Միրզոյան — ԵԴ1/0131/01/24

Հերն 22275 ԵԴԼ0131/01/24

/2 Հորաի Ե 17

ՍՐՏԻՆ

ՊՈպՔ ՄԱՆ,

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր Ս.Յուզբաշյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Կ.Շովհաննիսյան

դատավորներ՝ Գ.Հովհաննիսյան

Լ.Ալավերդյան

19 դեկտեմբերի 2025 թվական ք.Երնան

ՀԸ Վնոաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ

դատարան),

նախագահությամբ` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

ԱԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով մեղադրյալ Արթուր Արայիկի Միրզոյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի

2

հունիսի 26-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Վարդապետյանի վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2022 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երնան քաղաքի քննչական վարչության ճանապարհատրանսպորտային հանցագործությունների քննության բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի Լին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 60182522 քրեական վարույթը:

Երնան քաղաքի դատախազության դատախազ ԿԻսրաելյանի՝ 2023

թվականի դեկտեմբերի 15-ի որոշմամբ Արթուր Արայիկի Միրզոյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ն նույն օրը նրան մեղադրանք է ներկայացվել:

2024" թվականի հունվարի 10-ին քրեական գործը մեղադրական

եզրակացությամբ ուղարկվել է Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ նան Առաջին ատյանի դատարան):

2. Առաջին ատյանի դատարանը, արագացված վարույթի կիրառմամբ, 2024 թվականի մարտի 21-ի դատավճռով, Արթուր Միրզոյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ն նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակե ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց ամիս ժամկետով՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկելով 1 (մեկ) տարի ժամկետով:

Յ. Մեղադրյալի ն պաշտպանների վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նան Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի հունիսի 26-ին որոշում է կայացրել բողոքները մասնակիորեն բավարարելու, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի մարտի 21-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխելու մասին: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա, մեղադրյալ Ա.ՆՄիրզոյանի

Յ

նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, ու սահմանվել է փորձաշրջան՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ ԱԿՎարդապետյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 29-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.

5. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա, ու միաժամանակ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման անհրաժեշտություն:

Մասնավորապես, բողոք բերած անձը գտել է, որ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս ստորադաս դատարանը Վճռաբեկ դատարանի վերաբերելի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո պատշաճ իրավական վերլուծության չի ենթարկել մեղադրյալ Ա.Միրզոյանի անձի ն նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության վրա ազդող ստորն նշված գործոնները:

Այսպես` բողոքաբերի պնդմամբ՝ հանրորեն վտանգավոր հետնանքների նկատմամբ Ա.Միրզոյանը դրսնորել է հանցավոր ինքնավստահություն:

Այս համատեքստում, փաստարկվել է, որ ՀՀ Կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955-Ն որոշման (այսուհետ՝ նան Ճանապարհային երթնեկության կանոններ) 104րդ կետով սահմանված կանոնի նպատակը երթնեկությունը շարունակելու անվտանգության մեջ համոզվելն է: Տվյալ դեպքում, մեղադրյալը, համոզվելու համար, որ իր առջնից ընթացող, ն չկարգավորվող հետիոտնային անցումից առաջ երթնեկության ընթացքը դանդաղեցնող, ապա կանգնած «Օպել» մակնիշի տրանսպորտային միջոցի առջնում հետիոտներ չկան, միջոցների չի ձեռնարկել իր մեքենայի ընթացքը դանդաղեցնելու, ապա կանգնեցնելու համար, այլ վերադասավորվել ու շարունակել է երթնեկությունը, որից հետո վրաերթի ենթարկել

4

հետիոտն Ս.Կ-ին: Ընդ որում, մեղադրյալը քաղաքի բանուկ փողոցում երթնեկել է սահմանված արագությունը գերազանցող արագությամբ, որպիսի հանգամանքն ավելի հավանական Օ է դարձրլ ծանը հետնանքնեի առաջացման

հնարավորությունը:

Միաժամանակ, մեղադրյալի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս ստորադաս դատարանի հաշվի առնված հանգամանքները, ըստ բողոքի հեղինակի՝ չեն կարող ողջամտորեն նվազեցնել մեղադրյալ ԱՄիրզոյանի կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք հանդիսանալ:

Արդյունքում բողոքի հեղինակը եզրահանգել է, որ սույն գործի փաստական հանգամանքների համակցությունը վկայում են առանց պատիժը փաստացի կրելու պատժի նպատակներին հասնելու անհնարինության մասին:

6. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ի որոշումը ն օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի մարտի 21-ի դատավճռին:

Վճոաբեկ բողոքի պատասխանը.

7. Մեղադրյալի պաշտպան Գ՛Միքայելյանը ներկայացրած վճռաբեկ բողոքի պատասխանում ըստ էության նշել է, որ ստորադաս դատարանը, Ա.Միրզոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ:

Բողոքաբերի փաստարկների կապակցությամբ պաշտպանը նշել է, որ մեղադրյալը չի տեսել փողոցը հատող հետիոտնին, հետնաբար, չէր կարող նախատեսել իր արարք՝ վտանգավոր հետնանքնեի առաջացման

հնարավորությունը: Բացի այդ, մեղադրյալի գործողությունները պայմանավորված էին առջնից ընթացող տրանսպորտային միջոցի կտրուկ դանդաղեցմամբ՝ այդ տրանսպորտային միջոցի հետ բախումից խուսափելու նպատակով, ինչը չի կարող դիտարկվել դիտավորյալ խախտում: Ավելին, ըստ պատասխանի հեղինակի՝ վերադասավորվելը եղել է օրինաչափ:

5

Միննույն ժամանակ, հղում կատարելով մեղադրանքի ձնակերպմանը, պատասխանի հեղինակը նշել է, որ մեղադրյալի կողմից սահմանված արագությունը գերազանցելու մասով առկա է չփարատված կասկած, ուստի այն չի կարող մեկնաբանվել ի վնաս մեղադրյալի: Ավելին, վերադասավորվելիս երթնեկության արագությունը եղել է ավելի նվազ:

Վերոգրյալից բացի, պատասխանի հեղինակը նշել է, որ բողոքաբերը համապատասխան եզրահանգման հանգելիս բավարար ուշադրության չի արժանացրել պատժի անհատականացման գործընթացում արձանագրված մեղադրյալի անձը բնութագրող տվյալները ն պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները: Այս համատեքստում մատնանշելով հետիոտնային անցումը հատելիս տուժողի վարքագիծը, բողոքի հեղինակը գտել է, որ տուժողն իր վարքագծով նպաստել է մեղադրյալի կողմից հանցանքի կատարմանը, ինչը պետք է դիտարկել որպես պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք:

8. Վերոշարադրյալի հիման վրա, մեղադրյալի պաշտպան Գ.Միքայելյանը խնդրել է մերժել ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Վարդապետյանի վճռաբեկ բողոքը:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

9. Արթուր Միրզոյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր է ճանաչվել այն արարքի համար, որ նա. «2022 թվականի հոկտեմբերի 06-ին՝ ժամի 08:50-ի սահմաններում, իր «Օպել» մակնիշի "" "" "ճ" հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան միայնակ, առանց ուղերեռի վարել է Երեան քաղաքի Հալաբյան փողոցով Էստոնական փողոցի կողմից Աշտարակի խճուղու ուղղությամիը, մոտ 60-70կմ/Ժժ արագությամը, ավտոճանապարհի 2րդ երթնեկելի ուղեգոտով, ձախ կողմի գոտիները բաժանող կետազծերից մոմ. 0,5 մետր հեռավորությամբ ն, հասնելով Հալաբյան փողոցի թիվ 75 հասցնի դիմացի հատվածին, թույլ է տվել ՀՀ Կառավարության 2007 թվականի հունիսի 28-ի թիվ 955- Ն որոշման 103րդ, 104րդ կետերի ն «Ճանապարհային երթնեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3րդ մասի

6

պահանջներին հակասող գործողություններ, այն է` միացված արգելակային լույսերից նկատելով իր աոջնից՝ երկրորդ երթնեկելի գուրիով ընթացող, ասյա չկարգավորվող հետիոտնային անցումից առաջ երթնեկության ընթացքում ընթացքը դանդաղեցնովւ, ապա կանգնած «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենան, միջոցներ չի ձեռնարկել իր վարած ավտոմեքենան հետիոտնային անցումից առաջ կանգնեցնելու համար ն առանց համոզվելու, որ փվյալ փրանսպորվային միջոցի աոռջն հետիոտներ չկան, շարունակել է ուղիղ երթնեկությունը, մասնավորապես՝ վերադասավորվել է առաջին երթնեկելի գուրի, որից հերո խոչընդուր է արեղծել չկարգավորվող հեվփոտնային անցումներով իր երթնեկության նկատմամը ձախից դեպի աջ կողմի, ուղիղ անկյան տակ արագ վազքի տեմպով Երնան քաղաքի Հալարյան փողոցը հատող հետիոտն ԱԿ-ի համար, որի արդյունքում վրաերթի է ենթարկե նրան ն գանգուղեղային փակ րութ վնասվածք պավղտճառելով, անզգուշությամբ առաջացրկ է վերջինիս մահ՝ դրանով իսկ պայմանավորել տվյալ վրաերթի առաջացումի՝ ինքն իրեն զրկելով այն կանխելու տեխնիկական հնարավորությունից»/:

10. Առաջին ատյանի դատարանը, անդրադառնալով ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը, մեղադրյալ ԱՄիրզոյանի կողմից կրելու

նպատակահարմարության հարցին, արձանագրել է.

«(-.) Պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ 1 (...) մեղքն ընդունելը, հանցագործությամը պատճառված վնասը հատուցելը, խնամքին երրորդ կարգի հաշմանդամություն ունեցող մայր ունենալը:

(.-.) Տ/ուժողի կողմից գույքային հայց չի ներկայացվել, նկատի ունենալով այն արդեն իսկ հատուցված լինելու հանգաւմանքը:

(:-) ԼՊյատասխանատվություն, կամ պատիժը ծանրացնող հանգամանք առկա չէ:

(:-.) /Այձր բնութագրող հանգամանքներ են դիփարկվում երիտաւսարդ լինելը, դափվածություն չունենալը ն հերհանցավոր վարքագիծը՝ փորձել է օգնություն ցույց տալ փուժողին, զանգահարել է 911 հեռախոսահամարին ն կանչ գրանցել: ւՏե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթեր 4153:

7

(։-.) ԱՄիրզոյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախապտեսված հաւնցանք, որի հետնանքների նկամտմաւմը վերջինիս կողմից, թեն դրսնորվել է անզգուշություն, այնուամենայնիվ, (Առաջին ատյանի դատարանը գտնում է, որ այն դրսնորվել է հանցավոր ինքնավարահությամբ: Նշվածն արձանագրելիս (Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առնում մեղադրյալի կողմից թույլ տրված ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման բնույթի. (..): (Գնահատելով կոնկրար իրադրությունում ճանապարհային երթնեկության մասնակցի կյանքին վնաս պատճառելու հնարավորությունը, (Առաջին ատյանի դատարանը դրա հավանականությունը բարձր է համարում, նկատի ունենալով, որ հերիոտնային անցման առկայությունը փրանսպորտային միջոցի վարորդից պահանջում է առսւվել մեծ ուշադրություն դրսնորել երթնեկելի մասի նկատմամբ:

(:-.) Նման պայմաններում, Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրում է, որ արագացված վարույթի կիրառումը, պատասխանամտվությունն ու պատիժը մեղմացնող ն անձր բնութագրող հանգամանքները բաւվարար չեն հակակշոնլու հանցագործությաւմը պատճառված վնասի չափին ն, հաշվի առնելով խախտման բնույթի ն դրա նկատմամը անձի ունեցած հոգերանական վերաբերմունքի մասին առկա հանգամանքների բովանդակային համադրումն ու գնահատումը, (Առաջին ատյանի դատարանը գտնում է, որ դրանք բարձրացնում են արարքի հանրային վտանգաւվորությաւն այն աստիճաւնի, որը հակադարձ համեմատական է պատիժը պայմանականորեն չկիրառելուն:

Ամփոփելով՝ (Առաջին ատյանի դատարանը գտնում է, որ պավժի

նպատակներին հնարավոր է հասնել մեղադրյալ Ա. Միրզոյանի կողմից վերջինիս նկատմամի նշանակված ազատազրկման ձնով պատիժը կրելով»:

1. Վերաքննի դատարանը, մեղադրյա`՝ ԱՄիրզոյանի նկատմամբ

ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իր եզրահանգումը պատճառաբանել է հետնյալ կերպ. «/...) ԱՄիրզոյանը երիտասարդ 2 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթեր 4153:

8

է, բնութագրվում է դրականորեն, նախկինում դափապարտված կամ որնէ կերպ արատավորված չի եղել,

-ԱՄիրզոյանն ունի կայուն աշխատանք, մշտական բնակության վայր, բնակվում է ծնողների հեմ, վերջինիս խնամքին է գտնվում 3-րդ խմբի հաշմանդամ: մայրը,

-ԱՄիրզոյանը իրեն լիովին մեղավոր Է ճանաչել, անկեղծորեն զղջացել է կատարվածի համար, աջաւկցել է գործի բացահայտմանը, վարույթն իրականացնող մարմնին տվել է համապատասխան ցուցմունքներ, մասնակցել է բոլոր անհրաժեշտ քննչական ն դափավարաւկաւն գործողություններին,

-ԱՍիրզոյանը դեպքից հետո չի լքել դեպքի վայրը ն չի դիմել փախուտրի, զանգահարել է 9-11 ծառայություն, փուժողին ցուցաբերել է Լին բուժօգնություն, մշտապես աջակցել է փուժողի հարազատներին, հոգացել է բոլոր ծախսերը,

-մեղադրյալի կողմից վնասը հավուցվել է ն ԱՄիրզոյանի դեմ որնք բողոք կամ` պահանջ չի ներկայացվել:

-բացակայում են պատիժը ն ապատասխանապտվություն, ծանրացնող հանգամանքերը:

Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերոնշյալ հանգամանքներն անմիջականորեն վկայում են մեղադրյալի անձի սոցիալական ն բարոյական առանձնահաղկությունների մասին, ինչի պայմաններում հանգում է այն հետնության, որ ԱՄիրզոյանի նկատմամբ նշանակված պափփիժը՝ 2 (երկու) փարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը, ոնալ կրելու անհրաժեշտությունը բացակայում է:

(-) Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ճանապարհային երթնեկության կանոններից հետիոտնային անցումների հատման կանոնները խախվպտկլու հանգամանքը չի կարող ինքնին բացառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժը պայմանակաւնորեն չկիրառելու ինստիտուտի կիրառումը ն լուրաքանչյուն դեպքում պերք է առկա փատրական հանգամանքների ամբողջության հաշվառմաեւմը գնահավվի դրա կիրառման հնարավորությունը, (..):

(-) Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ԱՄիրզոյանը չի նկատել լուսացույցով չկարգավորվող հետիոտնային անցումն ուղիղ անկյան փակ արազ

9

վազքի փեմպով հատող հետիոտն ՄԱԿ-ին, որի արդյունքում վրաերթի Լ ենթարկել երան ն անզգուշությամբ առաջացրել է վերջինիս մահը, որի պարագայում ակնհայվ է, որ առկաւչէ (..) այն հանգամանք|ր), որ ճանապարհային երթնեկությաւն կանոնների խախվումը թույլ է տրվել գիտակցաբայ, ուսրի տվյալ դեպքում Ա. Միրզոյանի համար բավականաչափ ակնհայտ չի կարող գնահատվել նան խախտման արդյունքում 60վտանգավոր հետնանքների առաջացման

հավանականությունը»5:

Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

12. Սույն վարույթով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավորված է արդյոք մեղադրյալ Ա.ՕՄիրզոյանի կողմից կատարված հանցանքի համար ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանի հետնությունը:

3. Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ երթնեկության անվտանգության ն տրանսպորտի շահագործման սահմանված կարգի դեմ ուղղված հանցանք կատարած անձան`։ նկատմամբ կիրառման ենթակա քրեաիրավական

ներգործության միջոցի համաչափությունն ապահովելու առումով, ի թիվս այլնի, համարժեք իրավական գնահատական պետք է ստանան.

ա) հանցագործութան կատարման եղանակը ն հանգամանքները,

հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքը կատարելուն նպաստող պայմանները,

բ) ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման բնույթը,

գ) ճանապարհային երթնեկության կանոնների խախտման նկատմամբ հանցավորի դրսնորած հոգեբանական վերաբերմունքը,

դ) հանրորեն վտանգավոր հետնանքների նկատմամբ հանցավորի դրսնորած հոգեբանական վերաբերմունքը,

ե) հանցագործությամբ պատճառված վնասը, ն

3 Տե՛ս քրեական զործ, հատոր 3-րդ, թերթեր 106-115:

10

զ) հանցանքի կատարումից անմիջապես հետո, ինչպես նան հետագայում հարուցված քրեական գործի քննության ընթացքում հանցավորի դրսնորած վարքագիծը:

Հետիոտնային անցումնեի հատման կանոնների խախտման բնույթը

գնահատելիս Վճռաբեկ դատարանն Իդմոն Ասատրյանի գործով արձանագրել է, որ. «() Տրանսպորտային միջոցի վարորդի կողմից հեւրիուրնային անցումների հատման կանոնները խախպելը, այդ թվում հետիոտնին չզիջելը, պարունակում է ճանապարհային երթնեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու մեծ հավանականություն: Նշված իրադրությունում, որպես կանոն, խախտումը թույլ տվողի համար բավականաչափ ակնհայտ է լինում խախտման արդյունքում 60վտանգավոր հետնանքների առաջացման

հավանականություն»:

14. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

- ԱՄիրզոյանը մեղավոր է ճանաչվել այն արարքի համար, որ նա իր կողմից վարած «Օպել» մակնիշի "" "" """ հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով, Երնան քաղաքի Հալաբյան փողոցի երթնեկության գոտու երկրորդ շարքով, մոտ 60- 70 կիլոմետր ժամում արագությամբ ընթանալիս, միացված արգելակային լույսերից նկատելով իր առջնից՝ նույն շարքով ընթացող, ն չկարգավորվող հետիոտնային անցումից առաջ երթնեկության ընթացքը դանդաղեցնող, ապա կանգնած «Օպել» մակնիշի տրանսպորտային միջոցը, միջոցներ չի ձեռնարկել հետիոտնային անցումից առաջ իր վարած տրանսպորտային միջոցը կանգնեցնելու համար ու առանց համոզվելու, որ «Օպել» մակնիշի տրանսպորտային միջոցի առջն հետիոտներ չկան, վերադասավորվելով երթնեկության գոտու առաջին շարք, շարունակել է ուղիղ երթնեկությունը՝ խոչընդոտ ստեղծելով չկարգավորվող հետիոտնային անցումով երթնեկելի մասը՝ արագ վազքի տեմպով հատող հետիոտն ԱԿ-ի համար՝ այդ կերպ թույլ տալով Ճանապարհային երթնեկության կանոնների ' Տես Վճռաբեկ դատարանի` Գագիկ Ղուկասյանի գործով 2017 թվականի ապրիլի 12ի թիվ ԵԱՔԴ/0075/01/16 որոշման 13-14-րդ կետերը, ինչպես նան, ոոսմոհտ դամոոզ 5, Վճռաբեկ դատարանի՝ Արամ Սահակյանի գործով 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ԳԴՎ/0003/01/10, Էդմոն Ասատրյանի գործով 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵԷԴ/0201/01/11, Արամայիս Հովհանուեսյանի գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14 որոշումները:

5 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Էդմոն Ասատրյանի գործով վերը նշված որոշումը:

1

103-րդ, 104րդ կետերի ն «Ճանապարհային երթնեկության անվտանգության ապահովման մասին» ՀՀ օրենքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջներին հակասող գործողություններ, որի հետնանքով վրաերթի է ենթարկել Ս.Կ-ին ն նրան անզգուշությամբ մահ պատճառել,

- Գնահատելով կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, Ա.Միրզոյանի անձը բնութագրող փաստական տվյալները ն պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` Առաջին ատյանի դատարանը գտել է, որ Ա.Միրզոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել պատժի համակցված նպատակի՛,

- Վերաքննիչ դատարանը մեղադրյալ ԱՄիրզոյանի նկատմամբ

ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետնությունը հիմնավորելու համար նշել է, որ հետիոտնային անցումների հատման կանոնի խախտումն ինքնին չի կարող բացառել պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությունը. այն պետք է որոշվի մյուս հանգամանքների հետ համադրման միջոցով: Տվյալ դեպքում, մեղադրյալը երիտասարդ է, բնութագրվում է դրական, նախկինում դատապարտված չի եղել, ունի կայուն աշխատանք, մշտական բնակության վայր, բնակվում է ծնողների հետ, խնամքին է երրորդ խմբի հաշմանդամ ծնողը, տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունք, կատարած արարքի համար զղջում է, աջակցել է հանցագործություն բացահայտելուն, հանցագործությունից հետո դեպքի վայրը չի լքել ն հանցագործությունից տուժած անձին ցուցաբերել է առաջին բժշկական օգնություն, հատուցել է պատճառված վնասը, տուժող կողմը բողոք ու պահանջ չի ներկայացրել, իսկ պատասխանատվությունը ն պատիժ ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն: Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալը ճանապարհային երթնեկության կանոնները գիտակցաբար չի խախտել ն կոնկրետ իրադրությունում հանրորեն վտանգավոր հետնանքի առաջացման միջն պատճառական կապի զարգացման հավանականությունը վերջինի համար 6 Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

7 Տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը:

12

ակնհայտ չի եղել: Վերաքննիչ դատարանն այդ դատողության հիմքում դրել է այն հանգամանքը, որ մեղադրյալը չի նկատել չկարգավորվող հետիոտնային անցումն ուղիղ անկյան տակ արագ վազքի տեմպով հատող հետիոտն Ս.Կ-ն: Ըստ Վերաքննիչ դատարանի՝ նշված հանգամանքների համակցությունը բավարար է արձանագրելու առանց պատիժը փաստացի կրելու պատժի նպատակներին հասնելու հնարավորությունը::

15. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 13»րդ կետում վկայակոչված գործերով արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ ԱՄիրզոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու

նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, ստորադաս դատարանը համարժեք իրավական գնահատականի չի արժանացրել այն փաստը, որ մեղադրյալը տուժողին վրաերթի է ենթարկել հետիոտնային անցումով երթնեկելի մասը հատելիս, այսինքն, Ս.Կին անզգուշությամբ մահ է պատճառվել այնպիսի իրադրությունում, երբ նա ճանապարհի երթնեկելի մասը հատում էր օրենքով սահմանված կարգով հետիոտների տեղաշարժվելու համար նախատեսված երթնեկելի մասի առանձնացված հատվածով:

Վերոգրյալով փոխկապակցված՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհային երթնեկության մյուս մասնակիցների մեջ առավել մեծ վտանգ ներկայացնելով, հետիոտնային անցումների հատման կանոնների պահանջներն ապահովելու առումով չկարգավորվող հետիոտնային անցմանը մոտենալիս կարող է շարունակել երթնեկությունը՝ միայն համոզվելով, որ հետիոտնային անցումով երթնեկելի մասը հատող հետիոտներ չկան: Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ վերջին պահանջն ըստ էության բխում է Ճանապարհային երթնեկության կանոնների 103-րդ ն 104-րդ կետերում ամրագրված դրույթի բովանդակությունից:

Տվյալ դեպքում, միացված արգելակային լույսերից նկատելով իր առջնից՝ նույն շարքով ընթացող ն չկարգավորվող հետիոտնային անցումից առաջ ընթացքը Ց Տես սույն որոշման 11-րդ կետը:

13

դանդաղենցող, ապա կանգնած տրանսպորտային միջոցը, մեղադրյալ ԱՄիրզոյանն Օ:իրադրութանը համապատասխան անհրաժեշտ միջոցներ չճեռնարկելով՝ համոզվելու համար, որ հետագա երթնեկությունն անվտանգ է, վերադասավորվելով կողմնային շարք, շարունակել ծէ երթնեկությունը՝ հնարավորություն չտալով տուժողին ավարտելու ընտրված ուղղությամբ երթնեկելի մասի հատումը, արդյունքում ստեղծել է վթարային իրադրություն՝ դրանով իսկ պայմանավորելով վրաերթի առաջացումը: Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ թույլ տրված խախտումը, կոնկրետ իրադրությունում, ավելի հավանական է դարձրել ճանապարհային երթնեկության մասնակիցների կյանքին կամ առողջությանը վնաս պատճառելու հավանականությունը, ն արդյունքում տուժողին անզգուշությամբ մահ է պատճառվել:

Վերոնշյալի համատեքստում անդրադարձ կատարելով թույլ տրված խախտման ն դրա հանրորեն վտանգավոր հետնանքի նկատմամբ Ա.Միրզոյանի դրսնորած հոգեբանական վերաբերմունքի առումով Վերաքննիչ դատարանի ու բողոքի պատասխանի հեղինակի համընկնող փաստարկին՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունք ունեցող մեղադրյալին հայտնի է կամ պետք է հայտնի լիներ ՀՀ Կառավարության հաստատած ճանապարհային երթնեկության այն կանոնը, ըստ որի՝ եթե որնէ տրանսպորտային միջոց չկարգավորվող հետիոտնային անցումից առաջ դանդաղեցրել է ընթացքը կամ կանգնել, ապա հարնան շարքերով ընթացող մյուս տրանսպորտային միջոցների վարորդները կարող են շարունակել երթնեկությունը՝ միայն համոզվելով, որ այդ տրանսպորտային միջոցի առջնում հետիոտներ չկան: Այսինքն՝ մեղադրյալը պարտավոր էր գիտակցել, որ չկարգավորվող հետիոտնային անցումից առաջ տրանսպորտային միջոցի ընթացքը դանդաղեցնելու կամ կանգնելու առաջնային ողջամիտ պատճառը հետիոտնային անցումով երթնեկելի մասը հատող հետիոտնի առկայությունն է, ով ունի առավելություն»:

Ըստ այդմ, Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, գործի հիշյալ փաստական տվյալները վկայում են այն մասին, որ նման իրադրությունում մեղադրյալ 9 Տե՛ս Ճանապարհային երթնեկության կանոնների 103-րդ կետը:

14

ԱՄիրզոյանը չէր կարող չգիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը՝ երթնեկության անվտանգության համար: Այլ կերպ՝ մեղադրյալ Ա.Միրզոյանն իր գործողություններով առավել հավանական է դարձրել հանրության համար վտանգավոր հետնանքների՝ առաջացման հնարավորությունը, հետնաբար մեղսագրվող արարքը կատարել է հանցավոր ինքնավստահությամբ:

Ինչ վերաբերում է բողոքի պատասխանի պնդմանը, թե տուժողն իր վարքագծով նպաստել է մեղադրյալի կողմից հանցանքի կատարմանը, ինչը պետք է դիտարկել որպես պատասխանատվություն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական պատասխանատվությունը կամ պատիժը մեղմացնող հանգամանք է հանցանքը հանցագործությունից տուժած անձի հակաիրավական վարքագծի ազդեցության տակ կատարելը, մինչդեռ պատասխանի հեղինակը չի պատճառաբանել, թե տուժողը ՀՀ Կառավարության հաստատած ճանապարհային երթնեկության ո՞ր կանոն(ներ)ը չի պահպանել, այսինքն, ինչպես է դրսնորվել հակաիրավական վարքը:

16. Ընդհանրացնելով վերոշարադրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Վերաքննիչ դատարանը մեղադրյալ ԱՄիրզոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցի վերաբերյալ եզրահանգումը չի կառուցել վերոնշյալ հանգամանքների՝ իրենց ամբողջության մեջ մանրամասն վերլուծության վրա: Այսպես՝ սույն որոշման շրջանակում մեջբերված ու վերլուծված փաստական տվյալների համակցությունը վկայում է մեղադրյալի ն նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության բարձր աստիճանի մասին: Նման պայմաններում, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանի՝ մեղադրյալ ԱՄիրզոյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրած հանգամանքները բավարար չեն կարող համարվել ողջամիտ հետնության հանգելու առ այն, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է ԱՆՄիրզոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը: Այլ կերպ՝ ստորադաս դատարանի կողմից ԱՄիրզոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն

15

չկիրառելիս արձանագրված հանգամանքները ողջամտորեն չեն նվազեցնում մեղադրյալի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն այնքան, որ վերջինի նկատմամբ նշանակված պատիժը

պայմանականորեն չկիրառելը համարվի իրավաչափ:

Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադյալ ԱՄիրզոյանի կողմից կատարված հանցանքի համար ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանի հետնությունը հիմնավորված չէ:

Միննույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ կերպով վերլուծելով ն գնահատման ենթարկելով վարույթում առկա՝ մեղադրյալ ԱՄիրզոյանի անձը բնութագրող փաստական տվյալները,

պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինպես նան՝ ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, կատարված արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, մեղադրյալ Ա.Միրզոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ հետնության՝ իրավաչափորեն արձանագրելով, որ վերջինիս նկատմաբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը

պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր չէ հասնել պատժի համակցված նպատակներին:

17. Շիմք ընդունելով նախորդ կետում կատարված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, մեղադրյալ Ա.Միրզոյանի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի ոչ ճիշտ կիրառում: Այսինքն, թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 387-րդ հոդվածով նախատեսված նյութական իրավունքի խախտում, ինչը դատական ակտը բեկանելու հիմք է:

Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթով Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, թույլ չի տվել վարույթի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուստի անհրաժեշտ է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի` 2024

16

թվականի հունիսի 26-ի որոշումը ն օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի մարտի 21-ի դատավճռին:

Ելնելով վերոգրյալի, ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163»րդ ն 17-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281-րդ 36Լրդ, 363-րդ, 385-րդ ու 387-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Մեղադրյալ Արթուր Արայիկի Միրզոյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հունիսի 26-ի որոշումը բեկանել ն օրինական ուժ տալ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի` 2024 թվականի մարտի 21ի դատավճռին՝ հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

՞Նախագահող՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

«ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

ԱՊՈՂՈՍՅԱՆ