Մկրտումյան — ԱՎԴ4/0020/01/20

Թ. «5 ԱՎԴ4/0020/01/20

ԱԻՆ

ՆՈՑ «ԱՏ

ՆԱՆԻ 2ՐՏն

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում

Նախագահող դատավոր՝ Ռ.Բարսեղյան

Դատավորներ՝ Ա.Ազարյան

Լ.Աբգարյան

2023 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ք.Երնանում

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ նան Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ամբաստանյալ Սերգո Արամի Մկրտումյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 1Լի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Աֆանդյանի վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. ՀՀ քննչական կոմիտեի Վայոց ձորի մարզային քննչական վարչությունում 2020 թվականի մայիսի 10-ին հարուցվել է թիվ 37101020 քրեական գործը՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ` ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով:

Նախաքննության մարմնի՝ 2020 թվականի մայիսի 10ի որոշմամբ Սերգո Մկրտումյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը:

Նախաքննության մարմնի 2020 թվականի մայիսի 15ի որոշմամբ

Ս.Մկրտումյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

Նախաքննության մարմնի՝ 2020 թվականի օգոստոսի 5-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ս.Մկրտումյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել ն նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:

2020 թվականի օգոստոսի 18ին քրեական գործը մեղադրական

եզրակացությամբ ուղարկվել է Արարատի ն Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նան Առաջին ատյանի դատարան):

2. Առաջին ատյանի դատարանը, կիրառելով դատական քննության

արագացված կարգ, 2021 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճռով Սերգո Մկրտումյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, ն նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով՝ 1 (մեկ) տարի ժամկետով:

3. Ամբաստանյալ Ս.Մկրտումյանի պաշտպան Ա.Հայրապետյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նան Վերաքննիչ դատարան), 2022 թվականի մարտի 1Լի որոշմամբ բողոքը բավարարել է, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի ապրիլի 21-ի դատավճիռը պատժի մասով բեկանել ն փոփոխել է, Ս.Մկրտումյանի նկատմամբ ՀՀ

3

քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նշանակված՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա, պայմանականորեն չի կիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով: Ս.Մկրտումանի վարքի վերահսկողությոնը դրվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության

համապատասխան ստորաբաժանման վրա:

Դատավճիռը մնացած մասով թողնվել է անփոփոխ:

4. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 1-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Աֆանդյանը, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2022 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ: Վճռաբեկ դատարանի՝ 2022 թվականի սեպտեմբերի 26-ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

5. Բողոքաբերը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը, բեկանելով ն փոփոխելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, թույլ է տվել նյութական ն դատավարական նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա ն խաթարել արդարադատության բուն էությունը:

Ըստ բողոքաբերի՝ ամբաստանյալ Ս.Մկրտումյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, Վերաքննի- դատարանը պատշաճ գնահատման չի ենթարկե կատարված արարքի բնոււթի ն հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող այնպիսի կարնոր գործոններ, ինչպիսիք են վերջինիս կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման ն արդյունքում առաջացած հանրորեն վտանգավոր հետնանքների բնույթը, դրանց նկատմամբ հանցավորի դրսնորած հոգեբանական վերաբերմունքը, ' Շամաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:

4

այն է՝ հանցավոր ինքնավստահությամբ գործելու հանգամանքը, որպիսիք ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով հանցավորի անձի ն արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու հարցում ունեն առանցքային նշանակություն:

Մինչդեռ, ամբաստանյալ Ս.Մկրտումյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցի վերաբերյալ եզրահանգումները պետք է կառուցվեին վերոնշյալ հանգամանքների՝ իրենց ամբողջության մեջ մանրամասն վերլուծության արդյունքում:

Ըստ բողոքաբերի կատարված արարքի բնույթի ն հանրային

վտանգավորութան աստիճանի վրա ազդող վերոնշալ հանգամանքներն էականորեն բարձրացնում են հանցավոր անձի ն կատարված արարքի վտանգավորությունը, ուստի Վերաքննիչ դատարանի կողմից ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի առնված հանգամանքներն ինքնին չեն կարող բավարար լինել՝ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը

պայմանականորեն չկիրառելու ն պատժի նպատակների իրացմանը հասնելու համար: Հետնաբար բողոքաբերը հանգել է հետնության, որ Ս.Մկրտումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունը հիմնավոր չէ:

Միննույն ժամանակ, բողոքաբերը փաստել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ կերպով վերլուծելով ն գնահատման ենթարկելով գործում առկա՝ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մեղսագրվող արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալ Ս.Մկրտումյանի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ հետնության՝ իրավաչափորեն արձանագրելով, որ վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով, հնարավոր չէ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված պատժի նպատակներին:

5

6. Վերոշարադրյալի հիման վրա, բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 1-ի որոշումը ն օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի ապրիլի 2Լի դատավճռին:

Վճոաբեկ բողոքի պատասխանը.

7. Ամբաստանյալ Ս.Մկրտումյանի պաշտպան Ա.Հայրապետյանը ներկայացրել է վճռաբեկ բողոքի պատասխան, որում նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշումը օրինական է, հիմնավորված ն պատճառաբանված:

Պաշտպանն իր անհամաձայնությունն է հայտնել դատախազի բողոքում նշված այն դատողության հետ, որ Ս.Մկրտումյանը հանցագործությունը կատարել է հանցավոր ինքնավստահությամբ: Մասնավորապես, ամբաստանյալ

Ս.Մկրտումյանը հանդիպակած երթնեկելի գոտի է դուրս եկել պահի տակ քնով անցնելու հետնանքով, որպիսի հանգամանքը՝ ըստ պաշտպանի, խոսում է հանցավոր անփութության, ոչ թե՝ ինքնավստահության մասին:

Բացի այդ, պաշտպանը, Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների վկայակոչմամբ, մատնանշելով գործում առկա մեղմացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Ս.Մկրտումյանի անձը բնութագրող տվյալները, գտել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին հնարավոր է հասնել վերջինիս նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով:

8. Վերոգրյալի հիման վրա, պաշտպան Ա.Հայրապետյանը խնդրել է վարույթ չընդունել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ ԱԱֆանդյանի վճռաբեկ բողոքը ն Վերաքննիչ դատարանի որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ:

Վճոաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

9. Սերգո Մկրտումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «2020 թվականի մայիսի 10-ին ժամի 14:55ի սահմաններում իր վարած «Ֆորդ Տրանզիտ» մակնիշի 34 1Խ 075 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով սթափ վիճակում մով. 40-45 կմ/ժ

6

արագությամբ երթնեկել է Վայոց ձորի մարզի Արենի համայնքի Ելփին բնակավայրի վարչական փարածքում ներառված Երնան-Մեղրի ավտոճանապարհի 100-րդ կմ ճանապարհահավտվածում՝ Երնան քաղաքի ուղղությամբ, որտեղ իրականացնելով իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի ոչ պատշաճ ու վտանգավոր կառավարում, այն է` բավարար ուշադրություն չդարձնելով իր վարած տրանսպորտային միջոցի ինթացքին՝ ՀՇ ճանապարհային երթնեկության կանոնների 2րդ կերի ն «Ճանապարհային երթնեեկության անվտանգության մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետով սահմանված պահանջների խախտմամը ավվտմեքենաւն դուրս է բերել հանդիպակաց ուղեմաս ն բախվել դեպի Մեղրի քաղաքի ուղղությամբ ավտոճանապարհով երթնեկող, Սյունիքի մարզի Հալիձոր գյուղի բնակիչ Հայրապետ Ստեփանի Բեգլարյանի վարած «Վազ 21099» մակնիշի 35 Շ7 752 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենային` անզգուշությամը առաջացնելով վերջինիս ն նույն ավտոմեքենայի ուղնոր Ստեփան Հայրապետի Բեգլարյանի մահը, իսկ ուղնորներ Մերի Կաոլենի Ղուկասյանի ն Սոնա Հայրապետի Հայրապետյանի առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս»:

9.1. Ըստ մեղադրական եզրակացության՝ «2020 թվականի մայիսի 10-ին՝ ժամի 0130-ի սահմաններում (.) վկա Արման Առաքելյանը մեղադրյալ Սերգո Մկրվումյանին դիմավորել է Ագարակի մաքսատան հարակից տարածքում ն առաջարկել է միասին ժամը 02:00-ի սահմաններում շարժվել դեպի Վաղարշապամ, որպեսզի անհրաժեշտության դեպքում ճանապարհին իրար օգնեն, սակայն Սերգո Մկրվումյանը մերժել է Արման Առաքելյանին, հայտնել է, որ շատ հոգնած է, երկու օր չի քնել, ցանկանում է գնալ Մեղրի քաղաք՝ իրենց տուն, հանգստանա, առավոտյան նոր միայն ապրանքը կվանի Վաղարշապատ: Գիշերելով Մեղրի քաղաքում գտնվող իրենց տանը՝ մեղադրյալ ԱՄկրտումյանն առավոտյան ժամի 09:05-ի սահմաններում դուրս է եկել տնից ու իր «Ֆորդ Տրանզիվ» ավտոմեքենայով միայնակ ուղնորվել է դեպի Վաղարշապավ քաղաք (..)»:

Մեղադրական եզրակացությամբ հաստատված է համարվել նան, որ

երթնեկության ժամանակ Ս.Մկրտումյանը քնել է, ինչի արդյունքում իրականացրել է Տե'ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, թերթեր 235-236:

5 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, թերթեր 255-266:

7

իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի ոչ պատշաճ ու վտանգավոր կառավարում, այն է՝ բավարար ուշադրություն չդարձնելով իր վարած տրանսպորտային միջոցի ընթացքին՝ ավտոմեքենան հանդիպակաց ուղեմաս է դուրս բերել ն բախվել հանդիպակաց երթնեկող ավտոմեքենային':

10. Առաջին ատյանի դատարանը, արագացված կարգի կիրառմամբ,

արձանագրել է հետնյալը. «(...) Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները ն հաշվի առնելով ամբաարանյալ Սերգո Արամի Մկրտումյանի կողմից իրեն առաջադրված մեղադրանքը կամովին ն գիտակցաբար ամբողջությամի ընդունելը ն դրաւ հեր համաձայն լինելու հանգամանքները, գտնում, է, որ վերջինս կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցանք, որի համար էլ պերք է պազաւսխաւնատվություն կրի:

(-)

Որպես ամբասվաւնյալ Սերգո Արամի Մկրտումյանի պատասխանապտվությունը, մեղմացնող ն անձր բնութագրող հանգամանքներ Դատարանը դիտում է այն, որ ամբաստանյալ Սերգո Արամի Մկրտումյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, անկեղծորեն զղջացել է կատարած հանցանքի համար ն ակտիվորեն աջակցել հանցագործությունը բացահայտելուն, բնութագրվում է դրականորեն, ընտանիքի միակ կերակրողն է, նրա խնամքին են գտնվում նան վատառողջ մայրը, կենսաթոշակառու տապտր, երրորդ կարգի հաշմանդամ եղբայրն ու մանկահասակ որդին, վրաերթից անմիջապես հեվտ փորձել է օգնություն ցույց տփալ տուժողներին, 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ից մինչն 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ր մասնակցել է արցախյան երկրորդ պատերազմին, տուժողներ Մերի Կառլենի Ղուկասյանը, Սոնա Հայրապերի Հայրապեփյանը նե տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Հայրապետի Հայրապետյանը հայտնել են Դատարանին, որ ամբաստանյալ Սերգո Արամի Մկրտումյանը 4.780.000 ՀՀ դրամի չափով հատուցել է հանցագործությամը իրենց պատճառված վնասր ն խոարացել է շարունակաբար ֆինանսական օգնություն ցուցաբերել իրենց, որպիսի հանգաւմանքն էլ հաշվի առնելով տուժող Մերի Կառլենի Ղուկասյանն ն տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Հայրապետի Հայրապետյանը հայտնել են, որ հաշտվել են ամբաստանյալ Սերգո Արամի «Տե՛ս քրեական գործ, հատոր Լին, թերթ 255

8

Մկրվումյանի հեվ, նրա նկատմամը քաղաքացիական հայց, որնէ բողոք կամ այլ պահանջ չունեն, խնդրել են երա նկատմամը նշանակել հնարավոր մեղմ պատիժ, իսկ փուժող Սոնա Հայրապերի Հայրապետյանը հայտնել է, որ թեպետ ամբաատանյալ Սերգո Արամի Մկրտումյանի նկատմամբ քաղաքացիական հայցի պահանջ չունի, սակայն չի ներել վերջինիս ն չի հաշտվել նրա հետ:

Դատարանը միաժամանակ ապացուցված է համարում, որ բացակայում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածով նախատեսված Աաւմբասվաւեյալ Սերգո Արամի Մկրվումյանի պատփտասխանատվությունը ե պատիժը ծանրացնող հանգաւմանքերը:

Հաշվի առնելով սույն քրեական գործի հանգամանքները, այդ թվում հանցագործության Օ:կատարման եղանակը ն հանգամանքները, կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը՝ այղ Տթվում խախտված հասարակական հարաբերության սռցիալական նշանակությունը ն հանցագործությաւմը պազճառված վնասի ու ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման բնույթը, դրանց նկատմեւմը ամբաարաւնյալ Սերգո Արամի Մկրտումյանի կողմից դրսնորած հոգերանական վերաբերմունքը, կատարված հանցանքի մեջ վերջինիս մեղավորության ատրիճանը,

պատասխանատվություն ու պատիժ, մեղմացնող ` հանգամանքները, ամբատրանյալի անձր բնութագրող վվյալները, այդ թվում հանցանքի կատարումից հեվտ վերջինիս դրսնորած վարքագիծը, ինչպես նան պատասխանաւվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դրանք գնահատելով շարադրված իրավադրույթնեի ն ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների ն դավփողությունների լույսի ներքո Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Սերգո Արամի Մկրտումյանի նկատմամբ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգիրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված միակ՝ ազատազրկման ձնով մեղմ պատիժ՝ 4 (չորս) տարի ժամկերով՝ զրկելով նրան փրանսպորվային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 (մեկ) տարի ժամկարով, որպիսիք վերջինս պետք է կրի ն դրանով իակ հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների՝

9

սոցիալաւկան արդարության վերականգնման, պավզժի ենթարկված անձի ուղղման ն հանցագործությունների կանխման իրականացումը (...)»»:

11. Վերաքննիչ դատարանը, Ս.Մկրտումյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, իր որոշմամբ արձանագրել է. «/..) Վերաքննիչ դատարանը ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 6Լրդ հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու ընդհանուր այզրունքներով, բազմակողմանի արուգման ենթարկելով ու օբյեկտիվ գնահատելով ամբաստանյալի կատարած հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անձր բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես` ամբաստանյալ Սերգո Արամի Մկրտումյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, անկեղծորեն զղջացել է կատարած հանցանքի համար ն ակտիվորեն աջակցել հանցագործություն, ըացահայվելուն, բնութագրվում է դրականորեն, ընտանիքի միակ կերակրողն է, նրա խնամքին են գտնվում վատառողջ մայրը, կննսաթոշակառու վավ, երրորդ կարգի հաշմանդամ եղբայրը, կինն ու մանկահասակ որդին, վրաերթից անմիջապես հետո փորձել է օգնություն ցույց տալ տուժողներին, 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ից մինչն 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ր մասնակցել է արցախյան երկրորդ պատերազմին, տուժողներ Մերի Կառլենի Ղուկասյանը, Սոնա Հայրապերի Հայրապետյանն ն տուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Հայրապետի Հայրապեմյեւնը հայտնել են Դատարանին, որ ամրբատրանյալ Սերգո Արամի Մկրտումյանը 4.780.000 ՀՀ դրամի չափով հատուցել է հանցագործությամբ իրենց պատճառված վնասր ն խոռարացել է շարունակաբար ֆինանսական օգնություն ցուցաբերել իրենց, որպիսի հանգամունքն էլ հաշվի առնելով տուժող Մերի Կառլենի Ղուկասյանը ն վուժողի իրավահաջորդ Սաթենիկ Հայրապետի Հայրապետյանը հայտնել են, որ հաշտվել են ամբաստանյալ Սերգո Արամի Մկրտումյաւնի հետ, նրա. նկատմաւմը քաղաքացիական հայց, որնէ բողոք կամ այլ պահանջ չունեն, խնդրել են նրա նկատմամբ նշանակել հնարավոր մեղմ պատիժ, իսկ տուժող Սոնա Հայրապետի Հայրապեվփյանը հայտնել է, որ թեպետ ամբաստանյալ Սերգո Արամի Մկրտումյաւնի նկատմամբ քաղաքացիական հայցի պահանջ չունի, սակայն չի ներել վերջինիս ն չի հաշտվել նրա հեվ, ինչպես 5 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթեր 216-223:

10

նան պավտասխանատվություը ն պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է հետնության, որ ամբատրանյալ ՍՄկրտումյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու ն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի կիրառմամի ազավփազրկման ձնով նշանակված պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել սահմանելով համապատասխան ժամկետով փորձաշրջան:

Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով վերոհիշյալ հանգամանքները ն հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի վերը շարադրված որոշումներում արտատայփտված իրավական դիրքորոշումները, հանգում է հետնության, որ ամիաարանյալ Սերգո Մկրվումյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու ն հնարավոր է համարում ՀՀ քրեական օրենսգիքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամի ազատազիկման ձեռվ նեշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պավժի ենթարկված անձի ուղղմանը ն հանցագործությունների կանխմանը, ուտարի Սերգո Մկրվեւմյանի նկափմամը Առաջին ափյանի դատարանի՝ 2021 թվականի ապրիլի 2Լ ի դատավճռով նշանակված 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկման ձնեռվ պատիժը պետք է ՀՀ քրեական օրենսգիքի 7ժրդ հոդվածի կիրառմամը՝ պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 2 (երկու) փարի:

Անդրադառնալով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում արված դատողությանն աո այն, որ ամիաարանյալ Սերգո Արամի Մկրտումյանի նկատմամի պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված միակ ազատազիկման ձնով մեղմ պատիժ՝ 4 (չտրս) փարի ժամկեպտվ՝ զրկելով նրան փրանսպորվային միջոցներ վարելու իրավունքից 1(մեկ) տարի ժամկետով, որպիսիք վերջինս պերք է կրի ն դրանով իսկ հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգիքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպապտակների՝ առցիալական արդարության վերականգնման, պատժի ենթարկված անձի ուղղման ն հանցագործությունների կանխման իրականացումի, Վերաքննիչ դատարանը, Էդմոն Ասատրյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2012 թվականի օգոսվտսիխ 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11 որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշման լույսի

11

ներքո արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալի կողմից պատժի կրմաւն նպատակահարմարությունը գնահատելիս, պատշաճ վերլուծության չի ենթարկե կատարված հանցագործության բնութն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ ամրբաարանյալին մեղսագրվող արարքը դասվում է անզգուշությամբ կատարվող միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, ամբատրանյալի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարքը հանցավոր անփութությամբ կատարված լինելու փաստը, մասնավորապես՝ ԱՄկրտումյանը քնել է ղեկին, ինչի արդյունքում օբյեկտիվորեն չէր կարող գիտակցել իր կողմից թույլ տրված խախրման վրանգավորությունը, ամբաարանյալի՝ հերհանցավոր դրական վարքագիծը, այն, որ վերջինն ամեն կերպ փորձել է աջակցել դեպքից տուժած անձանց` Սերգո Մկրտումյանն անծանոթ քաղաքացիների օգնությամբ ավվատմեքենայում գտնվող մարդկանց դուրս է բերել ավտոմեքենայից ն իր բջջային հեռախոսահամարով զանգահարել Լ02 ն 1Լ03 ծառայություններ ն հայտնել կատարված դեպքի մասին, ամբողջությամը մարել է քաղաքացիական հայցի, պատրաստակամություն է հայտնել հետագայում ես աջակցել հաւնցագործությունից փուժած անձանց ընտանիքներին, ինչպես նան ամբաարանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող վերոթվարկյալ հանգամանքները, պատիծը ե ` պատասխանատվություն, .ծնաւնրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ամրաարանյալի անձր բնութագրող տվյալները ն առանց հիմնավոր պատճառարանության՝ ընդհանուր ձնակերպումներով, գտել է, որ ամբաարանյալի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, որպիսի հետնությունն ընդունելի չէ Վերաքննիչ դազաւրանի համար (...)»:

Վճոաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

12. Մույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավո՞ր է արդյոք ամբաստանյալ Ս.Մկրտումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242րդ հոդվածի 3րդ մասով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունը: ճ Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթեր 67-81:

12

13. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածը սահմանում է. «1. Ավտոմոբիլի կամ մեխանիկական այլ տրանսպորտային միջոցի վարորդի կողմից ճանապարհային երթնեկության անվտանգության ապահովմանն ուղղված պահանջները կամ ճանապարհային երթնեկության կամ տրանսպորվային միջոցների շահագործման կանոնները խախպելը, որը մարդու առողջությանն անզգուշությամբ պափճառել է ծանր կամ միջին ծանրության վնաս (...):

Սոյն հոդվածի առաջին Օմասով նախատեսված արարքը, որն

անզգուշությաւմը առաջացրել է երկու կամ ավելի մարդու մահ (...)»:

Վճռաբեկ դատարանը, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցանք կատարած անձանց նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ինչպես նան նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցը լուծելիս հաշվի առնվող հանգամանքների վերաբերյալ իր նախադեպային իրավունքում ձնավորած իրավական դիրքորոշումները, Գագիկ Ղուկասյանի գործով որոշման շրջանակներում փաստել է, որ վերոնշյալ հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով «յափարանները, ի թիվս այլոց, պերք է հատկապես հաշվի առնեն՝

ա. հանցագործության Օկատարման եղանակ, ն հանգամանքները,

հանցագործությաւն կատարման մեջ ամիաարանյալի մեղավորության աարիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները (...),

բ. ճանապարհային երթնեեկության կանոնների խախտման բնույթը: Մասնավորապեճ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման բնույթը ըացահայտելու համար դատարանները, յուրաքանչյուր դեպքում ելնելով կոնկրեր գործի փաստական հանգամանքներից, պետք է գնահատման ենթարկեն, թե ճանապարհային երթնեկության կանոնների տվյալ խախտումը ինչպես ընդհանուր առմամի, այնսլես էլ կոնկրետ իրադրությունում որքանով էր հավանական դարձնում ճանապարհային երթնեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը (...): Միննույն ժամանակ Վճոռարեկ դատարանը կրկնում է, որ, ի թիվս այլոց, լուսացույցի կամ կարգավորողի արգելող ազդանշանին չենթարկվելը, սահմանված արագությունը գերազանցելը, տրանսպորտային միջոցը ոչ սթափ

13

վիճակում վարելը, տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձանց կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարեր վտանգ են առաջացնում ճանապարհային երթնեկության մասնակիցների համար ն առավել հավանական դարձնում հանրության համար վտանգավոր հետնանքների առաջացման հնարավորությունը: (...),

գ. ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման նկատմեւմը հանցավորի դրսնորած հոգերանական վերաբերմունքը: Մասնավորապեմ Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքում փաստել է, որ դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտումն արդյոք գիտակցաբար է թույլ փվել (-.):

Զարգացնելով ասյն իրավական դիրքորոշումը, Վճռաբեկ դավարանն արձանագրում է, որ կարնոր նշանակություն ունի այն հարցի պարզումը, թե ճանապարհային երթնեկության կանոնները Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 10-1Էրդ հոդվածների իմատրով դիտավորությամբ, թն անզգուշությամբ են խախտվել: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ճանապարհային երթնեկության կանոնները դիտավորությամը խախտելը վկայում է հանցավորի անձնավորության նե կատարված հանցագործության հանրային վտանգաւվորությաւն առավել բարձր աստիճանի մասին,

դ. հանրորեն վտանգավոր հետնանքների նկատմամը հանցավորի դրսնորած հոզերանական վերաբերմունքը (...),

ե. հանցագործությամբ պատճառված վնասր (...),

զ. հանցանքի կատարումից անմիջապես հետո, ինչպես նան հետագայում հարուցված քրեական գործի քննության ընթացքում հանցավորի դրսնորած վարքագիծը (..)»:

Էդմոն Ասատրյանի գործով որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով տրանսպորտային միջոցի վարորդի կողմից թույլ տրված ՛ Տես Վճռաբեկ դատարանի` Գագիկ Ղուկասյանի զործով 2017 թվականի ապրիլի 12ի թիվ ԵԱՔԴ/0075/01/16 որոշման 13-14-րդ կետերը:

14

ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման բնույթը ճիշտ գնահատելու համար պետք է առանձնակի ուշադրություն դարձվի կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի ն դրա հանրորեն վտանգավոր հետնանքների նկատմամբ հանցավորի դրսնորած հոգեբանական վերաբերմունքին: Նշված որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «հանրորեն վտանգավոր հետնանքների նկատմամբ դրսնորված անզգույշ մեղքի տարատեսակները, ելնելով գործի փաստական հանգամանքների առանձնաւհապկություններից, փաբեր կերպ են բնորոշում հանցավորի անձնավորության ն կատարված հանցագործությաւն վտանգավորության աստիճանը: Այսպես հանցավոր անփութության դեպքում անձր չի նախատեսում իր արարքի արդյունքում ծանր հետնանքների առաջացման հնարավորությունը, հետնաբար չի գիտակցում նան իր կողմից տվյալ իրադրությունում թույլ տրված խախտման վտանգավորություն: Մինչդեռ հանցավոր ինքնավատահության դեպքում անձր գիտակցում է, որ իր կողմից թույլ տրված խախտման արդյունքում կարող են վրանգավոր հերնանքներ առաջանալ, այսինքն՝ նա գիտակցում է իր արարքի վտաւնգավորությունը ն, չնայած դրան, թույլ է տալիս նշված խախտումը, ինչը վկայում է հանցավորի անձնավորության ն կատարված հանցագործության վտանգավորության առավել բարձր աստիճանի մասինձ»:

14. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ինստիտուտի համատեքստում անդրադառնալով հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափին ՝ Վճռաբեկ դատարանն Արամայիս Հովհաննեսյանի գործով որոշմամբ, մասնավորապես, նշել է, որ «կախված օրենքով պահպանվող հարաբերության (հանցակազմի ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ օբյեկ) իրավական արժեքից, դրան պատճառված վնասը պայմանավորում է տվյալ հանցագործության հանրային վտանգավորության, հետնաբար նան պապտժելիության աստիճանը: Սույն դեպքում պաշտպանվող հարաբերությունը մարդու կյանքն է (լրացուցիչ օբյեկտ, որի հիմնարար սոցիալական արժեք է ն այդպիսով օժտված է քրեաիրավական պաշվփայանության բարձր աստիճանով:

» Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Էդմոն Ասատրյանի գործով 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201701/11 որոշման 16-18-րդ կետերը:

15

Ակնհայտ Լ՝ որքան ծանր է վրա հասած հերնանքը, մեծ՝ վնասի չափը, այնքան բարձր է հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը: Վերջինս հակադարձ համեմատական է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7Օրդ հոդվածի կիրառելիության հնարավորությանը: ալ խոսքով որքան բարձ, է հանցագործությաւն հանրային վտանգավորության աստիճանը, այնքան ցածր է դրա համար նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու

հավանականությունը»»:

15. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարք կատարած անձանց նկատմամբ պատժի տեսակի ու չափի, ինչպես նան նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցի վերաբերյալ եզրահանգումները նշված հանգամանքների՝ իրենց ամբողջության մեջ վերլուծության հիման վրա կառուցելու առանձնապես կարնոր նշանակությունը, արձանագրելով, որ այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն ու դրանք անտեսելը կարող է հանգեցնել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտի կայացմանը Հ

16. Վերոնշյալի հաշվառմամբ, վերահաստատելով նախկինում արտահայտված դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ կատարված արարքի բնույթի ն հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող հանգամանքները պետք է վերլուծվեն դրանցից յուրաքանչյուրի իրավական կշռի բովանդակային գնահատման ն մյուս հանգամանքների հետ համադրման միջոցով: Այլ կերպ ասած, ադ հանգամանքներից յուրաքանչյուր հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ն բնույթի վրա ունեցած ազդեցությունը չի կարող դիտարկվել մեկուսի, այլ պետք է գնահատման առարկա դառնա այլ գործոնների հետ դրա փոխազդեցության համատեքստում:

5 Տե'ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արամայիս Հովհաննեսյանի գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14 որոշման 15-րդ կետը:

օ Տե'ս նան Վճռաբեկ դատարանի՝ Սրամ Սահակյանի գործով 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԳԴԼ/0003/01/10, Արամայիս Հովռանմւեսյանի գործով 2015 թվականի փետրվարի 27ի թիվ ԳԴ/0014/01/4 որոշումները:

16

Փաստական հանգամանքների բովանդակային նման համադրումն ու

գնահատումը հատկապես կարնորվում են, երբ քննարկվող հանգամանքներից մեկը կամ մի քանիսը բարձրացնում են արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, մյուսը կամ մյուսները նվազեցնում: Այնս համատեքստում անդրադառնալով ճանապարհային երթնեկութիաան կանոննեի խախտման արդյունքում ճանապարհային երթնեկության մասնակիցների կյանքին ու առողջությանը պատճառված վնասին՝ հարկ է արձանագրել, որ այն, կանխորոշելով կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության, հետնաբար նան պատժելիութան աստիճանը, ինքնն չի կարող բացառել|իրլ։պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի քննարկումը: Միննուն ժամանակ, դատարանը կրում է իրավական բեռ՝ գնահատելու, թե մյուս փաստական հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ արդյոք բավարար են՝ հակակշռելու հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափի՝ որպես պատիժը

պայմանականորեն չկիրառելու հավանականության հակադարձ համեմատականի ազդեցությունը:

17. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ Ս.Մկրտումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ.

- նա, 2020 թվականի մայիսի 10-ին ժամը 14:55-ի սահմաններում, իր վարած «Ֆորդ Տրանզիտ» մակնիշի ավտոմեքենայով, սթափ վիճակում, մոտ 40-45 կմ/ժ արագությամբ երթնեկել է Վայոց ձորի մարզի Արենի համայնքի Ելփին բնակավայրի վարչական տարածքում ներառված Երնան-Մեղրի ավտոճանապարհի 100-րդ կմ ճանապարհահատվածում՝ Երնան քաղաքի ուղղությամբ, որտեղ իրականացնելով իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի ոչ պատշաճ ու վտանգավոր կառավարում, այն է՝ բավարար ուշադրություն չդարձնելով իր վարած տրանսպորտային միջոցի ընթացքին ՀՇ ճանապարհային երթնեկության կանոնների 2րդ կետի ն «Ճանապարհային երթնեկության անվտանգության մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ կետով սահմանված պահանջների խախտմամբ ավտոմեքենան դուրս է բերել հանդիպակաց ուղեմաս ն բախվել դեպի Մեղրի քաղաքի ուղղությամբ ավտոճանապարհով երթնեկող, Մյունիքի մարզի Հալիճոր գյուղի բնակիչ Հայրապետ

17

Բեգլարյանի վարած «Վազ 21099» մակնիշի ավտոմեքենային՝ անզգուշությամբ առաջացնելով վերջինիս ն նույն ավտոմեքենայի ուղնոր Ստեփան Բեգլարյանի մահը, իսկ ուղնորներ Մերի Ղուկասյանի ն Սոնա Հայրապետյանի առողջությանը պատճառելով ծանը վնաս: Մեղադրական եզրակացությամբ հաստատված է համարվել նան, որ երթնեկության ժամանակ Ս.Մկրտումյանը քնել է, ինչի արդյունքում իրականացրել է իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի ոչ պատշաճ ու վտանգավոր կառավարում:

- Առաջին ատյանի դատարանն Ս.Մկրտումյանի նկատմամբ պատիժ

նշանակելիս, հաշվի առնելով հանցագործության կատարման եղանակը ն հանգամանքները, կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը այդ թվում խախտված հասարակական

հարաբերության սոցիալական նշանակությունը ն հանցագործությամբ պատճառված վնասի ու ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման բնույթը, դրանց նկատմամբ ամբաստանյալ Ս.Մկրտումանի դրսնորած հոգեբանական

վերաբերմունքը, կատարված հանցանքի մեջ վերջինիս մեղավորության աստիճանը, պատասխանատվություն ու պատիժ` մեղմացնող հանգամանքները,

ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, եզրահանգել է, որ Ս.Մկրտումյանի նկատմամբ անհրաժեշտ է նշանակել ազատազրկման ձնով պատիժ, որը նա պետք է կրի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու համարՑ:

- Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Ս.Մկրտումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորության հարցը, հաշվի առնելով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված՝ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները ն պատիժն ու

պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, հանգել է հետնության, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ վերլուծության չի ենթարկել կատարված ս Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

ռ Տե՛ս սույն որոշման 9.1-րդ կետը:

5 Տե'ս սույն որոշման 10-րդ կետը:

18

հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալին մեղսագրվող արարքը դասվում է անզգուշությամբ կատարված միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, ամբաստանյալի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարքը կատարվել է հանցավոր անփութությամբ, մասնավորապես՝ Ս-Մկրտումյանը քնել է ղեկին, ինչի արդյունքում օբյեկտիվորեն չեր կարող գիտակցել իր կողմից թույլ տրված խախտման վտանգավորությունը: Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը եզրահանգել է, որ Ս.Մկրտումյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու":

18. Նախորդ կետում շարադրված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 13-ժ16-րդ կետերում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ս.Մկրտումյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս, Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ իրավական վերլուծության չի ենթարկել ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող մի շարք գործոններ: Մասնավորապես, ստորադաս դատարանը՝

ա) պատշաճ գնահատման չի ենթարկել ամբաստանյալի կողմից թույլ տրված երթնեկության կանոնների խախտման բնույթը: Այսպես` շուրջ 4045 կմ/ժ արագությամբ ընթանալու պարագայում, ամբաստանյալն իրականացրել է իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի ոչ պատշաճ ու վտանգավոր կառավարում, մեքենան դուրս է բերել հանդիպակաց ուղեմաս, որպիսի խախտումը կոնկրետ իրադրությունում ավելի հավանական է դարձրել ճանապարհային երթնեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հնարավորությունը,

բ) պատշաճ գնահատման չի ենթարկել թույ տրված խախտման ն դրա հանրորեն վտանգավոր հետնանքների նկատմամբ Ս.Մկրտումյանի դըրսնորած հոգեբանական վերաբերմունքը Մասնավորապես, ամբաստանյալի կողմից քրեական օրենքով արգելված արարքը՝ մեքենան հանդիպակաց ուղեմաս դուրս բերելը, գնահատելով որպես հանցավոր անփութություն, Վերաքննիչ դատարանն Կ Տե՛ս սույն որոշման 11-րդ կետը:

19

այդ դատողության հիմքում դրել է այն հանգամանքը, որ ամբաստանյալը ղեկին քնել է: Մակայն, Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, Վերաքննիչ դատարանը քննարկման առարկա չի դարձրել ն հաշվի չի առել դեպքին նախորդող հանգամանքները:

Մասնավորապես, գործի փաստական տվյալներով հաստատվել է, որ դեպքին նախորդող երկու օրերի ընթացքում Ս.Մկրտումյանը չի քնել ն եղել է հոգնած վիճակում: Դեպքի օրը նա գիշերվա ուշ ժամին (02:00-ից հետո) հասնելով Մեղրի, դարձյալ ոչ բավարար քնի պայմաններում, առավոտյան Մեղրիից ուղնորվել է շուրջ 400 կիլոմետը» հեռավորության վրա գտնվող Վաղարշապատ քաղաք": Արդյունքում, Ս.Մկրտումյանը, տրանսպորտային միջոցը վարելով ոչ բավարար քնի ն հանգստի պայմաններում՝ հոգնած վիճակում, ժամը 14:55-ի սահմաններում, Վայոց ձորի մարզի Արենի համայնքի Ելփին բնակավայրի վարչական տարածքում, Երնան-Մեղրի ավտոճանապարհի 100-րդ կիլոմետրը ճանապարհահատվածում, քնելով ղեկին, իրականացրել է իր վարած ավտոմեքենայի ընթացքի ոչ պատշաճ ու վտանգավոր կառավարում, որի արդյունքում ավտոմեքենան դուրս է բերել հանդիպակաց ուղեմաս ն բախվել հանդիպակաց ուղղությամբ երթնեկող «Վազ 21099» մակնիշի ավտոմեքենային՝ անզգուշությամբ առաջացնելով երկու անձանց մահ ն երկու անձանց առողջությանը ծանր վնասի պատճառում:

Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, գործի հիշյալ փաստական տվյալները վկայում են այն մասին, որ նման իրադրությունում ամբաստանյալ Ս.Մկրտումյանը չէր կարող չգիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը՝ երթնեկության անվտանգության համար: Այ կերպ՝ ամբաստանյալ Ս.Մկրտումյանն իր գործողություններով առավել հավանական է դարձրել հանրության համար վտանգավոր հետնանքնեի առաջացման հնարավորությունը, հետնաբար մեղսագրվող արարքը կատարել է հանցավոր ինքնավստահությամբ:

գ) բավարար ուշադրության չի արժանացրել ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման արդյունքում պատճառված վնասի չափին: Մասնավորապես, խախտման արդյունքում կյանքից զրկվել է երկու անձ, իսկ երկու անձանց 5Տեն հնա ցճոմաոաոաքվ68/ռոտծոն/ կայքը:

6 Տե՛ս սույն որոշման 9.1-րդ կետը:

20

առողջությանը պատճառվել է ծանր վնաս, որպիսի հանգամանքը բարձրացնում է կատարված հանցագործության վտանգավորության աստիճանը:

19. Ընդհանրացնելով սույն որոշման նախորդ կետում կատարված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, ամբաստանյալ Ս.Մկրտումյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը

պայմանականորեն չկիրառելով, պատշաճ վերլուծության չի ենթարկել կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող այնպիսի կարնոր գործոններ, ինչպիսիք են՝ վերջինիս կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման բնույթը ն դրա արդյունքում վրա հասած հանրային վտանգավոր հետնանքները:

Մինչդեռ, ամբաստանյալ Ս.Մկրտումյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցի վերաբերյալ եզրահանգումները պետք է կառուցվեին վերոնշյալ հանգամանքների՝ իրենց ամբողջության մեջ մանրամասն վերլուծության արդյունքում, իսկ դրանք անտեսելը հանգեցրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածով սահմանված պահանջներին չհամապատասխանող դատական ակտի կայացման:

20. Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ս.Մկրտումյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 242-րդ հոդվածի 3րդ մասով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունը հիմնավոր չէ:

21. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը, բեկանելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը, թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի ոչ ճիշտ կիրառում: Այսինքն, թույլ են տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-398-րդ հոդվածներով նախատեսված՝ նյութական ն դատավարական իրավունքի խախտումներ, ինչը հիմք է Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար:

Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն