Խլոյան — ՀԿԴ2/0029/01/23

ՇԿՂԶ/0029/01/23

ԷԹ 265»

ՀԱ ԱՏՆԹՅՈՒԾ.

222 աան

/// 18 ԵԼ

ԱՐ ՋաՆ26 ջ

7 Ար ՎԱՆ յ ջ)

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Գ.Հովհաննիսյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Հովհաննիսյան

դատավորներ՝ Ա՞Նահապետյան

Մ.Մակյան

2025 թվականի մարտի 10-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ Վճոաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Ո.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Սոֆջյա Ֆիրդուսի Խլոյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ` նան

Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի փետրվարի 2-ի որոշման դեմ ՀՀ ղխավու դատախազի տեղակալ Լ.Գրիգորյանի վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

Լ ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2023 թվականի նոյեմբերի 22ի որոշմամբ մեղադրյալ Ս.Խլոյանի պաշտպան Վ.Համբարձումյանի միջնորդությունը բավարարվել է, ն Ս.Խլոյանի նկատմամբ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով (երկու դրվագ) ն 445-րդ հոդվածի Լին մասով (երկու դրվագ) հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ քրեական

պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով, իսկ քրեական վարույթը՝ կարճվել:

2. Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ Գեղարքունիքի մարզի դատախազության ավագ դատախազ Ս.Խաչատրյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքը Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի փետրվարի 2-ի որոշմամբ մերժվել է:

3. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Լ.Գրիգորյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի մայիսի 22ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

4. Բողոքաբերը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանը, անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի` մեղադրյալ Ս.Խլոյանի նկատմամբ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով (երկու դրվագ) ն 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագ) քրեական հետապնդումը

վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու պատճառաբանությամբ ադարեգները ն քրեական վարույթը կարճելու մասին որոշումը, ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը՝ թույլ տալով նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա, ուստի վիճարկվող որոշումը ենթակա է բեկանման:

Բողոքաբերը փաստել է, որ ստորադաս դատարանները կիրառել են ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը, որը սահմանում է միջին ծանրության հանցագործության քրեական

պատասխանատվության վաղեմութան ժամկետները, այն դեպքում, երբ մեղադրյալի կողմից կատարված արարքը երբնէ չի համապատասխանել ն չէր կարող համապատասխանել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքով նախատեսված միջին ծանրության հանցագործությանը:

Մասնավորապես, ըստ բողոքաբերի՝ ստորադաս դատարանները կիրառել են ՃՇՇ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի կարգավորումները, այսինքն՝ հիշյալ օրենսգրքով նախատեսված միջին ծանրության հանցանքի համար նախատեսվող վաղեմության ժամկետների վերաբերյալ կանոնը, մինչդեռ հաշվի առնելով ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքին հետադարձ ուժ տալու հանգամանքը՝ պետք է կիրառվեր ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածով միջին ծանրության հանցագործությունների համար սահմանված վաղեմության ժամկետը, որը տասը տարի է:

5. Վերոշարադրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի որոշումը՝ վարույթը փոխանցելով ստորադաս դատարան՝ նոր քննության, կամ կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

6. Մեղադրյալ ԱԽլոյանի նկատմամբ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 256- րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով (երկու դրվագ) ն 445-րդ հոդվածի Լին մասով (երկու դրվագ) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ. «/...) ՐՆ/ա, զբաղեցնելով Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս համայնքի «Էդ. Պողոսյանի անվան թիվ 2 հիմնական դպրոց» ՊՈԱ կազմակերպության

տնօրենի պաշտոնը ն հանդիսանալով կազմակերպության անունից հանդես արս լիազորություն ունեցող, կազմակերպության անունից իրավունք, պարտականություն կամ. պատասխանավվություն առաջացնող գործառույթներ իրականացնող պաշտոնատար անձ, ունեցած իշխանական լիազորություններն օգտագործելով, իրենը դարձնելու եղանակով, կազմակերպության՝ իրեն վարահված խոշոր չափերով գուքը հափշտակեու մեկ միասնական

դիտավորությամի, նույն համայնքի բնակիչներ, ամուսիններ` Լարիսա Արմենակի Թովմասյանի ն ՏՆորավանդ Սուրենի Բադեյանի դրդմամի, նույն

կազմակերպությունում 2015 թվականին որպես վառարան վառող հնոցապահներ աշխատանքի է ընդունել Լարիսա Թովմասյաւնին ն Նորաւվանդ Բաղդեյանին, նրանց հետ` 2015-2018 թվականների ընթացքում յուրաքանչյուր տարվա հոկտեմբերի Լից մինչն հաջորդ տարվա ապրիլի 30ի համար կնքելով աշխատանքային պայմանագրեր: Իսկ 2018 թվականի հոկտեմբերի Լին կնքված պայմանագրերը լուծվել են նույն թվականի նոյեմբերի Լին: Վերջիններիս կողմից պայմանագրով նախատեսված ժամանակահափտվածներում աշխատանքի չհաճախելու

պայմաններու, նրանց րացակայության փոխարեն աշխատաժամանակի հաշվարկի տեղեկագրերում ներկայությունները հաստատելով պաշվտնական շիջանառության մեջ գտնվող ն շրջանառության ենթակա փաստաթղթի բովանդակությունը աղավաղելով, դրանց մեջ մտցրել է կեղծ տեղեկություններ, որ իբրն վերջիններս նշված ժամանակահապվաւծներում հաճախել են աշխատանքի, ապա հաստատած կեղծ փաստաթղթերը մուրքագրել է միասնական

տեղեկատվական համակարգ ն այդ կերպ իրենը դարձնելու եղանակով, հափշտակել է նույն կազմակերպությանը պատկանող, Լարիսա Արմենակի Թովմասյանի անվամբ 2015 թվականի համար` 262,131 ՀՀ դրամ, 2016 թվականի համար՝ 694,856 ՀՀ դրամ, 2017 թվականի համար` 702,261 ՀՀ դրամ, 2018 թվականի համար՝ 545,889 ՀՀ դրամ ն Նորավանդ Սուրենի Բադեյանի անվամի 2015 թվականի համար՝ 262,131 ՀՀ դրամ, 2016 թվականի համար՝ 694,856 ՀՀ դրամ, 2017 թվականի համար` 702,261 ՀՀ դրամ, 2018 թվականի համար` 545,889 ՀՀ դրամ, դուրս գրված խոշոր չափերի՝ 4.410.274 ՀՀ դրամ գումարը:

(-) Բացի այդ, Սոֆյա Ֆիրդուսի, խլոյանը, ունեցած խանական

լիազորություններն օգվագործելով, մեկ այլ անձինը դարձնելու եղանակով, կազմակերպության՝ իրեն վարահված ընդհանուր խոշոր չափերով` 1015.167 ՀՀ դրամ գույքը հափշտակելու դիտավորությամիը, նույն կազմակերպությունում՝ որպես պահակ, 2013 թվականի սեպտեմբերի ին անորոշ ժամկետով կնքված աշխատանքային պայմանագրով աշխատող Տարոն Կարենի Կարապաերյանի կողմից` աշխատանքային օրերին, 2013 թվականին 11 օր, 2014 թվականին 106 օր, 2015 թվականին 72 օր, 2016 թվականին 58 օր ն 2017 թվականին 11 օր (ընդհանուրը՝ 358 օր) աշխավաւնքի չհաճախելու պայմաններում, նրա բացակայությաւն փոխարեն աշխատաժամանակի հաշվարկի տեղեկագրերում ներկայությունը հաստատելով պաշտոնական շրջանառության մեջ գտնվող նե շրջանառության ենթակա փաարաթղթի բովանդակությունը աղավաղել է, դրա մեջ մտցրել է կեղծ տեղեկություն, ապա հասվզաւպտաեւծ կեղծ փաստաթղթերը մուտքագրել է միասնական տեղեկատվական համակարգ ն այդ կերպ Տարոն Կարապետյանինը դարձնելու եղանակով հափշտակել է կազմակերպությանը պատկանող, նրա անվամբ դուրս գրված խոշոր չափի՝ Լ015.167 դրամ գումարը: (.:.)»::

7. Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշմամբ արձանագրվել է հետնյալը. «(...) Դարարանն արձանագրում է, որ՝

ԽՍ Սոֆյա Խլոյանին ներկայացված ենթադրյալ հանցավոր արարքները կատարվել են մինչն 2018 թվականի նոյմերերի Էր, այսինքն 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քինական օրենսգրքի գործողության ժամանակ.

2/ Սոֆյա Խլոյանին ներկայացված 2022 թվականի հուլիսի Լից գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասով մեղադրանքը դասակարգվում է ոչ մեծ ծաւնրության հանցագործությունների վւեսաւկին.

3/ Սոֆյա Խլոյանին ներկայացված 2022 թվականի հուլիսի Լից գործող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով մեղադրանքը դասակարգվում է միջին ծանրության հանցագործությունների տեսակին.

1 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 8-րդ, թերթեր 177-179:

4/ Սոֆյա Խլոյանին ներկայացված 2022 թվականի հուլիսի Լից գործող » քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ ն 3րդ կետերով /նրկու դրվագ/ ն 445րդ հոդվածի Լին մասով /նրկու դրվագ/ ենթադրյալ հանցավոր արարքների համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված, վաղեմության երկու ն հինգ տարի ժամկետներն անցել են ն վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհավված չի եղել.

5/ մեղադրյալ Սոֆյա Խլոյանը չի առարկել, որպեսզի իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի քրեական պատասխանամվությաւն ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով, ավելին միացել է իր պաշտպանի կողմից ներկայացված միջնորդությանը.

ն գտնում է, որ ամիաարանյալ Սոֆյա Խլոյանի նկատմամբ 2022 թվականի հուլիսի Լից գործող ՀՀ քրեական օրենսգիքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 5- րդ կետերով /երկու դրվագ/ ն 445-րդ հոդվածի Լին մասով /երկու դրվագ/ հարուցված քրեական հերապնեդումի պետք է դադարեցնել՝ քրեական պատասխանապտվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով՝ 2022 թվականի հուլիսի էից գործող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի Լին մասի 12րդ կետի հիմքով (--)

(-.) Դատարանը գփնում է նան, որ Սոֆյա Խլոյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումի դադարեցնելուց հետո քրեական վարույթն ենթակա է կարճման՝ վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները սպառվելու հիմքով: (...)»-:

8. Վերաքննի, դատարանը, անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի

դատարանի վիճարկվող որոշումը, արձանագրել է հետնյալը. «/...) Վերաքննիչ դատարաւնը հարկ է համարում նշել, որ 2003 ն 2021 թվականներին ընդունված քրեական օրենսգրքերի համապատասխանարալր 75-րդ ն 83րդ հոդվածների համեմատաիրավական վերլուծությունը վկայում է, որ 2021 թվականին ընդունված քրեական օրենսգիրք, քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժեումկետների մասով վփվյալ դեպքում անձի վիճակը վատթարացող օրենք է ն կիրառելի չէ մեղադրյալ ԱԽլոյանի նկատմամի, քանի որ նախ՝ 2 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 9-րդ, թերթեր 74-75:

սահմանում է վաղեմության ավելի երկար ժամկետներ, բացի այդ, աղեմությւն ժամկետը, ի տարբերություն 2003 թվականին ընդունված քրեական օրենսգրքի, հաշվարկվում է մինչն անձի նկատմաւմը քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը:

53. Վերը շարադրված վերլուծությունը համադրելով սույն վարույթի փաարերի հետ ն բողոքի հիմքերի ու դրանք հիմնավորող փաստարկների սահմաններում դատական սվտւգման ենթարկղով վիճարկվող որոշման իրավաչափությունը` Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Հակակոռուպցիոն դատալրեւնի այն դատողությանը, որ տվյալ դեպքում մեղադրյալ ԱԽլոյանին մեղսագրված արարքների համար քրեսւկաւն պատասխանավպվության ենթարկելու՝ 2003 թվականին ընդունված քրեական օրենսգիրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված վաղեմության ժամկետներն անցել են: Այլ կերպ` հաշվի առնելով 2021 թվականին ընդունված քրեական օրենսգրքի 8-րդ ն 9-րդ հոդվածների Լին մասերը, բատ որոնց` արարքի ինչպես հանցավորությունը ն պատժելիությունը, այնպես էլ քրեաիրավական այլ հետնանքները որոշվում են դա կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով, իսկ հանցանք կամ քրեական օրենադրությամը նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենադրությունը հետադարձ ուժ չունի, նկատի ունենալով նան նույն օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված քրեաիրավական նորմի, այդ թվում` դրանում ամիագրված «պատասխանատվությու» եզրութի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի ձնավորած նե սոյն որոշման 521-րդ կերում մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` Վերաքննիչ դատարանը ընդունելի չի համարում բողոքաբերի, հար էության, այն դիվարկումները, որ Առաջին ատյանի դատարանը տվյալ դեպքում ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը: Այլ իոսքով՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Սոֆյա Խլոյանին մեղսագրված արարքնեի համար քրեական Օ Տ։»պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետների հաշվարկման մաստվ առաջնորդվելով ենթադրյալ հանցավոր արարքները կատարելու պահին գործող` 2003 թվականին ընդունված քրեական օրենսգրքի դրույթներով, գործել է իրավաչափ:

54 Ամփոփելով վերոշարադրյալը` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, ր Առաջին ատյաւնի դատարանը համապատասխան դատական ակտ կայացնելիս թույլ չի տվել վարույթի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուսի դատախազ ԱԽաչատրյանի բողոքը պետք է մերժել, իակ Առաջին ավյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակվլր` թողնել անվափոխ` հիմք ընդունելով սույն որոշմամբ շարադրված հիմնավորումները: (...)»:

Վճոաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եգրահանգումը.

9. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչափ են արդյոք մեղադրյալ Ս.Խլոյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ն քրեական վարույթը կարճելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները:

10. ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կափտալրելու պահին: Արարքի պավժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ»:

ՀՀ Սահմանադրության 73-րդ հոդվածի համաճայն՝ «մ. Անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքները ն այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն:

2. Անձի իրավական վիճակը բարելավող օրենքները ն այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ անեն, եթե դա նախատեսված է այդ ակտերով»:

ՃՇՇ նախկին քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 3. Միջին ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում հինզ փարի ժամկետով ազատազրկումը, ինչպես նան անզգուշությաւմը կատարված այն արարքները, որոնց համար այն օրենսգրքով 3Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 10-րդ, թերթ 41:

նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում փասը տարի ամդերով ազավազրկումը:

4. Ծանր հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամը կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը տարի ժամկեվտվ ազատազրկումը: (...)»:

ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանավվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվաւնից աւեցել են հեպնյալ ժամկետները.

(-.)

2) հինգ տարի՝ միջին ծանրության հանցանքն ավարփված համարելու օրվանից.

3) տասը տարի՝ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. (...):

ՃՇ նախկին քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաճայն՝

«(..) Սույն գլխում ն այն օրենսգրքի 216-րդ հողվածում խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից երեքհազարապավիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը):

Սույն գլխում ն սույն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածում առանձնապես խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհազարապատիկը գերազանցող գումարը (արժեքը) (...)»:

ՃՇ նախկին քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի համաձայն՝ «4. Յուրացնելը կամ վատնելը` հանցավորին վարահված ուրիշի գույքի հափշտակությունը զգալի չափերով՝

պաղվժվում Լ (...) ազատազրկմամը՝ առավելագույնը երկու փարի ժամկետով:

2. Նույն գործողությունը, որր կատարվել Լ՝

//պաշտոննական դիրքն օգտագործելով,

2) մի խումը անձանց կողմից նախնական համաճձայնությամի,

3) խոշոր չափերով

(:.)

10

պարժվում է (...) ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ փարի ժամկերով՝ որոշակի

պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշսւկի գործունեությամբ զրաղվելու իրավունքից զրկելով առավելագույնը երեք տարի ժամկետով կամ առանց դրա:

Սոյն հոդվածի առաջին կամ երկրորդ մասով նախատեսված

գործողությունը, որը կատարվել է`

1 առանձնապես խոշոր չափերով,

2) կազմակերպված իւմբի կողմից

պատժվում է ազավազրկմամբ հինգից ութ տարի ժամկետով գույքի բոնագրավմամը կամ առանց դրա»:

ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1ին մասի 17րդ կետի համաձայն` «ռափշվաւկության, պափճառած գույքային վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ արացված գայքի կամ օգատի չափերը, սայն օրենսգրքում հափշտակված գայքի, պատճառված գույքային վնասի, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ արացված գույքի կամ օգուտի մանր չափ է համարվում 500.000 Հայաստանի Հանրապետաթյան դրամի չգերազանցող գումարր (արժեք, խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաարանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), առանձնապես խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստաւնի Հանրապետության դրամի գերազանցող գումաիը (արժեքը), բացառությամը աայն օրենսգրքի Հավնկ մասով նախատեսված դեպքերի»:

ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Լ Արարքի հանցավորությանը սահմանող, պատիժը խսվտացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենադրությամի նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթաեւրացնող օրենադրությունը հետադարձ ուժ չունի:

2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ աժ: Նշված դեպքամ այն տարածվումէ մինչն դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամքրեակաւն օրենադրությամը նախատեսված արարք կատարած եւլն անձանց վրա, որոնց վերարերյալ դեռես առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրավփաւկիչ դավաւվարական ակտ:

(--)

4 Հանցանք կամ քրեական օրենադրաթյամի նախատեսված արարը

կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենսդրությունն ունի հերադարձ ուժ, եթե դա նախաւտեսված է օրենքով:

(--)

6. Պավփասխանատվությունը, մասնակիորեն մեղմացնող ն միաժամանակ մասնակիորեն խատացնող օրենքը ասյն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ աժ անի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանապտվությունը»:

ՃՇՇ գործող քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 3. Միջին ծանրության հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 5 փարի ժամկետով ազապտաւզիկումը:

4. Ծանր հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախավտեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 10 փարի ժամկետով ազավպազրկումը: (:-.)»:

ՃՇ գործող քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Անձն ազատվում է քրեական պատասխանամտվությունից, եթն հանցանքն ավարվվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետնյալ ժամկետները.

(:.)

2) 10 փարի՝ միջին ծանրության հանցանքի դեպքում.

3) 15 տարի՝ ծանր հանցանքի դեպքում. (...)»:

ՃՇ գործող քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի համաձայն՝

«(.../ 2 Վարահված գույքը հափշտակելը, որր կափարվկ Լ՝

1 մի խումը անձանց կողմից նախնական համաձայնությաւմը,

2) իշխանական կամ ծառայողական լիազորությունները կամ դրանցով պայմանավորված ազդեցությունն օգտաւգործելով կամ

3) խոշոր չափերով

պավժվում Լ (...) ազատազրկմամի՝ երկուսից հինգ փարի ժամկետով: (...)»:

1. ՀՀ Սահմանադրության 72րդ ն 73րդ հոդվածներով ամրագրված երաշխիքները, որոնք նորմատիվ իրավական ակտի կիրառման սահմանադրական սկզբունք են, քրեաիրավական համակարգում առանցքային տեղ են գրավում, ինչը հատկապես ընդգծվում է այն հանգամանքով, որ փոփոխվող ն զարգացող հասարակությունում կոնկրետ արարքի դեմ քրեաիրավական ներգործության նպատակահարմարություն, դրա հանրային վտանգավորություն կամ քրեականացված արարք`՝ կատարած անձի իրավական վիճակը նորովի կարգավորվելու դեպքում դատարանը` որպես քրեական դատավարությունում արդարադատության գործառույթով օժտված մարմին, պետք է քննարկման առարկա դարձնի օրենսդրական փոփոխության իրավական բնույթը, ըստ այդմ էլ՝ մինչ ընդունումը ծագած իրավահարաբերությունների վրա այն հետադարձությամբ տարածելու իրավական հնարավորությունը:

Շարկ է արձանագրել, որ ՀՀ Սահմանադրությամբ՝ ժամանակի մեջ իրավական ակտերի գործողության կանոնակարգումը հիմնվում է այն տրամաբանության վրա, որ իրավական ակտերի հետադարձ ուժով գործողության մերժումն ընդհանուր կանոն է, իսկ այդ ակտերի հետադարձ ուժով գործողության հնարավորությունը՝ բացառություն ընդհանուր կանոնից":

Ընդ որում, բացառություններն իրենց հերթին տարբեր են. ա) երբ սահմանադիրը բացառում է որնէ հայեցողություն դրսնորելու հնարավորությունը՝ սահմանելով հետադարձութան ուղղ ` պահանջ,։ օրինակ, արարքի պատժելիությունն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն օժտված է անմիջական գործողությամբ ն բ) երբ անձի իրավական վիճակը բարելավող իրավական ակտին հետադարձ ուժ հաղորդելու լիազորությունը թողնվում է իրավասու՝ այդ ակտն ընդունող մարմնի հայեցողությանը, օրինակ, անձի իրավական վիճակը բարելավող օրենքները ն այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ ունեն, եթե դա նախատեսված է այդ ակտերով»: Տարբերակման այս գաղափարն իր արտացոլումն է գտել նան ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքում. այսպես՝ « Տեն, ոաքոնչ ուսռոմւ, ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2011 թվականի նոյեմբերի 29-ի թիվ ՍԴՈ-1000 որոշումը:

5 Տե՛ս, տաքուտ ուսմմոոմչ, ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2021 թվականի մարտի 26-ի թիվ ՍԴՈ- 1586 որոշումը:

օրենսգրքի 8-րդ ն 9րդ հոդվածների համադրված ուսումնասիրությունը ցույց լ տալիս, որ արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող նորմի համար նախատեսվում է հետադարձ ազդեցության անմիջական պահանջ, մինչդեռ անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող դրույթի հետադարձություն,ն պայմանավորվում է օրենքով նախատեսված լինելու հանգամանքով:

12 Վճռաբեկ դատարանը, 1Սաչամտտր Պետրոսյանի ն Հասմիկ Շանոյանի վերաբերյալ գործով որոշմամբ անդրադառնալով քրեական օրենսդրության հետադարձությամբ կիրառման դեպքերին, արձանագրել է, որ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետի հաշվարկման տեսանկյունից քրեական նոր օրենքով անձին մեղսագրված հանցանքի տեսակի փոփոխությունն ինքնին չի կարող հետադարձ ներգործություն ունենալ, այսինքն, այս հարցի շրջանակներում օրենսդրական փոփոխությունների բարենպաստ լինելու ինքնուրույն ցուցիչ չէ, ն տեղի ունեցած օրենսդրական փոփոխությունների բարենպաստ լինելու մասին կարելի է խոսել բացառապես քրեական պատասխանատվությունից ազատելու ինստիտուտը կանոնակարգող՝ ՀՀ նախկին ն գործող քրեական օրենսգրքերի ընդհանուր նորմերի հետ համադրված գնահատելու պարագայում: Միննույն ժամանակ անդրադառնալով օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում հանցանքի տեսակի ն վաղեմության ժամկետների փոփոխության իրավիճակներին, մասնավորապես` այն դեպքին, երբ արարքի (հանցանքի) ծանրության աստիճանը նվազում է, իսկ այդ արարքի համար սահմանված քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը չի փոփոխվում, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ օրենսդրական փոփոխության արդյունքում պատժի մեղմացման հետնանքով նախկինում ծանր համարվող հանցանքը միջին ծանրության հանցանք հանդիսանալու դեպքում կիրառելի է մեղմացնող օրենքին հետադարձ ուժ տալու կանոնը՝ հանցանքի տեսակի ն պատժի մասով, այսինքն՝ արարքը պետք է որակվի ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ 6 Տե՛ս, առնչ ոամոոմչ, Վճռաբեկ դատարանի` Վանիկ Առուարամյանի գործով 2024 թվականի փետրվարի 22-ի թիվ ԼԴ/0004/12/22 որոշումը:

անթույլատրելի է օրենքի փոփոխության արդյունքում ինտադարձության կանոնների կիրառմամբ ստացված միջին ծանրության հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետը (տասը տարին) համեմատել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքով նախատեսված միջին ծանրության հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետի (հինգ տարի) հետ: Նման համեմատությունը սկզբունքորեն չի համապատասխանի ժամանակի ընթացքում քրեական օրենքի գործողության կանոնի էությանն ու նշանակությանը: Հակառակ մոտեցումը հանգեցնում է այնպիսի իրավիճակի, որ արարքի կատարման պահին ծանը հանցագործություն համարվող արարքի պարագայում անձի նկատմամբ կիրառվում է արարքի կատարման պահին միջին ծանրության հանցանքի համար նախատեսված կարգավորումը, որը որնէ պարագայում կիրառելի չէ՛:

3. Նախորդ կետում մեջբերված՝ Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ

արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, հաշվի առնելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքները՝ անհրաժեշտ է դիտարկել իշխանական լիազորություններն օգտագործելով իրեն վստահված, մասնավորապես 4.410.274 ՃՇՇ դրամի չափով գույքը հափշտակելու հանցանքը: Այսպես՝ նշված արարքը սույն դեպքում կատարման պահին նախատեսվել է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով ն համաձայն նույն օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի, դասվել է ծանր հանցագործությունների շարքին, որի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը տասը տարի էր: ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի համաձայն՝ հափշտակության առանձնապես խոշոր չափ է սահմանված 5 (հինգ) միլիոն ՀՀ դրամը գերազանցող գումարը, որի արդյունքում վերը նշված արարքը համապատասխանել է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3րդ կետերով նախատեսված հանցավոր արարքին, որը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին: Դրա հետ մեկտեղ, օրենսդիրը ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասում վաղեմութան ժամկետն անցնելո հետնանքով քրեական

"Տես Վճոաբեկ դատարանի՝ Խաչատուր Պետրոսյանի ն Հասմիկ Շանոյանի գործով 2024 թվականի մայիսի 31-ի թիվ ԵԱՔԴ/0196/01/17 որոշումը:

պատասխանատվությունից ազատելու կարգը սահմանող 83-րդ ողվածում ամրագրել է, որ միջին ծանրության հանցանքի դեպքում անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել է տասը տարի:

Ուստի ստացվում է, որ իշխանական լիազորություններն օգտագործելով իրեն վստահված 4.410.274 ՀՀ դրամի չափով գույքը հափշտակելը ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով թեն դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, սակայն քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետի տեսանկյունից երկու օրենսդրություններն էլ ցուցաբերում են նույն մոտեցումը, այն է՝ վերոհիշյալ հանցավոր արարքի կատարման մեջ մեղադրվող անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե մեղսագրվող արարքի կատարման պահից անցել է տասը տարի:

Վերոգրյալից հետնում է, որ գործող քրեական օրենսդրությամբ հանցանքի տեսակի փոփոխությունը քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետների տեսանկյունից անձի համար որնէ բարենպաստ հետնանք չի առաջացնում, քանզի վաղեմության ժամկետի առումով քրեական օրենսդրության նախկին ն ներկա կարգավորումները նույնական են: Այլ խոսքով՝ իշխանական լիազորություններն օգտագործելով իրեն վստահված առանձնապես խոշոր չափերով գույքը հափշտակելու հանցանքը, դրա չափերի փոփոխությամբ պայմանավորված, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով սահմանված համանման հանցակազմի հետ համապատասխանեցման արդյունքում քրեական

պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետների առումով փոփոխությունների չի ենթարկվել: Ուստի քննարկվող դեպքում քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցը ենթակա է լուծման՝ տվյալ արարքի համար դրա կատարման պահին գործող քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետի հաշվառմամբ:

14. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ. "

- մեղադրյալ Մ.Խլոյանի նկատմամբ 2023 թվականի օգոստոսի 7-ին ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով (երկու դրվագ) ն 445րդ հոդվածի 1ին մասով (երկու դրվագ) հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն հանցավոր արարքների կատարման համար, որ նա, զբաղեցնելով Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս համայնքի «Էդ.Պողոսյանի անվան թիվ 2 հիմնական դպրոց» ՊՈԱ կազմակերպության տնօրենի պաշտոնը, իրենը դարձնելու եղանակով, կազմակերպության՝ իրեն վստահված խոշոր չափերով գույքը հափշտակելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, նույն համայնքի բնակիչներ, ամուսիններ՝ Լ.Թովմասյանի ն Ն.Բադեյանի դրդմամբ, վերջիններիս նույւն կազմակերպությունում 2015 թվականին որպես վառարան վառող հնոցապահներ ընդունել է աշխատանքի` նրանց հետ 2015-2018 թվականների ընթացքում յուրաքանչյուր տարվա հոկտեմբերի 1-ից մինչն հաջորդ տարվա ապրիլի 30ի համար կնքելով աշխատանքային պայմանագրեր: Իսկ 2018 թվականի հոկտեմբերի 1-ին կնքված պայմանագրերը լուծվել են նույն թվականի նոյեմբերի 1- ին: Լ(Ժովմասյանի ն Ն.Բադեյանի կողմից` պայմանագրով նախատեսված ժամանակահատվածներում աշխատանքի չհաճախելու պայմաններում, պաշտոնական շրջանառութան մեջ գտնվողն շրջանառութան ենթակա փաստաթղթի բովանդակությունն աղավաղելով, դրանց մեջ մտցրել է կեղծ տեղեկություններ, որ իբրն վերջիններս նշված ժամանակահատվածներում հաճախել են աշխատանքի, ապա հաստատած կեղծ փաստաթղթերը մուտքագրել է միասնական տեղեկատվական համակարգ ն այդ կերպ՝ իրենը դարձնելու եղանակով, հափշտակել է նշված կազմակերպությանը պատկանող 4.410.274 ՀՀ դրամ գումարը:

Բացի այդ, ՆՍՄխԽլոյանը, ունեցած իշխանական լիազորություններն օգտագործելով, մեկ այլ անձինը դարձնելու եղանակով, կազմակերպության՝ իրեն վստահված ընդհանուր` 1.015.167 ՀՀ դրամ գույքը հափշտակելու դիտավորությամբ, սույն կազմակերպությունում` որպես պահակ, 2013 թվականի սեպտեմբերի 3-ին անորոշ ժամկետով կնքված աշխատանքային պայմանագրով աշխատող Տ.Կարապետյանի կողմից աշխատանքի չհաճախելու պայմաններում, նրա

բացակայութան փոխարեն աշխատաժամանակի հաշվարկի տեղնկազրերում ներկայությունը հաստատելով պաշտոնական շրջանառության մեջ գտնվող ն շրջանառության ենթակա փաստաթղթի բովանդակությունն աղավաղել է, դրա մեջ մտցրել է կեղծ տեղեկություն, ապա հաստատած կեղծ փաստաթղթերը մուտքագրել է միասնական տեղեկատվական համակարգ ն այդ կերպ Տ.Կարապետյանինը դարձնելու եղանակով հափշտակել է կազմակերպությանը պատկանող, նրա անվամբ դուրս գրված 1.015.167 ՀՀ դրամ գումարճ,

- Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ Ս.Խլոյանին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքները կատարվել են մինչն 2018 թվականի նոյեմբերի Լը, այսինքն՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի գործողության ժամանակ: Միննույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ Ս.Խլոյանին մեղսագրվող ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով (երկու դրվագ) ն 445-րդ հոդվածի Լին մասով (երկու դրվագ) ենթադրյալ հանցավոր արարքների համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով սահմանված վաղեմության ժամկետներն անցել են, ն վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել: Վերոգրյալից ելնելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ ՄԽլոյանի նկատմամբ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով (երկու դրվագ) ն 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով (երկու դրվագ) հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցրել է՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով»,

- Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ 2003 ն 2021 թվականներին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքերի համապատասխանաբար 75-րդ ն 83-րդ հոդվածների համեմատաիրավական վերլուծությունը վկայում է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրքը քրեական ապատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետների մասով տվյալ դեպքում անձի վիճակը վատթարացնող օրենք է ն կիրառելի չէ մեղադրյալ ՍԽլոյանի նկատմամբ, քանի որ նախ՝ սահմանում է վաղեմության ավելի երկար ժամկետներ, բացի այդ, վաղեմության Ց Տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը:

5 Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

ժամկետը, ի տարբերություն ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի, հաշվարկվում է մինչն անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը: Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Ս.Խլոյանին վերագրվող արարքների համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետների հաշվարկման մասով գործել է իրավաչափ":

159. Նախորդ կետում շարադրված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 1013րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ ԱԽլոյանին 4.410.274 ՀՀ դրամի հափշտակության դրվագով մեղսագրվող արարքը կատարման պահին նախատեսված է եղել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 179րդ հոդվածի 3րդ մասի Լին կետով ն հանդիսացել է ծանր հանցագործություն: Միննույն ժամանակ, նշված արարքը թեն ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի դրույթների համաձայն` դասվում է միջին ծանրության հանցագործություններիի շարքին, սակայն նույն օրենսգրքի՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հետնանքով քրեական

պատասխանատվությունից ազատելուն վերաբերող իրավանորմերի

համակարգային վերլուծություն, վկայում է, որ կատարված օրենսդրական փոփոխությունները Ս.Խլոյանի համար վաղեմության ժամկետների հաշվարկման առումով բարենպաստ հետնանքներ չեն առաջացնում:

Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ինչպես նախկին, այնպես էլ գործող քրեական օրենսդրությունները թույլ են տալիս մեղադրյալ ԱԽլոյանին վաղեմության ժամկետն անցնելու հետնանքով ազատել վերը նշված արարքի համար քրեական պատասխանատվությունից, եթե այն ավարտվելու օրվանից անցել է տասը տարի:

Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ստորադաս դատարանների մոտեցումը ոջ իրավաչափորեն հանգեցրել է նրան, որ մեղադրյալ Ս.Խլոյանին 4.410.274 ՀՀ դրամի հափշտակության դրվագով վերագրվող ենթադրյալ 6 Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

արարքը կատարվելուց հետո դեռնս տասը տարին չլրացած նա ազատվել ն քրեական պատասխանատվությունից, այն դեպքում, երբ ն' վերագրվող ենթադրյալ արարքի կատարման ժամանակ, ն. ներկայումս գործող քրեական օրենքի համաձայն` ՍԽլոյանին տվյալ դրվագով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը եղել է տասը տարի:

16. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանների հետնությունն առ այն, որ նախորդ կետում քննարկված դրվագով մեղադրյալ Ս.Խլոյանի նկատմամբ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը լուծելիս վաղեմության ժամկետը ենթակա է հաշվարկման արարքի կատարման պահին գործող քրեական օրենքով միջին ծանրության

հանցագործությունների համար սահմանված վաղեմության ժամկետի հաշվարկման կանոնով, իրավաչափ չէ:

161. Անդրադառնալով մեղադրյալ Ս.Խլոյանին 10155167 ՀՀ դրամի հափշտակության դրվագով հարուցված քրեական հետապնդումը վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով դադարեցնելու մասին ստորադաս դատարանների հետնություններին՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, առաջնորդվելով արարքի կատարման պահին գործող քրեաիրավական օրենքով սահմանված վաղեմության ժամկետներով ն այդ մասով դադարեցնելով մեղադրյալ ՄԽլոյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը, գործել է իրավաչափ: Մասնավորապես, իշխանական լիազորություններն օգտագործելով իրեն վստահված 10159167 ՀՀ դրամի հափշտակությունը Ս.Խլոյանին վերագրվող հանցանքի կատարման պահին նախատեսվել է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ն 3-րդ կետերով՝ դասվելով միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի վաղեմության ժամկետը նույն օրենսգրքով սահմանվել է հինգ տարի: Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրութան արդյունքում պարզ է դառնում, որ հիշյալ հանցագործությունն ավարտվել է դեռնս 2017 թվականին, հետնաբար դրա համար ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքով սահմանված հնգամյա վաղեմության ժամկետը 2023 թվականի նոյեմբերի 22-ի դրությամբ եղել է լրացած: Ուստի 2023 թվականի

նոյեմբերի 22-ին կայացված որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանը, վերը ված դրվագով առաջնորդվելով արարքի կատարման պահին գործող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի Լին մասի 2-րդ կետով ն այդ դրվագով դադարեցնելով Ս.Խլոյան՝ նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը, թույլ չի տվել նյութական օրենքի խախտում, որը կարող էր ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:

17. Անդրադառնալով մեղադրյալ Ս.Խլոյանին երկու դրվագով՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող արարքների համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներին՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կատարման պահին այդ արարքները նախատեսվել են ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի Լին մասով՝ դասվեով միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին: Ուստի առաջնորդվելով վերը արձանագրված իրավական դիրքորոշումներով պետք է փաստել, որ այդ հանցանքների համար նս քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետ է հանդիսացել 5 տարին:

Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Ս.Խլոյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը դադարեցնելու վերաբերյալ որոշմամբ կիրառելի համարելով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի Լին կետը, սխալ է մեկնաբանել ն կիրառել նյութական օրենքը: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում կիրառելի էր ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75- րդ հոդվածի Լին մասի ոչ թե Լին, այլ 2-րդ կետը, որով սահմանված հնգամյա ժամկետը նս Առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2023 թվականի նոյեմբերի 22-ի որոշումը կայացվելու պահին եղել է անցած: Այլ կերպ՝ Ս.Խլոյանի նկատմամբ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասով (երկու դրվագ) հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը ենթակա էր դադարեցման՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի կիրառմամբ:

18. Ամփոփելով սույն որոշման 15-17-րդ կետերում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ս.Խլոյանի նկատմամբ 1.015.167 ՀՀ դրամի հափշտակության դրվագով ՀՀ գործող

քրեական օրենսգրքի 256-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով, ինչպես կան ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 445-րդ հոդվածի Լին մասով (երկու դրվագ) հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը, արարքների կատարման պահին գործող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի կիրառմամբ ենթակա է դադարեցման: Ուստի վերը նշված դրվագներով մեղադրյալ ԱԽլոյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասով ստորադաս դատարանները կայացրել են թեն սխալ հիմնավորմամբ, սակայն գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ:

Միննույն ժամանակ, մեղադրյալ Ս.Խլոյա