Քաղաքացիական իրավունք — 05.09.2025

' ԲՆ Վ 16/28.09.2023

ՆՈՍԻՆ ՀՅ)

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Մ.Մարտիրոսյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Ղուկասյան

5 սեպտեմբերի 2025 թվական ք.Երնան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

` գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով անը

վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 25-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ ԱՊողոսյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

Լ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ` նան Առաջին ատյանի դատարան) 2023 թվականի սեպտեմբերի 28-ի որոշմամբ բավարարվել է ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալի միջնորդությունն ու թույլատրվել երկու ամիս ժամկետով էաարաութ ու: Աաաա: նկատմամբ իրականացնել «թվային, այդ թվում` հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում:

2. ՞ ..-ոռ ներկայացուցչի հատուկ վերանայման վերաքննիչ

բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նան Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի հուլիսի 25-ին որոշում է կայացրել բողոքը բավարարելու, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 28-ի որոշումը բեկանելու ն առո նկատմամբ «թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվություն ստանալու վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալի միջնորդությունը մերժելու մասին:

3. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Պողոսյանը բերել է հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 7-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ու սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.

4. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ` ստորադաս դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա, ն միաժամանակ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման անհրաժեշտություն:

Այսպես, ըստ բողոքի հեղինակի` մասնավոր կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքին միջամտող միջոցառումների նկատմամբ դատական

3

վերահսկողությունը պետք է հիմնվի այն տրամաբանության վրա, որ քրեական վարույթի շրջանակներից դուրս օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվություն ստանալու միջնորդությունը ն նախաձեռնված քրեական վարույթի շրջանակներում համաբնույթ միջնորդությունը լուծելիս, այն չափանիշները, որոնց գնահատմամբ կարելի է պարզել անձի սահմանադրական իրավունքի սահմանափակման անհրաժեշտությունն ու համաչափությունը, նույն բովանդակությունը չեն կարող ունենալ: Մինչդեռ, վիճարկվող դատական ակտով միջամտության անհրաժեշտությունը ն համաչափությունը գնահատելիս նմանատիպ տարբերակում չի դրվել:

Տվյալ դեպքում նախաձեռնողը ներկայացրած միջնորդությամբ փաստարկել է, որ առկա է աան կողմից լատենտային, ծանը ենթադրյալ հանցանքի՝ իրացնելունպատակով թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության մեջ ներգրավված լինելու մասին օպերատիվ տեղեկատվություն: Միաժամանակ, նույն միջնորդությամբ արձանագրվել է, որ օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմնի վրա դրված խնդիրների իրականացման համար ձեռնարկվել են մասնավոր ն ընտանեկան կյանքի ոլորտ նվազ միջամտող միջոցառումներ, որոնք եղել են անարդյունք, ինչն էլ առաջացրել է միջնորդվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումն իրականացնելու անհրաժեշտությունը՝ նպատակ հետապնդելով բացահայտելու ենթադրյալ ծանր հանցագործության կատարումը, ինչպես նան՝ կանխելու ենթադրյալ հանցավոր գործունեության շարունակումը: Վերը նշվածի հաշվառմամբ բողոքաբերը փաստարկել է, որ ներկայացված միջնորդությամբ հիմնավորվում լննըը ււադրական իրավունքի սահմանափակման

անհրաժեշտությունն ու համաչափությունը: Արդյունքում, բողոք բերած անձը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, թույլատրելով երկու ամիս ժամկետով ասաց Ո". իրականացնել միջնորդվող .օպերատիվ-

հետախուզական միջոցառումը, կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ:

5. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 25-ի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ:

4

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

6. «Թվային, այդ թվում հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվություն ստանալու միջնորդություն հարուցելու մասին որոշման համաձայն` «(.) (Սյտացվղ են օպերատիվ տեղեկություններ հետնյալի մասին.

ղրա... ւ ուբր տեսակի

թմրամիջոցներ ն զբաղվում դրանց իրացմամբ:

Նկարագրված ենթադրյալ հանցագործությունը կանխելու ն բացահայտելու նպատակով... 05052023». կազմված թիվ

76/23 նախնական օպերատիվ արուգման գործով:

` ()/Խրականացվել են «օպերատիվ հարցում», «օպերատիվ տեղեկությունների ձեռքբերում» ն «արտաքին դիտում» օպերատիվ-հերախուզական միջոցառումներ, սակայն ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում հնարավոր չի եղել ձեռք բերել ենթադրյալ հանցագործության բացահայտման համար անհրաժեշտ

փեղեկապվությունը:

Միաժամանակ ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, ո ան... `-"-

Ր" ոջջային հեռախոսահամարը ն իր առերնույթ: ապօրինի գործունեությունը ծավալում է նշված բջջային հեռախոսահամարվով:

Նկատի ունենալով որ (.) ներկայացված նյութերը պարունակում են տեղեկություններ աաա.» չոմո՝ ՀՀ

քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման ն այդ հանցավոր գործունեությունը վերջինիս կողմից շարունակելու հավանականության մասին, միննույն ժամանակ, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում հնարավոր չի այել ձեռք բերել ենթադրյալ հանցագործության բացահայտման ն հանցավոր գործունեության շարունակումը կանխելու համար անհրաժեշտ փալեկապտվությունը,, իսկ այլ եղանակով ողջամտորեն հնարավոր չէ այդ տեղեկատվության ձեռքբերումը, ն գտնելով, որ ենթադրյալ հանցանք կատարած անձին հանցանքի կատարման

8

պահին կամ դրանից անմիջապես հետո բացահայտելու, ինչպես նան նրա կողմից հանցավոր գործունեության շարունակումը հայտնաբերելու ն կանխելու նպատակով անհրաժեշտ է վերջինիս նկատմամբ երկու ամիս ժամկետով իրականացնել «թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ- հերախուզական միջոցառումը (..)»:

61 Հիշյալ միջնորդությանը կցված՝ «օպերատիվ հարցում», «օպերատիվ տեղեկությունների ձեռքբերում» ն «արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքների մասին» վերտառությամբ արձանագրության համաձայն` «(.) Իրականացված «օպերատիվ տեղեկությունների ձեռքբերում» օպերատիվ-հնարախուզական միջոցառման արդյունքում պարզվել է, որ Աոա ու: օգտագործում է "Հ-Ի" ըջջային հեռախոսահամարը ն

իր ատռերնոյթ ապօրինի գործունեություն, ծավալում է նշված բջջային հեռախոսահամարով:

«Օպերատիվ հարցում», «օպերատիվ տեղեկությունների ձեռքբերում» ն «արփաքին դիտում» օպերատիվ-հերախուզական միջոցառումների իրականացման արդյունքում հնարավոր չի ալել ձեռք բերել ենթադրյալ հանցազործության բացահայտման համար անհրաժեշտ տեղեկատվություն, որպիսի պայմաններում այլ եղանակով օպերատիվ-հեղախուզական միջոցառումն անցկացնող մարմնի կողմից «Օպերատիվ-հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքով իր վրա դրված խնդիրների իրականացման համար անհրաժեշվ տեղեկատվության ձեռքբերումը ողջամտորեն անհնարին է»:

7. «Թվային, այդ թվում` հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում`՝ Օ։Օ`կարգադրողղ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի համաձայն՝ «(...) (Միջնորդությունը ն ներկայացված նյութերն իրենց համակցությամբ բավարար հիմք են տալիս հանգելու հետնությաւն, որ «Թվային, այդ թվում հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ-հերախուզական միջոցառման իրականացմեւն արդյունքոմ կարող են արացվել միջնորդության մեջ նշված տեղեկատվությունը հիմնավորող տվյալներ, ւՏե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթ 2-4:

2 Տե'ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթ 10:

6

ինչը կնպաատրի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված ենթադրյալ ծանք հանցագործության բացահայտմանը, օպերատիվ-

հետախուզական միջոցառումն իրականացնող մարմնի կողմից «Օպերատիվ- հետախուզական գործունեության մասին» ՀՀ օրենքով իր վրա դրված խնդիրների իրականացման համար անհրաժեշտ փեղեկավվության ձեռքբերումն այլ եղանակով ողջամտորեն անհնարին է:

Բացի այդ, (...) առկա է ենթադրյալ ծանր հանցանք կատարելու մասին վկայող ենթադրյալ փաարեր, ուարի անձի իրավունքներին ու ազատություններին միջամտությունն իրավաչափ է:

Այսպիսով (..) «Թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ-հերախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլվվություն սվւանալու մասին (...) միջնորդությունը հիմնավոր է, ուստի այն պետք է բավարարել (..)»:

8. Վերաքննիչ դատարանը, վկայակոչելով նան Ռուբեն Խլղաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումը, մերժել է օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվություն ստանալու միջնորդությունը` արձանագրելով հետնյալը. «(.) /Մյիջնորդության քննության ընթացքում Առաջին ատյանի դատարանին չեն ներկայացվել «Թվային, այդ թվում` հեռախոսային հաղորդակցությունների վերահսկում» օպերատիվ- հետախուզական միջոցառման իրականացման անհրաժեշտությունը հիմնավորող նյութեր, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից Եվ ասաց ր, ա թվում հեռախոսային

հաղորդակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման հրականացման թույլտվության տրամադրումն իրավաչափ չէ:

Անդրադառնալով ՀՀ ՆԳՆ ոստիկանության ԲՈԳՎ ԹԱՇԴՊՎ 3-րդ բաժնի աշխատակցի կողմից ներկայացված զեկուցագրին այն մասին, որ օպերատիվ տեղեկություն է ստացվել, որ Արարա տարիա ձեռք է բերում ն իրացնում տարբեր փեսակի թմիամիջոցներ` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ 3 Տե'ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 12-14։

7

միայն օպերատիվ տեղեկությունը բավարար չէ հիմնավորված մար

ն. 1 նկատմամը «Թվային, այդ թվում՝ հեռախոսային

հաղորդակցությունների վերահակում» օպերատիվ-հերախուզական միջոցառում իրականացնելու անհրաժեշվաաթյունը, իսկ Առաջին ատյանի դատարան չեն ներկայացվել այլ փաստական վվյալներ, որոնց հետ համակցությամի հնարավոր կլիներ գնահատելու օպերատիվ տեղեկության հավաստիությունը:

Իսկ ինչ վերաբերում է միջնորդությանը կից ներկայացված ն դատական նիաւրի ընթացքում Դատախազի կողմից վկայակոչված՝ ՀՀ ՆԳՆ ոարիկանության ՔՈԳՎ ԹԱՇԴՊՎ պել, ոարիկանության գնդապեվտ Տիգրան Սահակյանի կողմից կազմված՝ «օպերատիվ հարցում», «օպերատիվ տեղեկությունների ձեռքբերում» «արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյսնքների մասին» արձանագրությանը, որի, համաձայն` ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում հնարավոր չի եղել ձեռք բերել ենթադրյալ հանցագործության բացահայտման համար անհրաժեշվ:, տեղեկատվությունը, ապա այս պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանը փաայսնմ է, որ նշված արձանագրությունը հաստատումն է այն մասին, որ տվյալ դեպքում անգամ մի շարք օպերատիվ-հերախուզական միջոցառումներ իրականացնվլու արդյունքում նս որեէ փասրական տվյալ ձեռք չի բերվել` որի հետ համակցությամբ հնարավոր կլիներ գնահատե վերոնշյալ զեկուցագրի հավաստխությունը: Այլ կերպ, միայն օպերատիվ աղբյուրից արացված տեղեկատվությունը, որը փասպացի արտացոլվել է միայն միջնորդությանը կից ներկայացված զեկուցագրում, ինքնին բավարար չէ հաղթահարված համարելու այն նվազագույն շեմի, որն անհրաժեշտ է անձի սահմանադրական ն կոնվենցիոնալ իրավունքի սահմանափակման ն դրա նկատմամբ միջամտություն իրականացնելու համար: Բացի այդ պետք է փաստե, որ Վերաքննիչ դատարանին նույնպես, դատական նիարի ընթացքում այդպես էլ չներկայացվեցին մրն

նկատմամիԻ «Թվային, այդ թվում` հեռախոսային հաղորդակցությունների վերահսկում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելու անհրաժեշտությունը հիմնավորող նյութեր»":

«Տե'ս վարույթի նյութեր, հատոր 2, թերթեր 65-81:

| Ց

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

9. Սույն վարույթով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավորվա՛ծ է արդյոջ անը: ււււմամբ «թվային, այդ թվում հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ- հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվություն ստանալու միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունը:

10. Վճռաբեկ դատարանը, բացահայտելով քրեական վարույթի շրջանակներից դուրս օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման անցկացման անհրաժեշտությունը ն համաչափությունը հիմնավորելու պահանջի բովանդակությունը, Վազգեն Ոսկանյանի գործով որոշման շրջանակներում արձանագրել է, որ օպերատիվ աղբյուրից ստացված` որոշակի իրադարձությունների կամ անձանց վերաբերելի տեղեկությունը քրեական վարույթի շրջանակներից դուրս դառնում է օպերատիվ- հետախուզական մարմիննեի ուսումնասիրոթան առակա, ն այդ

տեղեկատվության հավաստիության ստուգման անհրաժեշտությունն է առաջացնում որոշակի օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու՝ օպերատիվ հետախուզական մարմնի միտումը:

Միաժամանակ, հարկ է նկատել, որ նախաձեռնված քրեական վարույթի պայմաններում քննիչը ստանում է ենթադրյալ հանցանքին վերաբերող հանգամանքները պարզելու բավականին լայն գործիքակազմ, որը դրսնորվում է տարաբնույթ վարութային գործողությունների կատարմամբ ն դատավարական ակտերի ընդունմամբ, որոնց -արդյունավետության երաշխիքներն այն դատավարական կարգավորումներն ու ընթացակարգերն են, որոնք մի դեպքում՝ սահմանում են վարութային պարտականություններ, իսկ մյուս դեպքում՝ կոջված են ապահովելու այդ պարտականությունների կատարումը: Այսինքն,

քրեադատավարական ընթացակարգն էապես բարձրացնում է նախաքննական մարմնի տեղեկացվածության աստիճանը, նախատեսում վերապահված խնդիրներն ավելի արդյունավետ իրականացնելու հնարավորություն, որպիսին, օպերատիվ- հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմինը չունի, ն ըստ էության չի էլ կարող ունենալ, ինչով էլ պայմանավորված, ի տարբերություն գաղտնի քննչական գործողությունների, օպերատիվ-հետախուզական գործունեությունն իրականացվում

ց

է սակավ տեղեկատվության առկայության պայմաններում: Ողջ վերոգրյալը բավարար է արձանագրելու, որ թեն երկու դեպքում էլ դատական վերահսկողությունը միտված է միննույն նպատակին՝ անձի հիմնարար իրավունքի կամայական սահմանափակումը կանխելուն, սակայն, քրեական վարույթի շրջանակներից դուրս օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվություն ստանալու միջնորդությունը լուծելիս, այն չափանիշները, որոնց գնահատմամբ կարելի է պարզել անձի սահմանադրական իրավունքի սահմանափակման անհրաժեշտությունն ու համաչափությունը, նույն բովանդակությունը չեն կարող ունենալ. տվյալ դեպքում միջնորդությունն Օ հիմնավորող փաստական հանգամանքները որակական հատկանիշների առումով կարող են նվազ լինել: Նշվածը վկայում է նան այն մասին, որ քրեական վարույթի շրջանակներից դուրս օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն ստանալու միջնորդությունը լուծելիս օպերատիվ տեղեկությունների օգտագործումը կարող է անխուսափելի լինել, որոնց բավարարության աստիճանը պետք է յուրաքանչյուր անգամ դատարանը գնահատի:

Ուստի, դատական վերահսկողության տիրույթում գտնվող օպերատիվ- հետախուզական միջոցառման իրականացման թույլտվություն ստանալու միջնորդության հիմնավորվածությունը հաստատող փաստակազմում առկա օպերատիվ տեղեկատվության հավաստիությունը հաստատող այ փաստական տվյալներ ներկայացնելու պահանջը համահունչ չէ օպերատիվ-հետախուզական գործունեության բնույթին ու նպատակային նշանակությանը, քանզի հենց այդ տեղեկատվության ստուգման՝ Օհամա՝ է հայցվում անձնական կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքին միջամտությունը՝ պայմանով, որ այլ եղանակով անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքբերումն անհնարին է»:

Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, հարկ է կրկնել, որ մասնավոր ն ընտանեկան կյանքի ոլորտ միջամտության ավելի բարձր աստիճան ունեցող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումն իրականացնելու միջնորդության մեջ իրավասու մարմինը պետք է հիմնավորի, թե ո՛րն է միջնորդվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառման իրականացման նպատակը, որ փաստական տվյալների պայմաններում է 5 Տե՛ս, Վճռաբեկ դատարանի` Վազգեն Ոսկանյանի գործով 2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՕՀՄ-56/12.10.2023 որոշումը:

10

անհրաժեշտ դարձել այդ միջոցառման իրականացումն ու հնարավոր ի՞նչ հանգամանքների պարզման ակնկալիք է հետապնդում իրավասու մարմինը: Միայն լեգիտիմ նպատակի առկայության պարագայում է, որ դատարանը կարող է պատշաճ գնահատման ենթարկել խնդրո առարկա միջամտության համաչափությունն այդ նպատակին:

1. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- օպերատիվ գործունեություն իրականացնող մարմնում օպերատիվ տեղեկություն է ստացվել, որ արը ուսը ներգրավված է

թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության մեջ՛, որի կապակցությամբ ՀՀ ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության քրեական ոստիկանության գլխավոր վարչության համապատասխան ստորաբաժանումում կազմվել է թիվ 76/23 նախնական օպերատիվ ստուգման գործըճ,

- ենթադրյալ այդ հանցավոր արարքի բացահայտման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքբերման նպատակով իրականացվել են «օպերատիվ հարցում», «օպերատիվ տեղեկությունների ձեռքբերում» ու «արտաքին դիտում» օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ, որոնց արդյունքում կազմվել է համալիր արձանագրություն, ըստ որի՝ օպերատիվ գործունեություն իրականացնող մարմնի վրա դրված խնդիրների իրականացման համար անհրաժեշտ

տեղեկատվություն հնարավոր չի եղել ձեռք բերել: Միաժամանակ, պարզվել է, որ ենթադրյալ հիշյալ գործունեությունը բազարում իրականացնում է հեռախոսակապի միջոցով",

- ՇԸ ոստիկանության պետի տեղակալը, հաշվի առնելով Հաա:

կողմից ենթադրաբար ծանր հանցագործության կատարման ու հանցավոր այդ գործունեությունը շարունակելու հավանականության մասին տեղեկատվությունը, ն միաժամանակ նկատի ունենալով, որ ձեռնարկված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումները եղել են անարդյունք, իսկ այ եղանակով անհրաժեշտ 6 Տե՛ս, ոամոհջ ուսնոոճւ, Վճռաբեկ դատարանի` Կարեն Ալավերդյանի գործով 2021 թվականի հոկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԴ-11 որոշումը:

7 Տե'ս սույն որոշման 6-րդ կետը:

Ց Տե'ս սույն որոշման 6.1-րդ կետը:

5 Տե՛ս սույն որոշման 6.1-րդ կետը:

ո

տեղեկատվության ձեռքբերումը ողջամտորեն անհնարին է՝ գտել է, որ ենթադրյալ հանցավոր գործունեության շարունակումը հայտնաբերելու, կանխելու ու ենթադրաբար հանցանք կատարած անձին արարքի կատարման պահին կամ դրանից անմիջապես հետո բացահայտելու համար անհրաժեշտ է իրականացնել «թվային, այդ թվում` հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ- հետախուզական միջոցառում, ու միջնորդությամբ դիմել է Առաջին ատյանի դատարան",

- Առաջին ատյանի դատարանը 2023 թվականի սեպտեմբերի 28-ին որոշում է կայացրել միջնորդություն բավարարելու ու երկու ամիս ժամկետով պսաանը ւե. մջստրդվղ օպերատիվհետախուզական

միջոցառման կատարումը թույլատրելու մասինշ,

- նշված որոշման դեմ ներկայացված բողոքի քննության արդյունքում, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ տվյալ դեպքում հայցվող միջամտության անհրաժեշտությունը հիմնավորելու համար ներկայացված փաստական տվյալը, այն է օպերատիվ աղբյուրից ստացված տեղեկատվություն, միջնորդության հիմնավորվածություը հաստատող բավարար փաստակազմ չէ. այդ

տեղեկատվության հավաստիություն, :-գնահատելու համար այլ փաստական տվյալներ չեն ներկայացվել: Ավելին, միջնորդվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառմանը նախորդած միջոցառումների արդյունքում նս որնէ փաստական տվյալ ձեռք չի բերվել, որի հետ համակցությամբ հնարավոր կլիներ գնահատել օպերատիվ աղբյուրից ստացված տեղեկատվության հավաստիությունը»:

12, Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 10-րդ կետում շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել հետնյալը. նախ՝ մասնավոր ու ընտանեկան կյանքի իրավունքին միջամտությունը հայցվել է քրեական վարույթի շրջանակներից դուրս, նախաձեռնողն իր տրամադրության տակ է ունեցել ասար: լատենտայնություն ունեցող ծանր հանցանքի ենթադրյալ

6 Տե'ս սույն որոշման 1-ին ն 6-րդ կետերը:

ո Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

ռ Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

2

կատարմանն առնչության հիմք տվող տեղեկատվություն, այդ թվում` ենթադրյալ գործունեության որոշ հանգամանքների մասին փաստական տվյալներ, երկրորդը՝ մասնավոր ն ընտանեկան կյանքի ոլորտ նվազ միջամտող միջոցառումների արդյունքում հնարավոր չի եղել ձեռք բերել օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմնի վրա դրված խնդիրների իրականացման համար անհրաժեշտ տեղեկատվություն, ու երրորդը` օպերատիվ-հետախուզական գործունեություն իրականացնող մարմնի ղեկավարը, գտնելով, որ այլ եղանակով անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքբերումն անհնարին է, Առաջին ատյանի դատարանին միջնորդել է թույլատրել իրականացնելու հիմնարար այս իրավունքին միջամտության ավելի բարձր աստիճան ունեցող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում:

Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում գործիքակազմի սակավությունը, ն միաժամանակ այլ եղանակով ստացված օպերատիվ տեղեկության կապակցությամբ անհրաժեշտ տեղեկատվության ձեռքբերման անհնարինություն է առաջացրել 210 ԱԱՆ | նկատմամբ միջնորդվող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների իրականացման անհրաժեշտությունը: Ստացվում է, որ Արամե հիմնարար իրավունքին միջամտության ավելի բարձր աստիճան ունեցող օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու թույլտվություն հայցելը հենց ճեռքբերված օպերատիվ տեղեկատվության հավաստիության ստուգման ճգտումն է, որպիսի պայմաններում այդ տեղեկատվության հավաստիությունը ստուգելու համար այլ փաստական տվյալներ ներկայացնելու Վերաքննիչ դատարանի պահանջը, սույն վարույթով, համահունչ չէ օպերատիվ-հետախուզական գործունեության բնույթին ու նպատակային նշանակությանը:

121 Անդրադարձ կատարելով Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտի հիմքում դրված՝ Ռուրեն Խլղաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշմանը, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում կրկնել, որ տվյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի եզրահանգումը

13

պայմանավորված է եղել կոնկրետ վարույթի շրջանակներում ներկայացված միջնորդության հիմնավորվածության տեսանկյունից:

Տվյալ դեպքում, ուսումնասիրության ն գնահատման ենթարկելով վարույթում առկա նյութերը, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը եկել է ճիշտ եզրահանգման առ այն, որ ներկայացված միջնորդությամբ իրավասու մարմինը հիմնավորել է, թե որն է եղել միջնորդվող օպերատիվ- հետախուզական միջոցառումների իրականացման նպատակը, որ փաստական տվյալների պայմաններում է անհրաժեշտ դարձել| յլ այդ միջոցառումների իրականացումն ու հնարավոր ինչ հանգամանքների պարզման ակնկալիք է ունեցել:

Այսպիսով, վերն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ, Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ Արոն ին: նկատմամբ «թվային, այդ թվում հեռախոսային հաղորդակցության վերահսկում» օպերատիվ- հետախուզական միջոցառում իրականացնելու թույլտվություն ստանալու միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունը հիմնավորված չէ:

3. Ելնելով վերոգրյալից, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, սույն վարույթով դատական ակա կայացնելիս, թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 293-րդ հոդվածի խախտում, որն իր բնույթով էական է, քանի որ ազդել է վարույթի ելքի վրա, ինչպես նան հանգեցրել է վարույթի հանրայնության սկզբունքի խախտման, ինչը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ ն 362-րդ հոդվածների համաձայն, հիմք է Վերաքննիչ դատարանի որոշումը բեկանելու համար: Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ՀՀ ոստիկանության պետի տեղակալի միջնորդությունը բավարարելու վերաբերյալ որոշումը կայացնելիս, թույլ չի տվել վարույթի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուստի անհրաժեշտ է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 28-ի որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ:

5 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Վազգեն Ոսկանյանի գործով հիշյալ որոշման 14-րդ կետը:

14

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ ն 17-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3Լրդ, 33-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281-րդ, 352-րդ, 359-րդ, 361-363-րդ ն 400-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Աաաա ւ ՀՀ վերաքննիչ քրեական

դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 25-ի որոշումը բեկանել ն օրինական ուժի մեջ թողնել Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 28-ի որոշումը:

Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

ՀԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

ա Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ