Հալևորյան — ԵԴ/1587/01/21

ՀԱԽ 22. ԵԴ/1587/01/21

/7 ՏՅԱ -Վ ի,

Լաո

ՄԱԾ ՀԷ

Լ) ՍՊ 1

ՀՀԶՅԱղՈՒՑ7

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր Ա.Գաբրիելյան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր` Ռ.Պապոյան

դատավորներ` Ս.Շամբարձյան

Լ.Հովհաննիսյան

25 հոկտեմբերի 2024 թվական ք. Երնան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ՝ Գ. ՔՈԼՈՋՅԱՆԻ

մեղադրյալ՝ Հ.ՇԱԼԵՎՈՐՅԱՆԻ

պաշտպան՝ ԼՍԻՄՈՆՅԱՆԻ

2

դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի մայիսի 6-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Հովհաննես Սասունի Հալնորյանի պաշտպան Լ.Սիմոնյանի վճռաբեկ բողոքը

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2021 թվականի մայիսի 17-ին, ՀՀ ոստիկանության Շենգավիթի բաժնում, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 178րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1Լին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 11192421 քրեական գործը, որը 2021 թվականի մայիսի 19-ին ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երնան քաղաքի քննչական վարչության Շենգավիթ վարչական շրջանի քննչական բաժնի վարույթ:

2021 թվականի մայիսի 19-ի որոշմամբ Հայարփի Ռուբենի Հարությունյանը ճանաչվել է տուժող:

2021 թվականի սեպտեմբերի 8-ի որոշմամբ Հովհաննես Սասունի Հալնորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:

2021 թվականի սեպտեմբերի 8-ի որոշմամբ Հ.Հալնորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:

2021 թվականի նոյեմբերի 17-ին քրեական գործ, մեղադրական

եզրակացությամբ ուղարկվել է Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

Երնան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի դատախազության ավագ դատախազ ԱԲոյաջյանի՝ 2023 թվականի հունիսի 9-ի որոշմամբ, Հ.Շալնորյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, ն նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:

2. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նան Առաջին ատյանի դատարան|՝ 2023 թվականի հունիսի

3

9-ի դատավճռով մեղադրյալ Հովհաննես Շալնորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, ն նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է Հ.Շալնորյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:

Հ.Շալնորյանի նկատմամբ ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին խափանման միջոցը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:

Վճովել է նան տուժող Հայարփի Հարությունյանի քաղաքացիական հայցն ընդդեմ Հ.Շալնորյանի՝ բավարարել, ն վերջինից հօգուտ Հ.Հարությունյանի բռնագանձել 3.500.000 (երեք միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ` որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի հատուցում:

Իրեղեն ապացույց ճանաչված ն տուժող Հայարփի Հարությունյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնված «Այֆոն 12 պռոո մաքս» մոդելի բջջային հեռախոսը թողնվել է վերջինիս տնօրինմանը:

Շովհաննես Հալնորյանի գույքի՝ «Այֆոն իքս» մոդելի բջջային հեռախոսի վրա դրված արգելանքը պահպանվել է՝ մինչն քաղաքացիական հայցով նրա վրա դրված պարտավորությունների կատարումը:

3. Նշված դատավճռի դեմ մեղադրյալ Հ.Շալնորյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նան Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի մայիսի 6-ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի հունիսի 9-ի դատավճիռոր մասնակի՝ նշանակված պատժի ն քաղաքացիական հայցի մասով փոփոխել է. Հ.Հալնորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով պատիժ է նշանակել ազատազրկում 2 (երկո) տարի ժամկետով: Տուժող Հ.Հարությունյանի քաղաքացիական հայցը բավարարվել է մասնակի՝ որոշվել է Հ.Շալնորյանից հօգուտ Շ.Շարությունյանի բռնագանձել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործութամբ անմիջականորն պատճառված դվնասի հատուցում: Դատավճիռը մնացած մասով թողնվել է անփոփոխ:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել մեղադրյալ Հ.Հալնորյանի պաշտպան Լ.Սիմոնյանը, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024

4

թվականի սեպտեմբերի 17-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է բողոքի քննության բանավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.

5. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ` Վերաքննի դատարանը թույ է տվել նյութական ն քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:

5.. Մասնավորապես, բողոքաբերը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը թեն Հ.Շալնորյանի նկատմամբ նշանակված պատժաչափը մեղմացրել է, սակայն պատշաճ վերլուծության չի ենթարկել այն պայմանականորեն չկիրառելու հարցը:

Ըստ բողոքաբերի Վերաքննի։ դատարանը որպես մեղադրյալի

պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ պետք է հաշվի առներ այն, որ Հ.Շալնորյանը զղջացել է կատարած արարքի համար, ընդունել է մեղադրանքը, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, նախկինում դատապարտված չի եղել, ունի բարձրագույն կրթություն, ամբողջովին փոխհատուցել է վնասը:

Հետնաբար, հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի տարիքը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, տուժողին պատճառված ամբողջ վնասը փոխհատուցված լինելու հանգամանքը, բողոքաբերը նշել է, որ Հ.Շալնորյանի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ն փորձաշրջան սահմանելու միջոցով հնարավոր էր հասնել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին:

5.2. Բացի այդ, բողոքաբերը նշել է, որ 2024 թվականի մայիսի 14-ի դրությամբ Հ.Շալնորյանն ամբողջությամբ փոխհատուցել է տուժողին պատճառված վնասը, հաշտվել է նրա հետ, որի վերաբերյալ հայտարարել է տուժողը:

Միննույն ժամանակ տուժողը խնդրել է Հ.Շալնորյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից՝ իր հետ հաշտվելու հիմքով:

5

6. Վերոգրյալ հիմնավորումներով, նկատի ունենալով, որ մեղադրյալն առաջին անգամ է հանցանք կատարել, նախկինում դատապարտված չի եղել, նրա արարքը միջին ծանրության հանցանք է, բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի մայիսի 6-ի որոշումը ն Հ.Հալնորյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից` տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով կամ Հ.Շալնորյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի համաձայն՝ «(...) Հովհաննես Հալնորյանին մեղադրաւնք է առաջադրվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2-րդ կերով այն արարքի կատարման համար, որ. «(-) նա ույիշի՝ խոշոր չափերի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու մեկ միասնական դիվավորությամը, 2020 թվականի դեկտեմբեր ամսից մինչն 2021 թվականի ապրիլ ամիսը Հայարփի Ռուբենի Հարությունյանից խարեութամբ ն վարահություն, չարաշահելու եղանակով տարբեր

պատրվակներով հափշտակել է խոշոր չափերի՝ 3.597.000 ՀՀ դրամ գումար:

Այսպես՝ իր հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու դիտավորությամբ Հովհաննես Հալնորյանը, ՀՀԻնստագրաւվչ» սոցիակալան կայքի իր անձնական էջից 2020 թվականի դեկտեմինրը ամսվա երկրորդ կեսին հաղորդագրություններ է ուղարկել Հայարփի Ռուբենի Հարությունյանի ՀՀԻնատագրամչծ» սոցիակալան կայքի անձնական էջին ն ծանոթություն է հաստատել վերջինիս հետ: Ծանոթություն հատրատելուց հետո Հովհաննես Հալնորյանը Հայարփի Հարությունյանի մոտ վարաւհություն ձեռք բերելու այն ամրապնդելու ն հետագայում. չարաշահելու նպատակով, խարեության եղանակով խեղաթյուրելով իրականությունը` վերջինիս ներկայացել է որպես ԱՄՆ-ում բնակվող մեծահարուստ գործարար, ով ԱՄՆ-ում ունի ծերանոցներ ն զբաղվում է: ձեռնարկատիրական գործունեությամբ 2020 թվականի դեկտեմբերի 25-ից սկսած չարաշահելով Հայարփի Հարությունյանի վարահությունը, Հովհաննես Հալնորյանը վերջինիցս խնդրել է 100.000 ՀՀ դրամ

6

գումար, հինգ օրից վերադարձնելու պայմանով: Հայարփի Հարությունյանը՝ հավատալով Հովհաննես Հալնորյանին, իր րջջային հեռախոսի ՀՀԻդրամ»» հավելվածի միջոցով 100.000 ՀՀ դրամ գումարը փոխանցել է Հ. Հալնորյանի կողմից նշված հաշվեհամարին, սակայն վերջինս նշված գումարը չի վերադարձրել: Դրաւնից հետո, արդեն իսկ ձեավորված վատխհարաբերություններն օգվնագործելով, կրկին վերջինիս վարահությունը չարաշահելով` Հայարփի Հարությունյանից գումար է խեդրել, պատճառաբանելով, թնե իրր Երնան քաղաքի Ջրվեժ թաղամասում էժան գնով առանձնատուն է գնել ն գումար է անհրաժեշվ: Հ. Հարությունյանը, հավատալով այդ ամենին, ՀՀԻնեկորանկ»» ՓԲ ընկերությունից վարկ Լ վերցրել ն վերցրած ամբողջ 923.000 ՀՀ դրամ գումարը փոխանցել է Հ. Հալնորյանի կողմից նշված նույն հաշվեհամարին: Դրանից օրեր անց՝ 2020 թվականի դեկտեմբերի 29-ին, Հովհաննես Հալնորյանը հավավացրել է Հայարփի Հարությունյանին, թե իրր ԱՄՆ- ից վերադառնում է Երնան՝ իրեն տեսակցելու ն ընտանիքի անդամների հեր ծանոթանալու, սակայն չի կարողանում բջջային հեռախոս գնել, ուստի առաջարկել է, որ Հ.Հարությունյանն անձամբ գնի ՀՀԱյֆոն 12 Պոռ Մաքս»» մոդելի բջջային հեռախոս, որի գումարները Երեան ժամանելիս խոստացել է վերադարձնել: Պայմանավորվածության համաձայն՝ Հ.Հարությունյանը վստահելով Հ.Հալնորյանի խոսքերին, ՀՀՄորայլ Սենթր»» խանութ-սրահից ապառիկ կարգով գնել է 824.000 ՀՀ դրամ: արժողության ՀՀԱյֆոն 12 Պրո Մաքս»» մոդելի բջջային հեռախոս, այն փոխանցել է Հովհաննես Հալնորյանի կողմից նշված տաքսու վարորդին, որից հետո վերջինս նույն հեռախոսը պարտավորվել է ամանորի գիշերը հյուր գնալիս նվիրել Հ.Շարությունյանին, սակայն բջջային հեռախոսը արանալուն պես վերջինս չի գնացել Հ.Հարությունյանի տուն, այլ այն վաճառել է իր կարիքները հոգալու համար՝ հափշվփակելով վերոնշյալ բջջային հեռախոսը: Դրանից հետո՝ սույն թվականի փետրվար ամսին, Հ.Հալնորյանը Հ.Հարությունյանին հայտնել է, որ ԱՄՆ-ում կնքել է գործարք, սակայն առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով չի կարողանում, գնալ ն գործարքից արացված գումարը վերցնել, միաժամանակ հավապտացրել է թե իբր Երնան քաղաքում բենզալցակայան է գնել սակայն դրա դիմաց վճարվելիք գումարը պակասել է, ուարի Հ. Հարությունյանը կրկին հավատալով Հ.Հալնորյաւնին, Երեան քաղաքի Բագրավատւնյաց 26 հասցեում առկա տերմինալի միջոցով

7

փոխանցել է 400.000 ՀՀ դրամ գումար Հ.Հալնորյանի կողմից նշված ՀՀԻդրամջ» հաշվեհամարին, որից 1 կամ 2 օր անց, չունենալով իր մոտ կանխիկ գումար, Հ.Հալնորյանին Լ փոխանցել մոր` Ռուզան Աղասու Կարապետյանին պատկանող բանկային քարտի տվյալները, իսկ Հ.Հալնորյանն այն կցելով իր ՀՀԻդրամջ» հավելվածին, դրա միջոցով փոխանցել է 1100.000 ՀՀ դրամ գումար: Դրանից հետո, Հ. Հալնորյանը ներազդելով Հ.Հարությունյանի զգացմունքների վրա ն վերջինիս առաջացնելով խղճահարություն՝ հայտնկ է, թե իրր տառապում է թոքի քաղցկեղով ն մեկնել է Հոլանդիա՝ համապատասխան վիրահավության նպատակով: Տեսնելով, որ Հ.Հարությունյանը վերոնշյալ սուրն իրական է ընդունել` հայտնել է, թե իբր վիրահատությունը բարվոք է անցել, սաւկայն իր մոզ Երեան ժամանելու հետադարձի գումար չի մնացել ն այդ պատրվակով Հ.Հարությունյանից խնդրել է նս 250.000 ՀՀ դրամ գումար, որի փոխանցումն իրականացրել է իր ՀՀԻդրամ»» հավելվածին կցված Հ.Հարությունյանի անվամի թողարկված բանկային քարտի միջոցով: Հ.Հալնորյանը հավատացրել է, որ վերոնշյալ գումարներն ամբողջովին կվճարի, սակայն այդ կերպ խաբեությամբ վատահություն, չարաշահելու եղանակով Հ.Հարությունյանից հափշտակել է ընդհանուր 3.597.000 ՀՀ դրամ գումար՝ պատճառելով խոշոր չափերի գույքային վնաս (...)»:

(-.)

Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ ն օբյեկտիվ հետազոտության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ ն րոլոր ապացույցների միմյանց հետ համադրելու ն դրանք վերաբերելիության ն թույլատրելիությաւն սահմաններում գնահատելու արդյունքում, Դատարանը գալիս է այն հետնությաւն, որ ամբաարանյալ Հովհաննես Սասունի Հալնեորյանը կատարել է խոշոր չափերով խարդախություն, այսինքն` Հ.Հալնորյանին մեղսագրվող արարքը ճիշտ է որակված, այն համապավզաասխաւնում է 2003 թվականի ապրիլի 16-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ կետով նախատեսված հանցագործություն հատկանիշներին:

(-)

Հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցանքը կատարելու եղանակն ու

8

հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությամբ անմիջականորեն պավզտճաոռվեաւծ վնասի հարթված չլինելու հանգամանքը, ինչպես նան նրա անձր բնութագրող տվյալները, այդ թվում պատասխաւնապվությունն ու պափիժը մեղմացնող ն ծանրացնող հանգամանքների րացակայությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ 2003 թվականի ապրիլի 16-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հանցավոր արարքը կատարելու համար Հովհաննես Հալնորյանի նկատմամբ պատիժ պետք է սահմանել ազատազրկման ձնով 3 (երեք) տարի ժամկետով, որը կարող է ապահովել պավժի նպատակներ, ան Է վերականգնղ սռցիալական արդարությունը,

վերասոցիալաւկաւնացնել պատժի ենթարկված անձին ն կանխել

հանցագործությունները (...)»:

8. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի մայիսի 6-ի որոշման համաձայն՝ «(..)(Եյլնելով պատիժ նշանակելու րնդհանուր ակզրունքներից, հաշվի առնելով նան ամբասվաւնյալ Հովհաննես Հալնորյանի անձր բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ նախկինում դատապարտված չլինելու մեղքն ընդունելու ն կատարածի համար զղջալու հանգամանքները, հանցանքը կատարելուց հետո դրսնորած վարքագիծը, մասնավորապես, փուժովլին պատճառած վնասից 1500000 ՀՀ դրամի մտխհատուցելու փարը, վերջինիս պատասխանատվություն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված՝ երկուսից հինգ փարի ժամկետով ազատազրկման պայմաններում Ամբաստանյալի նկատմամի՝ երեք վարի ժամկետով ազատազրկումը խիսվ է, ն չի համապատասխանում նրա անձին ու նրա կատարած հանցագործություն ծանրությանը:

Այսինքն, Ամբասփանյալի նկատմամբ նշանակվել է անարդարացի՝ ակնհայտ խիար պավփժ, որը ՀՇ քրնական դավաւվարության օրենսգրքի 377-րդ հոդվածի հիման վրա պավպժի մասով բողոքարկվող դատական ակվտր փոփոխելու հիմք է:

Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում կրկին նշել, ոլ, 2005 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 1-րդ հոդվածի Լին մասի ւ Տե'ս քրեական գործ, հատոր 2, թերթեր 120-128:

9

համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը ն քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամաւնքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ն բավարար լինեն նրան ուղղելու ն նոր հանցագործությունները կանխելու համար, որպիսի պայմաններում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներն ապահովելու համար ամիբատրանյալ Հովհաննես Հալնորյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապիիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենագրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ կարով նշանակված պավժաչաւիր պեվք է մեղմացնել ն պատիժ նշանակել ազավտազրկում 2 (երկու) փարի ժամկետով, որով հնարավոր կլինի իրականացնել պատժի նպատակները:

Միննույն ժամանակ սակայն, նախորդ կարում արձանագրված Ամբաստանյալի անձր բնութագրող փաւասվական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 8.Լրդ կետում վկայակոչված օրենադրական կարգավորումների ն 8.2-րդ - 8.3-րդ կետերում: մեջբերված ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ինչպես վերաքննիչ բողոքում թվարկված, այնպես էլ Վերաքննիչ դատարանի կողմից հաշվի առնված հանգամանքներն ինքնին չեն կարող բավարար լինել ամբաարանյալ Հովհաննես Հալնորյանի կողմից ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար:

(-.)

Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նան տուժող Հայարփի Ռուբենի Հարությունյանի կողմից ընդդեմ ամբատրանյալ Հովհաննես Սասունի Հալենորյանի ներկայացված 5.500.000 (երեք միլիոն հինգ հարյուր հազար) դրամի չափով քաղաքացիալկուն հայցին, ն հաշվի առնելով այն, որ Ամբաարանյալի կողմից մասնակիորեն` 1500.000 (մեկ միլիոն հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով հատուցվել է տուժողին պատճառված վնասը, գտնում է, որ Երեան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դափարանի՝ 2023 թվականի հունիսի 9ի դատավճիոր քաղաքացիական հայցի մասով նույնպես ենթակա է փոփոխման:

10

Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել մասնակի ն ամիաարանյալ Հովհաննես Սասունի Հալնորյանից հօգուվն Հայարփի Ռուբենի Հարությունյանի րոնագանձել 2.000.000 (երկու միլիոն) ՀՀ դրամ որպես հանցագործությամբը անմիջականորեն պատճառված վնասի հատուցում (--»-:

9. Վճռաբեկ բողոքին կից ներկայացված միջնորդության համաձայն՝ «/...) Թիվ ԵԴ/1587/01/21 քրեական գործով ես հանդիսանում եմ տուժող: Նշված քրեական գործով ամբաստանյալ Հովհաննես Հալնորյանի կողմից խարդախությամի ինձ պատճառվել Լ 5.500000 ՀՀ դրամի վնաս:

Հայտարարում եմ, որ ամբաստանյալ Հովհաննես Սասունի Հալնորյանի պաշտպան Լիպարիփ Սիմոնյանից արացել եմ ամբաստանյալի կողմից ինձ պատճառված վնասը 3.500000 ՀՀ դրամը:

Նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ ամրատրանյալի կողմից ինձ փոխհատուցվել է ինձ պատճառված ամիողջ վնասը, հայտնում եմ, որ ես ներել եմ ամբատտրանյալ Հովհաննես Սասունի Հալնորյանին ն րավ էությաւն հաշտվել եմ նրա հեվ, ն հետնապես խնդրում եմ Հովհաննես Սասունի Հալնորյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից ինձ հեյ հաշտվելու հիմքով (...)»:

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

10. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. արդյո՞ք Հ.Շալնորյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ կետով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման՝ վերջինիս ու տուժող Հ.Հարությունյանի հաշտության հիմքով:

2021 թվականի հունիսի 30-ին ընդունված ն 2022 թվականի հուլիսի 1-ին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12րդ հոդվածի համաձայն՝ «Լ Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապեղումը ենթակա է դադարեցման, եթե

(-:)

«Տեն քրեական գործ, հատոր 3, թերթեր 70-90:

Յ Տե'ս քրեական գործ, հատոր 3, թերթ 139:

1

12) անձը Հայաարանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանամվությունից (...)»:

Նույն օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Վ. Քրնական վարույթը ենթակա է կարճման, եթե:

(-)

3) մեղադրյալի նկատմամը դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, ն սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները (...)»:

ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Միջին ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար այն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում հինգ տարի ժամկետով ազատազրկումը, ինչպես նան անզգուշությաւմը կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը փարի ժամկետով ազավպազրկումը»:

Նույն օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն «մ. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամի իրավունք ձեռք բերելը`

(-)

2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝

(-)

2)խոշոր չափերով,

(-)

պավժվում: է վմնգանքով նվազագույն աշխատավարձի

հինգհարյուրապավիկից հազարապատիկի չափով կամ ազավազրկմամբ՝ երկուսից հինգ փարի ժամկետով»:

2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) 82-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն: «1. Եթե 4 Քրեական պատասխանատվությունից անվերապահ կերպով ազատում նախատեսող նոր նորմին, որպես ըստ էության պատիժը մեղմացնող օրենսդրության, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ

12

անձե առաջին անգամ է հանցանք կատարեկ, ապա ազատվում է քրեական պատասխանաւտվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, ն նրա ու տուժողի միջն աոկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն են ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցանքում առկա են ընտաւնիքում բոնության հազտկանիշներ»:

11. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետնում է, որ օրենսդիրն առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անձի ն տուժողի հաշտությունը (որոշակի բացառություններով) դիտում է որպես քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք՝ սահմանելով, որ քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե հանցանք կատարած անձի ու տուժողի միջն առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն ն ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն:

12. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ մեղադրյալ Շ.Շալնորյանն առաջին անգամ կատարել է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված միջին ծանրության հանցանք: Միաժամանակ, սույն վարույթով վճռաբեկ բողոքին կից ներկայացվել է տուժողի միջնորդությունը, որով վերջինս նշել է, որ հաշտվել է մեղադրյալ Հովհաննես Հալնորյանի հետ: Այսինքն հանցանք կատարած անձի ն տուժողի միջն առկա է հաշտության վերաբերյալ համաձայնություն», որն, ըստ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82րդ հոդվածի Լին մասի, հանդիսանում է քրեական

պատասխանատվությունից անվերապահ ազատելու հիմք»: Հետնաբար, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Հ.Շալնորյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ կետով քրեական հողվածի 2-րդ մասի ուժով հետադարձ ուժ տալու պահանջի համաձայն` Հ.Հայնորյանի նկատմամբ կիրառելի են ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված` քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավական կարգավորումները:

5 Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

6 Տես Վճռաբեկ դատարանի` Միշա Մուրադյանի գործով 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ/1424/01/21 որոշումը:

3

հետապնդումը ենթակա է դադարեցման վերջինիս ն տուժող Հայարփի Հարությունյանի հաշտության հիմքով:

13. Նման պայմաններում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի՝ սույն որոշման 5.1րդ կետում նշված փաստարկին անդրադառնալն առարկայազուրկ է:

14. Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի հունիսի 9-ի դատավճիռը ն Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի մայիսի 6-ի որոշումը պետք է բեկանել, մեղադրյալ Հ.Շալնորյանի նկատմամբ 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` մեղադրյալ Հովհաննես Սասունի Հալնորյանի ու տուժող Հայարփի Ռուբենի Հարությունյանի հաշտության հիմքով, միաժամանակ քրեական գործի վարույթը կարճել` նկատի ունենալով, որ սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները:

15. Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ Հ.Շալնորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է վերացնել:

Իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Այֆոն 12 պրո մաքս» մոդելի բջջային հեռախոսը պետք է թողնել տուժող Հայարփի Հարությունյանի տնօրինմանը:

Հովհաննես Սասունի Հալնորյանին պատկանող «Այֆոն իքս» մոդելի բջջային հեռախոսը պետք է հանել արգելանքից ն վերադարձնել նրան:

Միաժամանակ հաշվի առնելով, որ մեղադրալ Հ.Շալնորյանն ամբողջությամբ փոխհատուցել է տուժող Հայարփի Հարությունյանին հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասը, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցի հարցը պետք է համարել լուծված:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ ն 17-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ, 31-րդ, 99-րդ, 100-րդ, 162-րդ, 264-րդ, 28Լ րդ, 361-րդ, 363-րդ ն 385-387-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

14

ՈՐՈՇԵՑ

1. Մեղադրյալ Հովհաննես Սասունի Հալնորյանի վերաբերյալ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի հունիսի 9-ի դատավճիռը ն ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի մայիսի 6-ի որոշումը բեկանել:

2. Մեղադրյալ Հովհաննես Սասունի Հալնորյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ մեղադրյալ Հովհաննես Սասունի ՀՇալնորյանի ու տուժող Հայարփի Ռուբենի Հարությունյանի հաշտության հիմքով ն քրեական գործի վարույթը կարճել:

3. Մեղադրյալ ՇՀովհաննես Սասունի Հալնորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել:

4. Իրեղեն ապացույց ճանաչված «Այֆոն 12 պռո մաքս» մոդելի բջջային հեռախոսը թողնել տուժող Հայարփի Հարությունյանի տնօրինմանը:

5. Հովհաննես Սասունի Հալնորյանին պատկանող «Այֆոն իքս» մոդելի բջջային հեռախոսը հանել արգելանքից ն վերադարձնել նրան:

Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից:

՞Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ