գրանցված է Ս | աաա ւթյան իրավունք, որի համար հիմք է

հանդիսացել 2020 թվականի սեպտեմբերի 30-ին կնքված անշարժ գույքի մասի առանձնացման ն առանձնացվող մասի առուվաճառքի պայմանագիրը ն Երնանի քաղաքապետի լրա...

10. Առաջին ատյանի դատարանը 2023 թվականի մարտի 24ի որոշմամբ արճանագրել է հետնյալը. «(..) (Վարույթի այլ նյութերով հիմնավորվում է, որ տեղի Է ունեցել ենթադրյալ հանրորեն վտանգավոր արարք, ն այն կասկածը, որ մեղադրյալներ Խար

կարար

ւ Տե՛ս նյութեր, հատոր 4, թերթեր 7-8:

7

լարը

րարը

արաաաաաաաաաաաաաաահաա ........ մ...

կատարմանը:

Եկափի ունենալով, որ արդեն իսկ Դատարանը հաղթահարված է համարել հիմնավոր կասկածն առ այն, որ մեղադրյալներ աաա:

Արարատայ

րարատ

Արարատը

աաա

| Ո | առնչություն ունեն իրենց մեղսագրված հանցանքի կատարմանը, ինչպես նան բոր պաա

աաաաաաաաաաաաաաաա........:՝ 255: »., առ

աաա .........՝

Ա Ւ զզ` տարխշ.ԶՋ. |

ատար .......:` 246252». աաա

նկատմամբ` 15.12.2022թ., նատու... շ52.2.շ»:.,

ատը, 522շշ»., . աաա

Ո | նկատմամբ` 08.122022թ. հանրային քրեական հետապնդում

հարուցելու մասին որոշումների՝ (...) Ուստի Դատարանն արձանագրում է, որ գույքի արգելադրման նպատակն առկա է:

(-.) Քննությամբ հիմնավորվել է, որ նշված հողամասերը հանդիսացել են Հայաստանի Հանրապեորության ն Երեւան համայնքի սեփականություն, դրանք վաճառելու վերաբերյալ Երնանի քաղաքապետարանի կամ այլ գերատեսչության կողմից աճուրդներ չեն կազմակերպվել, գույքերը չեն օտարվել, հողամասի առուվաճառքի վերաբերյալ աաա

աաա

Արարատայ.

պայմանագրեր չեն կնքվել: Այսինքն՝ ապացույցների -գերակշոությամբ

: 8

հիմնավորվում է, որ այդ գույքերն ուղակի առաջացել են հանցագործության արդյունքում, հետնաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի Լին մասի ն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13Լրդ հոդվածի կարգավորումների համաձայն՝ դրանք ենթակա են բռնագրավման (.) ուարի Դատարանի գնահապտմամը գույքի արգելադրման հիմքը նս առկա է (...):

հնչ վերաբերում է (..) անաարաաաաաաւ...........յ։

ատար... յ.

«Քննարկվող վարույթի շրջանակներում, երը աատարոոոը

հանդիսանում է բարեխիղճ երրորդ անձ ն որեէ ապօրինի գործարքի մասնակից չի եղել, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված միջնորդությունը՝ քննարկվող հողամասիլհասցն՝ աաա...

ենթակա չէ բավարարման, քանի որ տվյալ դեսյքում կխախավի բարեխիղճ երրորդ անձանց գույքի արգելադրման ուղղակի արգելքը ն առանց իրավական հիմքերի կսահմանափակվի ՏՍ | սեփականության իրավունքն իրեն

պատկանող հողամասի նկատմամբ», ապա Դատարանն արձանագրում է, որ անհիմն են վերը նշված պնդումները, քանի որ թիվ ԱԱ ոոււու արույթի շիջանակներում ձեռք բերված բավարար ապացույցների գերակշոությամը հիմնավորվել է, որ աար... ...»՝

ՏՕ | հասցեում գտնվող, 0.208 հա մակերեսով

հողամասը, ինչպես նան աան... ոոծ՝

Աաաա աաա... 2. որով

հողամասն ուլղակի արացվել են հանցագործության արդյունքում, ն նշված հողամասերի հնարավոր բոնագրավումը կամ բռնագանձումն ապահովելու համար համապատասխանարաանննը ՀՀ դրամ գումարի ն Ո | ՀՀ դրամ

գումարի չափով արգելադրում է կիրառվել այդ անշարժ գույքերի վրա: (...)շ»:

1. Վերաքննիչ դատարանը 2023 թվականի մայիսի 5-ի որոշմամբ արձանագրել

է. «(..) Վերաքննիչ դարարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում առանցքային 2 Տե'ս նյութեր, հատոր 4, թերթեր 11-26:

9

նշանակություն ունի գույքի բոնագրավման՝ անհատույց վերցման, ենթակա լինելու հանգամանքի պարզումը:

Այլ կերպ` անհրաժեշտ է բացահայտել, թե արդյոք քրեական վարույթի համապապտասխուն ելքի դեպքում գույքը կարող է բռնագրավվել, թն ոչ: Ընդ որում, ինչպես նշվեց բռնագրավման ենթակա գույքի վրա կալանք կարող է դրվել անկախ դրա` երբոխդ անձի սեփականությունը հանդիսանալու կամ նրա կողմից տիրապետելու հանգամանքից:

Նշված հանգամանքը պայմանավորված է նրանով, որ հանցանք կատարած անձի կարող է բռնագրավման ենթակա գույքը, օրինակ, սեփականության իրավունքով փրամադրել մեկ այլ անձի՝ հանցագործության կատարման արդյունքում: դրա ուլղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ արացված լինելու փատրը քողարկելու նպատակով, ուարի նման իրավիճակները բացառելու անհրաժեշտությունից ելեելով՝ օրենադիրը բոնագրավման կամ բռնագանձման ենթակա գույքի վրա կալանք դնելու հարցում չի սահմանափակվել այդպիսի գույքի` սեփականության իրավունքով միայն մեղադրյալին պատկանելու հանգամանքով:

Օրենադիրի հաշվի ատնեով մասնավոր ն հանրային շահերի

հավասարակշոության ապահովման անհրաժեշտությունը՝ նախատեսել է գույքի վրա բռնագրավումը բացառող չորս դեպք.

1) հանցանք կատարած անձի կամ նրա խնամքի տակ գտնվող անձի համար անհրաժեշտ գույքն այն ցանկին համապատասխան, որը սահմանված է օրենքով

2) բարեխիղճ երրորդ անձի գույքը,

Յ)տուժոլին վերադարձման ենթակա գույքը,

Ճյրուժողին հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցման համար անհրաժեշ: գույքը

Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ բռնագրավման ենթակա գույք չի կարող համարվել, հերնաբար նան բոնագիավումն ապահովելու նպատակով արգելանք չի կարող դրվել այն գույքի վրա, որ թեն համարվում է հանցագործության կատարման արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ արացված, սակայն պարկանում՝է բարեխիղճ երրորդ անձին:

10

Սույն դեպքում նախաքննական մարմինը դատարանին չի ներկայացրել որեէ հիմնավորում առ այն, որ ատսատարոոոը այս կամ այն կերպ ներգրավված է եղել ենթադրյալ հանցանքի կատարմանը, այդ թվում՝ գույքի հանցագործության կատարման արդյունքում արացված լինելու փաարը քողարկելու նպատակով:

Այլ խուքով` վարույթն իրականացնող քննիչը գույքի արգելադրման մասին որոշում` կայացնելիս չի հերքել գույքի սեփականատեր մարը

բարեխիղճ երրորդ անձ հանդիսանալու հանգամանքը ն հակառակը հիմնավորող որնէ տվյալ չի ներկայացրել Առաջին արյանի դատարան:

Մինչդեռ, գայքի արգելանքի իրավաչափությունւ, հաարատելու մասին դատարանի որոշումը պետք է հիմնվեր ոչ միայն գույքի՝ հանցագործության արդյունքում: արացված լինելու հանգամանքը հաստատելով կամ հերքելով, այլ գույքի արգելադրումը բացառող հանգամանքների առկայություն, պարզելով ն սեփականատիրոջ բարեխղճության կանխավարկածը հաղթահարելով:

Հիշյալ հանգամանքը Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատշաճ

քննության առարկա չի հանդիսացել, ինչը հանգեցրել է ոչ իրավաչափ որոշման կայացմանը ն վերջնարդյունքում` անձի սեփականության իրավունքի անհարկի սահմանափակմանը:

Սոյն վարույթի փատտրերի նկատմամբ կիրառելով վերի հիշատակված իրավական դիրքորոշումները` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարան ներկայացված նյութերում բացակայել են | | Արրաաաաաաթաթաթաա......... աաա

ասա յ «շշ. գառի արգելադրման որոշման

իրավաչափությունը հաարատելու իրավական հիմքերը:

Մասնավորապես, վարույթի նյութերում բացակայում են հիմնավորվումներն աո այն, որ.

արարած գուքը փատրացի պատկանում

է քրեական վարույթով քրեական հետապնդման ենթարկված կամ նրանց հանցակցած անձանց,

11

2) Սեփականության իրավունքով նշված գույքը չի պատկանում բարեխիխլճ երրորդ անձի կամ չկան գույքի արգելադրումը բացառող այլ հանգամանքներ:

Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ նշված երկու հանգամանքների հաստատումը կամ հերքումը էական նշանակություն ունեն օրինական ու հիմնավոր դատական ակտ կայացնելու համար, այնինչ սույն դեպքում գույքի արգելադրման անհրաժեշտությունը ն իրավաչափությունը հիմնավորող փաստարկներով, ն գուքի արգելադրման մասին որոշման հիմնավորվածությունը հատրավտղ նյութերի պատճեններով չի հաղթահարվել գույքի սեխականատիրոջ բարեխղճության կանխավարկածը:

Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դաւյրարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հիշատակված դատավարական նորմերի

խախարումներն էականորեն սահմանափակել եւ անկաաորոււը --

Սահմանադրությամբ ն դատավարական նորմերով վերապահված իրավունքները, որպիսի հանգամանքներից ելնելով անաաապհհ...

ներկայացուցիչ ա. ույն բողոքը պետք է

բավարարել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը` ա Աաաա րւ, սոփականության

իրավունքու աան...» շարժ գույքի արգելադրման

իրավաչափությունը հատրավպաելա մասով բեկանել ն բեկանված մասով կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ.(..)»5:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եգրահանգումը.

12. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. արդյոք հիմնավոր են Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումներն առ այն, ոոաարըը

պատկանող գույքը՝ վերջինիս բարեխիղճ երրորդ անձ հանդիսանալու հանգամանքով պայմանավորված, ենթակա չէ արգելադրման:

3 Տե՛ս նյութեր, հատոր 5, թերթեր 17-28։

12

3. ՀՀ Սահմանադրության 60-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի օրինական հիմքով ձեռք բնրած սեփականությունն իր հայեցողությամբ տիրապեվեելու, օգտագործելու ն փւնօրինելու իրավունք:

(-.)

3. Սեփականության իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով հանրության շահերի կամ այլոց հիմնական իրավունքների ն ազատությունների պաշտպանության նպատակով (..)»։

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 131-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1 Գույքի արգելադրումը կիրառվում է ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված հնարավոր վնասի կամ վարութային հնարավոր ծախսերի հատուցումի, ինչպես եան գույքի հնարավոր բոնագրավումի կամ րոնագանձումն ապահովելու համար:

2. Գայքը կարող է արգելադրվել հետնյալ հիմքերից որնէ մեկի առկայության դեպքում.

1) ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվում է, որ այդ գույքն ուղղակի կամ անուղղակի առաջացել կամ սվացվել է հանցագործության արդյունքում կամ այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտն է կամ այլ տեսակի օգուտ.

2/ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվում է, որ այդ գույքը հանցանքի կարարման համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիք է կամ միջոց.

3) ապացույցների գերակշռությամբ հիմնավորվում է, որ այդ գույքը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով նախատեսված ահաբեկչական գործունեությունը ֆինանսավորելուն ուղղված գույք է, այդ գույքի օգտագործումից արացված եկամուտ կամ այլ տեսակի օգում.

4) ապացույցների գերակշոությամի հիմնավորվում է, որ այդ գույքը Հայաարաւնի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 29Էրդ, 292-րդ, 340-րդ կամ Յ99րդ հոդվածներով նախատեսված մաքսանենգության ճանապարհով Հայաարանի Հանրապետության սահմանով տելափոխված մաքսանենգության, առարկա է. (...:

13

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 132-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Սույն օրենսգրքի 1Լրդ հողվածի 2րդ մասի ԼՓրդ կետերով ն 3րղ մասով նախատեսված հիմքերով կարող է արգելադրվել ցանկացած անձի զույքը, իսկ սույն օրենսգրքի ԹԼրդ հոդվածի 2րդ մասի 5-րդ կետով նախատեսված հիմթով արգելադրվել կարող է մեղադրյալի կամ նրա գործողությունների համար գույքային. պատասխանափվություն Օ Օ0կիղ անձի գույքը, ներառյալ ընդհանուր սեփականության իրավունքով պավվանող գույքը՝ անկախ գույքի տեսակից ն այն տիրապետողից: Ընդհանուր բաժնային սեփականության դեպքում կարող է արգելադրվել միայն համապատասխան բաժինը:

(-)

3. Արգելադրման ենթակա չէ

1 այն գույքը, որի վրա օրենքի համաձայն չի կարող բոնագանձում կամ բռնագրավում փարածվել.(..»

ՇԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 133-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Լ. Նախաքննության ընթացքում գույքն արգելադրվում է քննիչի որոշման հիման վրա: Այդ որոշումը ն այն հիմնավորող նյութերը եռօրյա ժամկեւում ներկայացվում են իրավասու դատարանի հատրատմանը: Դատական վարայթում գույքն

արգելադրվում է դատարանի որոշմամբ:

(.)

3. Սույն օրենսգիքի 13Լրդ հոդվածի 2-րդ մասի 14-րդ կերերով ն 3-րդ մասով նախատեսված հիմքերի ` ատերնոյթ առկայության դեպքում քննիչը համապատասխան գույքի արգելադրումն իրականացնում է անհապաղ:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 121-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Հանցագործության արդյունքում: ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ արացված գույքը, այդ գույքի օգտագործումից արացված եկատարը ն այլ տեսակի օգուվր, հանցագործության համար օգվւագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիքը ն միջոցը, հանցագործության առարկան դատարանի կողմից ենթակա են պարտադիր րբոնագրավման անհատույց վերցման, բացառությամբ սույն հոդվածով նախասրեսված դեպքերի:

14

2. Գույքի բռնագրավումը կարող է կիրառվել ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ իրավաբանական անձի նկատմամի:

(-))

4. Եթե հանցագործության արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած գույքը, այդ գույքի օգտագործումից արացված եկամուտը կամ այլ տեսակի օգուտը միախառնված է օրինական ճանապարհով ատացված գույքի հեր, պատկանում է բարեխիղճ երրորդ անձի, կամ այն չի հայտնաբերվել, ապա բոնագրավման է ենթակա համարժեք գույք:

(-:)

7. Բռնագրավման ենթակա չէ հանցանք կատարած անձի կամ նրա խնամքի փակ գտնվող անձի համար անհրաժեշ: գույքն այն ցանկին համապատասխան, որը սահմանված է օրենքով, բարեխիղճ երրորդ անձի գույքի, տուժողին վերադարձման ենթակա գույքը, ինչպես նան տուժողին հանցագործությամը պատճառված վնասի հատուցման համար անհրաժեշվ: գույքը: Եթե բռնագրավման ենթակա գույքը ծանրարնոնված է բարեխիղճ երրորդ անձանց իրավունքներով, ապա այդպիսի իրավունքները պահպանվում են բոնագրավումից հեւրտ:

ծ. Եթն տուժողի ն բարեխիղճ երրորդ անձի միջն առկա է վեճ բռնագրավման ենթակա գույքի վերաբերյալ, ապա այդ գույքի բռնագրավումը կարող է կատարվել քաղաքացիական դատավարության կարգով:

(:.)

10. Սույն հոդվածի իմաատով՝ գույք, եկամում կամ այլ տեսակի օգու են համարվում ցանկացած տեսակի նյութական բարիքները, քաղաքացիական իրավունքի շարժական կամ անշարժ օրյեկտները, ներառյալ ֆինանսական (դրամական) միջոցները, վճարային գործիքները, արժեթղթերը ն գույքային իրավունքները, գույքային իրավունքները կամշահերը հավաարող փաարաթղթերը կամ այլ միջոցները, գույքից արացված կամ դրա նկատմամբ հաշվեգրվող տոկոսները, շահութաբաժինները կամ այլ եկամուրները, ինչպես նան հարակից ն արփոնագրային իրավունքները:

15

ն. Սույն հոդվածի իմատրով՝ բարեխիղճ երրորդ անձ է համարվում այն անձր, որը ձեռք է բերել հանցավոր ծագում ունեցող գույքը կամ ծանրաբեռնել է այն իր իրավունքներով, բայց չգիտեր ն չէր կարող իմանալ, որ այդ գույքը, հանցագործության արդյունքով ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ սլրացված գույք է, այդ գույքի օգտագործումից արացված եկամուտ կամ այլ փեսակի օգու, հանցագործության համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիք կում միջոց կամ հանցագործության առարկա: Բարեխիղճ երրորդ անձ է համարվում նան այն անձր, որի գույքն իր կամքից անկախւ հանգամանքներով դուրս է եկել իր փիրապետությունից, կամ որը գույքը հանձնել է այլ անձի, եթե նա չգիտեր ու չէր կարող իմանալ, որ այդ գույքն օգտագործվելու է կամ նախատեսվում է օգտագործել հանցանք կատարելու նպատակներով»:

14. Վճռաբեկ դատարանը, քննարկման ենթարկելով 1998 թվականի հուլիսի 1- ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով (այսուհետ՝ ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգիրք) նախատեսված գույքի վրա կալանք դնելու ինստիտուտը, Ալա Սեկոյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ արձանագրել է հետնյալը. «...) /Կալանք կարող է դրվել հետնյալ անձանց գույքի վրա՝

(..)

դ) այլ անձինք, որոնց սոիականությունն է հանդիսանում կամ որոնց մոտ է գտնվում այնպիսի գույք, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ այն արացվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հանցավոր գործողությունների արդյունքում:

Ը:.)

Օրենքում այլ անձանց նշումի, ում սեփականությունն է հանդիսանում կամ ում մուր գտնվում է այնպիսի գուք, որի վերաբերյալ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ այն արացվել է մեղադրյալի կամ կասկածյալի հանցավոր գործունեության արդյունքում, պայմանավորված է նրանով, որ գործնականում հաճախ վերջինների կողմից նշված գույքը թաքցվում է այլ անձանց մով: դրա, հայտնաբերումը դժվարեցնելու կամ անհնարին դարձնելու, ամեն կերպ իրենց մոտ պահպանելու նպավակով:

16

(-.) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գույքի վրա կալանք դնելու հիմքերի առկայության պատշաճ հիմնավորումն առանցքային նշանակություն ունի ինչպես գույքի վրաւ կալանք դնելու մասին օրինական որոշման կայացման, այնպես էլ հանրային շահի ու անհատի սեփականության իրավունքի պաշվապանության արդարացի հավասարակշոությունն ապահովելու տեսանկյունից: Ուստի, գույքի վրա կալանք դնելիս վարույթն իրականացնող մարմինը, ելնելով գույքի վրա կալանք դնելու նպատակից, պետք է պատճառարանված կերպով հիմնավորի, որ.

(-.)

3) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 233-րդ հոդվածի ԼԼրդ մասով նախատեսված հանցակազմերով առկա է հիմնավորված ենթադրություն աո այն, որ գույքը, որի վրաւ կալանք է դրվում, արացվել է կասկածյալի կամ մեղադրյալի հանցավոր գործողությունլներ)ի արդյունքում,

(-)

Կասկածյալ կամ մեղադրյալ չհանդիսացող ն սույն որոշման 15-րդ կերի (դ) ենթակետում եշված անձանց սեփականությունը հանդիսացող կամ նրանց մուր գտնվող գույքի վրա կալանք դնելու դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է բավարար հիմքերի վկայակոչմամբ հիմնավորել կալանադրվող գույքի՝ կասկածյալի կամ մեղադրյալի առերնույթ հանցավոր գործողությունլներ)ի արդյունքում ձեռքրերված լինելու հնարավորությունը: (...)»':

Վճռաբեկ դատարանն Արթուր Անդրեասյանի գործով որոշմամբ նշել է հետնյալը. «(..) (Բ/ռնագանձման ենթակա գույքի վրա կալանք կարող է դրվել անկախ դրա` երրորդ անձի սեփականությունը հանդիսանալու կամ նրա կողմից փիրապելելու հանգամանքից: Այդ առումով Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նշված հանգամանքը պայմանավորված է նրանով, որ հանցանք կատարած անձր կարող է բռնագանձման ենթակա գույքը, օրինակ, սեփականության իրավունքով տրամադրել մեկ այլ անձի՝ հանցագործության կատարման արդյունքում: դրա ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ստացված լինելու փաարր քողարկելու " Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Ալլա Սեկոյանի վերաբերյալ գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԿԴ/0185/11/11 որոշման 15-17-րդ կետերը:

17

նպատակով: Ուսրի նման իրավիճակները բացառելու անհրաժեշտությունից ելնելով՝ օրենադիրը բռնագանձման ենթակա գույքի վրա կալանք դնելու հարցում չի սահմանափակվել այդպիսի գուքի՝ սեփականության իրավունքով միայն կասկածյալին կամ մեղադրյալին պատկանելու հանգամանքով:

Չնայած դրան՝ հաշվի առնելով մասնավոր ն հանրային շահերի

հավասարակշոության ապահովման անհրաժեշտությունը՝ նախատեսվել է գույքի վրա բռնագանձում տարածելը րացառող երկու դեպք.

1) երբ տվյալ գույքը պատկանում է բարեխիղճ երրորդ անձին,

2) երը տվյալ գույքն անհրաժեշտ է տուժողին ն քաղաքացիական հայցվորին հանցագոիծությաւմի պատճառված վնասների հատուցման համար:

Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բռնագանձման ենթակա գույք չի կարող համարվել, հերնարար նան բռնագանձումն ապահովելու նպատակով կալանք չի կարող դրվել այն գույքի վրա, որ թեն համարվում է հանցագործության կատարման արդյունքում ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ արացված, սակայն պապկանում է բարեխիղճ երրորդ անձին կամ անհրաժեշտ է տուժողին ն քաղաքացիական հայցվորին հանցազգործությաւմը պատճառված վնասների հատուցման համար: (...)»5:

Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշմանն առաջադրվող չափանիշներին, Սամվել Մայրապետյանի վերաբերյալ գործով նշել է. «(...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում Է, որ անձի սեփականության իրավունքի ոչ իրավաչափ սահմանափակումը բացառող կարնոր դատավարական երաշխիք է օրենադրական այն պահանջը, որ վարույթն իրականացնող մարմնի որոշումը` անձի գույքի վրա կալանք դնելու վերաբերյալ, պետք է լինի օրինական, հիմնավորված ն պատճառարանված: Իսկ դա ենթադրում է, որ գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում, պետք է կայացվի Քրեադատավարական օրենքով սահմանված պահանջների պահպանմամբ, քրեադատավարական հարկադրանքի այս միջոցի կիրառման

Հ Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Արթուր Անդրեասյանի վերաբերյալ գործով 2016 թվականի հունիսի 24- հ թիվ ԵԿԴ/0200/01/13 որոշման 19.2 կետր:

18

անհրաժեշտությունը, այլ կերպ՝ դրա կիրառման հիմքերի ն նպավակների առկայությունը հիմնավորող` քրեական գործի նյութերից բխող փարական փվյալների հիման վրա: Գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշման մեջ վարույթն իրականացնող մարմինը, հիմնվելով գործում առկա. նյութերի վրա, պարտավոր է հիմնավորել դրաւ իրավական հիմքերի ն նպատակներից որեէ մեկի կամմի քանիսի առկայությունը` չսահմանափակվելով միայն գույքի վրա կալանք դնելը կարգավորուլ օրենսդրական ձնակերպումների շարադրանքով: Միայն վերոնշյալ չափանիշների պահպանման դեպքում է հնարավոր ապահովել հասարակության ընդհանուր շահի ն անհատի սեփականության (կամ՛ այլ գույքային) իրավունքի պաշտպանության պահանջների միջն արդարացի հավասարակշոությունը: Հարկ է նշել որ կանխարգելիչ բնութ կրող քրեադատավարական հարկադրանքի այս միջոցի կիրառման համար անհրաժեշր է քաղաքացիական հայցը, գույքի հնարավոր բռնագրավումը, բռնագանձումը կամ դատական ծախսերն ապահովելու նպատակներից առնվազն մեկի առկայությունը: (...)»5:

Ծ. Վճռաբեկ դատարանը, ընդգծելով անձի սեփականության իրավունքի պաշտպանության սահմանադրական սկզբունքի կարնորությունը, կրկնում է, որ իր սեփականությունը հանդիսացող գույքն իր հայեցողությամբ տնօրինելու, տիրապետելու ն օգտագործելու: անձի սահմանադրական իրավունքը սահմանափակող քրեադատավարական հարկադրանքի միջոցի իրավաչափ կիրառման համար վարույթն իրականացնող մարմինն ընդհանուր շահի ն անհատի՝ իր գույքից անարգել օգտվելու իրավունքի պաշտպանության պահանջների միջն պարտավոր է ապահովել արդարացի հավասարակշոություն:

5.Լ Անձի սեփականության իրավունքի սահմանափակման հարկադրանքի միջոցի՝ գույքի արգելադրման կիրառման ընթացքում հանրային ն մասնավոր շահերի հավասարաչափ պաշտպանության ն դրանց գնահատմանը ներկայացվող պահանջներն էլ ավելի են կարնորվում այն պայմաններում, երբ արգելադրման է 6 Տես Վճռաբեկ դատարանի` Սամվել Մայրապետյանի վերաբերյալ զործով 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԴ/0587/1118 որոշման 15-րդ կետը:

19

ենթակա քրեական վարույթով մեղադրյալի կարգավիճակով հանդես չեկող, այլ երրորդ անձի գույքը:

5.2. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ օրենսդիրը երրորդ անձի գույքի արգելադրման համար սահմանել է որոշակի

առանձնահատկություններ ն տարբերակել է երրորդ անձին պատկանող գույքի ն մեղադրյալի գույքի արգելադրման կառուցակարգերը՝ նպատակները ն հիմքերը: Նշվածն ուղղված է քրեական վարույթի շրջանակներում, քրեական օրենքով արգելված արարքի կատարմանը չներգրավված անձի իրավունքների անհարկի սահմանափակման հնարավորության բացառմանը: Քանի որ իրավունքների սահմանափակման համաչափության սկզբունքից բխում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը ննթադրյալ հանցանքի կատարման կասկածով ծանրաբեռնված անձի նկատմամբ չի կարող միննույն չափանիշով

քրեադատավարական հարկադրանքի միջոց կիրառել, ինչ մեղադրյալի նկատմամբ:

16. Նախ, անդրադառնալով գույքի արգելադրման կիրառման նպատակներին, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ գույքի արգելադրում կարող է դրվել՝ 1 ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված հնարավոր վնասի, 2) վարութային հնարավոր ծախսերի հատուցման ն 3) գույքի հնարավոր բռնագրավումը կամ բռնագանձումն ապահովելու նպատակներով: Միննույն ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի կարգավորումնեից երնում է, որ

հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցումը գույքային հայցի բավարարմամբ կարող է կատարվել ի հաշիվ մեղադրյալի կամ այն անձի, որի վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար (օրինակ՝ անչափահաս մեղադրյալի դեպքում՝ օրինական ներկայացուցիչը, աշխատողի դեպքում` իրավաբանական անձը), իսկ վարութային հնարավոր ծախսերի հատուցումը կատարվում է բացառապես մեղադրյալի գույքով՝ վերջինիս վճարունակ լինելու պարագայում: Ուստի, նշվածից հետնում է, որ քրեական վարույթի շրջանակներում մեղադրյալի կարգավիճակ չունեցող անձի գույքի

20

արգելադրում կարող է կատարվել բացառապես գույքի հնարավոր

բոնագրավումը կամ բռնագանձումն ապահովելու նպատակով:

17. Ինչ վերաբերում է գույքի արգելադրման հիմքերին, ապա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի վերլուծությունից բխում է, որ երրորդ անձին պատկանող գույքի վրա արգելանք կարող է դրվել այն պարագայում, երբ՝ 1) այդ գույքն ուղղակի կամ անուղղակի առաջացել կամ ստացվել է հանցագործության արդյունքում կամ այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտն է կամ այլ տեսակի օգուտ, 2) այդ գույքը հանցանքի կատարման համար օգտագործված կամ օգտագործման համար նախատեսված գործիք է կամ միջոց, 3) ահաբեկչական գործունեությունը ֆինանսավորելուն ուղղված գույք է, այդ գույքի օգտագործումից ստացված եկամուտ կամ այլ տեսակի օգուտ, 4) գույքը մաքսանենգության ճանապարհով Հայաստանի Հանրապետության սահմանով տեղափոխված մաքսանենգության առարկա է: Նշվածից բխում է, որ օրենսդիրը երրորդ անձին պատկանող գույքի արգելադրման համար պարտադիր է համարում հանցավոր արարքի ն արգելադրման ենթակա գույքի առաջացման միջն պատճառական կապի առկայությունը: Այլ կերպ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արգելադրման ենթակա գույքի ն հանցանքի միջն պատճառական կապի առկայությունը պարտադիր նախապայման է հանդիսանում գույքի արգելադրման իրավաչափության համար:

18. Միննույն ժամանակ, նույնիսկ գույքի արգելադրման նպատակների ն հիմքերի առկայության պայմաններում երրորդ անձին պատկանող գույքը չի կարող արգելադրվել այն պայմաններում, երբ վերջինս հանդիսանում է բարեխիղճ երրորդ անձ (եօոգ յա): Իսկ բարեխիղճ երրորդ անձի գույքի արգելադրման սահմանափակման էությունը բխում է, հենց օրենքով սահմանված բարեխիղճ երրորդ անձի հասկացությունից, ըստ որի՝ բարեխիղճ է այն անձը, ով չգիտեր ն չէր կարող իմանալ, որ այդ գույքը հանցագործության արդյունքով ուղղակի կամ անուղղակի առաջացած կամ ատացված գույք հանդիսանալու հանգամանքը: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ երրորդ անձանց սեփականության իրավունքի պաշտպանության երաշխիքների ապահովման տեսանկյունից երրորդ

21

անձանց գույքի նկատմամբ արգելադրում կիրառելիս պարտադիր է անձի բարեխղճության հարցի քննարկումը: Այսինքն, վարույթն իրականացնող մարմինը գույքի արգելադրման մասին որոշմամբ պետք է ներկայացնի այնպիսի փաստարկներ, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամիտ կասկածներ կհարուցեն գույքի ձեռքբերման պահին երրորդ անձի կողմից գույքի հանցավոր ծագում ունենալու հանգամանքի գիտակցման կամ դրա գիտակցման հնարավորության վերաբերյալ: Հետնաբար երրորդ անձի գույք արգելադրելիս պետք է ելնել երրորդ անձի «բարեխղճության կանխավարկած»- ից, որը պետք է հաղթահարվի վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից համապատասխան հիմնավորումների ներկայացմամբ: Ընդ որում, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ոչ թե պետք է ապացուցվի գույքի սեփականատիրոջ կողմից ձեռք բերված գույքի հանցավոր ճանապարհով ստացված լինելու փաստի գիտակցումը, այլ պետք է հիմնավորվի անձի կողմից գույքի հանցավոր ծագում ունենալու գիտակցման հնարավորության առկայության այն նվազագույն շեմը, որը հնարավորություն կտա գնահատել անձի բարեխիղճ երրորդ անձ չհանդիսանալու հանգամանքը:

18.1. Անդրադառնալով երրորդ անձի բարեխղճության հարցի գնահատմանը՝ Վճռաբեկ դատարանը հավելում է, որ անձի բարեխղճությունը գնահատելիս վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է գնահատման ենթարկի հանցանքի արդյունքում առաջացած գույքի ապօրինության վերաբերյալ երրորդ անձի սուբյեկտիվ գնահատումը, այսինքն այն հարցը, թե արդյո՞ք տվյալ պայմաններում կոնկրետ անձը կարող էր իմանալ կամ գիտեր նշված գույքի հանցագործությանն առնչվելու հանգամանքը: Ընդ որում, պետք է գնահատվի անձի սուբյեկտիվ ընկալումը ոչ թե գոյքի հնարավոր արգելադրմանը նախորդող ողջ ժամանակաշրջանի ընթացքում, այլ կոնկրետ գույքը ձեռք բերելու պահին նրա ունեցած սուբյեկտիվ ընկալումը: Արդյունքում միայն նշված հարցերին անդրադառնալու պայմաններում կարող է հիմնավոր եզրահանգում արվել անձի բարեխղճության վերաբերյալ:

22

9. Վճռաբեկ դատարանը, համադրելով վերոշարադրյալը, սահմանում է, որ երրորդ անձին պատկանող գույքը կարող է արգելադրվել գույքի հնարավոր բռնագրավումը կամ բռնագանձումն ապահովելու նպատակով, այն պայմաններում, երբ հաստատվել է արգելադրման ենթակա գույքի ն հանցանքի միջն առնչակցությունը ն այն չի պատկանում բարեխիղճ երրորդ անձին:

20. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

արարատ

հասցեում գտնվող անշարժ գույքը ձեռք է բերել 2020 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ննքված անշարժ գույքի մասի առանձնացման ն առանձնացվող մասի առուվաճառքի պայմանագրի ն Երնանի քաղաքապետի տաաոոոը

րրա ււ վա:

- Առաջին ատյանի դատարանը 2023 թվականի մարտի 24-ի որոշմամբ, ի թիվս այլ գույքերի, նան հաստատել է զը ւող վերոնշյալ գույքի

արգելադրման իրավաչափությունըձ:

- Վերաքննիչ դատարանը 2023 թվականի մայիսի 5-ի որոշմամբ նշել է, որ այն պայմաններում, երբ չեն ներկայացվել հիմքեր այն մասին, որ պարը ատար" գրասցված գոյքը փաստացի պատկանում է քրեական

վարույթով քրեական հետապնդման ենթարկված կամ նրանց հանցակցած անձանց ն գույքի արգելադրման անհրաժեշտությունը ն իրավաչափությունը հիմնավորող փաստարկներով, ն գույքի արգելադրման մասին որոշման հիմնավորվածությունը հաստատող նյութերի պատճեններով չի հաղթահարվել գույքի սեփականատիրոջ բարեխղճության կանխավարկածը՝ անհարկի սահմանափակվել է տատը սեփականության իրավունքը: Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը պտատաոոը գույքի արգելադրման մասով բեկանել է Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը ն այդ մասով վերացրել քննիչի գույքի արգելադրման մասին 2023 թվականի մարտի 9-ի որոշումը»:

7 Տե'ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

8 Տես սույն որոշման 10-րդ կետը:

5 Տե՛ս սույն որոշման 11-րդ կետը:

23

21. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 13-19-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, արձանագրելով ըը խիղճ երրորդ անձ

հանդիսանալու հանգամանքը ն վերացնելով նրա գույքի արգելադրման մասին որոշումը, հանգել է իրավաչափ եզրահանգման:

Մասնավորապես, Առաջին Օ