Քաղաքացիական իրավունք — 23.06.2025

26/04.12.2020

ՓՈՒ 2»

Ն ՅՑ 4 |ի

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Մկրտչյան

Շայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավորներ՝ Ն.Շովակիմյան,

Ա.Մնացականյան,

Մ.Մելքոնյան,

Ա.Բեկթաշյան,

Կ.Մարդանյան,

Ռ.Մխիթարյան

ՀՀ վճռաբեկ։ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ՝ նան Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻԶՈՅԱՆԻ

2025 թվականի հունիսի 23-ին քաղաք Երնանում

2

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով թիվ 26/0412.2020 դատական վարույթով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման դեմ ՀՇ զլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Պողոպանի ն 2022 թվականի նոյեմբերի 14-ի, 2022 թվականի նոյեմբերի 21-ի, 2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ի, 2022 թվականի դեկտեմբերի 23-ի ն 2023 թվականի մայիսի 19-ի որոշումների դեմ արորը աաա ա ոսաը

ՊԱՐՔԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը,

Լ Երեան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսոհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) թիվ 26/04.112.2020 գործով 2020 թվականի դեկտեմբերի Ճի որոշմամբ բավարարվել է արորը

Արարատ

Արարատը

ասար ո ւան՝ Հետաքննության մարմին) արը

նկատմամբ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն ստանալու մասին միջնորդությունը:

11 Վերոնշյալ որոշման դեմ աննա...

վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ բողոքը բավարարվել է, Առաջին ատյանի դատարանի 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ի որոշումը բեկանվել է ն կայացվել է դրան փոխարինող դատական ակա՝ ներկայացված միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ:

12 Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Պողոսյանը բերել է հատուկ վերանայման բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի 2023 թվականի հունվարի 4-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Յ

2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ ՆՍ | գործով 2021 թվականի

հունիսի 2-ի որոշմամբ բավարարվել է Շետաքննության մարմնի՝ Ս | ՈՍ | նկատմամբ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն ստանալու մասին միջնորդությունը:

2.1 Վերոնշյալ որոշման դեմ արարը...

վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի` 2022 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ բողոքը մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2021 թվականի հունիսի 2-ի որոշումը թողնվել է անփոփոխ:

22 Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ առաարը

աաաաաաարաաա ոու վերանայման բողոք, որը Վճռաբեկ

դատարանի 2023 թվականի հունվարի 4-ի որոշմամբ ընդանվել է վարույթ ն սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

3. Առաջին ատյանի դատարանի` աար ւ շշ թվականի

օգոստոսի 2-ի որոշմամբ բավարարվել է Հետաքննության մարմնի՝ ատը Ո | նկատմամբ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն ստանալու մասին միջնորդությունը:

31 Վերոնշյալ որոշման դեմն...

վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի նոյեմբերի 2-ի որոշմամբ բողոքը մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2021 թվականի օգոստոսի 2-ի որոշումը թողնվել է անփոփոխ:

32 Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ատսարըը

ղա աար. ու վերանայման բողոք, որը Վճռաբեկ

դատարանի 2023 թվականի մարտի 7-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

4. Առաջին ատյանի` դատարանի՝ պսարոը գործով 2021 թվականի

հոկտեմբերի 1Լի որոշմամբ բավարարվել է Հետաքննության մարմնի՝ ատը Ն | նկատմամբ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ն

4

«Արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն առտանալու մասին միջնորդությունը:

41 Վերոնշյալ որոշման դեմը...

վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 23-ի որոշմամբ բողոքը մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2021 թվականի հոկտեմբերի Լի որոշումը թողնվել է անփոփոխ:

42 Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ատստարոը

աաաաաաաաաա ոու վերանայման բողոք, որը Վճռաբեկ

դատարանի 2023 թվականի մարտի 17-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

5. Առաջին ատյանի դատարանի` րը լ 202 թվականի

փետրվարի 4-ի որոշմամբ բավարարվել է Շետաքննության մարմնի՝ Ս | Ո: | նկատմամբ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն ստանալու մասին միջնորդությունը:

51 Վերոնշյալ որոշման դեմ արարը...

վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ի որոշմամբ բողոքը մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2021 թվականի փետրվարի 4-ի որոշումը թողնվել Է անփոփոխ:

52 Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ Ը |

աաաաարաաաաա է տույ վերանայման բողոք, որը Վճռաբեկ

դատարանի 2023 թվականի մարտի 22-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

6. Առաջին ատյանի դատարանի՝ ասատորը գործով 2021 թվականի

ապրիլի 2ի որոշմամբ բավարարվել է Հետաքննության մարմնի` արը ՈՍ | նկատմամբ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն ստանալու մասին միջնորդությունը:

61 Վերոնշյալ որոշման դեմ աաա արհա...

վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի` 2023

5

թվականի մայիսի 19-ի որոշմամբ բողոքը մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2021 թվականի ապրիլի 2-ի որոշումը թողնվել է անփոփոխ:

62 Վերաքննի,։ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ Ն |

արհա ոոոկ վերանայման բողոք, որը Վճռաբեկ

դատարանի 2024 թվականի հունվարի 24-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

7. Վճռաբեկ դատարանը 2024 թվականի սեպտեմբերի 20-ի որոշմամբ | | ն արարը ւս վարույթները միացրել է մեկ վարույթում:

Հատուլ վերանայման բողոքների հիմքերը, դրանք հիմնավորող

փաստարկները ն պահանջը.

ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ ԱՊողոսյանի հատուկ վերանայման րոլոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.

8. Բողոքաբերը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ թույլ է տրվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա:

Բողոքաբերը, մասնավորապես, փաստարկել է, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից չեն պահպանվել 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 284-րդ հոդվածի պահանջները:

81 Ի հիմնավորումն վերոշարադրյալ փաստարկի՝ բողոքաբերը նշել է, որ վիճարկվող դատական ակտում Վերաքննիչ դատարանը նույնացրել է օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների ն ապացուցողական

գործողությունների իրականացման փաստական հիմքերի ապացուցողական շեմը:

Ըստ բողոք բերած անձի՝ օպերատիվ տեղեկությունները կարող են ստացվել օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմինների հաստիքային գաղտնի աշխատակիցներից ն այդ մարմինների հետ գաղտնի հիմունքներով համագործակցող անձանցից, որոնք չեն կարող բացահայտվել: Բացի այդ, ՀՀ օրենսդրությունը մինչ քրեական վարույթ նԿախաձեռնելը հետաքննության մարմինների կողմից օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն

6

իրականացնելու ն արդեն նախաձեռնված վարույթով նախաքննության ընթացքում դատական վերահսկողութան առարկա հանդիսացող գաղտնի քննչական գործողություններ կատարելու համար սահմանել է անձի սահմանադրական

: իրավունքների սահմանափակման տարբեր երաշխիքներ, իրենց առջն դրված խնդիրներով պայմանավորված՝ այդպիսի օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումնե, նե ապացուցողական գործողություննեՂ իրականացնելու անհրաժեշտությունը հիմնավորող տարբեր չափանիշներ, մինչդեռ վիճարկվող դատական ակտով Վերաքննիչ դատարանը փորձ է կատարել դրանք գնահատել նույն հարթության մեջ:

Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի չի առել ն որնէ կերպ չի գնահատել նան այն հանգամանքը, որ ենթադրյալ ծանըր, բարձր լատենտայնություն ունեցող հանցագործության կապակցությամբ ստացված օպերատիվ տեղեկությունը «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների ընթացքում ոչ միայն չի հերքվել, այլն հաստատվել է քրեական վարույթի ընթացքում կատարված ապացուցողական գործողություններով: .

8.2. Բողոքաբերը, վկայակոչելով Վերաքննիչ դատարանի թիվ 31/02.06.2021 գործով 2022 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշումը, հայտնել է, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառութան ապահովման տեսանկյունից, քանի որ Վերաքննիչ դատարանը նուն քրեական վարույթի շրջանակներում միննույն օրենսդրական նորմերին տվել է միմյանց հակասող մեկնաբանություններ:

83. Վերոշարադրյալի հիման վրբա՝ բողոքաբերը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշումը ն օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ի որոշմանը:

ղարա ըրա. ոուս բողոքները

քննվում են հեվայալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.

7

9. Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի բողոքարկվող որոշումները օրինական ն հիմնավոր չեն, Վերաքննիչ դատարանը բողոքարկվող որոշումները կայացնելիս թույլ է տվել դատական սխալ:

Բողոքաբերը նշել է, որ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում

իրականացնելու թույլտվություն ստանալու մասին միջնորդության քննարկման ժամանակ առանցքային հանգամանքը դիտվում Է այն, որ հետաքննության մարմնի կողմից ներկայացված նյութերը պետք է պարունակեն ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված հանցագործության /ների/ մասին վկայող տվյալներ: Ընդ որում, կարնորագույն տարրը հանդիսանում է այն, որ աոկա տվյալները պետք է վկայեն բացառապես ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության մասին, մինչդեռ, միջնորդությամբ նկարագրված գործողություններ արկ ւս

ապօրինի ծառահատումներ իրականացնող առանձին անձանց ն խմբերի միջոցով իր պահպանության տարածքում ապօրինի ծառահատումներ նազմակերպելը ն իրականացնելը, առերնույթ համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 5-րդ ն 6-րդ կետերի հատկանիշներին, ինչը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն՝ դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին:

Անդրադառնալով օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվություն ստանալու մասին միջնորդության կից ներկայացված նյութերին՝ բողոքաբերը գտել է, որ ծառերի հատման արդյունքում պատճառված վնասի հաշվարկը կարող էր իրականացվել բացառապես մասնագիտական ստուգմամբ կամ փորձաքննության եզրակացությամբ, ինչը, սակայն միջնորդության քննարկման ժամանակ առկա չի եղել: Հետաքննության մարմինը ն ստորադաս դատարանները չեն ունեցել որնէ հիմնավորում, որ Ո | առերնույթ գործողությունների /անգործության/ արդյունքում պետությանը պատճառված վնասի չափը կազմել կամ գերազանցել է աար սր:

9.. Բողոքի հեղինակը նշել է, որ ընդունելի չէ Վերաքննիչ դատարանի այն մոտեցումը, որ տսաաոը կասկածվում է նան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, քանի որ բողոքաբերի գնահատմամր հասկանսղի չէ, թե որն է ՀՀ քրեական օրենսգրքի

8

308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված պարտադիր հատկանիշի՝ ծանր հետնանքի առաջացման չափորոշիչը, քանզի հիշյալ հոդվածի հանցակազմը նյութական է, մինչդեռ, առանց հետնանքի առաջացման, այսինքն, առանց կոնկրետ վնասի չափի պարզման, չի կարող խոսք լինել ծանր հետնանքի առաջացման մասին:

9.2 Բողոք բերած անձը նշել է նան, որ ստորադաս դատարանների կողմից չեն պահպանվել ՀՀ Սահմանադրական դատարանի 2020 թվականի ապրիլի 18-ի թիվ ՍԴՈ-1526 որոշման պահանջները: Խնդրահարույց է այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանը միջնորդությունը քննարկել է միանձնյա, որի վերաբերյալ դատական նիստի արձանագրություն առկա չէ Ավելին, միջնորդությունը հիմնավորող նյութերը Վերաքննիչ դատարան ներկայացվել են միայն դատական նիստի ընթացքում՝ Հետաքննության մարմնի կումից, որպիսի հանգամանքները իրենց համակցության մեջ թույլ են տալիս պաշտպանության կողմին հանգելու ողջամիտ հետնության, որ բացի միջնորդությանը կից Առաջին ատյանի դատարան ներկայացված նյութերից, որնէ այլ նյութ դատարաններին չի ներկայացվել ն որնէ այլ նյութ չի ուսումնասիրվել:

9.3 Բողոքաբերը, վկայակոչելով Վերաքննիչ դատարանի՝ նախագահությամբ դատավոր Ն.Շովակիմյանի, 2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ին կայացրած թիվ 26/04.12-2020 որոշումը, հայտնել է, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման տեսանկյունից, քանի որ Վերաքննիչ դատարանը նույն քրեական վարույթի շրջանակներում միննույն օրենսդրական նորմերին տվել է միմյանց հակասող մեկնաբանություններ՝ մասնավորապես Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ օպերատիվ-հետախուզական

միջոցառումներ իրականացնելու համար միջնորդություն ներկայացրած մարմինը Առաջին ատյանի դատարան ներկայացրած նյութերով չի հաղթահարել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ չի հիմնավորել Ն | ծանը

հանցանքին առնչվելու վերաբերյալ ծագած կասկածանքի համար պահանջվող նվազագույն շեմը:

9

94 Վերոգրյալից ելնելով բոդոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2022 թվականի նոյեմբերի 14-ի, 2022 թվականի նոյեմբերի 24-ի, 2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ի, 2022 թվականի դեկտեմբերի 23-ի ն 2023 թվականի մայիսի 19-ի որոշումները՝ արձանագրելով մարը լուսջի խախտման փաստը:

Ճատուկ վերանայման բողոքների քննության համար էական

նշանակություն ունեցուլ փաստական հանգամանքները,

10. Հետաքննության մարմնի «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվություն ստանալու 2020 թվականի դեկտեմբերի 04-ի, 2021 թվականի հունիսի 2-իշ, 2021 թվականի օգոստոսի 2-ի, 2021 թվականի հոկտեմբերի 1-ի՛, 2021 թվականի փետրվարի 4-իտ ն 2021 թվականի ապրիլի 2-իծ միջնորդություն հարուցելու մասին որոշումների համաձայն. «(..) ասաաայյյոը 1 Տե՛ս գործի նյութեր, հատոր 1, 2-3 էջեր:

«Տե'ս թիվ 31/02.0622021 գործի նյութեր, հատոր 1, 2-3 էջեր: 5Տե՛ս թիվ 29/02.08.2021 գործի նյութեր, հատոր 1, 2-3 էջեր: «Տե՛ս թիվ Մ-10311/22 գործի նյութեր, հատոր 1, 2-3 էջեր:

5Տե՛ռ թիվ 09/04.02.2021 գործի նյութեր, հատոր 1, 2-3 էջեր: 6ճՏե'ս թիվ 64/02.04.2021 գործի նյութեր, հատոր 1, 2-3 էջեր:

10

11

կարատ

(-.)»:

1. Առաջին ատյանի դատարանը 2020 թվականի դեկտեմբերի 4-ի, 2021 թվականի հունիսի 2-իծ, 2021 թվականի օգոստոսի 2-ի», 2021 թվականի հոկտեմբերի 1-ի", 2021 թվականի փետրվարի 4-ի" ն 2021 թվականի ապրիլի 2-ին որոշումներով արձանագրել է հետնյալը. (..) Վերոգրյալի հիման վրա ն նկատի ունենալով, որ այլ եղանակով անհրաժեշվ տփեղեկավվության ձեռք բերումն անհնարին է, լնն ասաարույոը նկատմամբ «Հեռախոսային . խոսակցությունների

վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» օպերատիվ-ռարախուզաւկան

միջոցառումների անցկացմամի կարող է արացվել հիշյալ տեղեկատվությունը հիմնավորող տվյալներ, որոնց օգտագործումը կնպաարի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2րդ մասով ն 296-րդ հոդվածի րդ մասով նախատեսված առերեույթ ծանր հանցագործության րացահայրմանն ն անհրաժեշտ ապացույցների ձեռքբերմանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 14-րդ, Չ8Էրդ, 284-րդ, 286րդ ն «Օպերատիվհեարախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 4-րդ, 2-րդ, 26-րդ, 34-րդ ն 4Լրդ հոդվածներով, կաա

աաա

աաա թուո բավարարել: Թյպլատրել երկու ամիս ժամկետով,

աստ... ջինիս կողմց օգտագործվող

իջջային ՆՈ | հեռախոսահամարով իրականացնդ «Հեռախոսային

խոսակցություններ վերահակում»» ն «Արտաքին դիմա» օպերատիխիվ- հարախուզական միջոցառումներ:

(..»:

7 Տե'ս գործի նյութեր, հատոր 5-6 էջեր

5Տե՛ս թիվ 31/0206.2021 գործի նյութեր, հատոր 1, 5-6 էջեր: 5 Տե՛ս թիվ 29/02.08.2021 գործի նյութեր, հատոր 1, 5-6 էջեր: օ Տե'ս թիվ Մ-1031722 գործի նյութեր, հատոր 1, 5-6 էջեր:

ռւ Տե'ս թիվ 09/04.02.2021 գործի նյութեր, հատոր 1, 5-6 էջեր: ռ Տե'ս թիվ 64/02.042021 գործի նյութեր, հատոր 1, 5-6 էջեր:

12

12. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման համաձան «(. Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում էե որ

օպերավփվնհերավաուզական միջոցառում իրականացնելու միջնորդությունը քննելիս Առաջին ատյանի դատարանը սահմանափակված չէ ի հիմնավորումն միջոցառման իրականացման ներկայացված նյութի ծավալով, իրավունք ունի, նան՝ հիմնավորված դատական ակտ կայացնելու հրամայականով պայմանավորված, պարտավոր է պահանջել դատարան ներկայացնել միջնորդությունը հիմնավորող բավարար նյութեր ն փվյալներ (առնվազն պարտավոր է սպառել այդ իրավունքը) ապա իրեն հասու դարձած ողջ նյութի հետազոարման ն գնահատման արդյունքներով կայացնել օրինական, հիմնավորված ն պատճառաբանված դատական ակտ` միջնորդությունը բավարարելու կամ մերժելու մասին, այսինքն այնպիսի ակփ, որի կրավարարի դատական ակրի պարճառարանվածությանը ներկայացվող պահանջին ու չափանիշներին, ինչը հետագայում թույլ կտա վերաքննիչ դատարանին արդյւնավեր դատական ավմսգման ենթարկելու վիճարկվող դատական որոշումի: Ամփուխելով ն փաարելով, որ Առաջին ատյանի դատարանի 04.12.2020թ. որոշումը պատճառարանվածությաւն,

հիմնավորվածության ատտմով վերացական է, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վիճարկվող դասրական ակտր ենթակա Է բեկանման, իսկ օպերատիվ մարմնի միջնորդությունը՝ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» ՕՀ միջոցառումը թույլատրելու վերաբերյալ, մերժման:

Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ատսարոը՝ Եվրոպական կոնվենցիայի րդ հոդվածով նախատեսված իրավունքի նկատմամբ

միջատրությունը թույլատրվել է դատավարական նորմերի խախրումներով՝ հաշվի առնելով միջատրությունը թույլատրած Առաջին ատյանի դատարանի որոշման պատճառաբանվածության ցածր մակարդակը, ՆՈՐՈ | համար այդ

դատարանում իրականացված քննության. ոչ արդյունավետությունը: Վերաքննիչ դավարանը փաստում է, որ վերջինիս կոնվենցիոն իրավունքի նկատմաւմը միջատրությունը եղել է ոչ համաչափ: Առաջին ափյանի դատարանի որոշումը չի

13

բովանդակում բավարար իրավական հիմնավորումներ՝ միջամրության հրատապ սոցիալական կարիքի, այլ կերպ` դրա անհրաժեշվաաթյան վերաբերյալ:

Այսպիսով, Առաջին ատյանի դատարանը, չպատճառաբանված որոշում կայացնելով, թույլ է տվել դատական սխալ՝ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա՝ հանգեցնելով արա. Ո | անձնական ն քարանեկան կյանքի գաղտնիության իրավունքի, անհամաչափ սահմանափակման: (...)5»:

2.1 Վերաքննիչ դատարանը 2022 թվականի նոյեմբերի 14-ին, 2022 թվականի նոյեմբերի 21-իտ, 2022 թվականի դեկտեմբերի 23-իտ, 2022 թվականի դեկտեմրերի 12-ի", 2023 թվականի մայիսի 19-իտ որոշումներով գտել է, որ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումներ անցկացնելու թույլտվություն տալու միջնորդությունները բավարարելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը վերաքննիչ բողոքների հիմքերի ու հիմնավորումների համատեքստում, թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եգրահանգումը.

13. Սույն գործով ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ ԱՊողոսյանի բողոքում Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետնյալն

է. հիմնավոր է արդյո՛ք Վերաքննիչ դատարանի հետնությունն այն մասին, որ ՆՈ | նկատմամբ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների

իրականացումը թույլատրելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը պատճառաբանված ն իրավաչափ չէ:

5 Տե'ս գործի նյութեր, հատոր 1, 69-79 էջեր։

«Տե՛ս թիվ 31/02.06.2021 գործի նյութեր, հատոր 1, 55-64 էջեր: » Տե'ս թիվ 29/02.08.2021 գործի նյութեր, հատոր 1, 62-69 էջեր: 6Տե թիվ Մ-1031/22 գործի նյութեր, հատոր 2, 74-80 էջեր:

5 Տե'ս թիվ 09/04.02.2021 գործի նյութեր, հատոր 2, 77-87 էջեր: տ Տես թիվ 64/0204.2021 գործի նյութեր, հատոր 1, 81-95 էջեր:

14

14, ՇԸ Սահմանադրության 33-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների ն հաղորդակցության այլ ձների ազատության ն գաղվմփության իրավունք:

Զ Հաղորդակցության ազատություն, ն գաղվեիություկ, կարող են սահմանափակվել միայն օրենքով պետական անվտանգության, երկրի փետեսական բարեկեցության, հանցագործությունների կանխման կամ բացահայվման, հասարակական կարգի, առողջության ն բարոյականության կամ այլոց հիմնական իրավունքների ն ազատությունների պաշվալանության նպատակով:

3. Հաղորդակցության գաղտնիությունը կարող է սահմանափակվել միայն դատարանի որոշմամի, բացառությամբ երը դա անհրաժեշտ է պետական անվտանգության Խպաշտպանաթյան համար ն պայմանավորված է

հաղորդակցվողների՝ օրենքով սահմանված առանձնահատուկ կարգավիճակով»:

«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այտւհետ նան՝ Կոնվենցիա) 8-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի իր անձնական ու ընկանեկան կյանքի, բնակարանի ն նամակագրության նկատմամը հարգանքի իրավունք:

2. Չի թույլատրվում պերական մարմինների միջամտությունն այդ իրավունքի իրականացմանը, բացառությամի այն դեպքերի, երը դա նախատեսված է օրենքով ն անհրաժեշտ է ժողովրդավարական հասարակությունւմ ի շահ պարական անվփանգության, հասարակական կարգի կամ երկրի տնտեսական

բարեկեցության, ինչպես նան անկարգությունների կամ հանցագործաթյունների կանխման, առողջության կամ րարոյաւկանության պաշտպանության կամ այլ անձանց իրավունքների ն ազատությունների պաշվապանության նպավաւկով»:

«Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Օպերատիվ-հերախուզական գործունեությունը մարդու ն քաղաքացու իրավունքներն ու ազատությունները, պետական ու հասարակական անվտանգությունն հակաիրավական ոտնճգություններից `. պաշտպանելու նպատակով օրենքով նախապտեաված օապնրատիվ-հետախուզամկյաւն

15

գործունեություն իրականացնող մարմինների կողմից օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների անցկացումն է»:

«Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 26-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկումը հատուկ ն այլ տեխնիկական միջոցների 6 օգտագործմամբ 6 իրականացվող

խոսակցություննետի, այդ թվում" ինտերնետային հեռախոսային

առակցությանների, ն էլեկտրոնային հաղորդումների գաղտնի վերահակումն է (:..)»:

Նույն օրենքի 3-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «/Շներքին դիտում, նամակագրության, մտարային, հեռագրական ն այլ հաղորդումների վերահսկում, հեռախոսային խոտակցությունների վերահսկում, ֆինանսական տվյալների մատչելիության ապահովում ն ֆինանսական գործարքների գաղտնի վերահակում| օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումները կարեի է անցկացնել միայն այն դեպքերոա, եյր Անձը, ում նկատմամը պարք է ոյաւնք անցկացվեն, կապլածվում Է ծանը ն առանձնապես ծանր հանցագործության կատարման մեջ, ն եթե կան հիմնավոր ապացույցներ, որ այլ Խլանակով օպերատիվ-հեախուղական միջոցառում, անցկացնող մարմնի կողմից այն օրենքով իր վրա դրված խեդիրների իրականացման համար անհրաժեշվ: փւաղեկավվության ձեռքրերումն անհնարին Լ»:

1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 284-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Հայցի քննարկման արդյունքներով դատարաւեր, որոշում է կայացնում օպերատիվ-հերախուզական միջոցառումն իրականացնելու թույլվւվություն տալու կում միջնորդությունը մերժելու մասին նշելով բավարարման կամ մերժման հիմքերը: Համապապասխան նյութերը դատարանը վերադարձնում: է օպերատիվ-հեմախուղական գործունեություն իրականացնող մարմնին»:

ՇԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 289-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Քննչական գործողություններ ն օպերատիվ-ներախուզական միջոցառումներ կատարելու, ինչպես նան դատավարական հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու մասին դատական որոշումների բողոքարկումը ն արուզումը, բացառությամբ սույն

16

օրենսգրքի 289.-ին հոդվածով նախատեսված դեպքերի, կատարվում են սույն օրենսգրքի 287 ն 288 հոդվածներով նախատեսված կանոններով»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 288-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Այն դեպքում, երը նխարին ներկայացված չեն կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրել, ինչպես նան կալանքի տակ պահելու ժամկարը երկարացնելու օրինականությունը ն հիմնավորվածությունը հաստատող նյութեր, դատարանը որոշում է կայացնում տվյալ խամվանմուն միջոցը վերացնելու ն անձին կալանքից ազավելու մասին»:

141 Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը իր նախադեպային որոշումներում բազմիցս նշել է, որ «հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում»»։ օպերատիվ-հետախոպական միջոցառման իրականացումը թույլատրելու վերաբերյալ որոշումը պետք է լինի պատճառաբանված ն հիմնված լինի ներպետական օրենսդրությամբ նախատեսված կոնկրետ իրավական նորմերի վրա: Բացի այդ, ցանկացած շահագրգիռ անձ պետք է «արդյունավետ» հնարավորություն ունենա այդ որոշումը դատական կարգով բողոքարկելու, քանի որ հեռախոսային գադտնալսումները հանդիսանում են որպես անձի կոնվենցիայով նախատեսված նամակագրությունը հարգելու իրավունքի նկատմամբ լուրջ սահմանափակումը:

1412. Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների կոնկրետ տեսակն ընտրելիս անձի իրավունքների նկատմամբ իրականացվող միջամտության բնույթին Գոռ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով արձանագրել է, որ իրականացվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շրջանակներում հարկավոր է հաշվի առնել նան մարդու իրավունքների ն ազատությունների պաշտպանության վերաբերյալ պետության կողմից ՀՀ Սահմանադրությամբ ն «Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայով (այսուհետ` նան. Եվրոպական կոնվենցիա) ստանձնած պոզիտիվ ն նեգատիվ

5 Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ էխոք-ն ընդդեմ Ֆրանսիայի գործով 1990 թվականի ապրիլի 24-ի վճիռը (գանգատ 11105/84), էեստվո-ն ընդդեմ Ֆրանսիայի գործով 1990 թվականի ապրիլի 24-ի վճիռը (գանգատ 1807/85), Շհշոտտ ձլուօհլտու-ն ընդդեմ Ֆրանսիայի գործով 2008 թվականի մայիսի 27-ի վճիռ (գանգատ 30392/03):

17

պարտավորությունները՝ մշտապես պահպանելով հանրային շահի ն անհատի շահերի միջն անհրաժեշտ հավասարակշռոությունը: Մասնավորապես, օպերատիվ- հետախուզական գործունեության բնույթից ելնելով իրավասու մարմիններն առաջադրված խնդիրները լուծելու նպատակով, համապատասխան միջոցառման տեսակն ընտրելիս ն այն իրականացնելիս, անձի իրավունքների նկատմամբ իրականացվող միջամտության դեպքում՝ համաչափության սկզբունքին համահունչ պետք է ապահովեն նան արդար դատաքննության, անձնական ն ընտանեկան կյանքը հարգելու ն այլ հիմնարար իրավունքների ու ազատությունների համարժեք պաշտպանությունը: Բացի այդ ներպետական օրենսդրությունը նոյնպես որոշ խումբ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացման համար նախատեսելով լրացուցիչ չափանիշներ՝ սահմանափակել է դրանք ընտրելու իրավակիրառողի հայեցողության լուսանցքը:

Հաշվի առնելով, որ այդ գործողությունների հրականացմամբ լուրջ միջամտություն Է տեղի ունենում անձի անձնական ն ընտանեկան կյանքի գաղտնիության իրավունքին՝ օրենսդիրն ամրագրել է, որ այն կարող է իրականացվել բացառապես երբ՝

ա) անձը, ում նկատմամբ պետք է դրանք անցկացվեն, կասկածվում է ծանը ն առանձնապես ծանր հանցագործության կատարման մեջ, ն

բ) եթե կան հիմնավոր ապացույցներ, որ այլ եղանակով օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումն անցկացնող մարմնի կողմից օրենքով իր վրա դրված խնդիրների իրականացման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքբերումն անհնարին է:

Ընդ որում` Վճռարեկ դատարանը ընդգծել է, որ վերջին չափանիշի ամրագրմամբ օրենսդիրն 1ոէօւ շնո. սահմանել է, որ նշված միջոցառումը կարող է յ իրականացվել միայն որպես ծայրահեղ (վերջին) միջոց (ճէ ատօւ, երբ այլընտրանքային եղանակով անհնարին է առաջադրված խնդիրների լուծման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքբերումը: Այսինքն՝ նշված միջոցառումը ոչ միայն պետք է իրականացվի դրա բնույթին ն նպատակային նշանակությանը համապատասխան, այլ նան այն դեպքում, երբ բացակայում են անձի իրավունքների ն ազատություննեի ոլորտ նվազ միջամտության եղանակով նույն

18

տեղեկությունների ձեռքբերման այլ միջոցներ, այդ թվում՝ քրեական գործով վարույթի շրջանակում քրեական դատավարության օրենսգրքով կոնկրետ տեղեկությունների ձեռքբերման համար նախատեսված միջոցները»:

143. Վճռաբեկ դատարանը, Ռուրեն Խյլաթյանի վերաբերյալ գործով անդրադառնալով օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացման փաստական հիմքերի ապացուցողական շեմին արձանագրել է, որ միայն օպերատիվ աղբյուրից ստացված տեղեկատվության մասին տեղեկանքն ինքնին բավարար չէ հաղթահարված համարելու այն նվազագույն շեմը, որն անհրաժեշտ է անձի սահմանադրական ն կոնվենցիոնալ իրավունքի սահմանափակման ն դրա նկատմամբ միջամտություն իրականացնելու համարշ: Թեպետ Ռութեն Խլղաթյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի եզրահանգումը պայմանավորված է եղել կոնկրետ վարույթի շրջանակներում ներկայացված միջնորդության հիմնավորվածության տեսանկյունից ձեռք բերված օպերատիվ տեղեկատվության բավարարության վերաբերյալ դատարանի գնահատականով, տվյալ դեպքում Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ /Ռուրեն Խլղաթյանի վերաբերյալ գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները կիրառելի են նան սույն գործի շրջանակներում:

15. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- Առաջին ատյանի դատարանը, թույլատրելով ասաոոը նկատմամբ

«Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացումը, արձանագրել է, որ այ եղանակով անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքրերումն անհնարին է՝ միջնորդությունը պետք է համարել հիմնավոր25:

- Վերաքննիչ դատարանը 2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ, բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը ն մերժելով հետաքննության մարմնի կողմից ներկայացված միջնորդությունը, արձանագրել է, որ

2. Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Գոռ Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0229/01/16 գործով 2019 թվականի ապրիլի 1-ի որոշման 17.2-րդ կետը:

2 Տես Վճռարեկ դատարանի՝ Ռուբեն Խլղաթյանի վերաբերյալ թիվ 48/10.06.2021 գործով 2023 թվականի սեպտեմբերի 15-ի որոշման 11-րդ կետը:

Զ Տե՛ս սույն որոշման 1-րդ կետը:

19

ատսազրղ Եվրոպական կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածով նախատեսված

իրավունքի նկատմամբ միջամտությունը թույլատրվել է դատավարական նորմերի խախատումներով՝ հաշվի առնելով միջամտությունը թույլատրած Առաջին ատյանի դատարանի որոշման ապատճառաբանվածության ցածր մակարդակը ն

ՈՍ | համար այդ դատարանում իրականացված քննության ոչ

արդյունավետությունը: Բացի այդ Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ ատար ւշիոն իրավունքի նկատմամբ միջամտությունը եղել է ոչ

համաչափ ն Առաջին ատյանի դատարանի որոշման մեջ բացակայում են բավարար իրավական հիմնավորումներ՝ միջամտության հրատապ սոցիալական կարիքի, այլ կերպ՝ դրա անհրաժեշտության վերաբերյալ»:

16. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշմամբ վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանի այն դատողությունը, որ ասաաոը նկատմամբ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացումը թույլատրելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումն իրավաչափ չէ, հիմնավոր է:

Վճոտրեկ դատարանի դիրքորոշումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ միայն օպերատիվ աղբյուրից ստացված տեղեկատվության մասին տեղեկանքը բավարար չէ հիմնավորված համարելու աատոը նկատմամբ «Հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումներն իրականացնելու անհրաժեշտությունը, միաժամանակ Վերաքննիչ դատարան չեն ներկայացվել այլ փաստական տվյալներ, որոնց հետ համակցությամբ հնարավոր կլիներ գնահատել վերոնշյալ տեղեկանքի հավաստիություն:

Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նախաքննության մարմինը Առաջին ատյանի դատարան ներկայացրած նյութերով չի հաղթահարել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ չի հիմնավորել ՆՈ | ծանը հանցանքին 3 Տես սույն որոշման 12-րդ կետը:

20

առնչվելու վերաբերյալ ծագած կասկածի համար պահանջվող նվազագույն շեմը: Մասնավորապես, տեղեկանքում նշված չէ, թե օրինակ ինչ տեսակի ն քանակի ծառեր են ապօրինի հատվել, որը հնարավորություն կտար դատարանին որոշակի ողջամիտ ենթադրություններ կատարել ապօրինի հատված ծառերի արժեքի մասին:

Վճռաբեկ դատարանը, հարկ է համարում արձանագրել, որ մինչն նախնական քննության սկսվեն անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքբերման համար օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմնի գործիքակազմը սահմանափակ է, սակայն տվյալ դեպքում ենթադրաբար ապօրինի հատված ծառերի մասին տեղեկատվության առկայության հանգամանքն էական է այն առումով, որ պատճառված վնասի արդյունքով է որոշվում հոդվածի սանկցիան ն հետնաբար նան՝ հանցագործության ծանրության աստիճանը: Այսինքն՝ օպերատիվ աղբյուրից ստացված տեղեկատվության մասին տեղեկանքում առկա՝ տսաոը կողմից ապօրինի ծառահատումներ իրականացնող առանձին

անձանց ն խմբերի միջոցով իր պահպանության տարածքում ապօրինի ծառահատումներ կազմակերպելու ն իրականացնելու պատճառով պետությանն առանձնապես խոշոր չափերի՝ ավելի քան | ՃՇՇ դրամի վնաս պատճառելու մասին ձնակերպումը գնահատելու համար աոնվազն պետք է առկա լիներ որոշակի տեղեկություն հատված ծառերի քանակի ն տեսակի մասին:

Այլ կերպ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարան չեն ներկայացվել բավարար նյութեր, որոնք հնարավորություն կտային անձի կուլմից հանցանք կատարելու վերաբերյալ ծագած կասկածի համար պահանջվող նվազագույն շեմը հաղթահարված լինելու փաստը գնահատել ողջամտության սահմաններում:

17. Ամիոփելով վերոշարադրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանն եզրահանգում է, որ Վերաքննիչ դատարանը թույլ չի ավել դատական այնպիսի սխալ՝ դատավարական օրենքի էական խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա: Ուստի ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ ԱՊողոսյանի վճռաբեկ բողոքը պետք Էէ մերժել, ղարա ո: չոոարե, իսկ ՀՀ

վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշումը՝

21

թողնել օրինական ուժի մեջ՝ հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

18. Սոյն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչափ է արդյոք հետաքննության մարմնի կողմից Ն | նկատմամբ «Հեռախոսային խոսակցությունների

վերահսկում» ն «Արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական

միջոցառումների ժամկետների երկարաձգման միջնորդություններ հարուցելու փոխարեն յուրաքանչյուր անգամ նոր միջնորդություններ ներկայացնելը:

19. ՀՀ Սահմանադրության 33-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Վ. Յուրաքանչյուր ոք ունի նամակագրության, հեռախոսային իաաակցությունների ն հաղորդակցության այլ ձների ազատության ն գաղտնիության իրավանք:

2 Հաղորդակցության ազավաաթյունը ն գաղտնիություն, կարող են սահմանավաւկվել միայն օրենքով պետական անվտանգության, երկրի տետեսական բարեկեցության, հանցագործությունների կանխման կամ բացահայտման, հասարակական կարգի, առողջության ն բարոյականության կամ այլոց հիմնական իրավունքների ն ազատությունների պաշտպանության նպատակով:

3. Հաղորդակցության, գաղտնիությունը կարող է սահմանավակվել միայն դատարանի որոշմամբ, րբացատաթյամը երը դա անհրաժեշտ է պետական անվմանգության պաշտպանության համար ն պայմանավորված է

հաղորդակցվողների՝ օրենքով սահմանված առանձնահատուկ կարգավիճակով»:

Կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Լ Յոարռաքանչյուր ոք ունի իր անձնական ու ընտանեկան կյանքի, բնակարանի ն նամակագրության նկափտմամը հարգանքի իրավունք:

2. Չի թույլատրվում պեմաւկան մարմինների միջամտությունն այդ իրավունքի իրականացմանը, բացառությաւմը այն դեպքերի, երը դա նախատեսված է օրենքով ն անհրաժեշտ է ժողովրդավարական խասարակությունում ի շահ պարական անվտանգության, հասարակական կարգի կամ երկրի 0փնարեսական

բարեկեցության, ինչպես նան անկարգությունների կամ հանցագործությունների

22

կանխման, առողջության կամ բարոյականության պաշտպանության կամ: այլ անձանց իրավունքների ն ազապությունների պաշտպանության նպատակով»:

«Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` «Օպերատիվ-հերախուզական գործունեությունը մար ն քաղաքացու իրավունքներն ու ազապությունները, պերակաւն ու հասարակական, անվտանգությունը հակաիրավական ովնձգություններից պաշվալանելու նպատակով օրենքով նախավւեավալծ օպերատվխվ-հետախուզական

գործունեություն իրականացնող մարմինների կողմից օապերատիվ-հեվախուզակալն միջոցատւմների անցկացումն Լ»:

«Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 14-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Օպերատիվ-հեվակխուզական միջոցառումների տեսակները

(-.)

2) արվաքին դիպում:

(-) |

12 հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկում, »:

«Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Ներքին դիտում, նամակագրության, փոսային, հեռագրական ն այ հաղորդումների վերահսկու, հնոախոսային

խոսակցությունների վերահակու, ֆինանասկան տվյալների մատչելիության ապահովում ն ֆինանսական գործարքների գաղտնի վերահակում օաերատիվ- հեկախուզական միջոցառումները կարելի է անցկացնել միայն այն դեպքերում, երը անձը, ում նկատմամբ պարը է դրանք անցկացվեն, կասկածվում է ծանր ն առանձնապես ծանր հանցագործության կատարման մեջ, ն եթե կան հիմնավոր ապացույցներ, որ այլ ալանակով օպերատիվ-հերախուղական միջոցառումն անցկացնող մարմնի կողմից ասն օրենքով իր վրա դրված խնդիրների

իրականացման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքբերումն անհնարին է»:

«Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 34-րդ հոդվածի համաձայն '« Սույն օրենքի 14-րդ հոդվածի Լին մասի 8-րդ, 1-րդ, 12-րդ, թադ նե 16րդգ կետերով նախատեսված օպերատիվ-հետախուզական

| 23

միջոցառումները, ինչպես նան արտաքին դիտում: օպերատիվ-հերախուզական միջոցառումը, եթե արտաքին դիտման արդյունքների : ամրագրումն առանց տեխնիկական միջոցների օգտագործման հնարավոր չեն անձր (անձինք) որի (որոնց) նկատմամբ իրականացվում է արպրաքին դիտումի, ողջամրորեն չէր (չէին) կարող ենթադրել դրա անցկացման հնարավորության, մասին, ապաւ կարող են անցկացվել միայն դատարանի թայլտվությամբ»:

«Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքի 39-րդ հոդվածի համաձայն` « Օպերատիվ-հետախուզականն միջոցառում: անցկացնելու մասին որոշման ժամկետի հաշվարկումը ակսվում Է դրա ընդունման օրից ն չի կարող 2 ամսից ավելի լինել: Որոշման