Ստեփանյան — ՍԴ/0129/01/20

Թայ ՍԴ/0129/01/20

լ, Ա ԱԱՅՅՎԱ ւջ

(Անա

Ն/մ աք թ '

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ս.Համբարձումյան

դատավորներ՝ Ն.Հովակիմյան

Կ.Մարդանյան

15 նոյեմբերի 2023 թվական ք.Երնան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան) նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

ԱՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Վրեժ Վաղինակի Ստեփանյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2021 թվականի մայիսի 19-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանի վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2020 թվականի մարտի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Մյունիքի մարզային քննչական վարչությունում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 41100620 քրեական գործը:

Նախաքննության մարմնի` 2020 թվականի հուլիսի 14ի որոշմամբ Վրեժ Վաղինակի Ստեփանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով ն 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Նախաքննության մարմնի՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 3-ի որոշմամբ Վրեժ Ստեփանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, ն նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով ն 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

Նախաքննության մարմնի՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 20-ի որոշմամբ թիվ 41100620 քրեական գործից անջատվել է Վրեժ Ստեփանյանի վերաբերյալ մասը, որին շնորհվել է 41100620/1 համարը:

2020 թվականի հոկտեմբերի 23ին թիվ 41100620/1 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

2. Մյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ` նան Առաջին ատյանի դատարան) 2021 թվականի հունվարի 25-ի դատավճռով Վրեժ Ստեփանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1րդ կետով ն 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ: ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 11-րդ կետով Վ.Ստեփանյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման, իսկ 185-րդ հոդվածի 1ին մասով՝ ազատազրկում՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 66րդ հոդվածի կանոնների

Յ

կիրառմամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով, Վ.Ստեփանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման:

Պատժի սկիզբը հաշվվելՐրՐ"Ր՞ղվէ 202. թվականի հուլիսի 12-ից: Վ.Ստեփանյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:

Տուժող Արթուր Ալավերդյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարվել է ամբողջությամբ: Վճռվել է Վ.Ստեփանյանից հօգուտ տուժողի բռնագանձել 892.000 (ութ հարյուր իննսուներկու հազար) ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի հատուցում:

Յ. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ` նան Վերաքննիչ դատարան|՝ 2021 թվականի մայիսի 19-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Վ.Ստեփանյանի պաշտպան Ռ.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն, Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանվել ն փոփոխվել է, ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի Լին մասով առաջադրված մեղադրանքում Վ.Ստեփանյանը ճանաչվել է անմեղ ն արդարացվել՝ արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով: Նրան թողնվել է կրելու ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 11-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար նշանակված՝ 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը: Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մնացած մասով թողնվել է անփոփոխ:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հ.Ասլանյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2021 թվականի նոյեմբերի 19-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ: Վճռաբեկ դատարանը 2023 թվականի հուլիսի 3-ի որոշմամբ սահմանել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

չ Շամաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարզավորող՝ 485-րդ հոդվածի 8-րդ մասի, սույն բողոքը քննվում է մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1ը գործող

4

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

5. Բողոքի հեղինակը նշել է, որ անհիմն են Վերաքննիչ դատարանի հետնություններն առ այն, որ գողություն կատարելու նպատակով մուտքի դռան փականը վնասելու միջոցով բնակարան ապօրինի մուտք գործելն ընդգրկված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.Լ-րդ կետի դիսպոզիցիայում:

Բողոք բերած անձն ընդգծել է, որ Վերաքննիչ դատարանի կողմից բավարար չափով քննարկման ն վերլուծության առարկա չեն դարձվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 11րդ կետով ն 185-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմերի հատկանիշները, ինչի արդյունքում դատարանը հանգել է անհիմն հետնության առ այն, որ գույքի վնասման կամ ոչնչացման գործողություններն ընդգրկված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1րդ կետի դիսպոզիցիայում, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածով չպետք է որակվեն:

Բողոքաբերը փաստարկել է, որ գողություն կատարելու նպատակ ունեցող անձը, որոշակի գույք վնասելիս կամ ոչնչացնելիս, բոլոր դեպքերում գործում է ուղղակի կամ անուղղակի դիտավորությամբ գիտակցում է, որ բնակարան ապօրինի մուտք գործելու համար վնասում է գույքը, նախատեսում է դրա արդյունքում տուժողին վնաս պատճառելը ն ցանկանում է դա, կամ առնվազն գիտակցաբար թույլ է տալիս:

Մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանի մոտեցմամբ առաջնորդվելու դեպքում, չի ապահովվի մարդու իրավունքների քրեաիրավական լիարժեք պաշտպանությունը, ն, օրինակ, 10.000 ՀՀ դրամ արժեքով գույքը հափշտակելու համար 1.000.000 ՀՀ դրամ արժեքով գույքը ոչնչացնելու (վնասելու) դեպքում քրեական օրենքի պաշտպանության տակ է առնվելու բացառապես հափշտակված գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքը, իսկ կրած ավելի մեծ գույքային վնասը քրեաիրավական պաշտպանությունից դուրս է մնալու, ինչը, բնականաբար, հիմնավորված չէ:

5

6. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է Վերաքննիչ

դատարանի որոշումը մասնակի՝ Վ.Ստեփանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ

հոդվածի 1-ին մասով անմեղ ճանաչելու ն արարքում հանցակազմի բացակայության

հիմքով արդարացնելու մասով, բեկանել՝ օրինական ուժ տալով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռին:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. Վրեժ Ստեփանյանին մեղադրանք է առաջադրվել հետնյալ արարքի համար. «Նա ուրիշի գույքը անուղղակի չկոնկրեվացված դիտավորությամբ վնասելու եղանակով բնակարան ապօրինի մուտք գործելով խոշոր չափերով գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, նախնական համաձայնության գալով իխինքնությունը դեռես չպարզված մի խումբ անձանց հետ, հանցավոր ճանապարհով գույք ձեռք բերելու շահադիտական նպատակով, 2020 թվականի փետրվարի 28-ի ժամը 12:00-ից մինչն 2020 թվականի մարտի 3-ր ժամի՝ 15:50ն ընկած ժամանակահապվածում, փեխնիկական միջոցների գործադրմամի մուտքի դռան ներքին փականը տեղահան անելու միջոցով ապօրինի մուտք գործելով Արթուր Աշորի Ալավերդյանի Կապան համայնքի Վահանավանք 33 հասցնում գտնվող առանձնատուն, գողացել է մոտ 885000 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ 1 հատ "Տօո)" (Սոնի) ապրանքանիշի 15 դյույմ անկյունագծով ն 1 հատ "ՆՇ" (Էլ Ջյ ապրանքանիշի 45 դյույմ անկյունագծով սմարթ հնարավորությամի պլազմային հեռուստացույցներ, առյուծի պատկերով 1 փայտե քանդակ-մոխրաման, եգիպտական պապիրուսի վրա արված 1 նկար, "Բայկալ 11Է- 512" տեսակի օդաճնշիչ 1 հրացան, 1 հատ "ԷԵքնօխչ" (Էլեկտրոլյուքս) ն 1 հատ այլ ապրանքանիշի էլեկտրական փաքացուցիչներ, ճամփորդական 1 պայուսակ, "Արարավ, 5 ատրղ" տեսակի 05 լիտր տարողության 2 շիշ կոնյակ ն "Բակարդի" ապրանքավեսակի 1 լիտր տարողության 1 շիշ ոու, ինչի հետնանքով Արթուր

6

Ալավերդյանին գույքը վնասելու հեր կապված դիվավորությամը պատճառվել է նան զգալի չափերի՝ 60.000 ՀՀ դրամ գույքային վնաս»

8. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի հունվարի 25-ի դատավճոի համաձայն՝ «(...) (Դ/ատարանը հաստատված է համարում, որ ամիաարանյալ Վրեժ Վաղինակի Ստեփանյանը կատարե է հանցավոր արարքներ, որոնք

նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգիքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 11 կերով ու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185 հոդվածի Էին մասով ն որակվում են որպես գողություն, որը կատարվել է խոշոր չափերով, մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ ու բնակարան ապօրինի մուտք գործելով ն ուրիշի գույքը դիտավորությամբ վնասել, որը զգալի չափերի վնաս է պատճառել:

Այսինքն, ամիաատանյալի՝ ՀՀ քրեական օրենսգիքի 177 հոդվածի 3-րդ մասի 11 կետով ու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185 հոդվածի Լին մաստվ, կատարած հանցանքները հիմնավորված են, մեղսագրվող արարքի նկատմամբ քրեական օրենքի որակումը ճիշվ, որոնցով էլ նա ենթակա է պափասիանատվության ն պաղվժի:

(-)

Տուժող Արթուն Ալավերդյանը հայցադիմում Լ ներկայացրե Վրեժ Ստեփանյանից 692000 (ութ հարյուր իննսուներկու հազար) ՀՀ դրամ բոնագանձման պահանջով, որպես հանցագործությամը պատճառված գույքային վնասի հատուցում:

(-)

Տվյալ դեպքում, դատարանը հատպրատված համարելով Վրեժ Ստեփանյանին առաջադրված մեղադրանքն ամբողջ ծավալով, գտնում է, որ տուժող Արթուր Ալաւվերդյաւնի ներկայացված քաղաքացիական հայցը ենթակա է բավարարմեւն: (թ:

9. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2021 թվականի մայիսի 19-ի որոշման համաձայն՝ «(..) Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սահմաններում վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դապտաւվճիոր, հանգում: 2 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթեր 39-44:

3 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 5-րդ, թերթեր 64.73:

7

է այն հետնության, որ Ռ.Ղազարյանի վերաքննիչ բողոքը պերք է բավարարել մասնակիորեն` դատավճիոր բեկանել ն փոփոխել, ամիաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի Էին մասով ճանաչել անմեղ ն արդարացնել հետնյալ պատճառարանությամի:

(-))

Վերաքննիչ դատարանը, սփտտգելով ասն գործ, .-փատրական

հանգամանքների բացահայտման ն քրեական օրենսգրքի կիրառման ճշտությունը, գալիս է այն հետնության, որ գործի փասվզաւկան հանգամաեւնքները բացահայտված են ճիշվ, սակայն քրեական օրենքը կիրառելիս դատարանը թույլ է տվել դարական սխալ՝ ամրաստանյալ Վ.Սփեփանյանի արարքը բացի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177- րդ հոդվածի 3րդ մասի ԼԼրդ կետից՝ հանցագործությունների համակցությամբ որակելով նան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հողածի Լին մասով:

Այսպես, առանձնավտաւն մուտքի դոան ներքին փականը տեղահան անելու միջոցով բնակարան ապօրինի մուվք գործելով կատարված գողությունը որակելով նան ՀՀ քրնական օրենսգրքի 185րդ հոդվածի Էին մաստվ, համարելով, որ Վ.Ստեփանյանը ոատրիշի գուքը վնասել է անուղղակի չկոնկրերացված դիտավորությամբ, նախաքննության մարմինը ն Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չեն առել այն հանգամանքը, որ մուտքի դոան ներքին փականը տեղահան անելու միջոցով դուոր բացելը հանդիսացել է բնաւկարան ապօրինի մուտք գործելու միջոցը կամ եղանակը, առանց որի ամբապրանյալը չէր կարող բնակարան մուտք գործել: Վերջինիս դիտավորությունը որնէ կերպ ուղղված չի եղել դոան փականը վնեասելուն, այլ դրա միջոցով նա ցանկացել է բացել դուոր ն գողություն կատարելու նպատակով ապօրինի մուտք գործել բնակարան:

Հեփնաբար, բնակարանի մուտքի դոան փականը վնասելու միջոցով այնտեղ ապօրինի մուտք գործելը ն գողություն կատարելն ընդգրկված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ԷԼրդ կետի դիսպոզիցիայում ն այն ուրիշի գույքը դիտավորությամբ վնասելու համար քրեական պատասխանաւտվություն նախատեսող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185րդ հոդվածի Լին մասով լրացուցիչ որակում չի պահանջում:

8

Դռան փականը փեղահան անելիս պատճառված վնասի փոխհատուցման պահանջ կարող է ներկայացվել քաղաքացիական դատավարության կարգով:

(-)

Այսպիսով, պաշտպան ՈՌՂազարյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերանայելով ամբաատրանյալ Վ.Ստեփանյանի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիոր, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետնությաւն, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն, դատավճիոր բեկանել ն փոփոխել, ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգիքի 185-րդ հոդվածի Լին մասով ճանաչել անմել ու արդարացնել արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառարանությամի (...)»5:

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գույքի գաղտնի հափշտակության ն ուրիշի գույքը ոչնչացնելու կամ վնասելու հանցակազմերի հարաբերակցության կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառություն ապահովելու խնդիր: Ուստի, Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի ճիշտ ձնավորման ն իրավունքի զարգացման համար:

10. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավոր են արդյո՞ք Վերաքննիչ դատարանի հետնություններն առ այն, որ ուրիշի գույքի վնասումն ընդգրկված է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177- րդ հոդվածի 3-րդ մասի 11-րդ կետով նախատեսված՝ բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողության հանցակազմի դիսպոզիցիայում, հետնաբար ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածով լրացուցիչ որակում չի պահանջում:

1. ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «Գողություն է համարվում ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակությունը»:

Նույն օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1Լ1Լրդ կետի համաձայն՝ «Գողությունը, որը կատարվել է՝ (...)

Հ Տե՛ս քրեական զործ, հատոր 6-րդ, թերթեր 40-53:

9

11) բնակարան ապօրինի մուտք գործելով,

(..)) պատժվում է ազափտազիկմեւմի` չորսից ութ փարի ժամկետով` գույքի բոնագրավմամը կամ առանց դրա»:

12. Վճռաբեկ դատարանը բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողության հատկանիշների մեկնաբանմանն անդրադարձել է Արայիկ Հակորյանի ն Արտակ Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով որոշման շրջանակներում, որտեղ, ի թիվս այլնի, վերլուծության է ենթարկել բնակարան ապօրինի մուտք գործելու եղանակների առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով հետնյալը. «(..) 1/նակարան մուվք գործելը կարող է կավարվել հանցավորի կողմից ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ տեխնիկական միջոցներով կամ տարատեսակ սարքերով, գաղվնեի կամ բացահայտ եղանակով բնակարան ներթափանցելով: Ինչ վերարերում է բնակարան մուփք գործելու ապօրինությանը ապա այն ենթադրում է, որ հանցավորը հայտնվում է ուրիշի ընակարանում առանց համապատասխան իրավական հիմքերի, բնակարանի տիրոջ կամքին հակառակ, մասնավորապես՝ առանց նրա թույլվվությունը կամ համաձայնությունը արանալու կամ նրա կամքն ընդհանրապես անտեսելով: Այսպեմ ներթափանցումը կարող է իրականացվել ինչպես գաղտնի, այնպես էլ բոնություն գործադրելով, դրա սպառնալիքով կամ խաբեության միջոցով, այն է՝ հանցավորի կողմից բնակարանի սեփականատիրոջ կամ այլ օրինական տիրապետողի բնակարան մուտք գործելու թույլվվությունը կամ համաձայնությունը, ձեռք բերելը վերջինիս մոլոլաաթյան մեջ գցելու արդյունքում (օրինակ` ներկայանում է որպես իշխանության կամ սպասարկման ծառայությաւն ներկայացուցիչ, էլեկտրաէներգիայի կամ գազի մատակարարման կազմակերպության աշխատակից, վերանորոգող-փականագործ ն այլն): Ընդ որում, բնակարան ապօրինի մուրք գործելու վերոնշյալ եղանակներն արարքի քրեաիրավական որակման վրա որեէ կերպ չեն ազդում (..)»`:

3. Ընդհանրացնելով վերոշարադրյալը Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի պայմաններում գողության՝ բնակարան ապօրինի մուտք գործելու եղանակներն "Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Արայիկ Հակոբյանի ն Արտակ Գրիգորյանի գործով 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԵԱՔԴ/0063/01/17 որոշման 10-12-րդ կետերը:

10

օրենսդրորեն կոնկրետացված չեն ն կարող են ամենատարբեր դրսնորումներն ունենալ` գաղտնի կամ բացահայտ, սպառնալիքի միջոցով կամ բռնության գործադրմամբ, խաբեությամբ, գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով ն այլն: Ընդ որում, վերոնշյալ եղանակները կարող են լինել ինչպես ոչ հանցավոր, այնպես էլ հանցավոր՝ պարունակելով այլ հանցակազմի հատկանիշներ:

Այս տեսանկյունից կարնոր է ընդգծել, որ թեն բնակարան ապօրինի մուտք գործելու եղանակները հանցակազմի որակման վրա որնէ ազդեցություն չունեն, այնուամենայնիվ, եթե մուտք գործելը դրսնորվում է հանցակազմի ինքնուրույն հատկանիշներ պարունակող արարքով, ապա կատարվածը պետք է որակվի հանցագործությունների համակցության կանոններով: Վերոնշյալ դատողության համար Վճռաբեկ դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ կոնկրետ հանցավոր եղանակը ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի դիսպոզիցիայում կամ ծանրացնող հանգամանքներում ընդգրկված չէ, դրա բաղկացուցիչ մասը չէ, ուստի դուրս է հանցակազմի շրջանակներից ն ինքնուրույն քրեաիրավական գնահատական է պահանջում (օրինակ՝ նման իրավիճակ կարող է առաջանալ նան խարդախության ն կեղծ փատրաթուղթ օգտագործելու, սպանության ն ապօրինի կերպով հրազեն կրելու կամ պահելու ն այլ հանցակազմերի պարագայում):

Հետնաբար, այս համատեքստում անդրադառնալով բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողութան ն ուրիշի գույքը ոչնչացնելու կամ վնասելու հանցակազմերի համակցման հիմնախնդրին՝ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածով նախատեսված գողության հանցակազմը՝ ընդհանրապես, ն դրա որակյալ՝ բնակարան ապօրինի մուտք գործելով տեսակը` մասնավորապես, չեն բովանդակում այնպիսի հատկանիշներ, ինչպիսիք են հանցանքն ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով կատարելը, այլ կերպ` վերոնշյալ եղանակն ընդգրկված չէ գողության հանցակազմի դիսպոզիցիայում, դրա շրջանակներից դուրս է, ուստի չի կարող դիտարկվել որպես գողության բաղկացուցիչ մաս ն կլանվել նշված հանցակազմում:

Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ եթե ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177րդ հոդվածի 3րդ մասի 11-րդ կետով

1

նախատեսված բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողությունը զուգորդվել է ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով, որն իր մեջ պարունակում է տվյալ հանցակազմի բոլոր հատկանիշները, կատարվածն անհրաժեշտ է որակել հանցագործությունների համակցության կանոններով:

14. 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) 254-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Վ. Գողությունը՝ գաղտնի հափշտակությունը պավժվում 1 (...):

2. Գողությունը, որը կավարվել Լ՝

(-)

3) տեխնիկական միջոցի, հատուկ հարմարեցված սարքավորման կամ այլ առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ կամ այ եղանակով գույքի

պաշտպանության կամ պահպանման համար նախատեսված սարքավորումը, համակարգը, կառույցը կամ այլ միջոցը ոչնչացնելով, վնասելով կամ շրջանցելով,

(-.) պատժվում է տուգանքով քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տնողությամը,, կամ ազատության սահմանափակմամի՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ` մեկից երկու ամիս ժամկեվոով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ փարի ժամկետով::

3. Գողությունը, ոչ կավարվել Լ՝

(-))

2) բնակարան ապօրինի մուտք գործելով,

(-.) պատժվում է ազատազրկմամբ` չորսից ութ տարի ժամկետով»:

ՃՇ գործող քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Ուրիշի գույքը ոչնչացնելը կամ վնասելը, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել`

պատժվում է վագանքով՝ տասնապատիկից երեսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` հարյուրից երկու հարյուր ժամ տնողությամը, կամ ազատության սահմանափակմամի՝ մեկից երեք տարի ժամկետով կամ կարճաժամկետ ազափազրկմամի՝ մեկից երկու ամիս ժամկերով կամ ազատազրկմամի առավելագույնը երեք փարի ժամկեվավ:

2. Սույն հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքը, որը՝

12

1 կատարվել է մի խումը անձանց կողմից նախնական համաձայնությամի,

2) կատարվել է հրկիզման, պայթյունի կամ հանրավվաեզ աւյլ եղանակով,

Յ) կատարվել է՝ կապված անձի կամ նրա մերձավոր ազգականի կամ մերձավորի կողմից իր պետական, քաղաքական, ծառայողական մասնագիպտեւկաուն կամ հասարակական գործունեության կամ պարտքի կատարմաւն հեվ,

4) կատարվել է ռասայական, ազգային, էթնիկ կամ սոցիալական ծագումով, կրոնով, քաղաքական կամ այլ հայացքներով կամ անձնական կսւմ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներով պայմանավորված ատելության,

անհանդուրժողականությաւն կամ թշնումանքի շարժառիթով,

5) կատարվել է խուլիգանական դրդումներով կամ

6) առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել`

պավժվում է ազատազիկմամի՝ երեքից վեց փարի ժամկեվտվ:

3. Սույն հոդվածի Լին կամ 2-րդ մասով նախատեսված արարքը, որր՝

1) կատարվել է հանցավոր կազմակերպության կողմից կամ

2) անզգուշությամբ առաջացրել է պատմական, գեղարվեարական կամ մշակութային առանձնակի արժեք ունեցող առարկայի ոչնչացում կամ վնասում՝

պավժվում է ազատազիկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով»:

14.1. ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի վերլուծությունից երնում է, որ, ի տարբերություն ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով գողության հանցակազմում (նան՝ ավազակության ն կողոպուտի դեպքում) նախատեսվել է նոր ծանրացնող հանգամանք, որն ավելի խիստ պատասխանատվություն է սահմանում գողություն, որնէ եղանակով գույքի պաշտպանության կամ պահպանման համար նախատեսված սարքավորումը, համակարգը, կառույցը կամ այլ միջոցը ոչնչացնելով, վնասելով կամ շրջանցելով կատարելու դեպքում: Մասնավորապես, օրենսդրի կողմից առավել վտանգավոր են գնահատվել գողության այն դրսնորումները, երբ հանցավորն ուրիշի գույքին տիրանալու համար որոշակի ֆիզիկական արգելք է հաղթահարում՝ ընդհուպ մինչն ոչնչացնում կամ վնասում է այդ գույքի պաշտպանության կամ պահպանման համար նախատեսված սարքավորումը, համակարգը, կառույցը կամ այլ միջոցը:

Թ

Վերոգրյալից հետնում է, որ, այսպես կոչված կոտրանքը, նախատեսվելով որպես ծանրացնող հանգամանք, ընդգրկվել է գողության հանցակազմում, դարձել դրա որակյալ տեսակի բաղկացուցիչ մասը: Այլ կերպ՝ նշված դեպքում գործ ունենք բաղկացական հանցագործության հետ, քանի որ հանցագործության եղանակը հանցակազմի ինքնուրույն հատկանիշներ պարունակող հանցավոր արարք է:

Այսպես` բաղկացական հանցագործությունների դեպքում հանցակազմի ինքնուրույն հատկանիշներ պարունակող արարքն ուղղակիորեն նկարագրված է բուն հանցագործության դիսպոզիցիայում կամ դրա որակյալ տեսակ/(ներյում, դրա բաղկացուցիչ մասն է կազմում, ուստի դրանք, իրենց ներքին միասնությամբ պայմանավորված, դիտարկվում են որպես մեկ հանցագործություն (ըաղկացական հանցագործությունների օրինակ է ավազակությունը, մարդու թրաֆիքինգը կամ շահագործումը, սեքառալ բնույթի բոնի գործողությունները ն այլն): Բացառություն են կազմում, սակայն, այն դեպքերը, երբ հանցագործության մաս կազմող հանցանքի համար օրենքով ավելի խիստ կամ հավասար պատիժ է նախատեսված, քան ամբողջ հանցագործության համար: Նման դեպքերում արարքները որակվում են առանձին՝ համակցության կանոններով, ինչն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 52րդ հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված հետնյալ իրավակարգավորումից՝ «Եթե հանցակազմի բաղկացուցիչ մաս է այլ հանցանքի կատարումը, ապա դրա համար անձե առանձին ենթարկվում է քրեական պատասխանաւվությաւն միայն այն դեպքում, երը այդ հանցագործության համար սույն օրենսգրքով հավասար կամ ավելի խիստ պատիժ է նախատեսված, քան այն հանցակազմի համար, որի բաղկացուցիչ մասն է վվյալ հանցանքը»:

15. Սույն որոշման նախորդ կետում կատարված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պարզելու համար, թե ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով կատարված գողության դեպքում արարքը պետք է որակվի ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 254-րդ ն 264րդ հոդվածների համակցությամբ, թե միայն 254-րդ հոդվածով, անհրաժեշտ է համեմատական վերլուծության ենթարկել վերոնշյալ նորմերի քրեաիրավական սանկցիաները: Մասնավորապես, եթե կատարվածն իր մեջ պարունակում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված՝ ուրիշի գույքը ոչնչացնելու

14

կամ վնասելու հանցակազմի հասարակ տեսակը, ապա այն կլանվում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3րդ կետով նախատեսված ծանրացնող հանգամանքի մեջ ն ինքնուրույն քրեաիրավական գնահատական չի պահանջում: Մինչդեռ, եթե կատարվածն իր մեջ պարունակում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ կամ 3-րդ մասով նախատեսված որնէ ծանրացնող հանգամանք, ապա հանցանքները պետք է որակվեն համակցության կանոններով, քանի որ դրանց դեպքում, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համեմատ, ավելի խիստ պատիժ է նախատեսված:

159.1. Վերոնշյալի համատեքստում Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ եթե բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողությունը զուգորդվում է ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով, որն իր մեջ պարունակում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշները, ապա կատարվածը պետք է որակվի միայն 254րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, մինչդեռ, ծանրացնող հանգամանքների առկայության դեպքում` նախատեսված ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի 2-րդ կամ 3-րդ մասերով, արարքները պետք է որակվեն հանցագործությունների համակցության կանոններով:

16. Սույն գործի փաստական հանգամանքներից հետնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել ամբաստանյալ Վ.Ստեփանյանի մեղավորությունն իրեն մեղսագրվող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետով ու նույն օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքները կատարելու մեջՀ:

Մինչդեռ, Վերաքննիչ դատարանն ընդգծել է, որ բնակարանի մուտքի դռան փականը վնասելու միջոցով այնտեղ ապօրինի մուտք գործելը ն գողություն կատարելն ընդգրկված է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-րդ կետի դիսպոզիցիայում, ն այն ուրիշի գույքը դիտավորությամբ վնասելու համար քրեական պատասխանատվություն նախատեսող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի Լին մասով լրացուցիչ որակում չի պահանջում: Արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանն Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը բեկանել ն փոփոխել է, ամբաստանյալ Վ.Ստեփանյանին ՀՀ նախկին քրեական 6 Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

5

օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի Լին մասով ճանաչել է անմեղ ու արդարացրել՝ արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ":

17. Վերոշարադրյալ փաստական հանգամանքները գնահատման ենթարկելով սույն որոշման 13-րդ կետում մեջբերված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ «Վերաքննիչ դատարանի հետնություններն առ այն, որ ուրիշի գույքի վնասումն ընդգրկված է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի ԼԼրդ կետով նախատեսված՝ բնակարան ապօրինի մուտք գործելով գողության հանցակազմի դիսպոզիցիայում, հետնաբար ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածով լրացուցիչ որակում չի պահանջում, հիմնավոր չեն:

Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ, ի տարբերություն ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով գույքի պաշտպանության կամ պահպանման համար նախատեսված սարքավորումը, համակարգը, կառույցը կամ այլ միջոցը ոչնչացնելով կամ վնասելով կատարված գողությունը, նախատեսվելով որպես ծանրացնող հանգամանք, արդեն իսկ ընդգրկվել է գողության հանցակազմում ն դարձել դրա որակյալ տեսակի բաղկացուցիչ մասը:

18. ՀԸ նախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն` «Վ. Ուրիշի գույքը դիվավորությամբ ոչնչացնելը կամ վնասելը, որը զգալի չափերի վնաս է պատճառել՝

պատժվում է վասգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկից հարյուրապավիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրիկմամի՝ առավելագույնը երկու փարի ժամկեվով

(:-.)»:

ՃՇՇ նախկին քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաճայն՝ «Սույն գլխում զգալի չափ է համարվում հանցագործության պահին Հայաստանի Հանրապետությունում, սահմանված նվազագույն աշխատավարձի

երեսնապատիկից հինգհարյուրապավիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը) (...)»:

7 Տե'ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

16

ՀԸ գործող քրեական օրենսգրքի 264րդ հոդվածի Լին մասը

պատասխանատվություն է սահմանում ուրիշի գույքը ոչնչացնելու կամ վնասելու համար, որը խոշոր չափերի գույքային վնաս է պատճառել, իսկ նույն օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 17-րդ կետի համաձայն՝ պատճառված գույքային վնասի խոշոր չափ է համարվում 500.000 ՀՀ դրամից մինչն 5 միլիոն ՀՀ դրամը:

19. Մեջբերված իրավակարգավորումներից հետնում է, որ ի տարբերություն ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի Լին մասի, որի պարտադիր հատկանիշ է զգալի չափերի (30.000 ՀՀ դրամից 500.000 ՀՀ դրամը չգերազանցող գումարը) վնասի պատճառումը, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 264-րդ հոդվածի Լին մասի օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ է խոշոր չափերի (500.000 ՀՀ դրամից 5 միլիոն ՀՀ դրամը չգերազանցող գումարը) գույքային վնասի պատճառումը: Միննույն ժամանակ, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի իմաստով սարքավորումը, համակարգը, կառույցը կամ այլ միջոցը ոչնչացնելով կամ վնասելով կատարված գողության պարագայում, օրենսդիրը պատճառած գույքային վնասի նվազագույն չափ չի սահմանել:

20. Սույն գործի փաստական հանգամանքներից բխում է, որ Վ.Ստեփանյանին մեղսագրվել է գողության ընթացքում տուժողի գույքին 60.000 ՀՀ դրամի չափով վնասի պատճառում:

2. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական տվյալը գնահատման

ենթարկելով սույն որոշման 18-19-րդ կետերում մեջբերված իրավական նորմերի ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումները լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ տուժողի գույքին 60.000 ՀՀ դրամի չափով վնաս պատճառելու արարքը շարունակում է մնալ հանցավոր ն համապատասխանում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին: Սակայն, նշված հոդվածի ն ՀՇ սախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիաների համեմատական "՞Նույնպիսի մոտեցում օրենսդիրը որդեգրել է նան, օրինակ, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 452-րդ հոդվածի 2-րդ մասում՝ որպես «Պաշտոնավար անձի օրինական ծառայողական կամ քաղաքական գործունեությանը միջամրելու» հանցակազմի ծանրացնող հանգամանք նախատեսելով «գույքը ոչնչացնելու կամ վնասելու» հատկանիշը:

17

վերլուծությունը» վկայում է այն մասին, որ նոր օրենքն այդ արարքի համար առավել խիստ պատիժ է նախատեսում, հետնաբար, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի Լին մասի ուժով, համաձայն որի` «Առարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խարացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենսդրությաւմը նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չունի», այն չի կարող հետադարձ ուժ ունենալ": Հետնաբար, ամբաստանյալ Վ.Ստեփանյանին մեղսագրված արարքները ենթակա են որակման հանցանքների համակցությամբ՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177- րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1Լրդ կետով ն 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

22. Վերոնշյալի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում քննարկել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1ին մասով ամբաստանյալ Վ.Ստեփանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքի առկայության հարցը:

Մասնավորապես, 1998 հուլիսի Լին ընդունված ՀՀ քրեական

դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 35-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել ն քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա Լ կարճման, եթն՝

(-))

6) անցել են վաղեմության ժեաւմկետները (...)»:

Նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` «Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաարանյալի նկատմամը քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը»:

ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություննենՂ են համարվում դիտավորությամը կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված 4 Տե՛ս սույն որոշման 14-րդ ն 18-րդ կետերը:

6 Տե՛ս, ոոմոնչ ոամռոմչ, Վճոաբեկ դատարանի՝ Նորայր Հովհաննիսյանի գործով 2022 թվականի հոկտեմբերի 7-ի թիվ ԵԴ/0721/01/20 որոշման 19-րդ կետը:

18

առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու վարի ժամկետով ազավզազրկումի (.)»:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Վ. Անձն ազատվում է քրեական պատասխաւնապտվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետնյալ ժամկետները.

1) երկու փարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. (...):

2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչն դավաւվճոի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: (...)»":

ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը դիտավորյալ հանցագործություն է, որի համար նախատեսված ազատազրկման ձնով պատժի ժամկետը չի գերազանցում երկու տարին, ուստի այն դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին: Հետնաբար, նշված հոդվածով սահմանված հանցավոր արարքը կատարած անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահն անցել է երկու տարի:

23. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետնում է, որ օրենսդիրը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը ն քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք՝ սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել ն քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները:

24. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ ամբաստանյալ Վ.Ստեփանյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1ին մասով » Անձի վիճակը վատթարացնող օրենքին հետադարձ ուժ չտալու օրենսդրական պահանջի համաձայն՝ ամբաստանյալ Վ.Ստեփանյանի նկատմամբ կիրառելի է հանցավոր արարքը կատարելու պահին գործող՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հետնանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավական կարգավորումը:

19

մեղսագրվող արարքն ավարտվել է առավելագույնը 2020 թվականի մարտի 3-ին» ն 2022 թվականի մարտի 5-ի դրությամբ վերջինիս նկատմամբ առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ:

25. Նախորդ կետում մեջբերված ն վերլուծված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 122-23րդ կետերում շարադրված իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վ.Ստեփանյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի հիման վրա պետք է դադարեցնել՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:

26. Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1Լին մասով առաջադրված մեղադրանքում Վ.Ստեփանյանին արդարացնելով, թույլ է տվել նյութական իրավունքի խախտում, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի համաճայն՝ հիմք է ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար: Միննույն ժամանակ, հաշվի առնելով, որ Վ.Ստեփանյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1-ին մասով անցել է քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը, ուստի անհրաժեշտ է վճռաբեկ բողոքը բավարարել մասնակիորեն` ամբաստանյալ Վ.Ստեփանյանի վերաբերյալ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի Լին մասով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի հունվարի 25-ի դատավճիոր ն Վերաքննիչ դատարանի՝ 2021 թվականի մայիսի 19-ի որոշումը բեկանել ն փոփոխել` ամբաստանյալ Վ.Ստեփանյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի Լին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել`՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:

Հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 163-րդ հոդվածի պահանջն առ այն, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը ռ Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

20

լուծվում է դատավճռով, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանների դատական ակտերը պետք է փոփոխել նան քաղաքացիական հայցի մասով. տուժող Ա.Ալավերդյանի կողմից ներկայացված ն ամբողջությամբ բավարարված քաղաքացիական հայցի գումարից պետք է հանել գույքը վնասելու հետ կապված 60.000 (վաթսուն հազար) ՀՀ դրամ գումարը՝ այդ մասով քաղաքացիական հայցը թողնելով առանց քննության: Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն, քրեական դատավարությունում հարուցված քաղաքացիական հայցը, որը դատարանի կողմից թողնվել է առանց քննության, կարող է հետագայում հարուցվել քաղաքացիական դատավարության կարգով":

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ, 17-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 39-րդ, 43-րդ, 361-րդ, 367-րդ, 415.-րդ, 418.-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

1 Վճռաբեկ բողոքը բավարարել մասնակիորեն: Ամբաստանյալ Վրեժ Վաղինակի Ստեփանյանի վերաբերյալ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի Լին մասով ն քաղաքացիական հայցի մասով Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի` 2021 թվականի հունվարի 25-ի դատավճիռը ն ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2021 թվականի մայիսի 19-ի որոշումը բեկանել ն փոփոխել:

2. Ամբաստանյալ Վրեժ Վաղինակի Ստեփանյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 185-րդ հոդվածի 1ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել քրեական ապատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:

5 Տե՛ս նան Վճռաբեկ դատարանի՝ Ռուստամ Սահակյանի գործով 2023 թվականի հունիսի 16-ի թիվ ԵԴ/0864/01/20 որոշման 16-րդ կետը:

21

Յ. Ամբաստանյալ Վրեժ Վաղինակի Ստեփանյանին թողնել կրելու 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1ԼԼրդ կետով նշանակված՝ 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը՝ առանց գույքի բռնագրավման:

Ամբաստանյալ Վրեժ Վաղինակի Ստեփանյանից հօգուտ տուժող Արթուր Ալավերդյանի բռնագանձել 832.000 (ութ հարյուր երեսուներկու հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի հատուցում: Գույքը վնասելու հետ կապված 60.000 (վաթսուն հազար)լ3ՀՇՀՀ դրամի չափով քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության:

4. Ստորադաս դատարանների դատական ակտերը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:

5. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայա