Հովհաննիսյան — ՀԿԴ/0196/01/24

ՇԿԴ/0196/01/24

ԱՔ

ի»: Ա ԱՏԱՏՄԸ ծ

ԹԸ |

կ թշ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Վ.Ստեփանյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ժ.Մելիքսեթյան

2025 թվականի դեկտեմբերի 16-ին քաղաք Երնանում

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

՞Նախագահությամբ՝ ԱԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ ՌՈ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Ս.ԶԻՉՈՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով թիվ ՇԿԴ/0196/01/24 քրեական գործով ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի հունվարի 30-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Արգիշտի Արամի Հովհաննիսյանի պաշտպան Հ-.Ալումյանի վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ ՛

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

Լ Հայաստանի Հանրապետության հակակոռուպցիոն դատարանը (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) նախնական դատալսումների ընթացքում 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամբ մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգվել է 3 (երեք) ամսով՝ նույն ժամկետով սահմանափակվելով նրա՝ այլ անձանց հետ (բացառությամբ մերձավոր ազգականների) հաղորդակցության իրավունքը:

2. Վերոհիշյալ որոշման դեմ մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի պաշտպան Հ-.Ալումյանի կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հունվարի 30-ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը թողնվել է անփոփոխ:

3. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի պաշտպան Հ-.Ալումյանը բերել է հատուկ վերանայման բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի 2025 թվականի մարտի 24-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.

4. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի 5-րդ մասը, 119րդ հոդվածը, «Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետը:

4.1. Բողոքաբերը մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի որոշմամբ Ա.Հովհաննիսյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգվել է մինչն 2025 թվականի ապրիլի 28-ը, ինչը հակասում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի տրամաբանությանը՝ փաստարկելով, որ նշված տրամաբանությամբ առաջնորդվելու պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանը կարող էր հիշյալ որոշումը կայացնելուց հետո նույն նիստում քննարկել նան 2025 թվականի ապրիլի 28-ից մինչն 2025 թվականի հուլիսի 28-ը, 2025 թվականի հուլիսի 28ից մինչն 2025 թվականի

հոկտեմբերի 25-ը մեղադրյալին կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարաձգելու հարցը, որպեսզի հետագայում այլնս այդ հարցին անդրադառնալու կարիք չլինի:

42. Բացի այդ, բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը բացառապես հիմնված է Վերաքննիչ դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 2-ի որոշման վրա, մինչդեռ Վերաքննիչ դատարանի կողմից նախկինում քննության առարկա է հանդիսացել այն հանգամանքը, թե 2024 թվականի հոկտեմբերի 22-ի դրությամբ արդյոք առկա են եղել խափանման միջոց կիրառելու հիմքերը ն արդյոք տնային կալանքի ու գրավի համակցված կիրառումը տվյալ դեպքում բավարար է եղել այդ հավանականությունը զսպելու համար:

43. Միաժամանակ բողոքաբերը փաստել է, որ 2024 թվականի հոկտեմբերի 14-ից՝ քրեական գործի վարույթը ստանձնելուց մինչն դեկտեմբերի 19-ը, երբ կայացվել է Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, քրեական գործով տեղի է ունեցե նախնական դատալսումների 2 (երկու) նիստ, որոնց ընդհանուր տնողությունը կազմել է մոտ 5 ժամ: Ավելին, հաջորդ դատական նիստն Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակվել է 2025 թվականի հունվարի 30ին այն պատճառաբանությամբ, որ դատավորը գտնվելու է հերթական արձակուրդում: Բողոքաբերի պնդմամբ` անհրաժեշտ ջանասիրության ինստիտուտը Վերաքննիչ դատարանի կողմից նույնացվել է ողջամիտ ժամկետում գործի քննության ինստիտուտի հետ՝ միաժամանակ լիովին անտեսելով սույն գործի քննության ընթացքում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դրսնորած՝ անհրաժեշտ ջանասիրության բացակայությունը հիմնավորող փաստերը ն այդ փաստերի իրավական գնահատականը:

5. Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի հունվարի 30-ի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ:

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

6. Մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելու հարցը Առաջին ատյանի դատարանը քննարկել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի դատական նիստի ընթացքում` պատճառաբանելով, որ հունվար ամսին նախագահող դատավորը գտնվելու է ամենամյա արձակուրդում, խափանման միջոցի

ժամկետը լրանում է 2025 թվականի հունվարի 28-ին, իսկ մինչն այդ դատարանը ծանրաբեռնված է այլ դատական նիստերով:

7. Առաջին ատյանի դատարանի որոշման համաձայն. «(...) 3.4 Անդրադառնալով խափանման միջոցի կիրառման անհրաժեշտության իրավաչափության հարցին ն գնահատման ենթարկելով սույն դատական գործի նյութերը՝ Դատարանն արձանագրում է, որ խափանման միջոցի կիրառման հիմքերն ունեն կանխատեսական, մոտավոր բնույթ ն չեն կարող նույնացվել արդեն իսկ կատարված արարքի հեր, սակայն միննույն ժամանակ պայմանավորված անձի ազավության իրավունքի հիմնարար ու անօտաւրելի բնույթով ն կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքներն ապահովելու անհրաժեշտությամի՝ մեղադրյալի կողմից կանխատեսվող գործողությունների կատարման հավանականության հիմքում պետք է դրվեն գործի նյութերից բխող այնպիսի որոշակի հանգամանքներ, որոնք կարող են օբյեկտիվ դիտորդի մոտ առաջացնել դրանց ոռնալ կավւարման հավանականության մասին ողջամիտ ենթադրություննենՂ ն որոնք չեն կարող չեզոքացվել մեղադրյալի նկատմամբ անազատության մեջ պահելու հեզ չկապված այլ խափանման միջոցի կիրաոռմամի:

Դատարանն արձանագրում է, ոլ ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դազտաւրաւնը 2024 թվականի դեկտեմբերի 02ի որոշմամբ արձանագրել Լ հետնյալը՝ «(.../Վերաքննիչ դատարունը փաստում է, որ ընդունելի չի կարող համարվել մեղադրյալի նկատմամը այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառելիության` տվյալ դեպքում թույլատրելի լինելու վերաբերյալ Առաջին ափտյաւնի դատարանի եզրահանգումը: Մասնավորապես, այդ առումով Վերաքննիչ դատարանը նախ հարկ է համարում նկատել, որ Առաջին ատյանի դատարեւեն իր որոշմաւմը արձանագրել է, որ քննության սույն փուլում դեռես առկա է ն չի վերացել մեղադրյալ Արգիշտի Հովհաննիսյանի կողմից ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու եղանակով գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը՝ որպես հիմնավորում նշելով, ի թիվս այլնի, հերեյալը. «(-) Դատարանն արձանագրում է, որ Արգիշտի Հովհաննիսյանը ենթադրյալ հանցանքները կատարելիս զբաղեցրել է «Աշտարակ բժշկական կենտրոն» ՓԲ րնկերության տնօրենի պաշտոնը, ն իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքները ենթադրաբար կատարել է իր պաշտոնեական ' Տես Առաջին ատյանի դատարանի 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի դատական նիստի ձայնագրության կրիչը, հատոր 1-ին, թերթ 99:

լիազորությունները ն դրանցից բխող հեղինակությունն ու ազդեցությունն գրագործելով: Դատարանը փաստում է, որ ըստ մելադրական եզրակացության՝ քրեական գործով դատավարական տարբեր կարգավիճակներ ունեն մեղադրյալ Արգիշտի Հովհաննիսյանի ենթակայության ներքո գտնվող կամ վերջինս հեր տարբեր բնույթի փոխհարարբերություններ ունեցող անձինք, խեչը, Դատարանի գնահատմամբ, բարձրացնում է հավանականությունն առ այն, որ ազատության մեջ գտնվելու դեպքում մեղադրյալը, օգտագործելով նշված անձանց հետ իր անձնական ն գործընկերային կապերը, կարող է համոզելու խնդրելու կամ այլ եղանակով իր օգտին ցուցմունքներ կորզելու միջոցով ապօրինի միջամտել դատաքննության փուլում ապացուցման գործընթացին (..)»: Սակայն դրան զուգեւհեոռ հիմք ընդունելով ենթադրյալ հանցանքների կատարմանը մեղադրյալի դերակատարություն ն մասնակցության աստիճանը, մասնավորապես՝ այն, որ մեղադրյալ Արգիշտի Հովհաննիսյանին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքների դրվագներից երկուսով վերջինս ենթեւդրաբար օժանդակել է պաշտոնատար անձ հանդիսացող Ռազմիկ Թադնոսյանի կողմից կաշառք արանալու ենթադրյալ դեպքերին, բացի այդ, հաշվի առնելով գործով նախաքննությունը ավարտված լինելու ն քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ դատարան ուղարկված լինելու հանգամանքը, ինչպես նան մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները` արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ դատավարությաւն սույն փուլում մեղադրյալի կողմից ոչ պավշաճ վարքագծի դրանորման ոիսկրը հնարավոր է չեզոքացնել այլընտրանքային խափանման միջոցների` փնային կալանքի ն գրավի համակցված կիրառմամի (փե՛ս սույն որոշման 32-րդ կեվոլ, նան նյութերը):

Քրեական վարույթին մեղադրյալի խոչընդոտելու հավանականության հենքում Առաջին ավյաւնի դատարանի կողմից դրված պատճառաբանությունները գնահատման ենթարկելով նույն դատարանի մատնանշած այն հանգամանքների հաւմապեքարում, որոնք րար վերջինի` փվյալ դեպքում թույլատրելի են դարձնում, այլինփրանքային խափանման միջոցների կիրառումը՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ անհիմն է այն դիտարկումը, որ այդպիսի հանգամանքները կարող են գնահապվել՝ որպես մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքազծի դրսնորման բարձր ոիսկը հակակշոող այնպիսի գործոններ, որոնք վարույթի սույն՝ նախնական դատալսումների փուլում կարող են թույլ տփալ՝ եզրահանգում անելու առ այն, որ տնային կալանքի ն գրավի համակցված կիրառմամբ տվյալ դեպքում հնարավոր է ապահովել մեղադրյալի պափշաճ վարքագիծը: Այլ կերպ` Վերաքննիչ

դատարանի գնահատմամբ Առաջին Օ-ատյանի .դավփարանի Մարնանշած համապատասխան հանգամանքներն իրենց բնույթով այնպիսին են, որ քրեական վարույթին մեղադրյալի խոչընդոտելու հավանականության հենքում դրված համապատասխան գործոնների պայմաններում չեն կարող առնվազն վարույթի սույն փուլում բավարար համարվել՝ վարույթի պափշաճ քննության ապահովման տեսանկյունից հանրային շահի ն մեղադրյալի անձնական ազատության միջն արդարացի հավասարակշոությունը հաստատելու համար:

Վերոգրյալ եզրահանգումն անելիս Վերաքննիչ դատարանը Վճռարեկ դատարանի ձնավորած նախադեպային իրավունքի համատեքարում հաշվի է առնում ինչպես մեղադրյալին մեղսագրվող կոռուպցիոն հանցանքների բնույթն (իրենցից բարձր լատենտայնություն են ներկայացնում) ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, այդ թվում մալադրյալին մեղսագրված համապատասխան արարքների փարական նկարագիրը, մասնավորապես՝ դրանց պարբերական բնույթ կրելը, դրսնորման եղանակը ն հանգամանքները (այդ առումով փես Սամվել Մարգարյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի մարվի 28ի թիվ ԵՒԴ/0138/06/3 գործով որոշումի), մեղադրյալին մեղսագրվող ծանր հանցանքների առերնութ կատարման համար սպառնացող հնարավոր պատժի խատությունը (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-435-րդ հոդվածի 2րդ մասի ն 272րդ հոդվածի 3րդ մասի սանկցիաները նախավեսում են բացառապես ազատազրկման ձեռով պատիժ՝ համապատասխանաբար` 4-ից 10 ն 3ից 6 տարի ժամկեվավ, այդ առումով տես նան Վահագն Պողոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/01/12 գործով որոշումի), այնպես էլ հենց նան Առաջին ատյանի դատարանի մատնանշած՝ մեղադրյալի՝ նախկինում զիաղեցրած պաշվտնի, մասնավորապես` այն, որ վերջինս զբաղեցրել է «Աշտարակ ոժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության տնօրենի պաշտոնը, իսկ քրեական գործով դատաքննության ընթացքում դեռես պետք է հարցաքննվեն մեղադրյալ Ա Հովհաննիսյանի հետ որոշակի փոխհարարերությունների մեջ գտնվող, այդ թվում վերջինիս ենթակայության ներք, նախկինում աշխատած տարբեր դատավարական կարգավիճակներ ունեցող անձինք: Բացի այդ, տվյալ դեպքում այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը ոչ թույլավտելի լինելու վերաբերյալ գնահատական տալիս Վերաքննիչ դատարանը չի կարող հաշվի չառնել մեղադրյալի՝ նախկինում արդեն իսկ դրսնորած վարքագծի վերաբերյալ աոկա որոշակի վպվյալները, մասնավորապես՝ նրա

ն Մանուկ Քեշիշյանի միջն առերնույթ որոշակի պայմանավորվածությունների մասին տեղի ունեցած համապատասխան խոսակցությունները, որոնք արձանագրվել են ՕՀՄ-ի արդյունքներով ն մատնանշվել դատախազի կողմից: Ինչպես հերնում է նան մեղադրական եզրակացությունից, մեղադրյալի ն Մանուկ Բեշիշյանի միջն ծավալվել են, ի թիվս այլնի, հետեյալ խոսակցություններ «Մանուկ Քեշիշյան-Ես իրան տղավարի սիտուացիան բացատրի, ասի լսի ես տղավարի ոչ մի հատ տենց բան չեմ անի, հանկարծ իմ մեղավորությամբ մեկը տուժի, զում, մարդկային, որ խոսկի դավերյոննի, երկու միլիոն մարդա գալի ոչ մեկ դժգոհ չեն, ամեն ինչ խոսկի տոշնի եմ անում, ասմա գրել են, ասմ եմ ախպեր ջան ովա գերշ, թո բերեն ասեն, ինձ թո տանեն հակակոռուպցիոն, եթե տենց մոմենտ կա, ես հասկանում եմ դրանք օդում, ես հռ անգրագեղ չեմ, այ դոկտր ջան, օղում: ինչ որ դրվագներ են ասում, ինչ որ պատճառներ չկա էտ պատճառները, ես հեսա մարդ կա կտենամ, ավելի վավ իրանց կլնի, կլնի որ իրանք կարողա ազատվեն, ես մնամ աշխատեմ, իրանց նագլիության համար, որվ չի ըլնի որ ես...

Արգիշտի Հովհաննիսյան-Արա հանգստացի, մի հավ ես հասկանամ ինչա

Մաւնուկ Քեշիշյան-Չեն կարա ինձ հասարակության մեջ մի մարդ կայնին ասի բ...ություն ես արե, այ իրանց արածնա, որ վեկալել են ու ինձ հմի վոնդում են

Արգիշտի Հովհաննիսյան-Հլը համբերի, իրա վերջի խոակն ինչ էրշ

Մունուկ Քեշիշյան-Բա, լավ գնա հլը հասկանամ, փենամ ինչա, ասի եթե րան պտի արվի ուրեմն պահակությանր...

Արգիշտի Հովհաննիսյան-Տենց ասիրջ

Մանուկ Քեշիշյան-Հա, բա հլը լավ տենանք բան կա բան ցույց տալու

Արգիշտի Հովհաննիսյան-Իմ թեմայով խոսակցություն գնաց

Մանուկ Քեշիշյան-Բա դու Հովհաննիսյանի բան տվել եսշ Ասի ոչ, երբնիցե, դաժե մարդիկ իրանց ծանոթների համար չեն զանգում

Արգիշտի Հովհաննիսյան-Տո ես քո երեսը երը եմ տենումշ

Մունուկ Քեշիշյաւն-Ես վապշե ակի իմ երեխեքի երեսը չեմ փենում, ուր մնաց մեկի երեսը տենամ,

Արգիշտի Հովհաննիսյան-Հանգիավտ գնա, կքցեմ տեղը, ես արդեն իրավաբան եմ ասե

Մունուկ Քեշիշյան-Կթողես ես իրա հեղ ինչ որ բան պայմանավորվեմ, մի բան տարվա գլխին շպուրեմ դեմքին ձենները կվտնե, եթե էտա կոիվը, Հաշ

Արգիշտի Հովհաննիսյան-Հա, բայց էտի որ պայմանավորվում ես ատա Հովհաննիսյանը չիմանա,

Մանուկ Քեշիշյան-Դոկվր ես 10 պարանի չեմ ուզում խաղամ:

Արգիշտի Հովհաննիսյան-Մաւնուկ, աոռաւեց իմ իրազեկման րան չես անում»:

Այսպիսով, վվյալ դեպքում: վարույթի այն փուլում քրեական գործի քննությանը մեղադրյալի խոչընդորկու հավանականության աստիճանի, ինչպես նան այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու մասին Առաջին ատյանի դավփարանի հետնությունները ոչ իրավաչափ լինելու մասին դատողություն անելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նաւն ինչպես այդ առումով Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված իրավական դիրքորոշումների (տես Վճռարեկ դատարանի՝ Դավիթ Համիարձումյանի գործով 2019 թվականի նոյեմբերի 7-ի թիվ ԵԴ/0700/06/8 որոշումը, կետ 16 ն Ալեքսան) Գոմցյանի գործով 2022 թվականի դեկտեմբերի 9-ի թիվ ՀԿԴ/0015/01/22 որոշումը, կետեր 14 ն 15), ի թիվս այլնի, այն մասին, որ մինչդատական վարույթի ավարտված լինելը, ինչպես նան մինչդատական վարույթի ընթացքում մեղադրյալի կալանքի փակ գտնվելու տնողությունն ինքնին չեն կարող առանցքային նշանակություն ունենալ գործի դատական քննության փուլում մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսնորելու ոխիսկերը գնահատելու հարցում, գործի դատական քննության փուլում մեղադրյալի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսնորելու հավանականությունը գնահատելիս, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնել դատաքննության ընթացքում կատարվելիք դատական գործողությունների ողջամտորեն սպասվելիք ծավալները ն բնույթը, ինչպես նան դրանց օբյեկվփվության վրա մեղադրյալի կողմից ազդեցություն գործելու հնարավորությունը, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից ձնեավորված կայուն նախադեպային իրավունքն այն մասին, որ անձի ազատության իրավունքի սահմանափակման հարցր լուծելիս առանձնահատուկ դերակատարում ունի, ի թիվս այլնի, նրա՝ հասարակությունում ունեցած դերը, զբաղեցրած պաշվտեն ու հնարավոր ազդեցությունը գործով անցնող վկաների վրա, նրա հնարավորությունները խոչընդոտելու վարույթի բնականոն ընթացքին (տե՛ս Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի` ԽիօմօոնօստիԼ) յ. Թաջ: գործով 201 թվականի մայիսի 3Լի վճիոր, գանգավտ թիվ 5829/04, կերեր 188-189, ումոս չ. Խաջտն գործով 2014 թվականի նոյեմբերի 27-ի վճիոր, գանգավ թիվ 51857/15, կերեր 103-107):

Հաշվի առնելով վերոնշյալը, նկատի ունենալով նան այն, որ մեղադրյալի անդր բնութագրող համապատասխան վփվյալներն իրենց բնույթով այնպիսին են, որ տվյալ դեպքում չեն կարող դիվարկվել որպես նրա ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսնորման ոիսկը հակակշոող բավարար գործոններ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, ոլւքրեական գործին մեղադրյալի խոչընդոտելու հավանակաւնության աստիճանը Առաջին ափյանի դատարանի կողմից պատշաճ գնահատման չի ենթարկվե, իսկ արդյունքում արվել է սխալ եզրահանգում` մեղադրյալի նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառելիության վերաբերյալ:

Հիմք ընդունելով վերը շարադրված հիմնավորումները` Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ վերոգրյալ պատճառարբանությունները հիմնված են ծանրակշիռ փաստական հանգամանքների վրա, հետնաբար, բավարար հիմք են՝ արձանագրելու առ այն, ո, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական ակտի բեկանման հիմք հանդիսացող դատական սխալ քրնադատաւվարական օրենքի էական խախտում, որը ազդել է վարույթի ելքի վրա:

Հիշյալի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանն արդեն առարկայազուրկ է համարում բողոքաբերի մյուս փաստարկներին անդրադառնալը:

54. Ելնելով վերոգրյալից` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արգիշտի Հովհաննիսյանի նկատմամի կիրառված կալանք խափանման միջոցը փովախելու ն դրա փոխարեն որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ փնային կալանք ն գրավ կիրառելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետնությունն իրավաչափ չէ: Այլ կերպ՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալի նկատմամի կիրառված կալանքի ժամկետի պետք է երկարաձգել 3 (երեք) ամիս ժամկետով: Միննույն ժամանակ, թեն քրեական գործին մեղադրյալի խոչընդովելու վփանգի վերաբերյալ վերը մատնանշված դատողությունների համափտեքարում հիմնավորվում է մեղադրյալի հաղորդակցման իրավունքի՝ կալանավորման երկարաձգման գժամկերով 6 սահմանափակման անհրաժեշտությունը, սակայն այն պայմաններում, երբ դատախազի կողմից չեն ներկայացվել բավարար հիմնավորումներ մեղադրյալի՝ նան իր մերձավոր ազգականների հետ. հաղորդակցվելու իրավունքի սահմանափակման անհրաժեշտության վերաբերյալ, վարույթի նյութերում առկա չեն որոշակի տվյալներ մեղադրյալի մերձավոր ազգականների՝ երան մեղսագրվող արարքներին առնչություն ունենալու կաւմ նրանց կողմից վարույթին

միջամտելու մասին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հիմնավոր չէ մեղադրյալի՝ քան իր մերձավոր ազգականների հեզ հաղորդակցվելու իրավունքի սահմանափակումը:

55. Ամիոփելով վերոշարադրյալր` Վերաքննիչ դաւրարանը գտնում է, որ դատախազ Կ.Սուքիասյանի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոք, պետք է մասնակիորեն բավարարել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող որոշումը պետք է ամբողջությամբ բեկանել ն կայացնել դրան փոխարինող դավաւկան ակվ (..)»:

Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՇ վելաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանը, քննելով թիվ ՀԿԴ/0196/0124 քրեական գործով մեղադրյալ Արգիշտի Հովհաննիսյանի նկատմամբ դատաքննության փուլում կիրառման ենթակա պիտանի խափանման միջոցը, գտել 1, որ վերջինիս պատշաճ վարքագիծը կարող է ապահովվել բացառապես կալանքի կիրառման պայմաններու: Մասնավորապես, ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարաւնը գտել է, որ քրեական գործով նշանակություն ունեցող հանգամանքների տիրապետող անձանց, այդ թվում` մեղադրյալ Արգիշտի Հովհաննիսյանի անմիջական ենթակայության ներքո գտնվող` դատավարական տարբեր կարգավիճակ ունեցող անձանց, հարցաքննված չլինելու պայմաններում բարձր է հավանականությունը, որ Արգիշտի Հովհաննիսյանը կարող է վերջիններիս վրա ապօրինի ազդեցություն գործադրել: Վերաքննիչ դատարանը հատկապես շեշտադրել է հանրային մեղադրողի հատուկ վերանայման բողոքում վկայակոչված օպերատիվ-հեզաւխուզական գործունեության արդյունքում արացված փաստական տվյալները:

Վերոգրյալի համատնեքարում Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի՝ Արգիշտի Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառման ենթակա պիտանի խափանման միջոցի վերաբերյալ դիրքորոշում: հայտնելուց ի վեր խափանման միջոցի իրավաչափության պայմանների փոփոխություն տեղի չխ ունեցել: Մասնավորապես, ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի որոշմամբ որպես քննության այն փուլում մեղադրյալ Արգիշտի Հովհաննիսյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու հիմքում դրված հանգամանքներից որնէ մեկը չի վերացել կամ նվազել: Միննույն ժամանակ դատական նիարի ընթացքում չեն վկայակոչվել այլ այնպիսի հանգամանքներ, որոնց համակցությամիԻ Դատարանը կարող էր իրավաչափորեն հանգել այլ հենության:

Ինչ վերաբերում է պաշտպանության կողմի հայփարարությանն առ այն, որ ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի որոշմամբ մեղադրյալ Արգիշտի

Հովհաննիսյանի նկափտմամի գրավի այլ՝ առավել մեծ, չափ սահմանելու արգելք նախատեսված չէ, Դատարանն արձանագրում է, ոլ. ՀՀ վերաքննիչ հակակառուպցիոն դատարաւնը, ըստ էության, ուղակիորեն արձանագրել է, որ քննության ասյն փուլում մեղադրյալի նկատմամբ այլրարրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ նրա պատշաճ, վարքագիծն ապահովել հնարավոր չէ: Բացի այդ, Դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալի նկատմամբ արդեն իսկ կիրառված էր մեծ չափի գրավ՝ 30.000.000 ՀՀ դրամի չափով: Ընդ որում, ի կատարումն Դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշման՝ որպես գրավի առարկա է ներկայացվել """"" ""ԲՃթթոթթթթԻթթ Ը` սեփականության իրավունքով պատկանու՝ "րր մարզ "ոո քաղաք "ո փողոց "ո ն "թ հասեցեներում գտնվող անշարժ գույքերը: Այսինքն՝ Դատարանի՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 22-ի որոշմամբ մեղադրյալ Արգիշտի Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված գրավի գումարը վերջինս սեփական միջոցներով ի վիճակի չի եղել վճարել, ինչպիսի պայմաններում, Դատարանի գնահավզմամի, վերջինիս նկատմամը գրավի առավել մեծ չափ սահմանելն իրավաչափ չէ:

Հիմք րնդունելով վերոգրյալը, ինչպես նան հաշվի առնելով ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դավւաարանի՝ 2024 թվականի դեկփեմիերի 02ի որոշմամբ արփահայտված դիրքորոշումները` Դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Արգիշտի Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը ենթակա Լէ երկարաձգման երեք ամիս ժամկետով՝ նույն պայմաններով, ինչ իր ոլոոշմամը սահմանել է ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դափարանը (...)»:

8. Առաջին ատյանի դատարանի որոշումն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն. «(..) /Անդրադառնալով Բողոքարերի կողմից բարձրացված այն փաարարկին, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոց կալանքի երկարաձգման հարցի քննարկումն իրականացրել է խափանման միջոցի ժամկետի լրանալուց շուրջ մեկ ամիս ինն օր առաջ, այսինքն՝ Առաջին ափյանի դատարանի` 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի որոշմամի լուծվել է Արգիշտի Հովհաննիսյանին 2025 թվականի հունվարի 28-ից մինչն 2025 թվականի ապրիլի 28-ը կալանքի փակ պահելու հարցը, ինչը հակասում է ՀՀքրեական դափավարության օրենսգրքի 19րդ հոդվածի իմաստին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետեյալը.

շ Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1-ին, թերթեր 100-113:

Ինչպես երնում է վկայակոչված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքի (Ցող հոդվածի իրավադրույթից՝ դատական վարույթում կալաւնքը կարող է կիրառվել կամ դրա ժամկետը կարող է երկարաձգվել յուրաքաւեչյուր դեպքում երեք ամսից ոչ ավելի ժամկետով, սակայն միննույն ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն ուշադրության է հրավիրում այն հանգամանքի վրաւ, որ որնէ օրենայրական կարգավորում չկա, թե դատական վարույթի ժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը երբ պետք է քննարկի մեղադրյալի նկատմամը կիրառված խափանման միջոցի երկարաձգման հարցը, իսկ ՀՀ քրեական դափավարության օրենսգրքի 278-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ Դատարանի կողմից դատալսումները հետաձգվում են ողջամիտ ժամկետով՝ հաշվի առնելով վարույթը շարունակելուն խոչընդոտող հանգամանքների առանձնահաղտկություր ն դրանց վերացման համար ձեռնարկվող միջոցների բնույթը: Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարաունր 2024 թվսւկանի դեկտեմբերի 19-ի դատական նիստում պատճառալրաւնել է, թե ինչու մեկ ամսից ավել ժամանակում չի կարող գումարել նիար ն մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոցի ժամկետը լրանալուց մի քանի օր առաջ քննարկման առարկա դարձնել այղ հարցը: Մասնավորապես` Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով նախագահող դատավորի՝ հունվար ամսին ամենամյա արձակուրդում գտնվելու, մեղադրյալի նկատմամը կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի՝ 2025 թվականի հունվարի 28-ին լրանալու, ինչպես նան Դափարանի` այլ կալանավորական նիարերով ծանրաբեռնված լինելու հանգամանքները, մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի երկարաձգման հարցր քննարկել է 2024 թվականի դեկտեմբերի 19-ի դափական նիարի ընթացքում` հաջորդ դատական նիսփր հերաձգելով 2025 թվականի հունվարի 30-ին, որպիսի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը փաւավում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված նորմերի որեէ խախտում, ինչը կարող էր հանգեցնել դատական սխալի:

Միննույն ժամեաւնակ Վերաքննիչ դատարոաւնն անհրաժեշվ է համարում արձանագրել, որ վերոշարադրյալ իրողությունը պաշտպանության կողմին որնէ կերպ չի զրկում ն վերջինիս չի ատհմանափակում հետագայում փաստական հանգամանքների փոփոխության կամ նոր ի հայտ եկած փաստարկների պարագայում մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի փոփոխության կամ վերացման վերաբերյալ միջնորդությամբ հանդես գալուց:

Ինչ վերաբերում է քրեական գործի՝ ողջամիտ ժամկետում քննության աեզբունքի հնարավոր խախտման, այդ թվում՝ դատական նիարերի, ըար Բողոքարերի, անհարկի ձգձգումների վերաբերյալ փաստարկներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ հատուկ վերանայման կարգով բողոքի քննության ժամանակ Վերաքննիչ դատարանը իրավասու չէ քննարկման առարկա դարձնելու ն գնահատական տալու այդպիսի հարցերին: Այլ կերպ՝ Վերաքննիչ դատարանը փավում է, որ ողջամիտ ժամկետում քննությաւն սկզբունքի հնարավոր խախտման վերաբերյալ հարցերը դուրս են գտնվում Վերաքննիչ դատարանում հատուկ վերանայման սահմաններից: Միննույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը, հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի ձնավորած նախադեպային իրավունքը, հարկ է համարում ընդգծել, որ ողջամիտ ժամկետների պահպանման տեսեւեկյունից հատուկ ջանասիրության պետք է արժանանան այն գործերը, որոնցով անձինք գտնվում են կալանքի փակ (հատուկ ուշադրության են արժանի ավելի երկար ժամանակահատված կալանքի տակ գտնվող անձանց վերաբերյալ գործերը) (տե՛ս 1Լ.Վարդանյանի ն ,«ԶԱյվազյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0016/01/14 գործով որոշման 20-րդ կետր):

Այսպիսով Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ բողոքարկվող դատական ակտը բեկանելիս Առաջին ատյանի դատարանի ներքին անկախությունը սահմանափակելուց ե Առաջին ատյանի դատարանում հիմնական քրեական գործի քննության բնականոն ընթացքի վրա բացասական ազդեցություն գործադրելուց զերծ մնալու համար Վերաքննիչ դատարանը պետք է ունենա Բողոքաբերի կողմից մատնանշված այնպիսի ծանրակշիռ փաստական հանգամանքներ, որոնք թույլ կտան գալ հիմնավոր հենության, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ է տրվել էական սխալ, մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված խափաւնման միջոցի ընտրությունն ակնհայտորեն չի համապատասխանել այղ հարցը լուծելիս գնահատման ենթակա հանգամանքներից բխող ողջամիտ ենթադրություններին, կամ այլ կերպ խախտվել են մեղադրյալի օրինական շահերն ու իրավունքները: Մինչդեռ, Բողոքաբերի կողմից չի ներկայացվել այնպիսի ծանրակշիռ փատրական հիմնավորում, որը թույլ կտար բավարարելու նրա կողմից ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքը:

Ընդհանրացնելով վերոշարադրյալը՝ Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է, որ ինչպես ներկայացված հատուկ վերանայման բողոքում, այնպես էլ արացված նյութերում բացակայում են Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտր բեկանելու համար

անհրաժեշտ փաստական հանգամանքներ, որպիսի պայմաններում: Վերաքննիչ դատարունը հանգում է հենության, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է րավ ության ճիշ լուծող դավաւկան ակվե թույլ չի փլվել այնպիսի դավական սխալ, որը կարող է հանգեցնել բողոքարկված դավաւկան ակտի բեկանման, ուարի, մեղադրյալ Արգիշտի Հովհաննիսյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանի կողմից ներկայացրած հատուկ վերանայման բողոքը պեփտք է մերժել, իսկ Առաջին ափյանի դատարանի որոշումի՝ թողնել անփոփոխ: (-»"

Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

9. Վճռաբեկ դատարանը նախնառաջ փաստում է, բողոքարկված դատական ակտը հատուկ վերանայման ենթարկելու նպատակն օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման սահմանադրական գործառույթի իրացումն է: Այդ շրջանակներում մեղադրյալի կիրառված խափանման միջոցի ժամկետի երկարաձգման հարցը դրա ժամկետը լրանալուց տնական ժամանակ առաջ քննարկելու իրավաչափության կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: Ուստի, Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում սույն գործով արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով միասնական դատական պրակտիկայի ձնավորման համար:

10. Մույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչափ են արդյոք Առաջին ատյանի դատարանի որոշումն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի հետնություններն այն պայմաններում, երբ մեղադրյալ Ա.Հովհաննիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանքի ժամկետը երկարաձգելու հարցը Առաջին ատյանի դատարանը քննության է առել դրա ժամկետը լրանալուց 1 (մեկ) ամիս 9 (ինը) օր առաջ:

1. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաճձայն՝ «մ.Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետնյալ դեպքերում ն օրենքով սահմանված կարգով

(--)

3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականությաւն կավաւլրումն ապահովելու նպատակով.

3 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 3-րդ, թերթեր 22-35:

5

(--)

5. Անձնական ազատությունից զրկված յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի վիճարկելու իրեն. ազատությունից զրկելու իրավաչավությունը, որի վերաբերյալ դատարանը սեղմ ժամկետում որոշում է կայացնում ն կարգադրում է նրան ազատ արձակել, եթե ազավությունից զրկելը ոչ իրավաչափ Լ»:

«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի ազավության ե անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ու ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետնյալ դեպքերում ն օրենքով սաւհմանված կարգով.

(-.)

բ) անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանավորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցանկացաւծ պարվավորության կա-տարումն ապահովելու նպատաւկով,

գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալում իրավախախտում: կատարածլինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասուօրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում երա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կաւնխելու համար(...)»։

1.1. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն (այսուհետ նան՝ Եվրոպական դատարան) արձանագրել է, որ դատական իշխանություններին վերապահված է պարտականություն ճեռնարկելու անհրաժեշտ վարչական միջոցառումներ` անգամ արձակուրդային ժամանակահատվածում, ապահովելու համար, որ հրատապ հարցերը լուծվեն արագ, ն սա հատկապես անհրաժեշտ է այն դեպքում, երբ առկա է անհատի անձնական ազատության սահմանափակման հարց, ուստի ո'չ գերծանրաբեռնվածությունը, ո'չ արձակուրդների շրջանը չեն կարող հիմնավորել դատական մարմինների անգործության որոշակի ժամանակահատվածը::

Եվրոպական դատարանը գտել է նան, որ երբ անձին կալանքի տակ պահելու հիմքերը շարունակում են հիմնավորել ազատությունից զրկելը պետք է պարզել, թե արդյոք ' Տե՛ս ումոնջ ուսն Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ 1990 թվականի օգոստոսի 29-ի

բ. մ. Թայ գործով վճիոր, գանգատ թիվ 1701/85, 1989 թվականի հոկտեմբերի 25-ի 862-հծո«. Լեհ) գործով վճիռը, զանգատ 11400/85: ուսմուՏ ուսում Տ տե՛ս նան Խնոոճտիօս Կ. Թստտե, ոօտ. 42351/13 ճոճ 47823/13, 17 յսեյ 2014, Տ 54: ն Քոմճքս իտ «. Սեւռլոծ, ոօ. 62818/16, 27 յսոօ 2024, Տ 63 գործերը:

ներպետական իրավասու մարմինները վարույթն իրականացրել են ատուկ ջանասիրությամբ», ն որ իշխանությունները պետք է համոզիչ կերպով ներկայացնեն կալանավորման ցանկացած ժամկետի երկարաձգման հիմնավորումները»:

12. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի համաճայն՝

«Լ Վարույթի իրականացումը հանրային գործունեություն է, որի ընթացքում ն արդյունքում ապահովվում է հանրային ն մասնավոր շահերի հավասարակշոված պաշտպանությունը:

(--)

41 Վարսւյթի հանրայնություն ապահովելիս անձի իրավունքների կամ ազավությունների սահմանափակումը պետք է համաչափ լինի հակակշիռ հանրային շահերի պաշտպանության նպավաւկին (...»:

ՃՇՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաճայն՝

«Լ Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամի հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով ն կարգով

(--)

Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի:

41 Անձին կալանավորելը, կալանքի ժամկերի երկարաձգկը, բժշկական հաստատությունում հարկադրաբար տեղավորելը թույլատրվում են միայն դատարանի որոշմամբ այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով|..)»:

ՃՇՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Կալանքը դատարանի որոշմամբ մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում ն կարգով ազատությունից զրկելն Է օրենքով ն դատարանի այղ որոշմամը սահմանված ժամկետով:

(-:)

5. Կալանքի ժաւմկարը երկարաձգելիս դատարանի աոջն անհրաժեշվ է հիմնավորել նան վարույթի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու 5 Տե՛ս ռամռնջ ուսնոզՏ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի Լռծմո . Ոռէչ 2000 թվականի ապրիլի 6-ի վճիռը, գանգատ 26772/95, Քաշոժ) ս. 1/6 Թօքսծեւ օ/ 81թԼմօսո գործով 2016 թվականի հուլիսի 5-ի վճիռը, գանգատ 23755/07:

17

նպատակով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից գործադրված պատշաճ ջանասիրությունը (մաշ ճեջճոօժ), ինչպես նան տվյալ մեղադրյալի նկատմամի քրեական հետապնդումը շարունակելու անհրաժեշտությունը (...)»:

121 ՀՀ Սահմանադրական դատարանը (այսուհետ նան՝ Սահմանադրական դատարան) 2025 թվականի հուլիսի 30-ի թիվ ՍԴՌ-1792որոշմամբ, վերահաստատելով 2024 թվականի մարտի 5ի թիվ ՍԴԱՌՀՕ աշխատակարգային որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշումը, արձանագրել է, որ դատարանների կողմից` մեղադրյալի նկատմամբ կիրառված կալանքի ժամկետի երկարաձգման հարցը դատական վարույթում քննության առնելը ն լուծելը մեղադրյալի կալանքի ժամկետը լրանալուց 1 կամ 2 ամիս առաջ՝ քրեադատավարական օրենքի վերաբերելի դրույթների` Սահմանադրությունից չբխող մեկնաբանում է, քանի որ, ըստ էության, կալանքի երկարաձգման հարցի նման «վաղաժամկետ» քննությունը չի հետապնդում որնէ այլ նպատակ, քան կալանքի ժամկետը նոր կետից սկսած երկարաձգելը՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ եթե դատարանը գտներ, որ անձը ենթակա է կալանքից ազատման, ապա դա կարող էր անել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18րդ հոդվածի 3րդ մասով նախատեսված այն կարգավորման ուժով, որի համաձայն 6«Դատարանը, դատախազը, քննիչը, հետաքննության մարմինը իրենց իրավասության սահմաններում պարտավոր են անհապաղ ազատ արձակել ազատությունից ապօրինի կամ անհիմն զրկված յուրաքանչյուր անձի»: Հիշյալ որոշմամբ Սահմանադրական դատարանն արձանագրել է նան, որ անձի հիմնական իրավունքների իրացման այն երաշխիքները, որոնք գործում են մինչդատական վարույթում, առնվազն ոաճոտջ ուաճռոճեչ գործում են նան դատական վարույթում, ն դրանց արդյունավետությունը չի կարող նվազել գործը դատարան (այսինքն՝ հրապարակային ն բազմաթիվ այլ երաշխիքներով ապահովված ըստ էության քննության ենթարկելու համար) ուղարկված լինելու պատճառով կամ դրա արդյունքում: Սահմանադրական դատարանընշել է, որ կալանքի հիմքերի առկայության հիմնավորումը, նախնառաջ, անձի անմեղության կանխավարկածի հետ սերտորեն կապված՝ նրա ազատության կանխավարկածը հաղթահարելուն ուղղված գործընթաց է, ինչից էլ հենց բխում է, որ անձի՝ մեղադրյալի կարգավիճակը պահպանելու ամբողջ ժամանակահատվածում, մասնավորապես՝ անկախ քրեական վարույթի փուլերից՝ ազատության մեջ մնալը կանոն է, իսկ նրան ազատությունից զրկելը՝ բացառություն, որը գործադրելու համար անհրաժեշտ է տրամադրել իրավունքի սահմանափակումն իրավունքի խախտման վերաճելը կանխող միասնական երաշխիքներ,

այդ թվում՝ ապահովել կալանքի հիմքերի առկայության առթիվ պետության ունեցած կանխատեսական մտահոգությունների օբյեկտիվ փաստական հիմքերի վերացման ուղղությամբ պատշաճ ջանասիրության պարտադիրությունը::

3. Սույն որոշման 1112.1-րդ կետերում մեջբերված իրավական կարգավորումների, Սահմանադրական դատարանի որոշմամբ, ինչպես նան Եվրոպական դատարանի վճիռներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ յուրաքանչյուր անգամ կիրառված խափանման միջոցի ժամկետը երկարաձգելիս, դատարանը գնահատում է նախորդող ժամկետում մեղադրյալի կողմից հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքագծի դրսնորման ռիսկերի որակական փոփոխությունները, ուստի խափանման միջոցի կիրառման ժամկետի երկարաձգման հարցի քննարկումը՝ դրա ժամկետը լրանալուց տնական ժամանակ առաջ, ինքնին զրկում է դատարանին գնահատելու այդ ռիսկերի դինամիկան ամբողջ ծավալով ն իրենից ենթադրում է խափանման միջոցի ժամկետի հաշվարկ նոր կետից: Բացի այդ, խափանման միջոցի կիրառման ժամկետը երկարաձգելու հարցը` ժամկետի ավարտից տնական ժամանակ առաջ քննարկելն ինքնին կանխորոշում է քննարկման արդյունքում խափանման միջոցի կիրառման ժամկետի անվերապահ երկարաձգման հանգամանքը, մինչդեռ դատարանը՝ անազատության մեջ պահելու համապատասխան հիմքերի փոփոխության պայմաններում կարող է առաջնորդվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված կարգավորման ուժով ն մեղադրյալին ազատ արձակել:

3.. Միաժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ դատարանի ներքին կազմակերպչական խնդիրները (օրինակ դատավորի արձակուրդը կամ ծանրաբեռնվածությունը) չեն կարող ծառայել որպես իրավաչափ հիմք (յստեճ օստճ)՝ անձին ազատությունից շարունակական զրկելու համար: Այլ կերպ՝